UPDATE31122013/202 Happy New Year

Dit laatste blog van 2013 is een terugkijk op 2013 en een vooruitblik op het nieuwe jaar. Ik wens alle lezers een Gelukkig en Gezond succesvol Nieuw Jaar toe.

De AEX is op 28 december door de 400 gegaan en is gesloten op 400,99. De eindkoers van 2013 is 401,79.

Ik kreeg tijdens de Kerstdagen positieve reacties over mijn onderbouwingen voor de positie van Mark Rutte als persoon, politicus en premier. Maar ook de vraag hoe ik dan naar Diederik Samsom kijk. Bewust heb ik daar geen aandacht aan besteed omdat ik daar recentelijk al over heb gezegd dat ik in hem een verrader zie van het socialistische erfgoed. Zijn stijl van leidinggeven zou stalinistische trekjes vertonen. Ik wil daar nog wel wat meer over zeggen. Wat mij de laatste weken is gebleken is een bepaalde afstandelijkheid van prominenten van Socialistische komaf op het beleid waarvoor Samsom mede verantwoordelijkheid draagt. Niet in de eerste plaats het vertrek uit onvrede van twee PvdA fractieleden van de 2e Kamer: Désirée Bonis en Myrthe Hilkens. Maar wel de moedige strijder voor behoud van de sociale erfgoed: Adri Duivesteijn en ook Marcel van Dam, die heel afstandelijk spreken over Diederick Samsom. Ook de economen Willem Vermeend en Rick van den Ploeg uiten wekelijks kritiek in hun column op DFT over het beleid van het kabinet, dat in de stijgers is gezet door Rutte en Samsom. Daar is afgelopen weekend bijgekomen Wouter Bos, de nieuwe topman van het VUmc, die in het FD zegt dat de zorgkosten nog lang niet onder controle zijn. Ik citeer: ‘Alle positieve geluiden over het beheersen van de zorgkosten in dit en vorig jaar zijn zwaar overdreven’, zegt de voormalige PvdA-leider en oud-minister van Financiën. ‘Op zijn best gaat het om een zekere afremming van de stijging. De stijging die resteert, is twee keer zo groot als de groei van het nationaal inkomen. Dat stuit een keer op grenzen en dat hebben we nog lang niet onder controle.’ Bos voorspelt dat zorgkosten hét politieke thema worden als de crisis voorbij is. ‘Je zult moeten nadenken welke zorg je individueel regelt en welke zorg je solidair betaalt’, aldus Bos. ‘Op ons rust de dure plicht om eerst de doelmatigheid in de zorg te verbeteren, voordat je aan rechten van verzekerden gaat knagen.’ Het hele artikel is te lezen op http://fd.nl/economie-politiek/590796-1312/de-zorgkosten-in-nederland-zijn-nog-lang-niet-onder-controle. Ook kreeg ik een vraag wat er gaat gebeuren op het moment dat de premier de handdoek in de ring zou gooien? Dan ontstaat een uiterst kritische situatie, daar het verder uitvoeren van het neo-liberale beleid, geen optie mag zijn. Verder is er in politiek den Haag geen leider te vinden die de complexe problemen in dit land kan oplossen. Ik heb deze ontwikkeling al jaren geleden voorzien. Al in februari 2010 plaatste de Nieuwsrubriek NOVA een ingezonden artikel op haar website over een Kabinet van Nationale Eenheid. Ik schreef daar toen onder meer over: “de vorming van een Kabinet van Nationale Eenheid, bestaande uit deskundige mannen en vrouwen uit het bedrijfsleven, de wetenschap en beleidsmakers. Ze kunnen animositeit hebben met een politieke richting maar dat is geen noodzaak. En die gaan ons land door de crisis loodsen.“ Zo keek ik toen naar de toekomst. In grote lijnen volg ik het toen neergelegde concept. En om gelijk maar een aantal vragen te beantwoorden: ja, in mijn voorstel wordt de politiek voor een beperkte periode buitenspel gezet. Ze komen weer in beeld als de samenleving heringericht is. Wie gaat Nederland uit de crisis halen? Ik wil het geen zakenkabinet noemen, maar een Kabinet van Nationale Eenheid is geen politieke regering. De spil is een captain of industry, CEO, CFO met veel ervaring in het oplossen van complexe vraagstukken. Een man of vrouw met een charismatische uitstraling, die in staat is met zijn/haar visie op de toekomst de nodige hervormingen door te voeren. Mogelijk moet Boer & Croon in de arm genomen worden voor de nieuwe leider van de BV Nederland. De toekomstige premier wordt door de Koning gevraagd om een kabinet te vormen. Hij/zij zoekt dan deskundigen op terreinen van het beleid, bestuur, maatschappelijk, sociaal, zorg, wonen, financieel, economisch, fiscaal, dat hem/haar voor ogen staat. Dat zouden ook politici kunnen zijn, maar ze nemen dan geen zitting in het kabinet namens een politieke partij. De begrippen oppositie en coalitie zijn in die tussenperiode uit beeld. Zo kan de PVV gedogen, de SP een staatssecretaris leveren op de zorg, het CDA een bewindsman of -vrouw op Binnenlandse Zaken en de PvdA de minister van Buitenlandse Zaken. Ik stel op voorhand dat het stoppen met te bezuinigen niet betekent dat we erin zullen slagen naar het oude welvaartsniveau terug te keren. Dat is een gepasseerd station. Het doorzetten van de hoognodige hervormingen zullen ook van de samenleving offers vragen, maar wel met een positief toekomstbeeld. Ik realiseer mij terdege dat het regeringsbeleid niet alleen gericht kan zijn op Nederland. De positie van Nederland zal ook moeten worden getoetst aan de ontwikkelingen in de EU en de eurozone. De volksvertegenwoordigers zullen accepteren dat ze zo een kabinet niet naar huis kunnen sturen om de simpele reden dat er geen alternatieven voorhanden zijn. Ik stel 'iets' voor waarover 'iedereen' zegt dat het een mission impossible is. Dat realiseer ik mij terdege, maar doorgaan met dit geklungel van Rutte/Samsom heeft ook geen toekomst. Het 'verdienmodel' van dit kabinet moet nu echt op de schop. Bas Jacobs zegt daarover dat 'bezuinigen en nivelleren de slechtst denkbare combinatie is voor de werkgelegenheid en de economische groei. Een andere aspect zijn de koopkrachtplaatjes, zoals die zijn gepresenteerd door het kabinet. Het NIBUD heeft nagerekend welke consequenties het kabinetsbeleid volgend jaar zal hebben voor chronisch zieken en gehandicapten. Vooral mensen met hoge zorgkosten worden zwaar getroffen. Een alleenstaande met een WIA-uitkering levert 10% in, een stel met kinderen met een minimumloon gaat er 7% op achteruit en een alleenstaande met een klein pensioen levert 8% in. De gemiddelde koopkracht gaat er 0,5% op achteruit, maar voor chronisch zieken met een uitkering is dat tussen de -4 en -11% en dat betekent dus dat aan de andere zijde van het spectrum groepen zijn die dik plussen. . Het gemiddelde koopkrachtverlies voor ouderen in zijn algemeenheid bedraagt 1,5% maar voor chronisch zieke ouderen ligt dat tussen de -2,5% en -8%. Als gevolg van algemene bezuinigingsmaatregelen worden chronisch zieken met een inkomen beneden modaal extra hard getroffen. Gemeenten moeten oudere werkelozen aan werk helpen maar dar verloopt in veel gemeenten niet effectief. Er is nog veel, heel veel werk aan de winkel.

De Engelse denktank Centre for Economic and Business Research (CEBR) denkt dat de Nederlandse economie tussen nu en 2028 van de achttiende naar de dertigste plaats op de mondiale ranglijst duikelt. Die voorspelling deed het Centre for Economic and Business Research (CEBR). Nederland zou, evenals Duitsland, beter af zijn zonder de euro omdat de groei wordt beknot door zwakke prestaties in andere eurolanden. Het CEBR merkt wel op dat de val van Nederland, een van de grootste in de ranglijst, misleidend is. Een groot aantal opkomende landen, dat nu al een vergelijkbaar bruto binnenlands product (bbp) heeft, streeft Nederland voorbij. Het Nederlandse bbp stijgt van 801 miljard dollar (585 miljard euro) naar 888 miljard dollar in 2028. De Britse denktank verwacht dat het Verenigd Koninkrijk in 2030 Duitsland aflost als grootste economie van Europa, mede dankzij een aanhoudende bevolkingsgroei die leidt tot een snellere expansie van de economie. Ook het relatief lage Britse belastingniveau komt de groei ten goede. ,,Theoretisch gezien zou de Duitse economie de komende jaren goed moeten blijven presteren. Echter, er van uitgaande dat de euro blijft bestaan, daalt Duitsland op de ranglijst als gevolg van een zwakke Europese groei, een vergrijzende bevolking en de verplichting om noodlijdende economieën te helpen.'' De grootste opsteker voor de Duitse economie zou een terugkeer naar de Duitse mark zijn. ,,Een Duitse economie op basis van de mark zou vele jaren, wellicht nooit, worden ingehaald door het Verenigd Koninkrijk.'' Voor Nederland geldt de economie met een terugkeer naar de gulden ,,waarschijnlijk iets beter zou presteren'', aldus het CEBR. Nederland wordt tussen nu en 2028 onder meer ingehaald door Egypte, Hongkong, Nigeria, Irak en de Filipijnen, die nu nog buiten de top 30 staan, en door Zwitserland (nu 20e), Zweden (21e) en Argentinië (29e). Wat mij aanspreekt is de prognose dat de sterke positie van Duitsland binnen de eurozone tot gevolg kan hebben dat de lasten daarvan zwaarder worden dan de lusten. In feite stelt deze Engelse denktank dat de steun die de zwakkere eurolanden nodig hebben om te overleven en een herstart te kunnen maken de strop om de keel wordt van de rijkere eurolanden met Duitsland als voortrekker. De prijs die daarvoor betaald moet gaan worden is hoog en het is maar de vraag of die opgebracht gaat worden: ook door Nederland. Als op enig moment dat onderwerp op de politieke agenda komt te staan is het van belang dat er inzicht in de lasten die een uittreding uit de muntunie/eurozone met zich meebrtengt en welke opbrengsten daartegenover staan, op korte, middellange en op de lange termijn, als wij terug zouden keren naar de gulden danwel zouden gaan toetreden tot een Noord-Europese valuta met Duitsland als voortrekker.

Zo op het einde van het jaar bereikten mij weer waarschuwingen dat er een enorme ineenstorting van de aandelenmarkten. Op luide toon wordt aangeraden uit de markt te stappen, met als reden: dat een deflatoire ontwikkeling door gaat zetten; dat de zeepbel op zijn hoogtepunt is aangeland en dat de bedrijfsresultaten gaan dalen. Van alle kanten wordt gewaarschuwd voor koersverliezen eind januari tot 28% van de huidige koersen. Misschien nog wel veel meer. Dat de winsten die op de markten gemaakt worden extreme vormen aannemen, zie ik ook gebeuren. Dat op enig moment daar een einde aan komt is aannemelijk. Dat eruit stappen net voordat de crash plaatsvindt een beleggingskunst is, is ook een statement. Niemand weet dag, tijd en plek. Maar dat er een correctie komt op het moment dat de liquiditeiten in de markt afnemen, dat is een simpele veronderstelling. 

Das wirtschaftlich drittstärkste Land im Euro, Italien, ist erheblich betroffen: Allein im Oktober vergaben die Banken dort 4,9% weniger Kredite an Unternehmen und Privathaushalte als noch ein Jahr zuvor. Das ist die größte Kreditschrumpfung seit dem Höhepunkt der Eurokrise 2011. Dazu kommt, dass auch die Höhe der faulen Kredite um 23%, also fast einem Viertel, auf einen neuen Rekordstand von jetzt 147 Milliarden Euro in nur einem Jahr gewachsen ist. An diesen Zahlen sehen Sie, wie schlecht es um die Wirtschaft im Euro-Raum bestellt ist. Während die EZB den Banken immer mehr Geld zur Verfügung stellt und die Staaten durch Anleihenaufkäufe unterstützt, kommt die reale Wirtschaft zunehmend unter die Räder. Das Kapital kommt eben nicht in der Wirtschaft in Form von Krediten an. Das ist aber auch verständlich, denn welche Unternehmen geht jetzt noch hohe Risiken ein und steigert die eigene Verschuldung, wenn doch die allgemeinen Perspektiven für den gemeinsamen europäischen Wirtschaftsraum so schwach sind? Selbst wenn Italien noch leicht positive Wachstumszahlen hat, wird die schrumpfende Kreditvergabe schon bald das Land wieder in eine Rezession treiben. Doch derzeit bricht die Kreditvergabe innerhalb der EU massiv ein. (Quelle: Günter Hannich) Na lezing van dit Duitse artikel ben ik nog eens nagegaan wat vooraf ging aan de crash van Black Thursday (24 oktober 1929, Wall Street): politici, financieel/economische bobo's en monetaire autoriteiten die bezwoeren dat alles onder controle was en niemand iets hoefde te vrezen. Er werden veel te positieve verwachtingen (de bomen zouden tot in de hemel reiken) gewekt en cijfers werden gemanipuleerd. Dat gebeurde er toen. De klap was extreem en kwam hard aan in de samenleving. De DJIA bereikte haar dieptepunt op 8 juli 1932 op een stand van 41,22. Het duurde 25 jaar totdat Wall Street het niveau van voor de crash op 381,17 overschreed. De president van de Europese Centrale Bank, Mario Draghi, heeft zich in ongewoon scherpe bewoordingen uitgelaten over de kritiek op zijn beleid van verscheidene Duitse economen. In een interview met het Duitse weekblad Der Spiegel spreekt Draghi van een ,,perverse angst''. ,,Er werd telkens gezegd: in hemelsnaam, de Italianen ruïneren Duitsland.'' Daarmee wordt geduid op het door Draghi gevoerde beleid van de ECB. De realiteit zegt dat de Italianen een veel lagere eurokoers nodig hebben om uit de ernstige problemen te komen waarin ze zich bevinden. Verder is het vertrouwen in de Italiaanse politiek ingestort en is het in Europa sterk gedaald. Slechts 5% van de bevolking vertrouwt de politiek nog, de Italiaanse president Giorgio Napolitano, 88 jaar en oud-communist, heeft nog 49% achter zich. De RK kerk krijgt 54%, leger en politie zelfs 70% vertrouwen. Minder dan 1/3 van de Italianen heeft nog vertrouwen in Europa/Brussel. De ECB-preses wijst erop dat in werkelijkheid het tegenovergestelde gebeurde: ,,De inflatie is laag en de onzekerheid is afgenomen.'' Draghi wijst ook verwijten, dat het beleid van de ECB om de rente laag te houden, ten koste gaat van spaarders, van de hand. Hij benadrukt dat de crisis weliswaar nog niet is overwonnen, maar dat er wel ,,veel bemoedigende tekenen van herstel'' zijn. In de ogen van Draghi verloopt het economisch herstel zelfs beter dan een jaar geleden voor mogelijk kon worden gehouden. Ik kijk naar deze uitspraak met een kritische blik. Ik begrijp niets van zijn uitspraak dat 'het tegenovergestelde' plaatsvindt als het gaat om 'de inflatie is laag en de onzekerheid is afgenomen' ter verdediging van de lage rente en de koers van de euro. Ik zou zelfs het tegendeel willen stellen: de rente is zo laag en de inflatie zo ver gedaald (van 3,03% in november 2011 naar 0,85% in november 2013) dat alle monetaire tools, die de ECB heeft ingezet om de economische groei te ondersteunen, hebben gefaald. De banken verlenen in onvoldoende mate kredieten en leningen aan het bedrijfsleven en de private/particuliere sector, waardoor de groei achterblijft bij de gewenste ontwikkelingen. Is het terughoudende beleid van de banken verdedigbaar. Ja, als gevolg van onzekerheden over de resultaten van aangekondigde financieel/monetaire maatregelen. Ik noem: Basel III (versterking van het risicodragend vermogen van banken), de vorming van het resolutiefonds, herkapitalisatie, falende banken en de gevolgen daarvan voor de financiële belanghebbenden (aandeel- en obligatiehouders), een fonds voor de nakoming van de opgelegde eisen voor het deposito-garantie-stelsel, het ophogen van de buffers, de splitsing van het nuts-bankieren en zakelijk bankieren, de stresstests en het Toezicht van de ECB op de banken en de daarbij behorende risico-analyses. Dat banken het gas even terugnemen is voor mij een positief signaal. Dijssel c.s. zullen dat niet met mij eens zijn. De politieke elite wil 2 zaken tegelijk: de financiële wereld opschonen en de economie stimuleren. Dat kost tijd, kostbare tijd die er eigenlijk niet is. Een ander aspect is op welke wijze data en prognoses worden geïnterpreteerd. En dat de lage rente van 0,25% de spaarders niet raakt is een volstrekte onwaarheid. Ook voor de pensioenfondsen is dit een dramatische ontwikkeling voor wat betreft de berekening de dekkingsgraad (toekomstige pensioenverplichtingen). Als we Draghi op dit punt niet serieus kunnen nemen, hij tracht zijn falend beleid weg te poetsen, hoe kijken we dan naar de andere uitspraken van hem. Ook Herman van Rompuy, de voorzitter van de Europese Raad, ook wel de President van Europa genoemd, doet aan het einde van dit jaar nog een duit in het zakje. Hij spreekt de verwachting uit dat de Europese economie in 2014 verder opleeft. Dat zal nog niet te zien zijn aan de werkeloosheidscijfers, daarvoor is meer tijd nodig. ,,In de hele eurozone, behalve in Slovenië en Cyprus, gaan we naar positieve economische groei.'' Over Nederland zegt van Rompuy dat de inwoners van ons land het meest eurosceptisch is van de hele Muntunie. Hij zegt dat hij niet weet waarom wij zo tegen Europa zijn. Dat is je van de domme houden, want hij weet exeact hoe de vork in de steel zit. Nederland is groot geworden als een handelsnatie en dat zijn we in de wereld nog steeds. Nederlanders willen weten wat het ons oplevert en kost om in te stappen. Die duidelijkheid is er niet: niet in Brussel en niet in den Haag. Niemand kan duiden hoe Europa er over 10 jaar uitziet. Rutte heeft dat dit jaar nog eens duidelijk gemaakt waarom hij geen visie heeft op Europa. Binnen de EU-top is zelfs geen toekomstbeeld voor Europa. Op de tweede plaats wordt zo langzamerhand duidelijk dat Nederland hard nodig is om de eurozone te kunnen saneren. De rijkere Noord-Europese landen, waaronder Duitsland en Nederland, zullen geld, ons spaargeld en onze pensioenreserves, moeten schokken om de zwakkere eurolanden te redden van de ondergang. Wij zullen uiteindelijk geld in 'falende' banken in Zuid-Europa moeten pompen om ze van de ondergang te redden. Daar is in dit land weinig optimisme voor: ons geld naar bodemloze putten laten vloeien. Daar komt bij dat we ons in een weinig comfortabele positie bevinden. Als de zwakkere eurolanden gaan voor een devaluatie van de euro, door middel van een splitsing in een neuro en een zeuro, gaat ons dat mega-verliezen opleveren. Onze huidige staatsschuld is €446 mrd en die zal dan gigantisch omhoog vliegen. Als je bij de kapper geschoren wordt moet je stilzitten en je zo weinig mogelijk bewegen. Letland treedt als 18e land toe tot de Muntunie. Een andere super-optimist is de Spaanse premier Mariano Rajoy. Na afloop van de laatste ministerraad van dit jaar, zei hij dat Spanje in de afgelopen 12 maanden de basis heeft gelegd voor economisch herstel in 2014. Hoewel de Spaanse economie in het derde kwartaal van het afgelopen jaar uit een diepe recessie is gekomen, zei Rajoy niet tevreden te zijn met de huidige situatie. Vooral de nog altijd torenhoge werkloosheid baart de regeringsleider, die 2013 ook al wegens een corruptieschandaal binnen zijn partij graag snel zal willen vergeten, nog grote zorgen. Volgens Rajoy is de werkloosheid over heel 2013 wel gedaald, voor het eerst in jaren. Toch zitten volgens de laatste officiële cijfers, die over de maand november, nog altijd 4,8 miljoen Spanjaarden zonder baan.

Veel Amerikanen zeggen weinig te zien van economisch herstel ondanks een reeks goede macro-economische cijfers. Dat meldt CNN op basis van een enquête uitgevoerd door Opinion Research Corporation (ORC) onder 'slechts' meer dan 1000 Amerikaanse huishoudens. Van hen zei bijna 70 procent dat de Amerikaanse economie er slecht voor staat, terwijl 32 procent het economische klimaat als 'goed' beoordeelde. Twee derde van de respondenten bestempelde het meeste macro-economische nieuws, dat ze recent hoorden, als slecht nieuws. Meer dan de helft van de huishoudens denkt dat de economie er over een jaar nog altijd slecht voor staat. Op basis van een aantal indicatoren zou de mening rooskleuriger moeten zijn. Zo is de Nasdaq dit jaar bijna 40 procent gestegen, staat de werkloosheid op het laagste niveau in 5 jaar en herstelt de huizenmarkt die de VS 5 jaar geleden in een recessie stortte. Ook zijn de autoverkopen gestegen tot het hoogste peil in 7 jaar en zijn de benzineprijzen gedaald. Mede op basis van deze gegevens besloot de Federal Reserve recent om de maandelijkse steun voor de economie te verlagen. Waar bijna niemand echter oog voor heeft zijn de langdurig werklozen, mensen die onder hun kunnen werken en het aantal mensen die de arbeidsmarkt de rug heeft toegekeerd, aldus de onderzoekers. ,,Dat zijn mensen die niet meedelen in de opmars van de beurzen en velen staan op het punt om hun uitkering te verliezen.''

Dit bericht is slecht nieuws voor de besluiten die door de EU-top recentelijk zijn genomen. De participatie van aandeelhouders van 'falende' banken werken niet mee aan een herkapitalisatie. Aandeelhouders van de oudste bank ter wereld, de Italiaanse MPS, hebben afgelopen weekeinde in meerderheid plannen van de directie om snel tot kapitaalverhoging te komen, gedwarsboomd. De liefdadigheidsinstelling die ongeveer een derde van de aandelen bezit van de Banca Monte dei Paschi di Siena (MPS) heeft samen met een aantal andere aandeelhouders plannen weggestemd om in januari €3 mrd voor de noodlijdende bank te verzamelen met de uitgave van nieuwe aandelen. De meerderheid van de aandeelhouders wil daar echter nog mee wachten en stemde tegen het plan. Het management had gezegd dat er haast is met de aandelenuitgave omdat de bank dringend geld nodig heeft om de Italiaanse staat geld terug te betalen. De Staat heeft de bank gered en zou de 15e eeuwse bank kunnen nationaliseren als die nalatig blijft.

Ondanks recente positieve berichten over onder meer het consumentenvertrouwen, wordt 2014 geen hersteljaar voor de Nederlandse economie. Dit meent de overgrote meerderheid van de bezoekers van DFT. Ze maken zich vooral zorgen over de bezuinigingen. Nagenoeg de helft van de deelnemers aan de peiling meent dat de bezuinigingen door de overheid een herstel in de weg staan. Nog eens ruim een kwart stelt dat de voorspelde groei van grofweg een half procent door vooraanstaande instituten te optimistisch is ingeschat. Amper een kwart van de deelnemers is niet zwartgallig. Een aantrekkende export dan wel groeiende consumentenbestedingen zullen volgens hen herstel brengen.

De euro heeft op 30 december even de hoogste waarde ten opzichte van de dollar bereikt. Analisten koppelden de sterke opmars van de euro aan het vooruitzicht dat de korte rente in Amerika nog een lange tijd zeer laag zal zijn. Tegelijk brak de lange Amerikaanse rente echter door de grens van 3%, nu de FED de steun aan de economie langzaam gaat afbouwen. De waarde van de euro klom aan het begin van de middag tot $1,3893. Dat is de hoogste stand sinds begin november 2011. De €/$ hield die stand niet vast. Het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve (FED), kondigde vorige week aan vanaf januari een voorzichtig begin te maken met de afbouw van de stimuleringsmaatregelen voor de Amerikaanse economie. Tegelijkertijd werd benadrukt dat de rente in ’s werelds grootste economie nog lange tijd zeer laag zal zijn. De FED liet de koppeling van een eventuele renteverhoging aan het gewenste peil van de werkloosheid in de VS, dat in zicht begint te komen, los. Heel 2014 wordt nog gestimuleerd. De centrale bankiers benadrukten daarentegen de lage inflatie, die een lage rente rechtvaardigt. „Een rentestap lijkt nu zover weg dat het niet eens de moeite waard is om erover na te denken”, zei een valutastrateeg tegen persbureau Bloomberg. De euro was eind oktober 2011 voor het laatst meer dan $1,40 waard. De hoogste waarde ooit werd met $1,6038 medio juli 2008 bereikt.

Z24 laat weten dat zij de krimp van de Nederlandse economie voor december hebben bijgesteld van 1,1% naar 0,9% en dat de prognose voor januari op0,9% stabiliseert. Zij verwachten dat de economie in ons land, wel voorzichtig, de weg omhoog gaat inslaan. Het aantal uitzenduren neemt toe, hetgeen een signaal kan zijn voor een herstel.

Ik heb in blog 201 gesteld dat ik twijfels heb over het welslagen van de Bankenunie en de vraag of de politiek erin gaat slagen de macht van de financiële markten terug te gaan nemen. De Süddeutsche Zeitung meldde dit weekend dat de regelgeving waarmee de Europese Unie wil voorkomen dat grote banken hun risicodragende zaken vermengen met de belangen van gewone rekeninghouders, niet uit de verf gaat komen. Het voorstel dat daarvoor is gemaakt, laat van het idee om die twee soorten zaken te scheiden (nutsbanken en zakelijke banken), praktisch weinig over. De krant schrijft inzage te hebben gehad in het Europese voorstel zoals dat er nu ligt. Het is onder meer een grote verzameling uitzonderingen op de beoogde regels. Er staat zelfs geen plicht in om de risicovolle handel apart onder te brengen. Alleen in sommige gevallen kan het Europese bankentoezicht bepalen of zaken van een bank inderdaad zo riskant zijn dat ze los van de gewone bankzaken moeten worden ondergebracht. Als het bericht juist is wordt de positie van de belastingbetaler dus helemaal niet dan wel nauwelijks beschermd.

Ondanks dat de financiële situatie van de pensioenfondsen fors is verbeterd de afgelopen maanden, staan veel fondsen nog in onderdekking en zijn kortingen dus niet van de baan. Dat blijkt uit onderzoek van het Financieele Dagblad. Van de 250 grootste pensioenfondsen zitten zeker 25 pensioenfondsen op basis van hun laatste gegevens, nog in onderdekking. Het gaat onder meer om het pensioenfonds van ICT-dienstverlener Getronics en het fonds van openbare apothekers. Wanneer de dekkingsgraad onder de norm van de Nederlandsche Bank is, is er sprake van onderdekking. Hieraan kan worden afgelezen of een fonds in staat is toekomstige pensioenen te betalen. Afhankelijk van de portefeuille, ligt de norm tussen de 104 en 105 %. Fondsen die daar op 31 december niet aan voldoen, moeten korten.

Mijn favoriete columnist bij RTLZ is Prof. Dr René Tissen, legt de Bankenunie op de onderzoekstafel en constateert dat 'nu de Europese Bankenunie er in 2014 wel degelijk gaat komen, raad ik iedereen met een spaarvermogen van meer dan 100.000 euro met klem aan om dat meerdere in veiligheid te brengen, want het spaargeld boven de ton zal er bij een nieuwe bankencrisis met zekerheid aangaan, terwijl het nog te bezien valt of aandelen- en obligatiehouders ook geschoren zullen worden. Dat laatste is wel de bedoeling, maar papier is geduldig. Natuurlijk roep ik niet op tot een bankrun. Het is gewoon een kwestie van zorgvuldig omgaan met je eigen geld in het licht van een ongrijpbare overheid die met de introductie van de bankenunie officieel bevestigt dat banken niet te vertrouwen zijn. Nog geen drie jaar geleden zou deze wetgeving als politieke aanzet tot de vorming van een criminele organisatie zijn beschouwd en afgewezen. Nu wordt het abnormale als vanzelfsprekend gekenmerkt. We leven in rare tijden.' Lees het hele artikel "de Europese bankenunie is een feit". In zijn laatste column onder de kop 'er wordt een harde monetaire oorlog gevochten' schrijft René Tissen onder meer dat 'de monetaire oorlog volop aan de gang is, en er wordt momenteel zo hard gevochten om een plekje in de wereldeconomie, dat het lang niet uitgesloten is dat een of meer munten uit elkaar spatten. Met als doel een uitweg te forceren uit de diepe crisis waarin Italië zich bevindt, voert de regering Letta momenteel de druk op Europa fors, en zelfs agressief, op. Letta doet dat om de euro aanzienlijk in waarde te laten dalen zodat zijn land weer concurrerend kan worden ten opzichte van het buitenland. Ooit was het predicaat “Made in Italy” kenmerkend voor de bloeiende binnenlandse maakindustrie, variërend van auto’s tot mode en design. Nu is sprake van kaalslag en verwoesting. Lees deze column verder op http://www.rtlnieuws.nl/economie/home/column/rene-tissen/er-wordt-een-harde-monetaire-oorlog-gevochten

Deflatie, een periode van aanhoudende prijsdalingen, is volgend jaar de grootste bedreiging van de economie van de eurozone, zegt Mike Amey, directeur bij Pimco, 's werelds grootste vermogensbeheerder, in de Britse krant Telegraph. ,,De eurozone slaapwandelt richting een periode van deflatie die decennia kan duren, zoals we zien in Japan''. De dreiging komt voort uit een sterke euro, langzame hervormingen en ,,een gebrek aan ambitie.'' Volgens hem wordt succes in Europa momenteel gemeten aan de hand van 12% werkloosheid en een economische groei tussen 0 en 1%. ,,Als dat succes is, lopen de eurolanden het risico in deflatie te belanden omdat ze bereid zijn deze economische omstandigheden te accepteren.'' Volgens mij, Hannes de Witte, wordt succes in Europa momenteel gemeten aan de hand van een extreme werkeloosheid van 12% en een economische groei van 'slechts' tussen -1% en +1%. ,,Als dat het succes is, lopen de eurolanden het risico in een deflatoire toestand te belanden omdat ze bereid zijn deze economische omstandigheden, als het hoogst haalbare, te accepteren.

Huizenprijzen in Spanje zijn in het derde kwartaal voor het eerst sinds het tweede kwartaal van 2010 weer gestegen. De huizenprijzen namen met 0,7 % toe ten opzichte van het tweede kwartaal. Ten opzichte van een jaar geleden was er desondanks nog sprake van een daling met 7,8 %. Economen wijzen er op dat de cijfers een verkeerd beeld geven. ,,Het lijkt erop dat de bodem is bereikt, maar alle andere indicatoren over de Spaanse huizenmarkt wijzen op het tegendeel'', aldus Fernando Encinar, de oprichter van de grootste vastgoedwebsite van Spanje. Zo kelderden de huizenverkopen in oktober met 10 % ten opzichte van een jaar eerder. In september werden er minder dan 15.000 hypotheken verstrekt, tegen de piek van zo'n 129.000 in september 2005.

De industriële productie in Frankrijk is in oktober met 0,3 % afgenomen ten opzichte van een maand eerder. De krimp komt onverwachts, er werd gerekend op een toename van de industriële productie op maandbasis met 0,1 %. In september was er sprake van een krimp van de productie met 0,3 %, bijgesteld van een afname met 0,5 %. Vergeleken met een jaar geleden stagneerde de productie. Ook hier werd het cijfer over september bijgesteld, van een eerder gerapporteerde 0,9 % krimp naar een afname met 0,7 %.

De verwerkende industrie zag de productie in oktober met 0,4 % toenemen ten opzichte van een maand eerder, waar met een stijging met 0,2% werd gerekend. Ten opzichte van een jaar geleden was sprake van een toename met 0,7 %.

Triodos Bank is mogelijk aansprakelijk voor de verliezen van beleggers in het Bredase teakhoutfonds Partrust. Triodos heeft mogelijk haar zorgplicht geschonden omdat de bank kon weten dat inleg niet werd belegd, aldus curator Leo Luchtman. Beleggers hebben hem gemachtigd om een claim in te dienen bij de bank. Partrust ging in 2009 failliet en wordt verdacht van faillissementsfraude. De AFM constateerde dat Partrust beleggers betaalde uit de inleg van andere beleggers, een kenmerk van een piramidespel. Ongeveer 300 beleggers zeggen dat ze in totaal €33 mln hebben verloren. De curator schat dat het grootste deel van de beleggers hun inleg heeft gestort bij Triodos. Partrust ging in 2006 bankieren bij Triodos nadat Fortis de relatie met het beleggingsbedrijf had beëindigd. Voor Fortis was niet duidelijk of de inleg van de beleggers ook echt werd geïnvesteerd en de bank vroeg zich destijds al af of Partrust een piramidespel was. De rechter gaf Fortis gelijk dat de bankrelatie vanwege haar eigen verantwoordelijkheid werd opgezegd. Triodos is het niet eens met de curator en zegt dat aan de zorgplicht is voldaan. ,,We zien vervolgstappen van de curator met vertrouwen tegemoet'', reageerde een woordvoerder desgevraagd.

Uitkeringen van 1,3 miljoen Amerikaanse werklozen staan op de tocht doordat Republikeinen in het Amerikaanse Congres een einde willen maken aan een hulpprogramma dat bij het uitbreken van de crisis in 2008 is gestart. Het geld voor dat programma is op. Als er geen verlenging wordt overeengekomen, gaat de geldkraan voor velen dicht. De Amerikaanse overheid en de Federale staten zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor de uitkering in de eerste 26 weken dat iemand zonder werk zit. In het hulpprogramma is overeengekomen dat de overheid de uitkering daarna in zijn geheel overneemt. Republikeinen willen dat stoppen omdat de economie beter draait en de werkeloosheid afneemt. Die bedraagt op dit moment 7%.

De Turkse munt, de lira, is afgelopen week tot het laagste niveau, ten opzichte van de dollar, sinds ten minste 1981 gedaald. De val van de munt volgde op de aanstelling van maar liefst 10 nieuwe ministers. Het corruptieonderzoek dat Turkije al dagen in zijn greep houdt, bracht minister Erdogan Bayraktar ertoe op te stappen. Hij riep premier Recep Tayyip Erdogan op zijn voorbeeld te volgen, maar die besloot juist fors in te grijpen. Na een vergadering van anderhalf uur met president Abdullah Gül werden 10 nieuwe ministers benoemd. Direct na de bekendmaking van de wijzigingen in het kabinet daalde de lira 0,7% tot $2,11, terwijl het rendement op 10-jarige Turkse staatsobligaties met 29 basispunten steeg tot 10,38%. Dat is het hoogste niveau sinds juni 2010. De nervositeit op de Turkse beurzen heeft te maken met een groot aantal arrestaties van zakenmensen, topbankiers en drie ministerszonen. Zij worden verdacht van corruptie en omkoping bij openbare aanbestedingen. De Turkse aandelenbeurs, de BIST, verloor bijna 3% en zakte tot onder de 70.000-puntengrens, het laagste niveau in meer dan drie maanden. Over de afgelopen drie dagen komt het verlies op de Turkse aandelenmarkten uit op 7,5%. Beleggers reageeerden afgelopen zomer ook al heftig op de protesten tegen de regering van premier Recep Tayyip Erdogan. Toen verloor de BIST in korte tijd ruim 20%. Erdogan beschuldigde destijds de 'buitenlandse rentelobby' ervan onrust te creëren op de aandelenmarkten.

Winkeliers zien hun omzet volgend jaar naar verwachting opnieuw dalen, zegt het economisch bureau van ING. De terugval in koopkracht van consumenten lijkt gestuit, maar meer ruimte voor uitgaven is niet of nauwelijks aanwezig. De economen van de bank rekenen op een omzetkrimp van 0,2 %, nadat de sector in 2012 en 2013 al een terugval in de verkopen van respectievelijk 1,9 en 1,7 % voor de kiezen had gekregen. Onder meer kleding- en schoenenwinkels, elektronicazaken en verkopers van woninginrichting zullen hun omzet komend jaar niet zo erg zien dalen als in 2013, maar er is nog geen sprake van herstel.

Het pensioenakkoord dat is gesloten door de regering samen met D66, SGP en ChristenUnie, blijft een greep uit de kas van de toekomst te zijn. Bovendien ontbreken plannen om de kosten, die pensioenfondsen maken, transparant te maken. Dat stelt CDA-kamerlid en pensioenrapporteur Pieter Omtzigt. "De begroting van het kabinet is leidend geweest voor het maken van de plannen; niet voor de toekomst van de pensioenen voor jongeren en ouderen. Pensioenen zullen met dit akkoord uiteindelijk 13% lager gaan uitvallen dan in de huidige situatie." Het akkoord is wel een marginale verbetering ten opzichte van de eerdere plannen doordat het opbouwpercentage wordt verhoogd van 1,85 naar 1,875. Dit levert 1% meer pensioen op na een leven lang werken dan in de oude plannen. Het CDA heeft, net als de vakbonden en werkgevers, in de onderhandelingen een opbouwpercentage van rond de 2% bepleit. Omtzigt: "De rekening van dit akkoord komt volledig bij de werkgevers te liggen, die nu bovenop alle eerdere belastingverhogingen opnieuw de rekening gepresenteerd krijgen. Ondernemen moet worden gestimuleerd, maar in plaats daarvan kiest dit kabinet iedere keer weer voor het straffen van ondernemers en werkgevers." Barry Madlener (PVV) noemde het akkoord een 'enorme verslechtering', omdat de pensioenopbouw van 'hardwerkend Nederland' daalt door de deal. "Nederland had tot voor kort het beste pensioenstelsel ter wereld. Daar maakt dit kabinet een eind aan." SP'er Paul Ulenbelt vatte het akkoord samen met de term plunderpensioenpotpolitiek (pppp). Hij noemde D66 verder 'de domste eekhoorn in het bos', omdat de partij van Alexander Pechtold 'alle eikels opeet voordat het winter wordt'. "Als je nu geld uitgeeft en niet spaart voor later, eindig je in armoede", waarschuwde hij.
Ook Norbert Klein van ouderenpartij 50Plus sprak van een slecht akkoord dat 'de rekening legt bij de gepensioneerden van de toekomst en wordt betaald door de vijftigplusser van nu'. Jesse Klaver (GroenLinks) vindt mensen met een hoog inkomen te weinig worden aangeslagen. Vrijwel alle partijen willen weten of het akkoord ook leidt tot lagere premies. De partijen die het akkoord sloten verdedigden de deal. Volgens Steven van Weyenberg (D66) is het akkoord een 'grote verbetering' ten opzichte van de oorspronkelijke plannen. "Het akkoord leidt tot een betere pensioenopbouw." Ook kunnen zzp'ers eindelijk pensioen gaan opbouwen, zei hij. Volgens Carola Schouten (CU) leidt het akkoord tot een toekomstbestendig pensioenstelsel. Het pensioenakkoord houdt in dat de pensioenopbouw wordt verlaagd van 2,15 naar naar een opbouw van 'slechts' 1,875%. In de oorspronkelijke plannen wilde het kabinet naar 1,75%. Met het akkoord is een bezuiniging gemoeid van zo'n €3 mrd.

Het consumentenvertrouwen in december is voor de 4e maand op een rij weer iets verbeterd: van -18 naar -16. Het kabinet is nog lang niet klaar met hervormen en het sterker maken van de Nederlandse economie, zei premier Rutte voor het Kerstreces, na het bereiken van het woonakkort en pensioenakkoord. Het beeld over de economie in de komende 12 maanden is niet veranderd. De werkeloosheid is in november gedaald van 8,5 naar 8,2%. Het aantal werkelozen daalde met 21.000 naar 653.000. Het CBS schrijft de daling toe aan de toename van het aantal werkelozen dat, moe van het solliciteren, zich terugtrekt uit de arbeidsmarkt. Ook stoppen jongeren met solliciteren en gaan terug naar de collegebanken. De WW-uitkeringen stegen in november met 11.000 naar 419.000. WW-uitkeringen aan jongeren tot 25 jaar nam met 6% meer dan gemiddeld toe.

De bedrijvigheid in de Amerikaanse industrie is in december nipt toegenomen ten opzichte van november. De inkoopmanagersindex, die de bedrijvigheid weerspiegelt, steeg van 54,3 tot 54,4. Dat getal duidt op groei.

CBS: huizenprijzen lagen in november 4,7% lager op jaarbasis. In oktober was dat nog 4.0%. Ten opzichte van het hoogtepunt van de markt, augustus 2008 zijn de huizenprijzen met 20,5% gedaald.

De waarde van de nieuwe orders voor de Duitse bouwbedrijven was in oktober 12,5% lager dan in oktober 2012. De cijfers zijn gecorrigeerd voor prijsveranderingen, wat dat ook moge betekenen.

Slotstand indices 27 december 2013/week 52: AEX 400,99; BEL 20 2.921,05; CAC 40 4.277,65; DAX 30 9.589,39; FTSE 100 6.750,87; SMI 8221,90; RTS (Rusland) 1447,78; DJIA 16478,41; Nasdaq 100 3574,02; Nikkei 16178,94; Hang Seng 23235,74; All Ords 5.323,80; €/$ 1,3742; goud $1213,80, dat is €28.374,77 per kg, 3 maands Euribor 0,293%, 10 jarig 2,24%.

Slotstand indices 31 december 2013/week 1: AEX 401,79; BEL 20 2.923,82; CAC 40 4.295,95; DAX 30 9.552,16; FTSE 100 6.749,09; SMI 8202,98; RTS (Rusland) 1440,70; DJIA 16576,66; Nasdaq 100 3591,996; Nikkei 16291,31; Hang Seng 23309,56; All Ords 5.353,10; €/$ 1,3757; goud $1205,50, dat is €28.200,12 per kg, 3 maands Euribor 0,287%, 10 jarig 2,242%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.