UPDATE 23112019/506 Rutte moet de eer aan zichzelf houden

De premier weet het niet meer, het kabinet moet gaan regeren met noodwetten, de scholieren demonstreerden voor het klimaat, de onderwijzers en verplegers staakten voor meer geld, de boeren, bouwers en grondverplaatsers demonstreerden tegen de stikstof en PFAS regels en de almaar toenemende regelgeving, de ambtelijke leiding op Financiën gaf opdrachten de wet niet uit te voeren waardoor duizenden burgers werden achtervolgd door deurwaarders, het CBS geeft een somber beeld over de ontwikkelingen in de jaren 2022-2025, Politiek den Haag kijkt toe en maakt zich druk over 90, 100 of 130 km, wachtlijsten in de jeugdzorg, verwarde mensen dolen in de straten, misbruikte kinderen krijgen te laat hulp;  32% van de Nederlandse huishoudens heeft met een of meerdere betalingsachterstanden te maken en 22% van de huishoudens leeft constant met betalings-problemen. Het is maar een korte opsomming van ontwikkelingen die uit de hand zijn gelopen, van falend bestuur en bij gebrek aan handhaving van de wetgeving. Een aantal feiten uit de media van de afgelopen 10 dagen: “Overlast beboeten? Onbegonnen werk”; “Pensioenen voor nu gered”, dat zou je kunnen zeggen maar van 600.000 gepensio-neerden worden de uitkeringen volgend jaar wel verlaagd en de pensioenverlagingen voor 7 miljoen anderen worden in 2021 onverkort doorgezet. “Minister moet op de noodknop drukken, waardoor hij het Pensioenakkoord hoopt overeind te houden”; “Segers: ChristenUnie neemt afstand van kabinet, coalitie is niet heilig”; “Dijkhoff: kabinet hield te weinig afstand van stikstofctisis”; Nederland hoeft van de rechter geen onderdanen (moeders en kinderen) terug te halen uit gevangenkampen in het Midden Oosten; “De rapen zijn gaar: Rutte gaat strijd aan met Brussel om verhoging EU-budget”; Kritiek op beleggingsbeleid ABP, verliezen door foute aannames renteontwikkeling mogelijk wel €50 mrd; “100 km per uur is schoner, veiliger (minder verkeersongelukken) en goedkoper”; “Stikstofcrisis is nog lang niet voorbij: terug naar 100 km overdag is nog maar het begin. De pijnlijkste ingrepen moeten nog komen”; de ergste crisis voor Rutte van zijn 9-jarig bewind zijn nog niet voorbij. Rutte pakt nooit keihard de regie, hij is een beller, bemid-delaar, verbinder van zijn ploeg, hij is een leider met een beperkte visie, hij is te laat en doet slechts het minimale; vliegtickets moeten duurder worden om mensen te ontmoedigen te vliegen; “VN: met dit tempo blijven de klimaatdoelen ver weg”; “Boeren komen met plan tegen ammoniak-uitstoot en hebben daar €2,9 mrd nodig om uit de stikstofimpasse te komen”. De politie is de uitputting nabij zeggen de vakbonden. De politie heeft onvoldoende mensen om haar taken te kunnen uitvoeren. Er moeten keuzes gemaakt worden, maar ze moeten voetbalwedstrijden begeleiden, racisme bestrijden, horecarellen voornamelijk in het weekend, zware criminelen oppakken, cybercrime krachtdadig ter hand nemen en advocaten, rechters, officieren van Justitie en kroonge-tuigen beveiligen. In de komende jaren moeten er 17.000 fulltimebanen worden ingevuld vanwege pensioneringen. Daarbij komt dat de werkdruk te hoog is mede door onderbezet-ting als gevolg van ziekteverzuim. Er wordt nu nagedacht of er minder politie kan worden ingezet bij voetbal en bij evenementen en gepensioneerden kunnen blijven werken, schrijft Trouw. Daarbij komt ook dat het leger met vacatures zit, mede omdat de NAVO de ruimte ziet als één groot oorlogsgebied. Waar komt de chaos in ons land vandaan, waarin we momenteel verkeren? Ik benoem daarvoor drie relevante zaken: de eerste is de overheids-bezuinigingen die door het kabinet Rutte I in de steigers zijn gezet, teveel en in te korte tijd. De centrale overheid moest worden verlost van een aantal zaken, die ze niet dan wel onvolledig konden uitvoeren voor minder geld. De gemeentes waren daarvoor veel beter ingericht, stelde het kabinet, want zij zaten dichter bij betrokkenen. Maar wat, bewust of onbewust, over het hoofd werd gezien was dat die ambtelijke wereld geen kennis van zaken daarover had en het apparaat daarvoor niet was uitgerust. Verder mochten gemeen-ten zelf de spelregels bepalen en dat leidde weer tot ‘discriminatie’ en geldverspilling. Het kabinet Rutte III is dat beleid nu weer aan het repareren. Ten tweede: de wetgever zadelt het bedrijfsleven, de boeren en de burgers op met regelgeving. En dat op vrijwel alle ter-reinen van de samenleving. Veelal is die regelgeving zo ingewikkeld dat zelfs de overheid zelf er in vastloopt. Voorbeelden te over: UWV, fiscus, Privacy en de administratieve dwang in de (thuis)zorg. Ten derde: het ontbreken van de handhaving van de wetgeving. We spreken wel zaken, op papier, met elkaar af, maar vervolgens worden die in de uitvoe-ring niet gecontroleerd. Nederland is daarvoor Europees ‘berucht’. Op papier zien zaken er deugdelijk uit maar in de praktijk blijkt dat die niet of nauwelijks worden nageleefd. En Rutte zit daarmee nu mee ‘met de gebakken peren’.

En dan de klap die Tata Steel IJmuiden, de vroegere Hoogovens, te verwerken krijgen: 1500 ontslagen en daarbij de uitspraak van de directeur van Tata Steel Europa ‘dat IJmuiden slecht presteert binnen het wereldwijde concern’. Naast de 1500 ontslagen vallen er zeker nog honderden meer bij toeleveringsbedrijven en bij het MKB in de regio. Staalfabrikant British Steel krijgt een Chinese eigenaar. En dat geldt dus ook voor de Nederlandse dochter van British Steel: FN Steel in Alblasserdam, waar driehonderd man hoogwaardig staaldraad produceert voor de bouw en de auto-industrie. De Chinese groep Jingye zegt de komende tien jaar €1,4 mrd te investeren in de Britse staalproducent, die sinds mei in surseance verkeert. Met de aankoop is volgens de BBC €81 mln gemoeid. Bij British Steel staan alleen al in Groot-Brittannië vierduizend banen op het spel en zelfs 20.000 als je indirecte banen meetelt. De VS heeft deze week weer een steen in de interna-tionale vijver gegooid: de VS trekken zich niets aan van internationale afspraken over de status van de Israelische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wordt vervolgd in drie corruptieonderzoeken, zo heeft de openbaar aanklager bekendgemaakt. Hij wordt verdacht van onder meer omkoping en fraude. Trump liet de wereld weten dat het economische beleid van de VS nodig is om de kussens op te schudden.

De Nederlandse staat hoeft IS-vrouwen en hun kinderen in kampen in het noordoosten van Syrië niet terug te halen

Dat heeft het gerechtshof in Den Haag bepaald in een spoedappel dat was ingesteld door de ministers Blok en Grapperhaus. In een kort geding oordeelde de rechter tien dagen geleden dat de Staat zijn best moet doen om in elk geval de kinderen terug te halen. Het zou onrechtmatig zijn om dat niet te doen. Die uitspraak is nu dus teruggedraaid. De zaak draait om 23 IS-vrouwen en 56 kinderen die verblijven in de kampen Al-Hol en Al-Roj in noordoost-Syrië. De landsadvocaat had bepleit dat de rechter afzijdig moet blijven in de kwestie, omdat het kabinet en het parlement de politieke afwegingen in deze specifieke situatie moeten maken. De rechter kan volgens het hof alleen in uitzonderlijke gevallen bepalen dat de staat onrechtmatig handelt. “De zaal zat vol met familieleden van vrouwen die zijn uitgereisd. Veel van die mensen zeggen: ‘mijn dochter of nicht is helemaal geen terrorist’. Deze mensen waren muisstil toen ze de uitspraak aanhoorden, want zij willen hun kleinkinderen zien en hadden al hun hoop hierop gevestigd. Ze gingen weg zonder commentaar te geven.” Het Hof blijft het standpunt van het kabinet dat de nationale veiligheid in het geding is, omdat onduidelijk is of de vrouwen afstand hebben genomen van de IS-ideologie. De mogelijkheid bestaat dat dat niet zo is, en dat ze daarom bijvoorbeeld aanslagen zouden kunnen beramen. Ook blijft de veiligheidssituatie in noordoost-Syrië, waar de kampen liggen, uiterst onzeker, vindt het kabinet. Ook al zouden de VS en de Koerden helpen bij de repatriëring, zoals de Amerikanen herhaaldelijk hebben aangeboden: de verantwoordelijkheid blijft altijd bij Nederland liggen. De advocaten van de vrouwen en kinderen stelden daartegenover dat andere landen, ondanks de onover-zichtelijke situatie, wel kinderen hebben opgehaald. Denemarken deed dat bijvoorbeeld deze week. Nederland had al een begin moeten maken met het repatriëren, betogen de raadslieden. Volgens de landsadvocaat wordt er wel degelijk onderhandeld, maar hij kon daar niets over zeggen omdat de gesprekken vertrouwelijk zijn. Verder zal het niet lang meer duren voor het Syrische leger de macht overneemt in het gebied waar de kampen liggen. Het regime van president Assad heeft laten zien dat het zeer wreed kan optreden, tot aan het martelen van kinderen aan toe. Daarom moeten de vrouwen en hun kinderen zo snel mogelijk worden weggehaald, zeggen de advocaten. Het beleid van dit kabinet is een rechtmatige daad, volgens het Hof, maar of hiermede niet in strijd wordt gehandeld met de door ons zo gepropageerde mensenrechten, is nog maar zeer de vraag. Het is een politieke zaak geworden, zeker van de VVD, die een stop op de fles wil om te voorkomen dat de achterban overloopt naar de populistische partijen. Die achterban is toch al met de afname van hun ‘vroem, vroem 130km’. De vraag is op basis van welke overwegingen die moeders van IS-strijders indertijd Islamistan zijn vertrokken. Idealisten of verliefde tieners? Gelukkig gaat Turkije ‘onze’ moeders toch terugsturen naar ons land. De eerste twee zijn al gearriveerd. De vraag is wel of de twee jonge kinderen van één moeder bij hun moeder mogen worden weggehaald, voor zolang die moeder verdachte is en er geen bewijzen zijn dat ze heeft meegewerkt aan het plegen van oorlogshandelingen. Het standpunt van de VVD dat de IS-strijders en hun gezinsleden maar ‘daar’ in Irak moeten worden berecht en zo nodig de doodstraf moeten krijgen. Alles om te voorkomen dat ze naar hier komen. Die slag gaat de VVD verliezen en terecht. Overigens moet ook het CDA rekening houden met een forse afstraffing bij de volgende verkiezingen.

Koerdische minister: het is een grote fout dat Nederland de kinderen van IS-vrouwen niet ophaalt

Teleurstellend en frustrerend’, zo noemt Abdulkarim Omar, Abdulkarim Omar, minister van buitenlandse zaken van de autonome Koerdische regio in Noord-Syrië, de uitspraak van het Nederlandse gerechtshof, dat oordeelde dat de Nederlandse regering geen kinderen van Nederlandse IS-ouders in Syrië hoeft op te halen, met daarbij eventueel hun moeders. “Het is een grote fout dat Nederland de kinderen niet op wil halen”, vindt Omar. Juist als ze in Syrië blijven, zullen ze op termijn een bedreiging voor Nederland gaan vormen. De kinderen zullen in de kampen opgroeien in een IS-achtige sfeer, denkt Omar. De kampen zijn volgens hem niets anders dan het kalifaat, alleen nu met een hek erom. Er zijn IS-rechtbanken, er vinden afrekeningen plaats, moorden, intimidaties. “Als je kinde-ren zo laat opgroeien, creëer je een nieuwe generatie terroristen.” En die generatie kan ook weer onverwacht vrij komen, zegt hij. “Deze regio is instabiel.” Enkele weken geleden trokken Amerikaanse troepen zich terug uit de autonome Koerdische regio, en viel het Turkse leger binnen. “Bij de Turkse inval zijn al 850 IS’ers ontsnapt uit een kamp. Dus zolang ze hier zijn, kunnen ze nog steeds wegkomen en onderdak vinden bij IS-strijders.” (Bron: Trouw)

Het lukte mij niet om de eerste twee onderstaande artikelen te plaatsen in blog 505 vandaar dat ik heb besloten, met een week vertraging, deze toch nog te publiceren.

Vier maatregelen voor stikstofproblematiek

  • Maximumsnelheid omlaag naar 100 km/u

  • Noodwet om dijken en kust te versterken

  • Extra geld zodat varkenshouders vrijwillig eerder kunnen stoppen

  • Ander veevoer om ammoniakuitstoot te verlagen

De maatregelen zijn nodig, omdat de Raad van State eind mei een streep zette door het stikstofbeleid van het kabinet. Daardoor kwam het verlenen van bouwvergunningen stil te liggen. “Dit is voor ons land een crisis van een ongekende omvang. Ik heb dat in mijn negen jaar in deze baan in deze heftigheid niet eerder meegemaakt”, zei Rutte over de gevolgen van de rechterlijke uitspraak. “De stikstofcrisis is in haar complexiteit niet te vergelijken met de vluchtelingencrisis van 2015 en 2016”, aldus de premier. Om de liberalen enigszins tegemoet te komen, wordt in Europees verband ingezet op het samenvoegen of herindelen van Natura 2000-gebieden. Sommige natuurgebieden zijn vanwege de omvang en de ligging structureel zwak en blijven dat ook. In dat geval wordt bekeken of de beschermde status “moet worden aangepast”. Je zou ook kunnen stellen dat juist aan die gebieden extra aandacht en bescherming zou moeten worden gegeven. “We gaan kijken of we de natuur ook op andere plekken kunnen realiseren. We willen een robuust natuurnetwerk, maar wel slim vormgeven”, zei minister Schouten daarover. Het kabinet wil 70% van de ‘stikstofwinst’ die uit de maatregelen voortvloeit met voorrang gebruiken om de bouw en de infrastructuur weer vlot te trekken. De overige 30% wordt ingezet voor de natuur. Daarover kun je van mening verschillen. Waarom niet 50/50?

Het kabinet wil de komende periode ieder jaar 75.000 huizen bouwen om het woningtekort aan te pakken. Dat aantal leek door de stikstofcrisis terug te vallen naar 47.000 als er niets zou veranderen, waarschuwde minister Van Veldhoven, maar met de gepresenteerde maatregelen is het oorspronkelijke doel voor 2019 en 2020 weer in zicht. Dit zijn nog geen langetermijn oplossingen. Die komen volgens de planning aan het einde van dit jaar. Dan zal er ook meer aandacht zijn voor de landbouw, de sector die verantwoordelijk is voor verreweg de meeste stikstofneerslag (46%). Voor het wegverkeer is het aandeel ruim 6% en de bouw zelfs minder dan 0,6%. (Bron: nu.nl)

GroenLinks en de PvdD vinden het pakket onvoldoende. GL-leider Klaver noemt de snelheidsbeperking op de snelwegen te laat en te weinig. De PvdA vindt de plannen onduidelijk en wil weten of de woningbouw met dit pakket op gang komt. Milieudefensie spreekt van “een goed begin”, maar vindt dat het kabinet niets van de stikstofcrisis leert. Zo wijst de actiegroep op de keus voor meer asfalt, bijvoorbeeld op de ring Utrecht. Landbouworganisatie LTO betreurt het dat er maatregelen zijn aangekondigd, terwijl nog gewerkt wordt aan een plan dat door de sector wordt gesteund. Zo is er nog geen duidelijkheid over het bemesten van weilanden. De uitstoot van stikstof via veevoer moet worden verminderd door in het voer de hoeveelheid eiwit te verlagen. Dat wil het kabinet. Ook de al aangekondigde 60 mln voor sanering van de varkenshouderij moet de uitstoot van stikstof terugdringen. Er komt een noodwet, waardoor grotere projecten op het gebied van water- en wegenveiligheid en kustbescherming door kunnen gaan. Met een paar ingrepen, waaronder de snelheidsverlaging, zorgt het kabinet ervoor dat het mogelijk is om ondanks de stikstofnormen 75.000 woningen te bouwen. Maar niet overal in Nederland kan weer naar hartenlust gebouwd worden. In de Randstad blijft het voorlopig moeilijk om woonwijken aan te leggen. De maatregelen zorgen niet overal voor voldoende verlaging van de stikstofuitstoot en in dat geval is er geen ruimte voor woningbouw. Gemeenten in de Randstad zullen per project moeten bekijken of de bouw binnen de stikstofnormen past. Voor Den Haag is dat problematisch. De stad groeit jaarlijks met 4000 tot 5000 inwoners, waarvoor 2000 tot 2500 woningen per jaar gebouwd moeten worden. Tot 2040 heeft Den Haag behoefte aan bijna 50.000 nieuwbouwwoningen. De uitstoot van verkeer op snelwegen rond de stad en de aanwezigheid van Natura 2000-gebied Westduinpark (ingeklemd tussen Kijkduin en Scheveningen) maakt dat er weinig ‘ruimte’ is om te bouwen: de stikstofnorm is zo bereikt. (Bron: NOS)

In de peiling van Maurice de Hond van dit weekend verliest de VVD 2 zetels en staat nu op 24. De laagste score sinds mei van dit jaar. Daarnaast laat het zien dat FVD 2 zetels stijgt en inmiddels op 17 zetels staat. Is premier Rutte zelf verantwoordelijk voor het feit dat de stikstofproblematiek al niet veel eerder is aangepakt, zegt 64% van de ondervraagden: ja. In de peiling van 23 november zijn geen veranderingen opgetreden.

Kunnen we niet simpelweg natuurgebieden schrappen van de Europese lijst, zodat boeren hun bedrijven kunnen uitbreiden, gemeenten weer bouwvergunningen kunnen afgeven en automobilisten de 130 km kunnen rijden? Die vraag wordt de laatste tijd meer dan eens gesteld door tegenstanders van het huidige stikstofbeleid. Het kabinet komt deels aan hun wens tegemoet: het gaat onderzoeken of van kleine natuurgebieden “de beschermde status moet worden aangepast”. Als de natuur daar toch al zwak is en met herstelmaatregelen niet kan worden verbeterd, dan hoef je die gebieden ook niet in stand te houden, is de gedachte. Volgens bronnen rond het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit is er al twee keer gesproken met de Europese Commissie over het schrappen van bepaalde gebieden. Maandag wil minister Schouten het weer aankaarten bij de Europese Commissie. Natura 2000-gebieden zijn in het leven geroepen om natuur te behouden. Is afschaffen een optie? Het korte antwoord: nee! Dat stelt ook het Ministerie van Landbouw en Voedselkwaliteit in een tweet van vorige maand. In 2014 bemoeide de Europese rechter zich met een Italiaanse kwestie. De autoriteiten daar wilden af van een natuurgebied bij Milaan, omdat het door uitbreiding van luchthaven Malpensa toch al verwaarloosd zou zijn. De Europese rechter oordeelde dat het gebied alleen geschrapt mag worden als er bij de toewijzing fouten zijn gemaakt, of als het gebied niet langer relevant is door bijvoorbeeld klimaatverandering. “Nederland heeft recent ook zo’n zaak gehad,” zegt jurist Marieke Kaajan. “De Leenheerenpolder in de Zuid-Hollandse Hoeksche Waard zou niet langer onder Natura2000-bescherming moeten vallen. Daar is tot aan de Raad van State over geprocedeerd, maar na een juridisch advies van het Europees Hof bleef het gebied toch beschermd.” Volgens Kaajan ligt het ingewikkeld: “Nederland kan aan de Europese Commissie voorstellen om gebieden van slechte kwaliteit in te ruilen voor betere gebieden. Maar ik weet niet waar je dan zo’n beter gebied moet vinden in Nederland. Dat lijkt me vrijwel onmogelijk.” Bronnen in Brussel en Den Haag zeggen tegen de NOS dat het een kansloze missie is. De inspanningen van de minister lijken vooral een geste aan de regeringspartners CDA en VVD. Die partijen willen dat er ook wordt gekeken naar natuurbeheer. (Bron: NOS)

Er wordt onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van het giftige PFAS in strooizout. Zoutleverancier De Nederlandse Zoutbank bevestigt dat na een artikel van De Telegraaf. Het is nog onduidelijk of het strooien op de wegen dit seizoen in gevaar komt. Eurosalt, dat Rijkswaterstaat voorziet van zout, maakt zich geen zorgen. Er zitten volgens Eurosalt bijna geen chemische toevoegingen in strooizout. De PFAS-norm heeft onder meer in de bouw geleid tot stilgelegde projecten. Over strooizout volgt een besluit zodra de details van alle metingen binnen zijn, zegt Rijkswaterstaat in de Telegraaf.

Het Nederlandse landschap staat onder druk, onder meer vanwege de opmars van zonneparken, windturbines, woonwijken en bedrijventerreinen. De kwaliteit van het landschap moet volwaardig gaan meewegen bij het plannen van projecten die de leefomgeving beïnvloeden. Daarvoor pleit het Planbureau voor de Leefomgeving. Het klimaatakkoord, de verstedelijking en het natuurbeleid zijn van invloed op het landschap. Burgers maken zich zorgen over het verdwijnen van vergezichten en bomen, zegt het PBL. Volgens het Planbureau is de zorg voor het landschap niet goed geborgd in de wet, waardoor het landschap versnippert. Het kabinet gaat €250 mln uitgeven voor natuur-herstel. (Bron: NOS)

Ondernemers bereiden een schadeclaim voor tegen het kabinet vanwege de problemen rondom de aangescherpte PFAS-norm, maakte werkgeversorganisatie VNO-NCW bekend na het crisisberaad. Door de PFAS-problemen konden grondverzetters een tijdlang niet werken, waardoor ze nu geld willen zien. Tientallen bouwprojecten en baggerwerkzaam-heden zijn sinds oktober uitgesteld of stilgelegd omdat er PFAS in de grond zit. PFAS is een verzamelnaam voor een groep van chemische verbindingen, die zich ophoopt in een lichaam en een persoon ziek kan maken. Sinds oktober mag 1 kilo grond niet meer dan 0,1 microgram van deze PFAS-stoffen bevatten. VNO-NCW zegt in een reactie dat het kabinet met de aanscherping van de PFAS-norm een “verkeerde afslag” heeft genomen en dat het bedrijfsleven hier te hard door wordt geraakt. “Het inhuren van één werknemer plus een machine kost per uur ongeveer €100. We gaan nu uitzoeken hoeveel uur aan werk deze ondernemers zijn misgelopen door de PFAS-problematiek”, stelt VNO-NCW-woordvoer-der Edwin van Scherrenburg. De werkgeversorganisatie is begonnen met een inventari-satie bij bouwbedrijven en baggeraars. Hoelang het gaat duren voordat de schadeclaim er ligt, kan VNO-NCW niet zeggen. Ook over de potentiële hoogte ervan doen ze geen uitspraken. Niet alleen door de PFAS-norm, maar ook door stikstofproblemen is het werk in de bouw stil komen te liggen. Eind vorige maand organiseerde actiegroep ‘Grond in Verzet’ daarom een actiedag op het Malieveld in Den Haag. De actiegroep eiste toen duidelijkheid en kabinetsmaatregelen om financiële gevolgen zo klein mogelijk te houden voor de bouw. Woensdag presenteerde minister-president Mark Rutte een pakket aan maatregelen om de stikstofproblematiek te bestrijden. Het kabinet verlaagt onder meer de maximumsnelheid op Nederlandse snelwegen. In een reactie laat VNO-NCW weten positief te zijn dat het kabinet de stikstofproblematiek aan het aanpakken is. (Bron: nu.nl)

Bijna de volledige oppositie in de Tweede Kamer, van links tot rechts, heeft forse kritiek op de plannen die het kabinet deze week presenteerde om uit de stikstof- en PFAS-problemen te komen. Partijen als de PVV en de SGP vragen zich af of die maatregelen wel echt nodig zijn. “Waar is het gezond verstand gebleven?”, vroeg SGP’er Roelof Bisschop. De neerslag van stikstof in de natuur is volgens hem vaak helemaal niet te meten. “Een gans die een keer poept scheidt meer stikstof uit dan sommige van deze maatregelen opleveren.” PVV-leider Geert Wilders betoogde dat het juist heel erg goed gaat met de natuur de afgelopen jaren. Ook de stikstofuitstoot neemt volgens hem af. “Iedereen wordt bang gemaakt, gezonde bedrijven worden kapotgemaakt.” Het verlagen van de maximumsnelheid noemde Wilders “hoogverraad aan de automobilisten”. “We hebben geen stikstofpro-bleem, maar een Rutte-probleem.” Thierry Baudet van Forum voor Democratie was het met hem eens. “Er is geen land ter wereld waar het zo goed gaat met de natuur als in ons land. We hebben de mooiste bossen, de beste stranden, de lekkerste haring en de lekkerste kibbeling op het strand!” Volgens Baudet moet het kabinet de stikstofnormen gelijktrek-ken met die van Duitsland. Die is volgens hem 140 keer minder streng. Maar ook linkse partijen als de SP, GroenLinks en de Partij voor de Dieren zijn boos. GroenLinks-leider Jesse Klaver sprak van “een wanprestatie”, vooral omdat in de voorstellen van het kabinet ook de mogelijkheid wordt opengehouden dat kleine natuurgebieden, die er slecht voor staan, geschrapt worden. “De natuur is vogelvrij verklaard”, verweet Klaver vooral regeringspartij D66. Maar volgens Tjeerd de Groot van die partij gebeurt dat alleen in het uiterste geval, en wordt de natuur op andere plekken weer versterkt. De linkse oppositie vindt ook dat het kabinet veel te lang heeft gewacht met het nemen van maatregelen. “We hebben een jaar verspeeld”, zei William Moorlag van de PvdA, doelend op de Europese rechter, die vorig jaar al vraagtekens zette bij het Nederlandse stikstofbeleid. Er werd niet over gestemd over de plannen op hoofdlijnen, maar het leek erop dat er weinig bezwaren waren, wel wensen. Er wordt pas over gestemd als er in de 2e en 1e Kamer over de noodwetten moet worden gestemd. (Bron: NOS)

,,Ik verwacht dat deze problematiek ons ook de komende tijd zal bezighouden”, zei premier Rutte deze week met een bedrukt gezicht. Dat lijkt nog zacht uitgedrukt. Samen met ministers Schouten (Landbouw), Van Nieuwenhuizen (Infrastructuur) en Van Veldhoven (Milieu) presenteerde de VVD-leider een handvol stikstofmaatregelen om de woning- en wegenbouw uit het slop te trekken. Maar die maatregelen – zoals langzamer rijden op de snelweg en aanpassingen in het veevoer – zijn een peulenschil vergeleken bij wat het land nog te wachten staat. ,,Deze maatregelen tellen misschien op tot 0,1%”, zegt stikstofprofessor Jan Willem Erisman. ,,Maar de stikstofuitstoot moet uiteindelijk met 50% omlaag.” Ook Johan Vollenbroek, die het stikstofbeleid van de overheid met succes aanvocht, stelt dat de nieuwe maatregelen te weinig opleveren. Het kabinet verwacht een stikstofafname van zo’n 7,6 mol per hectare per jaar. ,,Op veel plaatsen moet de stikstofdepositie echter met 500 tot 800 mol per hectare per jaar omlaag”, zegt Vollenbroek. ,,Dit is dus hooguit een voorzichtig ministapje richting de oplossing.” Volgens hoogleraar Erisman moeten meerdere sectoren hun stikstofuitstoot halveren: de landbouw, het vervoer en de energiesector. ,,De maatregelen uit het Klimaatakkoord zullen fors naar voren moeten worden gehaald. We zullen meer zonne- en windenergie moeten gaan opwekken, zodat de kolencentrales dicht kunnen en de helft van het vervoer elektrisch kan worden.” In december wil het kabinet een nieuw pakket stikstofmaatregelen presenteren. Dan wordt de landbouwsector niet ontzien, ver-wachten Haagse ingewijden. Uit RIVM-berekeningen blijkt dat de landbouw verantwoor-delijk is voor 46% van de stikstofneerslag in de natuur. ,,De maatregelen voor het uitko-pen, verplaatsen en moderniseren van veehouderijen staan dan voorop”, zegt een Haagse bron. Ook komt er waarschijnlijk later een opkoop- en sloopregeling van oude dieselbusjes en dieselpersonenauto’s. Mogelijk zal het kabinet dan ook maatregelen in de luchtvaart aankondigen, maar daarvoor is het nog wel wachten op een rapport van de commissie-Remkes. Dat luchtvaartrapport wordt ergens voor de Kerst verwacht. Het kabinet wil in december ook met meer informatie komen over een algemene drempelwaarde voor stikstofuitstoot, zoals nu in onder meer in Duitsland geldt. Nu vormt vrijwel elke milligram stikstof die door een nieuw project neerslaat in een beschermd natuurgebied een probleem. Met een drempelwaarde zouden projecten die onder een bepaalde grens blijven geen vergunning nodig hebben. (Bron: AD) Dit lijkt op de PAS, die door het Europese Hof en de Raad van State onderuit werd gehaald. De regeling die Duitsland hanteert betekent dat het autoverkeer zonder maximum kan blijven doorrijden, dat de bouw- en wegenbouw niet langer met beperkingen worden geconfronteerd en dat Duitse huishoudens gewoon gasketels voor de verwarming kunnen gebruiken.

Een lek van broeikasgas methaan net zo groot aan CO2 als de uitstoot van een miljoen auto’s

Nederlandse en Noord-Amerikaanse onderzoekers hebben voor het eerst vanuit de ruimte een groot lek ontdekt van het broeikasgas methaan. Het gaat om een lek bij een installatie van de olie- en gasindustrie in Turkmenistan in Centraal-Azië. Nadat informatie over het lek werd gemeld aan het verantwoordelijke bedrijf, blijkt uit satellietbeelden dat het nu gedicht is. Het onderzoek is gepubliceerd in het vakblad Geophysical Research Letters. “We hebben dit lek min of meer bij toeval ontdekt”, vertelt Ilse Aben van het Nederlands instituut voor ruimte-onderzoek SRON. Aben is hoogleraar fysica en chemie van de atmosfeer aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en betrokken bij het Europese milieusatellietinstrument Tropomi. De ruimtevaartorganisatie ESA lanceerde de satelliet in 2017 en Nederland leverde het Tropomi-instrument. “Begin dit jaar namen collega’s uit Amerika en Canada contact met ons op”, zegt Aben. “Zij doen ook methaanmetingen met een satelliet, maar dan in een beperkt gebied, terwijl Tropomi de hele wereld bestrijkt. Hun satelliet kan weer verder inzoomen, en kan gebiedjes bekijken tot op 50 bij 50 vierkante meter. Tropomi bekijkt de hele wereld met pixels van 7 bij 7 kilometer.” De Canadezen zochten in Turkmenistan naar een moddervulkaan: een soort modderpoel waar methaan uit opborrelt. “De methaanuitstoot van de moddervulkaan zagen ze niet, maar ze stuitten wel op drie methaanlekken vlak bij elkaar. De onderzoekers wilden weten of wij die lekken ook zagen met Tropomi, en dat was inderdaad het geval”, zegt Aben. Collega-onderzoeker Pieternel Levelt, hoofd satellietwaarnemingen van het KNMI en hoogleraar aan de TU Delft, is opgetogen over het nieuws. “Methaan is een heel krachtig broeikasgas. Dat we met Tropomi over de hele wereld dit soort lekkages kunnen opsporen, is erg belangrijk voor het klimaat. Het instrument heeft een enorme impact. In de wetenschappelijke wereld wordt het een gamechanger genoemd.” Het KNMI is wetenschappelijk leider van Tropomi. Nu gaat het nog om individuele lekkages. Maar straks zullen satellieten zoals Tropomi steeds belangrijker worden bij het realiseren van klimaatbeleid. Vanuit de ruimte kan dan worden gemeten of landen en bedrijven zich aan afspraken houden die bijvoorbeeld op internationale klimaatconferenties worden gemaakt. Ook het nog meer voorkomende broeikasgas CO2 kan straks vanuit de ruimte gemonitord worden. “De Europese Unie werkt samen met de ESA aan nieuwe satellieten, die over een paar jaar CO2 gaan meten”, vertelt Levelt. Het grootste deel van de opwarming van de aarde wordt veroorzaakt door de uitstoot van CO2, kooldioxide. Maar ook methaan is een belangrijk broeikasgas. Het is verantwoordelijk voor ongeveer een derde van de opwarming. De belangrijkste menselijke bronnen van methaan zijn de veeteelt, de olie-en gasindustrie en steenkoolmijnen. De belangrijkste natuurlijke bron van methaan is moerasgebied. Daarnaast bestaat de vrees dat uit ontdooide permafrost ook nog een grote hoeveelheid methaan kan ontsnappen. “De opdracht aan de wetenschappers is om zo goed mogelijk broeikasgassen te meten en er zo nauwkeurig mogelijk over te rapporteren. Vervolgens kunnen politici kijken of hun klimaatbeleid ook echt effect heeft, omdat je vanuit de ruimte kunt meten of de uitstoot daadwerkelijk afneemt.” Levelt denkt dat de satellietbeelden de politiek ook sneller in beweging kunnen brengen. “Bij het gat in de ozonlaag hebben we ook gemerkt dat de satellietplaatjes het probleem echt inzichtelijk maakten.” Aben noemt dit eerste lek in Centraal-Azië bijzonder groot. “Uit de bron in Turkmenistan lekte jaarlijks ongeveer evenveel methaan als uit de grootste steenkolenmijnen.” De hoeveelheid is vergelijkbaar met de klimaatimpact van een miljoen auto’s per jaar. Hoe kan een bedrijf zo’n groot lek over het hoofd zien? “In de olie- en gasindustrie staan veel installaties in the middle of nowhere, waar niemand zo’n lek opmerkt”, zegt Aben. “In een dichtbevolkt gebied als Nederland had dit niet kunnen gebeuren, maar op veel andere plekken kan dat wel.” De onderzoekers vermoeden dat het dichten van dit soort lekken voor bedrijven ook interessant is. “Zo’n lek kost ze eenvoudigweg ook veel geld.” (bron: NOS)

Giftig Maaswater

Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) is gestopt met het innemen van Maaswater voor de drinkwatervoorziening, meldt het ANP. De Maas is namelijk vervuild met te hoge concentraties prosulfocarb, een landbouwgif. Volgens WML is die stof in België in de rivier terecht gekomen. Een woordvoerder van WML zei zondag dat ook Evides in Rotterdam – uit voorzorg – met de inname van Maaswater is gestopt. Aan de grens bij Eijsden werd een concentratie prosulfocarb gemeten van twee microgram per liter. Bij één microgram per liter wordt de inname van Maaswater al gestopt, aldus de woordvoerder. WML kan nog een maand vooruit met water dat is opgespaard in een groot drinkwaterbassin in Heel. Daarna kan WML nog overschakelen naar diep grondwater. Volgens de woordvoerder kent WML zo’n 50 keer per jaar een innamestop wegens vervuiling, maar de vorige waren minder lang dan de huidige, die inmiddels al tien dagen duurt. Rijkswaterstaat zoekt met de Belgen naar de bron van de vervuiling. (Bron: WNL)

Column over Rutte, Rutte III en eco 4.0

De premier reist door het land om gedupeerden van de stikstof en PFAS problematiek gerust te stellen. De problemen zijn zo complex dat ze niet zijn op te lossen en dat er nu noodverbanden moeten worden aangelegd met noodwetten en grote éénmalige bedragen uit de schatkist om daarmee tijd te kopen. De vraag is of daarmee de zaak weer op orde komt. De premier is een leider met een beperkte visie, hij is een goede ‘verbinder’, maar hij laat moeilijke onderwerpen over aan ‘de polder’. Hij had een jaar geleden na de uitspraak van het Europese Hof over onze PAS (Programma Aanpak Stikstof) al B-plannen moeten laten maken voor het geval de Raad van State die aanpak zou afwijzen. Rutte had jaren geleden al architecten aan het werk moeten zetten om blauwdrukken te ‘bouwen’ voor de samenleving van morgen. We kunnen niet langer wegkijken voor de vraag naar hoger geschoold technisch onderwijs, ontwikkelingen op het gebied van nano- en quantum-techniek, robotisering, KI, de vraag vanuit het bedrijfsleven naar personeel dat geschoold is voor werk met algoritmen, G5, onderwijs en permanente educatie/bijscholing, duur-zaamheid, de mens met een veranderende arbeidsethiek, zorg, inkomen, veiligheid, privacy, de macht van de negen vooral Amerikaanse mega-techbedrijven en de verder gaande globalisering. Kortom een wereld die sterk in beweging is en een Europese Unie die het vooralsnog laat afweten. De premier en zijn coalitie streven ernaar én de economische groei instant te houden met alle commerciële belangen, die meespelen én tegelijk de natuur en het milieu een gelijkwaardige plaats in onze samenleving te geven. Positief is dat delen van het bedrijfsleven nieuwe technische en technologische ontwikke-lingen ontwikkelen en daarin participeren en niet wachten op het moment dat de regering komt met de blauwdrukken voor de nieuwe Europese maatschappij structuur. Negatief is dat andere delen van het bedrijfsleven nog voortbouwen op eco 3.0, zoals de bouwers en de boeren. Eco 4.0 komt eraan, ook als wij dat willen negeren en vooral willen behouden zoals het nu is en willen blijven beschermen (beleid Rutte). We zullen moeten accepteren dat er veel duurzamer gebouwd, geprocuceerd (ook door de staal- en chemische industrie) en geboerd moet worden. Waar ik grote problemen mee heb dat de positie van de mens in dit proces volledig wordt genegeerd door de overheid (in de meest brede zin van het woord). De vormgeving van de samenlevingen met daarin de positie van de burger, de werknemer en de belastingbetaler en de plaats van de Europese culturele waarden, moet inhoud worden gegeven. En daar is Rutte helemaal niet mee bezig. Er moeten keuzes gemaakt worden in de eerste plaats voor de enorme uitdagingen waarmee wij worden geconfronteerd. Het probleem daarbij is dat er niemand in de coulissen klaarstaat om het stokje over te nemen.

Op https://www.telegraaf.nl/financieel/21491911/column-linkse-droom-smelt-als-sneeuw-voor-de-zon schrijven de columnisten Willem Vermeend en Rick van der Ploeg dat de Nederlandse overheid geeft jaarlijks vele tientallen miljarden euro’s uit aan de publieke sector, ook wel aangeduid als de collectieve sector. Daarbij gaat het om overheidsgeld dat besteed wordt aan de zorg, sociale zekerheid, onderwijs, veiligheid, politie, defensie, gemeenten. Als we op dit moment de Nederlandse collectieve sector vergelijken met die van de meeste andere landen dan vallen drie zaken op. In de eerste plaats valt op dat Nederland in Europa een grote collectieve sector heeft. Ten tweede dat ons land in de kopgroep zit van landen met de hoogste collectieve lastendruk (het totaal aan belastingen en premies dat burgers en bedrijven hier moet betalen). Deze hoge druk is het gevolg van onze hoge collectieve uitgaven. Op de derde plaats valt op dat Nederland volledig uit de toon valt bij de samenstelling van de collectieve uitgaven: bijna 60% van de collectieve uitgaven heeft betrekking op de uitgaven voor de sociale zekerheid en onze zorg. Nederland behoort daarmee tot de wereldwijde koplopers. In veel andere landen zien we dat het aandeel van deze uitgaven aanzienlijk lager ligt en dat de overheid veel meer geld besteed aan een versterking en vernieuwing van de economie, zoals uitgaven voor research & development, voor het stimuleren van bedrijfsinvesteringen in nieuwe technologieën, voor de modernisering van infrastructuur en voor klimaatinvesteringen. Nederland loopt hierin achterop en in politiek Den Haag ging het de afgelopen maanden vooral over andere uitgaven die de publieke sector verder vergroten, maar niets doen aan deze economische achterstand. Rutte III heeft mede onder druk vanuit de Tweede Kamer en acties van ambtenaren uit de collectieve sector, zoals politie, defensie, onderwijs, maar ook medewerkers vanuit de zorgsector vele miljarden extra uitgetrokken om de publieke sector te versterken. Vooral gezien de ’verwaarlozing’ van deze sector is dat op zich een verstandige beslissing die bij de nieuwe verkiezingsprogramma’s tot een verdere discussie zal leiden. De afgelopen weken lieten tijdens de verschillende begrotingsdebatten vooral linkse politiek partijen blijken dat het kabinet nog steeds te weinig uitgeeft aan de publieke sector en daarom opnieuw een greep in de schatkist moet doen. Daarom geven ze onder meer steun aan de eisen vanuit de zorg en het onderwijs om extra uitgaven die maatschappelijk op een brede steun mogen rekenen. Deze partijen menen ook dat de schatkist van Rutte III bulkt van het geld, zodat een grotere publieke sector geen probleem hoeft te zijn. Omdat Nederland een van de beste economieën van Europa heeft vinden deze partijen het ook niet bezwaarlijk dat deze uitgaven tot hogere belastingen voor bedrijven en hogere inkomens leidt. Hun boodschap is duidelijk: Nederland is een rijk land en kan zich best hoge overheidsuitgaven en een hoge lastendruk veroorloven.

Rabobank moet de gegevens voor 40.000 dossiers aanvullen om anti-witwasbeleid

Toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) heeft de bank vorig jaar een dwangsom opgelegd. Dat bevestigt de bank. De bank heeft tot april 2020 de tijd om aanvullende gegevens te leveren voor de dossiers. Eerder maakte Rabobank al bekend een boete van €1 mln opgelegd te hebben gekregen omdat er niet genoeg informatie over klanten werd verzameld. Soms ontbrak bijvoorbeeld de eigendomsstructuur van een bedrijf en wie de eigenaar was. Het controleren van klanten, de zogeheten poortwachtersrol, is sinds de boete voor ING een belangrijk onderwerp geworden in de bancaire sector. (Bron: nu.nl) ABN Amro liet na 5 miljoen klanten apart te screenen. Het OM verdenkt de staatsbank ervan ‘geen of onvoldoende’ onderzoek naar klanten te hebben uitgevoerd. Daardoor bleven verdachte transacties buiten beeld. Het meest explosief is de internationale corruptiezaak rond het Braziliaanse bouwconcern Odebrecht. Bron: NRC)

Staatssecretaris Snel moet binnen een week een volledig feitenrelaas aan de Kamer sturen en nagaan wie welke wetten bewust heeft overtreden’

De hoogste ambtenaren van de Belastingdienst gaven opdracht tot onrechtmatig handelen. Informatie hierover werd achtergehouden, schrijft Jan Kleinnijenhuis in Trouw. https://www.topics.nl/de-top-van-de-belastingdienst-drukte-de-onrechtmatige-aanpak-stopzetten-kinderopvangtoeslag-erdoor-a13648891trouw/?context=mijn-nieuws/ De ambtelijke top van de Belastingdienst heeft willens en wetens toeslagen stopgezet van mensen waarvan ze wist dat die er wel recht op hadden. Tot op het hoogste niveau werd besloten om jarenlang door te gaan met deze onrechtmatige aanpak. De Tweede Kamer voert de druk op staatssecretaris Menno Snel op, nu blijkt dat informatie hierover achtergehouden werd voor de politieke leiding. Dat blijkt uit documenten die de staatssecretaris zelf openbaar maakte na een verzoek op basis van Wet openbaar bestuur door RTL Nieuws en Trouw. Hoewel Snel stelde dat hij geen aanwijzingen voor ambtsmisdrijven door ambtenaren heeft gevonden, biecht hij in een brief aan de Tweede Kamer wel op dat de hoogste leiding op de hoogte was van de gang van zaken. Daarnaast zouden lagere ambtenaren instructies hebben gekregen om ‘langs de randen van de wet’ te werken om fraude zo hard mogelijk aan te pakken. De vrijgegeven documenten geven een ontluisterend beeld van de manier waarop de ambtelijke leiding de wet naast zich neer legde om de aanpak van veronderstelde fraude ruim baan te geven. Toenmalig algemeen directeur van de Belastingdienst Hans Blokpoel was eerstverantwoordelijk voor het zogeheten Combiteam Aanpak Facilitators (CAF) dat in 2013 werd opgericht. In een verslag uit november van dat jaar staat: “Blokpoel wil echt alles dichtdraaien, dus ook toeslagen, zelfs als die waarschijnlijk wel goed zijn.” Al vanaf de start van het CAF-team neemt de ambtelijke top voor lief dat onschuldige ouders de dupe zullen worden van de aanpak van, in de ogen van de Belastingdienst, frauderende gastouderbureaus. De eigen inschatting is dat 80% van de gevallen achteraf terechte stopzettingen zullen blijken te zijn, en 20% niet. Die getallen worden nooit onderbouwd. Het is ook uiterst twijfelachtig of die aanname ook maar ergens in de buurt van de reële cijfers ligt. De toenmalig directeur-generaal van de Belastingdienst Peter Veld zou dit bespreken met toenmalig staatssecretaris Eric Wiebes, maar volgens Snel is dat ‘voor zover hij kan nagaan nooit gebeurd’. In andere documenten staat dat zijn voorganger Wiebes is geïnformeerd over de ‘werkwijze en resultaten’ van het CAF-team. Peter Veld was ook betrokken bij de harde aanpak van het gastouderbureau uit Eindhoven en driehonderd daaraan door de Belastingdienst gekoppelde ouders, waarover een commissie onder leiding van oud-minister Piet Hein Donner vorige week vernietigend oordeelde. Intern stond al, voordat een onderzoek was gedaan, vast dat toeslagen van alle ouders stopgezet zouden worden. De zaak werd aan Veld voorgelegd ‘met het verzoek hard op te treden: op nihil zetten’. Ook Gerard Blankestijn, toenmalig directeur Toeslagen en tegenwoordig directeur MKB bij de Belastingdienst zette een harde lijn door, al werd hij in 2017 gewaarschuwd door ondergeschikten om ‘lering’ te trekken uit het ‘onbehoorlijke’ optreden in de Eindhovense zaak. Hij hield bovendien documenten en informatie over het verwerken van tweede nationaliteit van burgers achter voor staatssecretaris Snel. Uit de openbaar gemaakte documenten blijkt dat intern al bijna drie jaar duidelijk was dat het CAF-team denigrerend sprak over ouders en gastouderbureaus, maar dat dit door de huidige ambtelijke top in de doofpot is gestopt. Labels als ‘licence to Disturb’ en termen als ‘kerstspecials’ werden uit weekverslagen geknipt toen deze begin 2017 werden vrijgegeven na een verzoek tot openbaarmaking. Dat gebeurde onder verantwoordelijkheid van één van de huidige topambtenaren, een jurist die deel uitmaakt van het Managementteam van de Belastingdienst. Zowel staatssecretaris Snel als de commissie Donner concluderen dat ouders het slachtoffer zijn van ‘institutionele vooringenomenheid’ bij de Belastingdienst. Maar volgens Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA) is nu duidelijk dat Snel zich daar niet achter kan verschuilen. “De staatssecretaris moet binnen een week een volledig feitenrelaas aan de Kamer sturen en nagaan wie welke wetten bewust heeft overtreden’. Duidelijk is wel dat Snel door zijn ambtenaren is verteld dat een onderzoek werd ingesteld naar een klokkenluider. Nadat de Belastingdienst ontlastende informatie voor ouders achterhield in rechtszaken, bracht deze ambtenaar die alsnog naar buiten. Onder Snel werd hij op non-actief gezet, maar hij kreeg onder druk van de Tweede Kamer eerherstel na onthullingen van Trouw en RTL Nieuws hierover. Deze ontluisterende inkijk in het handelen van ambtenaren van de Belastingdienst in dit dossier, is een zwartboek over hoe de overheid omgaat met de rechten van de burger en de wijze waarin dat werd uitgevoerd door de wet, op een eigen wijze uit te voeren, dat door de ambtelijke top werd aangestuurd. Het ergste is nog dat politiek verantwoordelijke bewindspersonen ervan geweten moeten hebben. Zo onnozel als ze waren keken zij weg van de wijze waarop de wet werd geïnterpreteerd door topambtenaren en door lageren in rang werden uitgevoerd. Toen een klokkenluider daarover aan de bel trok, werd hij door de huidige staatssecretaris op non-actief gesteld. Dat spreekt boekdelen over de wijze waarop de verantwoordelijke politicus Snel zijn taak uitvoert. In het vorige blog is melding gemaakt van een brief aan de Tweede Kamer waarin een ex-ambtenaar op Financiën meldt dat hij meerdere malen aan de noodklok heeft getrokken: “Hij kaartte de kwestie aan bij collega’s, bij leidinggevenden, bij juristen van de dienst, bij een vertrouwenspersoon, bij het hoger management, en uiteindelijk bij de hoogste ambtelijke baas, de directeur-generaal.”, reactie: geen. Dat spreekt boekdelen over de verziekte sfeer op dit departement. Dan rijst de vraag of de politici en ambtenaren die hier zwaar in de fout zijn gegaan met een ‘sorry’ wegkomen. Dat zal toch niet gebeuren.

De economische groei valt in de volgende kabinetsperiode terug naar 1,1% per jaar.

De koopkracht groeit tussen 2022 en 2025 helemaal niet, zo verwacht het Centraal Planbureau. Dat komt vooral door de vergrijzing, schrijft het AD op https://www.ad.nl/economie/groei-economie-valt-terug-koopkracht-naar-nul~aba497c2/ De vergrijzing zet nu echt door, stelt het CPB vooruitblikkend in zijn Middellangetermijnverkenning. Het is voor het eerst dat de bevolking in de leeftijdscategorie van 15 tot 75 jaar afneemt en dat gegeven zal het economisch beeld voor de jaren 2022-2025 nadrukkelijk gaan bepalen. Dit gaat groei en koopkracht kosten, verwacht het planbureau. Doordat het aantal ouderen stijgt, zullen bijvoorbeeld de kosten voor de zorg en AOW stijgen. In 2025 komen de zorgkosten uit op zo’n €100 mrd. De vergrijzing zal de komende jaren leiden tot een uitstroom van oudere werknemers, de vraag naar zorgpersoneel zal wel fors blijven stijgen, denken de rekenmeesters. Zij verwachten dat het nog een hele klus zal worden om voldoende gekwalificeerde zorgwerknemers en zelfstandigen te vinden. Tussen 2021 en 2025 zijn zo’n 135.000 extra mensen nodig. Als het niet lukt om genoeg verpleegkundigen en ander zorgpersoneel te vinden, zou dit wel eens kunnen leiden tot de terugkeer van lange wachtlijsten. Voor de koopkracht schetsen de rekenmeesters van het CPB ook een somber beeld. De lonen stijgen tussen 2022 en 2025 wel iets, maar van dat extraatje merken mensen in hun portemonnee vrij weinig. ,,Dit komt doordat de beperkte stijging van de reële cao-lonen teniet wordt gedaan door hogere zorgpremies, lastenverzwaring in de loon- en inkomensheffing en hogere pensioenpremies”, aldus het planbureau. Voor gepensioneerden ziet het er nog somberder uit. In zijn berekeningen hebben de rekenmeesters de hervorming van het pensioenstelsel meegenomen en omdat de ultralage rente de dekkingsgraden onder druk zet en pensioenfondsen niet langdurig in onderdekking kunnen verkeren, gaan zij ervan uit dat een grote groep gepensioneerden gekort zal worden. De kortingen van de grote pensioenfondsen PME, PMT, ABP en PFZW bedragen gemiddeld ongeveer 2,5% per jaar gedurende de jaren 2021-2023. Het Rijk hield de afgelopen jaren geld over, maar naar verwachting van de rekenmeesters komt daar binnenkort een einde aan. Aan het eind van deze kabinetsperiode ontstaat weer een tekort op de begroting en dat houdt de komende jaren aan. Meer zorguitgaven en minder gasbaten leiden tot het begrotingstekort in 2022-2025. Economen speculeren de laatste tijd vaker over een krimp van de economie die aanstaande zou kunnen zijn. Het CPB rekent daar nog niet op, al loopt de groei wel terug. Dit is een somber toekomstbeeld voor de hele samenleving, maar het sluit wel aan op mijn visie daarover. Ik denk dat het allemaal nog erger wordt. Ik lees namelijk niets over de lasten voor de overheid en de burgers van de klimaat- en milieumaatregelen. Niet alleen gaan de energielasten stijgen, maar ook die van onze voeding. Doordat boeren moeten gaan inkrimpen gaan de prijzen stijgen, doordat de samenleving moet gaan verduurzamen gaan de prijzen stijgen, doordat de centrale overheid taken gaat delegeren aan de lagere overheden dan wel naar de markt gaan prijzen stijgen. Door de investeringskosten van de gas-transitie zullen de woonlasten stijgen en dat allemaal in een fase waarin de economische groei afneemt, de lasten van de vergrijzing fors gaan toenemen en de koopplaatjes zullen versoberen. En is het kabinet Rutte III in staat dat hele proces zonder al te grote kleerscheuren door te maken? Mijn antwoord is dat ze daarvoor onbekwaam zijn, maar de vraag rijst dan ‘wie kunnen dat wel’.

Het kabinet komt met groot investeringspakket om de bereikbaarheid binnen Nederland te verbeteren. Zo gaat station Schiphol voor €237 mln op de schop en wordt er onder meer een half miljard uitgetrokken voor wegverbredingen en openbaar vervoer tussen Amsterdam en Hoorn. In de regio boven Amsterdam wordt een deel van het geld ook gebruikt om het lokale wegennet beter op elkaar aan te laten sluiten. De investering moet bovendien ruimte voor 40.000 nieuwe woningen opleveren. Dat blijkt uit een Kamerbrief die door de ministers Cora van Nieuwenhuizen en Stientje van Veldhoven (Milieu en Wonen) is vrijgegeven. Voor de regio rondom Utrecht is €380 mln gereserveerd. Er moeten rondom de Domstad negenduizend nieuwe woningen komen, die mogelijk aangesloten worden op een tweede intercitystation; dat wordt nog onderzocht. Tot 2040 moeten er daarnaast 170.000 woningen bijkomen in de zuidelijke Randstad. Ook moeten de fileproblemen op de A50 verleden tijd worden. De Staat trekt daar bijna €70 mln voor uit en de provincies Noord-Brabant en Gelderland dragen er beide €17 mln aan bij. Van dat geld moet de snelweg verbreed worden bij de knooppunten Ewijk, Bankhoef en Paalgraven. Het kabinet draagt bovendien bijna €80 mln bij aan de transformatie van Schiphol, die in 2025 afgerond moet zijn. De luchthaven zelf legt bijna €70 mln, evenals Vervoerregio Amsterdam. De laatste financiële bijdrage wordt geleverd door de NS. Op het station moeten ov-poortjes verschijnen en moet de reizigershal Schiphol Plaza vergroot worden, om onderscheid te creëren voor trein- en luchtvaartreizigers. De minister hoopt dat het ondergrondse treinstation straks om en nabij de 125.000 reizigers per dag aan kan. Momenteel zijn dat er nog zo’n 109.000. Ook worden er miljoenen uitgetrokken om het spoornetwerk richting het noorden van het land te verbeteren. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft groen licht gegeven voor het aanleggen van de daarvoor benodigde wissels tussen Schiphol en Amsterdam-Zuid. De treinen moeten uiteindelijk vanaf Breda via Rotterdam, Amsterdam-Zuid, Lelystad en Zwolle richting Leeuwarden en Groningen rijden. Op de Hanzelijn tussen Lelystad en Zwolle wordt de maximumsnelheid verhoogd naar zo’n 160 kilometer per uur. Elders zouden de treinen straks maximaal 200 kilometer per uur moeten halen. Met name forensen tussen Breda en Zwolle zullen hun reistijd korter zien worden: met ruim een half uur. Vanuit het noorden van het land is de tijdswinst ‘slechts’ vier minuten, omdat een andere route langs Utrecht nog altijd veel minder kilometers aflegt. Bij meerdere projecten die in de brief worden genoemd, wordt vermeld dat (opnieuw) moet worden onderzocht of het betreffende project voldoet aan de stikstofnormen. Of dit het geval is bij alle projecten, is niet duidelijk. (Bron: nu.nl) Zijn dit luchtkastelen van dit kabinet? Het lijkt er op alle kanten op dat de (wegen)bouwers en de daarbij behorende bedrijven gerust gesteld moeten worden in de context van ‘de VVD heeft alles gedaan wat in haar vermogen ligt om door te kunnen bouwen en wegen aan te kunnen leggen’. Zet nu eerst de klimaat- en milieuproblemen in de steigers en kabinet kom pas dan met uitvoerbare voorstellen.

Minister Slob teruggefloten

Minister Slob mag de geldkraan voor het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam voorlopig niet dichtdraaien. Dat heeft de Raad van State bepaald. Slob wilde de school vanaf 1 december geen geld meer geven. Minister Slob kondigde vorige maand aan dat hij de financiering voor de islamitische school zou stoppen. Hij wilde dat het bestuur alle taken zou overdragen aan een interim-bestuurder. De school gaf aan dat dat niet haalbaar was. Door te dreigen de geldkraan per 1 december dicht te draaien, schendt Slob zijn eigen beleidsregels, stelt de Raad van State. De minister gaat te snel: “Die regel houdt in dat de bekostiging alleen wordt stopgezet als deze eerst voor 15% is opgeschort, na drie maanden voor nog eens 15% en na weer drie maanden voor nog eens 30% is ingehouden, én het bestuur dan nog altijd niet aan de wettelijke voorschriften voldoet”, zegt de rechter. Slob loopt dus te hard van stapel, vindt de Raad van State. Minister Slob kondigde op 15 oktober aan de financiering te stoppen. In een rapport van de Onderwijsinspectie stond dat de school leerlingen de waarden van de democratie en rechtsstaat niet bijbrengt. Ook bleek, volgens de inspectie, dat het bestuur zich schuldig maakte aan zelfverrijking en financieel wanbeheer. De minister deed daarop een aanwijzing: als het bestuur niet voor een bepaalde deadline zou opstappen, zou hij stoppen met het geven van geld. Het schoolbestuur haalde de deadline niet. Naar eigen zeggen, omdat de beoogde vervangend bestuurder geen moslim is en het nog even zou duren voordat hij kon worden aangesteld. De advocaat van de school is grotendeels tevreden met de uitspraak van de Raad van State. Hij zegt vol vertrouwen uit te kijken naar een andere rechtszaak, op 9 december. Dan bepaalt de rechtbank in Amsterdam of de aanwijzing van de minister om het schoolbestuur te laten vervangen terecht was of niet. (Bron: nu.nl)

©2019 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 22 nov 2019; week 47: AEX 592,71; Bel20 3878,93; CAC40 5.893,13; DAX30 13.163,88; FTSE 100 7.326,81; SMI 10.369,44; RTS (Rusland) 1455,42; DJIA 27.875,62; NY-Nasdaq 100 8.272,05; Nikkei 23.112,88; Hang Seng 26.595,08; All Ords 6.816,50; SSEC 2.885,29; €/$1,102; BTC/USD $7.337,01; 1 troy ounce goud $1461,10, dat is €42.578,55 per kilo; 3 maands Euribor -0,403%; 1 weeks -0,47%; 1 mnds -0,445%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,21%; 10 jaar VS 1774%; 10 jaar Belgische Staat -0,061%; 10 jaar Duitse Staat -0,352%; Franse Staat –0,039; VK 0,623%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,55%; 10 jaar Japan -0,0847%; Spanje 0,425%; 10 jaar Italië 1,178%. Een liter E5 hier aan de pomp €1,607.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden licht dalend doordat „De Chinezen meer tariefsreducties willen zien, terwijl Trump de bestaande importheffingen op Chinese producten nog niet van tafel wil halen”, de goudprijs noteerde vrij stabiel, de rente van 10-jarig daalde weer wat, 30-jarig papier noteerde wat hoger, 5-jarig papier noteerde onveranderd. De bitcoin bleef sterk aangeboden door Chinese ingrepen. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven, soms fors: Zwitserland -0,18%; Duitsland 0,133%; Nederland 0,18%; Japan 0,4253%; Frankrijk 0,753%; GB 1,271%; Spanje 1,331%; Canada 1,5992%; Italië 2,269%; VS 2,2279%; 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,5%; Duitsland -0,582%; Denemarken -0,546%; Nederland -0,527%; Frankrijk -0,384%; België -0,391%; Japan -0,1898%; Spanje -0,087%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.