UPDATE31102011/72

Papandreou heeft vanavond aangekondigd dat de Griekse bevolking het laatste woord krijgt over het voorliggende herstelplan op hoofdlijnen van de Regeringsleiders van de eurozone. In een referendum kunnen de Grieken zich uitspreken over de voorliggende maatregelen. Al direct waren er vragen welke beweegredenen de Griekse premier daarbij heeft. We moeten wel in ons achterhoofd houden dat de oorsprong van de democratie in Griekenland ligt. Niet in Berlijn, niet in Parijs, niet in Rome of den Haag maar in het oude Athene is de volksheerschappij ontstaan. De Griekse regering wil van de kiezers horen of ze het noodpakket steunen of niet, zei de Griekse premier George Papandreou. ,,Wij vertrouwen de burgers, we geloven in hun oordeel en in hun besluit'', hield Papandreou het parlement voor, die ook een vertrouwensstemming van de volksvertegenwoordiging wil. ,,Omarmen ze het akkoord, of wijzen ze het af ? Als het Griekse volk het niet wil, zal het akkoord niet aangenomen worden'', aldus Papandreou. Volgens een peiling afgelopen zaterdag ziet bijna 60 procent van de Grieken het akkoord van de EU-top voor een nieuw hulppakket van 130 miljard euro als negatief of waarschijnlijk negatief. In Griekenland geloven veel mensen dat hun land te ver gaat door de EU en het IMF de economische politiek te laten dicteren in ruil voor financiële steun van een paar honderd miljard euro. Het Zuid-Europese land was afgelopen week nog het toneel van massabetogingen tegen de bezuinigingsmaatregelen van de regering. Minister van Financiën Evangelos Venizelos zei later dat het referendum pas wordt gehouden als alle details van het akkoord van de EU-top zijn uitgewerkt. Dat zal volgens hem niet eerder zijn dan begin 2012. ,,Ik kan niet langer peilingen aanzien waar een meerderheid zich tegen noodhulp keert, maar tegelijk in de euro wil blijven'', voegde Venizelos er nog aan toe. De Europese Commissie wilde bij monde van een woordvoerder van EU-voorzitter José Manuel Barosso ,,op dit moment nog geen commentaar geven'' op de jongste, verrassende ontwikkelingen in Griekenland.

Econoom en voormalig PvdA-Tweede Kamerlid Flip de Kam adviseert zijn partij geen steun te verlenen aan het in Europa bereikte pakket maatregelen om de schuldencrisis te bestrijden en het noodlijdende Griekenland te helpen. De Kam zei dat zondag in het tv-programma Buitenhof. Paul Tang, eveneens econoom en oud-PvdA-Kamerlid, is evenmin tevreden tevreden over het Europese akkoord maar zou een tegenstem van zijn partij ,,heel gevaarlijk'' vinden. De PvdA-economen zeiden zondag dat het Europese pakket met afschrijving van Griekse schulden en versterking van het noodfonds onvoldoende is en een nieuwe crisis in het verschiet ligt.

De werkloosheid in de eurozone is in september maar licht opgelopen tot 10,2 procent van de beroepsbevolking, van 10,1 procent in augustus. Ook ten opzichte van september 2010 is de stijging minimaal. Toen zat eveneens 10,1 procent van de beroepsbevolking in de 17 landen waar met de euro wordt betaald zonder werk. In de gehele Europese Unie van de 27 landen liep de werkloosheid op van 9,6 procent in augustus tot 9,7 procent in september. Nederland (4,5 procent) kende na Oostenrijk (3,9 procent) de laagste werkloosheid. Spanje (22,6 procent), Griekenland (17,6 procent) en Letland (16,1 procent) telden de meeste werklozen.

Politici en financiële markten rekenen op een veel gematigder toon uit de ivoren toren van de Europese Centrale Bank in Frankfurt als morgen de Italiaan Mario Draghi het stokje overneemt van de altijd strijdvaardige Jean-Claude Trichet. Die heeft acht jaar lang de ECB door de woeligste stormen geleid en het water is nog altijd verre van rustig. Er wordt verwacht dat Draghi een vriendelijker en gematigder toon zal aanslaan tegen regeringsleiders dan Trichet. Er verandert meer dan alleen het presidentschap bij de ECB. Onlangs kondigde de Duitse hardliner binnen het bestuur van de ECB, Jürgen Stark, namelijk aan eind van dit jaar op te stappen. Alhoewel hij ’persoonlijke redenen’ opgaf, gaat iedereen ervan uit dat hij het niet eens is met het beleid dat de ECB steeds meer obligaties van zwakke eurolanden opkoopt. En daardoor een steeds groter risico loopt als die obligaties uiteindelijk toch moeten worden afgewaardeerd, waardoor de ECB langzaam in een bad bank kan veranderen. Ook de Italiaan Lorenzo Bini Smaghi moet het veld ruimen, de Fransen vinden twee Italianen in de directie van de ECB te veel. Volgens insiders geven al die wijzigingen de kans aan Mario Draghi om zijn eigen stempel te drukken op de strategie van de Europese Centrale Bank. Alhoewel hij wel een ’consensusgevoel’ moet zien te bereiken, zal Draghi gezien zijn achtergrond als gouverneur van de Italiaanse centrale bank en professor in de economie, geneigd zijn de nadruk te leggen op economie en niet op politiek. „Draghi zit in een prima uitgangspositie om zijn eigen economische filosofie binnen de ECB uit te dragen”, stelt Julian Callow van Barclays Capital. Draghi zal een dossier erven over de invoering van de z.g. Tobin-taks. Een belasting op financiele transacties voor de bancaire sector. Het VK is tegen vanwege the City in London, maar niet alleen Engeland is tegen ook andere landen in de EU houden de boot af. Duitsland wil de taks wel invoeren desnoods alleen voor de eurolanden. Duitsland wil ook strengere regels voor banken en hedgefunds. Overigens is dit ook een agendapunt op de G20 vergadering aanstaande donderdag en vrijdag in Cannes. DNB is ook tegen vanwege de extra lasten voor de banken.

De schuldencrisis in de eurozone zou kunnen leiden tot een langdurige periode van recessie en ernstige sociale onrust in Europese landen. Dat schrijft de Internationale Organisatie voor Arbeid(ILO) in een nog niet gepubliceerd rapport. Hoewel regeringen onder druk staan om hun schulden te verminderen, moeten ze volgens de ILO snel maatregelen treffen om te voorkomen dat de werkloosheid in de Europese landen nog verder stijgt. Een hoge werkloosheid leidt volgens de organisatie tot aanzienlijk meer sociale onrust. De grootste kans op sociale onrust bestaat in Griekenland, Portugal, Spanje, Estland, Frankrijk, Slovenië en Ierland.

De eurocrisis is met de afspraken die op de recente eurotop zijn gemaakt nog niet voorbij. Dat zei de scheidende president van de Europese Centrale Bank (ECB) Jean-Claude Trichet. Zondag is de laatste dag van de acht jaar dat Trichet aan het hoofd stond van de ECB. Vandaag is hij opgevolgd door de Italiaan Mario Draghi. ,,De crisis heeft de zwakte van de ontwikkelde economieën blootgelegd'', aldus Trichet. Hij pleitte er nogmaals voor dat de betrokken landen hun staatsschulden verkleinen en alle gemaakte afspraken nakomen. Trichet zei dat de afspraken die op de top zijn gemaakt ,,met grote precisie en snelheid'' moeten worden uitgevoerd. ,,Snelle en volledige implementatie is van het grootste belang. De ECB zal daar strikt op toezien. Het is nu tijd voor actie'', aldus de vertrekkende bankpresident.

De meeste Grieken verwachten weinig heil van het bereikte EU-akkoord over de aanpak van de schuldencrisis. De Grieken beoordelen het herstelplan als 'negatief' of 'waarschijnlijk negatief'. Het plan houdt onder meer in dat investeerders (volgens mij alleen banken uit de eurozone) in Grieks staatspapier de helft van het bedrag dat het land hun schuldig is, kwijtschelden. Grote bezuinigingen blijven evenwel noodzakelijk in het Zuid-Europese land.

De 20 belangrijke industrielanden die komende week bijeenkomen, willen de financiële sector strenge hervormingen opleggen. De G20 wil dat banken nog een aanzienlijk groter eigen kapitaal eropna houden dan op dit moment verplicht is. Daarnaast zouden zeer hoge bonussen tot het verleden moeten gaan behoren, onder meer om het aangaan van grote risico's door managers te beperken. Ook zou geen enkele bank 'too big to fail', te groot om failliet te gaan, moeten zijn. Belastingbetalers zouden ten slotte niet hoeven op te draaien voor een faillissement van een bank. De G20 zou het toezicht op de financiële sector willen verscherpen en voor een aantal zaken nieuwe internationale regels opstellen. Verder zou ook de handel in ingewikkelde financiële producten, zoals derivaten, aan banden worden gelegd. Daarnaast willen de regeringsleiders ook de handel in grondstoffen transparanter maken om speculatie op onder meer voedselprijzen tegen te gaan. Ook Europa, in de personen van van Rompuy en Barosso, hebben hun verlanglijstje bij de G20 ingeleverd. Veel van de onevenwichtigheden uit het pre-crisistijdperk moeten nog worden aangepakt. De G20 moet met maatregelen komen om het verloren vertrouwen in de economie te helpen herstellen.

De economische groei in België in het 3e kwartaal is stilgevallen. Door de nulgroei moet België €1 mrd extra bezuinigen.

Italië heeft vorige week een hoge prijs moeten betalen bij de uitgifte van nieuwe staatsleningen. De rente op nieuwe 10-jarige obligaties liep op tot 6,06 procent. Dat is het hoogste niveau sinds de invoering van de euro. Bij de vorige uitgifte van 10-jarige leningen volstond nog een rendement van 5,86 procent. De veiling van vrijdag was de eerste sinds de eurotop van 26/27 oktober. In totaal haalde de Italiaanse overheid 7,94 miljard euro binnen. De Staat had ingezet op een bedrag tussen 5,25 miljard en 8,5 miljard euro.

Het Constitutioneel Hof in Duitsland heeft een stokje gestoken voor nieuwe spelregels die het parlement had aanvaard voor urgente beslissingen over de bestrijding van de schuldencrisis. Voortaan zou een klein parlementair comité zich over dergelijke maatregelen buigen in plaats van de voltallige Bondsdag, maar volgens de hoogste rechters is dat in strijd met de grondwet. Twee afgevaardigden van de sociaaldemocratische oppositiepartij SPD hadden de zaak aanhangig gemaakt bij het Hof. Zij stelden dat het hun rechten als volksvertegenwoordiger zou schenden als voortaan slechts negen parlementariërs betrokken worden bij belangrijke financiële beslissingen. Tegenslag voor Merkel.

DNB denkt dat op termijn euro-obligaties een betere oplossing kunnen bieden voor de instabiliteit van de eurozone dan een noodfonds, maar dan wel onder strikte voorwaarden. Door de zogeheten eurobonds, centraal uitgegeven gemeenschappelijke leningen, kan worden voorkomen dat de rente in een land zo hard omhoogschiet dat de problemen verder toenemen. Volgens DNB zal het niet mogelijk zijn om op korte termijn te voldoen aan alle randvoorwaarden die zij wil verbinden aan eurobonds. Ze zijn ,,niet nuttig als crisisinstrument'', maar de introductie kan wel bijdragen aan het verminderen van de onrust op de financiële markten. De introductie van eurobonds zou gepaard moeten gaan met een wettelijk verbod op het uitschrijven van nationale leningen. Alleen landen met een staatsschuld < 60% van het bbp kunnen participeren in het project, te zijnertijd dat wel. Een land zou dan wel de volledige controle over de uitgifte van schuld in handen moeten leggen van een onafhankelijke autoriteit.

Alle sectoren in Nederland staan onder druk van de huidige economische ontwikkelingen, stelt ING. Op export gerichte sectoren hebben in 2010 kunnen profiteren van een herstel in de wereldhandel, maar door een afzwakking van de economische groei wereldwijd komt ook de uitvoer vanuit Nederland onder druk te staan. Van deze ontwikkeling ondervinden met name de industrie- en transportsector hinder, maar ook de groothandel heeft last van de economische vertraging. Een meerderheid van de ondernemers in de industrie heeft de orderpositie zien afnemen en de voorraden zien oplopen. Hierdoor verwacht ING een lichte daling van de productie in de tweede helft van 2011 en voor het gehele jaar 2012. Voor de industriesector voorziet ING een groei van 3,0% dit jaar, gevolgd door een krimp van 0,5% volgend jaar. Voor de transportsector zijn de groeiramingen 2,3% en 0,6% en voor de groothandel een groei met 1,0% dit jaar, gevolgd door een nulgroei in 2012. Aanhoudende onzekerheid over banen, een afgenomen koopkracht en hoge inkoopprijzen zorgen ervoor dat de detailhandelsector het sinds 2010 al zwaar heeft en dat de vooruitzichten, ondanks een lichte daling van de inkoopprijzen, niet hoopgevend zijn. De detailhandel zal naar verwachting van ING krimpen met 0,9% in 2011 en 0,1% in 2012. De dalende koopkracht zal in 2012 ook voor de horeca voor de nodige problemen zorgen. ING verwacht weliswaar een groei voor deze sector met 0,5%, maar daarvoor is de horeca vooral afhankelijk van buitenlandse toeristen. Voor 2012 voorziet ING een groei met 1,9%. De bouwsector blijft problematisch. ING voorziet voor 2011 een groei met 2,8%, na een krimp met 11,9% in het voorgaande jaar. Het beeld wordt volgens het rapport echter vertekend door weersinvloeden eind 2010 en begin 2011. In 2012 zal de bouwsector niet groeien, maar ook niet krimpen. In lijn hiermee zien de architecten- en ingenieursbureaus, als onderdeel van de zakelijke dienstverlening, hun omzetten nauwelijks groeien. Ook voor de andere zakelijke dienstverleners wordt nauwelijks een herstel voorzien, met een groei van 1,1% in 2011 en een krimp met 0,1% in 2012. De enige twee sectoren waarvoor ING een gestage groei verwacht zijn de zorg en de agrarische sector. Hierbij zorgt de vergrijzing voor een stijgende vraag naar medische hulp en groeit de sector met 4,1% in 2011 en 2,6% in 2012. Binnen de agrarische sector heeft de groentesector een fors deel van de productiewaarde verloren door aanzienlijke volume- en prijsdalingen. Daarnaast drukt de crisis met de EHEC-bacterie op het volume. In 2011 en 2012 zal de agrarische sector naar verwachting van ING respectievelijk 1,2% en 1,5% groeien.

De Zwitserse bank Credit Suisse gaat andermaal snijden in het personeelsbestand. Volgens Zwitserse media zullen circa 1000 werknemers binnenkort hun congé krijgen. Eerder schrapte de bank vanwege tegenvallende halfjaarcijfers al zo'n 2000 banen. De winst van de bank duikelde in het tweede kwartaal met 52 procent tot 768 miljoen Zwitserse frank (668 miljoen euro). Ook voor het derde kwartaal worden tegenvallende cijfers verwacht. De bank zal de kwartaalcijfers en de daarmee gepaard gaande reorganisatie morgen bekend maken.

De inflatie in de eurozone is in oktober gestabiliseerd op 3 procent. Dat is de eerste schatting. Daarmee stegen de prijzen van consumptiegoederen deze maand gemiddeld in hetzelfde tempo als in september. Economen hadden een kleine daling van de inflatie ingeschat. De geldontwaarding is al maandenlang hoger dan het door de Europese Centrale Bank (ECB) nagestreefde peil van 2 procent. Afzwaaiend ECB-president Jean-Claude Trichet voorspelde begin oktober dat die situatie nog enkele maanden zal aanhouden. Daarna zal de inflatie volgens hem echter weer afnemen.

Ook gokken de eurolanden erop dat landen als Rusland, China, Brazilië en Noorwegen Europa gaan helpen met de oplossing van de eurocrisis. Het gaat hier om het woord 'gokken' dat aangeeft dat het hele in werking gezette herstelplan – op onderdelen – een vorm van casinokapitalisme is. En dat roept vragen op. Hoe immoreel zijn de voorstellen van de Regeringsleiders? We verkeren in een tijdsfase waarin zowel een goede als een foute afloop mogelijk zijn. Maar harde toezeggingen van de politiek dat aan het herstelplan geen of nauwelijks risico's voor de burgers zitten, zijn misleidend. Het zwakste deel van de voorstellen is dat er geen helderheid wordt geschapen over waar Europa en dus ook Nederland naartoe koersen. Hoe ziet het perspectief voor Nederland eruit? Er is geen politicus die daar een antwoord op heeft. De politieke elite van de eurozone vraagt de parlementen in te stemmen met de voorgelegde plannen, waarvan de details nog moeten worden uitgewerkt en waarvan niet duidelijk is voor welk bedrag de burger wordt belast als achteraf blijkt dat de aannames te optimistisch zijn geweest. In ieder geval voor Nederland meer dan de €100 mrd, waarvoor we nu garanties hebben toegezegd.

Dit is geen politiek blog, ik beaam dat ook niet, maar ik ga wel reageren op hetgeen de CDA-denktank: de commissie 'Nieuwe woorden, nieuwe beelden' afgelopen weekend aan het jaarlijkse congres van het CDA heeft voorgelegd. In de Maurice de Hondt peilingen van de afgelopen weken is het CDA in een negatieve spiraal terechtgekomen, die reden tot zorg moet geven aan de top. Het CDA telt nu nog 21 zetels in de 2e Kamer, dat is 14% van de totale 2e Kamer. Vorige week daalde in de peiling het CDA van 15 naar 13 en deze week naar 11%. Dat is nog slechts 7,3%. Het CDA moet kiezen tussen 'de dominee en de koopman'. En dat lukt steeds minder. De achterban gaat voor de christelijke traditie van de partij en de top van de partij regeert met gedoogsteun van een partij die 'de werken van barmhartigheid' ontwijkt. Vanaf het eerste moment af heb ik geschreven dat een coalitie van VVD, CDA en gedoogsteun van de PVV, niet levensvatbaar kan zijn. In plaats van een krachtig signaal af te geven over de richting die het CDA gaat volgen wordt minister Leers 'gered'. Het vervelende van het dossier Mauro was op dat moment niet meer te redden. Leers had afgelopen donderdagavond alle uitgangen voor een passende oplossing dichtgemetseld. Dom, dom, dom. Als burgemeester van Maastricht deed hij het prima, maar als minister van Immigratie en Asiel laat hij steken vallen. Hij heeft veel last van de hete adem van Geert Wilders, die Leers in de tang houdt. Onbegrijpelijk dat vice-premier Verhagen dat laat gebeuren. Mijn advies is: Leers, gooi de handdoek in de ring. Je verdient veel beter, maar op deze stoel lukt je dat niet.

Op het CDA-congres sprak zaterdag Jacobine Geel in een helder betoog over 'nieuwe woorden, nieuwe beelden'. Ik gebruik enkele citaten die aan de orde kwamen en die ik kan plaatsen in mijn visie op de toekomst. Het is bijna Kondratieff wat ik lees. Laat de dragende muren staan en breek de anderen af opdat de ruimte opnieuw kan worden ingericht. Soms moet je ingrijpend gaan verbouwen om je doelstellingen te kunnen verwezenlijken. Bij de doelen gaat het om de inhoud en nooit om de kadoverpakking. Waar willen wij naartoe met dit land? Dat is een vraag waar nog geen antwoord op is. We dobberen maar wat op en neer: er geen richting te herkennen. Over onbelangrijke zaken doen we heel gewichtig, maar over hervormingen in financiële, politieke, economische en sociaal/maatschappelijk zin is veel te weinig duidelijkheid. En het ergste is dat we het ook niet weten. Mevrouw Geel geeft 4 onderwerpen waarover een christelijke volkspartij helderheid moet verschaffen waar ze precies staan:

  1. de dominantie van de economische logica. Het leven draait om kijkcijfers, economische kengetallen en geld;

  2. een dwingende vorm van liberalisme. Iedere burger lijkt zich te moeten onderwerpen aan één uniforme uitleg van wat vrijheid is. Ik zou dat censuur willen noemen;

  3. de omvorming van de verzorgingsstaat in de richting van een samenleving op basis van zelfredzaamheid. Solidariteit raakt op de achtergrond;

  4. en dan het ergste is dat we naar een lang aanhoudende tijd van economische onzekerheid koersen.

Als we willen behouden wat is opgebouwd moet de boel op de schop. We kunnen niet verder op deze wijze. En dan een mooie uitspraak: 'traditie is niet staren op was vroeger was, maar vuur wat doorgegeven wordt'. Nog zo een mooie: over integratie 'niet waar je vandaan komt, maar of je meedoet, maakt dat je erbij hoort'.

In de wandelgangen wordt gefluisterd dat Europa de banken heeft gewaarschuwd voor een systeemcrisis indien de banken niet vrijwillig meewerken aan de 50% afwaardering van Grieks staatspapier. Waarvan acte.

Kredietbeoordelaar Moody's is negatiever geworden over de Europese staalsector. Het bedrijf bestempelt de vooruitzichten voor de sector als 'negatief' waar de situatie eerder 'stabiel' was. De afwaardering heeft alles te maken met het vrijwel stilvallen van de economie en de toenemende zorgen over de Europese schuldencrisis. ,,Belangrijke indicatoren voor de sector, waaronder dalende inkoopmanagersindices, een afbrokkelend consumentenvertrouwen en lagere staal- en grondstoffenprijzen worden steeds negatiever'', aldus Moody's. De kredietbeoordelaar verwacht dat de vraag naar staal in Europa in de komende maanden in een bandbreedte beweegt van een daling van 4 procent tot een stijging van 2 procent. Dat staat in contrast met een geraamde groei van 5 à 7 procent in 2011. De positieve uitkomst van een kleine groei ,,is alleen waarschijnlijk als de export sterk blijft''.

De economische bedrijvigheid in en om de Amerikaanse stad Chicago nam in oktober in een iets lager tempo toe dan in september. Dat bleek uit de inkoopmanagersindex (PMI) van de National Association of Purchasing Management. De PMI-index daalde van 60,4 in september tot 58,4. Een stand boven 50 punten duidt op groei, een stand daaronder op krimp. De deelindex voor nieuwe orders daalde van 65,3 tot 61,3, terwijl de werkgelegenheidsindex steeg van 60,6 tot 62,3.

Slotstanden 30 oktober 2011: AEX 307,5 -1,76%, BEL 20 2139,18 -2,74%, CAC 40 3242,84 -3,16%, DAX 30 6141,34 -3,23%, FTSE 100 5544,22 -2,77%, Suisse Market 5731,27 -2,07%, Nikkei 8988,39 -0,69%, Hang Seng 19864,87 -0,77%, All Ords 4360,50 -1,15%, DJIA 11955,01 -2,26%, Nasdaq 100 2360,08 -1,72%, € $1,3855, goud $1715,10. De beurzen waren in de greep van een gebrek aan vertrouwen in de maatregelen tegen de euro-schuldencrisis.

De Europese schuldencrisis dreigt het Amerikaanse effectenhuis MF Global de kop te kosten. Het bedrijf, dat wordt geleid door voormalig Goldman Sachs-topman Jon Corzine, heeft faillissementsbescherming aangevraagd na grote verliezen op Europese staatsobligaties. MF Global kwam vorige week in grote problemen nadat het bedrijf een verlies over het afgelopen kwartaal had gepresenteerd. Het effectenhuis zag twee derde van zijn beurswaarde verdampen en werd door kredietbeoordelaars afgewaardeerd tot 'junk'. In de afgelopen dagen zocht het bedrijf tevergeefs naar een partner die onderdelen wilde overnemen. MF Global stak veel eigen geld in obligaties van eurolanden en lijkt daardoor het meest prominente Amerikaanse slachtoffer van de schuldencrisis tot nu toe te worden.

De renteniveaus op de staatsleningen van verschillende Europese landen zijn op de laatste dag van de maand opnieuw gestegen door aanhoudende zorgen over de Europese schuldencrisis. De rente op 10-jarige Italiaanse staatsleningen steeg tot 6,12 procent, van 6,02 procent op vrijdag. Daarmee kruipt de rente steeds dichter naar het recordniveau van 6,4 procent dat begin augustus werd bereikt. Die stand was toen voor de ECB reden om in te grijpen, door de aankoop van Italiaanse obligaties. Ook Spanje zag de rente oplopen. Het rendement op 10-jarige Spaanse staatsleningen steeg tot 5,6 procent van 5,49 procent op vrijdag. Daarnaast namen de zorgen op de geldmarkten over België toe. Dat land moest vandaag bij een obligatieveiling hogere rentes bieden: 10-jarig papier deed 4,37%. De renteniveaus op staatsleningen van financieel solide geachte landen zoals Duitsland en Nederland gingen maandag juist omlaag. Ook het rendement op Franse obligaties nam licht af.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.