UPDATE30112013/198 S&P verlaagt creditrating van Nederland naar AA+

Nederland is zijn triple-A rating bij S&P kwijt. We zijn van het erepodium verwijderd, schrijft het FD. Het komt voor mij niet als een donderslag bij heldere hemel. Wij worden nu beoordeeld met AA+ maar wel met een stabiele verwachting. Als reden wordt genoemd 'de zwakker dan verwachte economische groeivooruitzichten'. Daarbij neemt de groei van het bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking in een lager tempo toe dan in vergelijkbare landen. De agency verwacht dat Nederland niet voor 2017 terug zal zijn op het productieniveau van 2008 en dat de bijdrage van de export onvoldoende zal zijn om de zwakte van de binnenlandse economie te compenseren. Het stabiele vooruitzicht van de kredietbeoordelaar is gebaseerd op „politieke consensus ten opzichte van het indammen van de staatsschuld en tekorten”. De financiële markten hadden kennelijk de afwaardering al ingecalculeerd want de AEX pluste na de bekendmaking en de rente bewoog niet. Dijssel en VNO-NCW spraken uit dat ons land een van de meest kredietwaardige landen ter wereld blijft en geen negatieve gevolgen zal ondervinden van deze kleine afwaardering. De minister van Financiën ziet er een aansporing in om nog harder aan economische hervormingen te werken. Maar het kabinetsbeleid heeft natuurlijk zelf aan de zwakte van de binnenlandse economie bijgedragen. De overheid probeert de overheidsfinanciën in het gareel te brengen door zelf minder te besteden (dat betekent lagere groei voor de economie) en door de lasten van burgers te verzwaren, die daardoor minder te besteden hebben (dus nog meer lagere groei). Onbelicht in de media bleven aanpassingen die S&P op dezelfde dag uitvoerde in 2 andere eurolanden. De outlook van Spanje werd verhoogd naar stabiel en de situatie op Cyprus werd positiever ingeschat. Dat moet de politiek te denken geven! Moodies verhoogde de kredietstatus van Griekenland van C naar Caa3 met een stabiel vooruitzicht. Deze agency beoordeelt de vooruitgang die het land maakt bij de begrotingsconsolidatie en de verbetering van de economische vooruitzichten positief. ,,De Griekse economie is na bijna 6 jaar van recessie het dieptepunt voorbij''. Hier moet wel meegewogen worden dat m.i. de verplichtingen van de enorme schuldenlast, buitenspel' zijn gezet. Het ratingbureau zegt te verwachten dat de Griekse begroting gericht blijft op besparingen door structurele hervormingsmaatregelen in plaats van verdere bezuinigingen. Waar deze dienstverlener voor de financiële markten niet over spreekt is de plundering die de laatste jaren daar heeft plaatsgevonden door het 'uitroken' van de Griekse bevolking door de trojka (IMF, ECB, EU). Deze gebeurtenissen zouden Dijssel en Rutte zich aan moeten trekken en het kabinetsbeleid moeten aanpassen. De 7 onderstaande EU-lidstaten hebben nog een AAA-rating bij één of meerdere credit-agency's: Denemarken, Duitsland, Finland, Luxemburg, Oostenrijk, UK en Zweden. We zullen er tegenaan moeten gaan om de absolute top weer te bereiken.

Komende maandagavond ga ik naar een debat waar Harald Benink (hoogleraar Banking and Finance aan de Universiteit Tilburg) en Arjo Klamer (hoogleraar Economie van de Kunst en Cultuur aan de Erasmus Universiteit Rotterdam) elk hun visie geven op de houdbaarheid van de euro en de vergaande stappen die daarvoor nodig zijn. Over de politieke wenselijkheid en haalbaarheid hiervan oordelen de politiek leiders Sybrand van Haersma Buma (CDA) en Emile Roemer (SP). De bijeenkomst wordt gemodereerd door Rens van Tilburg (lid Sustainable Finance Lab).

8 dagen geleden vond er onder de vlag van BNR/De Nieuwe Wereld een discussie plaats over 'de leider van de toekomst'. Ik was enigermate teleurgesteld dat de discussie zich beperkte tot ceo's en niet over de nieuwe leider die dit land nodig heeft. Aan de orde kwam de stelling 'hoe lang is de houdbaarheid van een topman in het bedrijfsleven, 5 jaar?' Ik heb daar 'rood' op gestemd. Ik wil niet iedere leiders met dezelfde stofkam behandelen. Misschien is de houdbaarheid van een ceo drie, vijf, zeven jaar of misschien nog wel langer. Dat hangt af van zijn leiderschap, maar ook van zijn aanpak hoe om te gaan met tegenslag. Ook de wijze waarop hij/zij in staat is in te spelen op technologische ontwikkelingen, communicatie, de globalisering en de vertaalslag waarmee hij de vooruitgang vormgeeft in het bedrijf. Een leider is een teamplayer, die inspirerend leiderschap toont. Maar in crisistijd, in een periode dat er harde ingrepen moeten plaatsvinden, is de leider ook de persoon die knopen doorhakt. Een vorm van dicterende besluitvorming sluit ik daarbij niet uit. Het profiel van de nieuwe leider: hij/zij moet creatief zijn, flexibel en innoverend zijn. De leider van de toekomst moet een visie hebben en een authentieke verbinder zijn. Daarnaast is consistentie erg belangrijk en moet de leider van de toekomst bovenal besluitvaardig zijn.

Vijf eisen waaraan een klant van een bank moet voldoen om veilig te kunnen internet-bankieren. Dat is wat de VNB een week geleden naar buiten bracht. Die eisen zijn heel eenzijdig geformuleerd. De belangen van de bankklant zijn door de Consumentenbond slecht behartigd. Iedere bank heeft namelijk een zorgplicht om het door klanten ingelegde geld, op salarisrekeningen, spaargelden, deposito's en andere vermogenstitels zo zorgvuldig mogelijk te beheren. Ze te bewaren zoals het een goed huisvader betaamt. Daarover wordt met geen woord gesproken. Als een cybercrimineel zijn slag slaat en een rekening van een bankcliënt plundert zal de bank eerst moeten aantonen dat in het systeem wat gebruikt wordt om gelden te administreren geen 'achterdeurtjes' open hebben gestaan waardoor het voor hackers simpel was de bank binnen te komen. Tweedens zal de bank bij Justitie aangifte moeten doen van een strafbaar feit en moet de bank alle ter beschikking staande mogelijkheden moeten inzetten om te achterhalen waar het 'gestolen' geld is gebleven. Zo nodig moeten alle sporen worden nagetrokken waarlangs het geld is getransfereerd. Natuurlijk ben ik ook van oordeel dat de klant een aantal 'voorzorgen' moet treffen om cybercriminelen de weg te versperren in te breken in systemen (wachtwoorden e.d.). Zo moeten de banken beveiligingssoftware (incl updates) beschikbaar stellen die klanten moeten installeren om veilig te kunnen internet-bankieren. De formulering die nu wordt gebruikt is niet helder (waar liggen precies de risico's voor de bank) en transparant (welke garantie krijgt een klant van zijn bank dat hij de juiste software gebruikt waarmee hij veilig kan internet-bankieren). Hoe wordt er omgegaan met ouderen, mantelzorgers, thuishulpen die geld van de bank halen voor hun clienten, die ze verzorgen? Zoals de zaak nu wordt gepresenteerd administreren de banken het geld van hun klanten voor rekening en risico van die klanten. Op zijn minst zullen de banken rekening en verantwoording moeten afleggen over de wijze waarop ze hun zorgplicht hebben uitgevoerd. Zolang de klant te goeder trouw heeft gehandeld kan een bank de klant niet aansprakelijk stellen voor het handelen van cybercriminelen en de schade die daardoor is veroorzaakt. De banken lopen nu nog achter de cybercriminelen aan en moeten zich eerst verder beveiligen zodat veilig kan worden ge-internet-bankierd. Met de gepresenteerde aanpak ontlopen de banken hun zorgplicht. De Consumentenbond is een slechte consumentenbelangen behartiger.

De kapitaaleisen voor de Nederlandse bankensector moeten worden verhoogd om te voorkomen dat de belastingbetaler wederom de klos is bij het uitbreken van een nieuwe bankencrisis. Althans dat beeld komt naar voren uit een peiling van dft.nl. Verschillende economen vinden dat de bankensector de vermogens verder moeten versterken om een nieuwe financiële crisis het hoofd te bieden. Een zeer ruime meerderheid van poll-deelnemers onderschrijft deze mening. Een kleine meerderheid wijst op de gevaren van de kredietverlening aan ondermeer het midden- en kleinbedrijf die daardoor onder druk kan komen.

In plaats van een loonstijging van 3 %, wat het FNV wil, moet er lastenverlichting komen voor zowel bedrijven als burgers, zegt Michaël van Straalen van werkgeversorganisatie MKB Nederland. Hij bood de vakbeweging aan samen een lobby te beginnen bij het kabinet om ervoor te zorgen dat werknemers netto meer te besteden krijgen. Voorzitter Corrie van Brenk van FNV-bond Abvakabo reageerde daar negatief op. Volgens haar liggen de kabinetsplannen voor volgend jaar al vast. ,,Daar valt niets te halen.'' De FNV wil de komende cao-onderhandelingen in met een looneis van 3%. Volgens Van Brenk zijn werknemers jarenlang op achterstand gezet bij loonrondes. Van Straalen bestrijdt dat. Dat werknemers minder te besteden hebben, komt volgens hem door de lastenverzwaringen van de overheid. MKB vindt net als zusterorganisatie VNO-NCW een loonstijging van 3% onverantwoord.

De problemen in de eurozone kunnen alleen worden opgelost als ze vanuit een Europees perspectief worden bekeken. Leiders mogen zich daarbij niet alleen laten leiden door nationale belangen, dat stelt de president van de Europese Centrale Bank (ECB), Mario Draghi. Een Europese blik is ,,niet het perspectief van idealisten'', benadrukte Draghi. ,,In een sterk geïntegreerde muntunie is het 'het perspectief van realisten'.'' De opdracht aan de centrale bank is het voeren van een monetaire beleid dat zorgt voor een stabiele prijsontwikkeling in de eurozone als geheel. ,,Binnen een muntunie zal monetair beleid altijd verschillende gevolgen hebben op verschillende plekken'', aldus Draghi. ,,Maar het is essentieel om te begrijpen dat de ECB, gezien zijn mandaat, moet optreden voor de eurozone als geheel. Daarmee leveren we de beste bijdrage aan de welvaart van de hele Europese samenleving.'' Prof. Tissen schrijft in zijn column van dit weekend onder de titel “Hoera, geweldig nieuws” onder meer: 'Het gebeurt niet vaak dat in het kader van de eurocrisis een luid hoera te horen valt uit de mond van al die critici die met verbazing en ongeloof naar het geklungel van de EU, de ECB en het IMF hebben gekeken in het kader van de redding van Zuid-Europa. In Griekenland is de zogenaamde trojka het alom gehate synoniem geworden voor de buitenlandse geldpolitie die graaiend en grijpend door het land trekt en daarin niets en niemand ontziet. Waarom een Hoera? Omdat het Europees Parlement nu voor het eerst onderzoek gaat doen naar de legitimiteit en het functioneren van de trojka als instrument van geldsanering. Het lijkt er dit keer op dat het Europees Parlement serieus haar tanden wil laten zien. Als eerste stap is een lijst met 29 vragen opgesteld voor de Beau Monde van de Europese politiek, de ECB en banken. Antwoorden is wettelijk verplicht.' Lees deze buitengewoon interessante column hier verder.

Druk vanuit Brussel om te hervormen is behulpzaam, zegt onze minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem als voorzitter van de eurogroep. Zelfs in de economisch zware tijden van de laatste jaren zie je dat landen orde op zaken stellen. Hij en de andere ministers van Financiën van de eurolanden bogen zich in Brussel over het oordeel dat de Europese Commissie vorige week gaf over de conceptbegrotingen van 13 eurolanden, waaronder Nederland. ,,Bijna alle landen hebben risico's. Een aantal landen zal moeten overwegen al extra maatregelen te nemen.'' De eurolanden zullen elkaar kritisch bij de les moeten houden, aldus Dijsselbloem. Volgens staatssecretaris Frans Weekers , die namens Nederland optreedt, is het voor het eerst dat eurolanden elkaar op deze manier de maat gaan nemen. Hij noemde het goed dat de eurolanden elkaar aansporen tot hervormen, om te voorkomen dat landen ,,de boel laten versloffen''. En als den Haag wordt aangesproken door Parijs, Rome, Berlijn of Athene op onze begrotingstekorten, hoe reageert het kabinet daar dan op? Brussel ging vorige week akkoord met alle ontwerpbegrotingen voor 2014. Wel maakte de commissie talrijke kanttekeningen. Bij Nederland is er geen speelruimte om af te wijken van de geplande maatregelen, waaronder de bezuinigingen van €6 mrd. Zelfs met die ingreep komt het begrotingstekort ook volgend jaar nog boven de Europese norm uit. Het was de eerste keer dat de commissie over de budgetplannen van landen in de eurozone oordeelde. Met de kritische analyse van de conceptbegrotingen hoopt Brussel een nieuwe schuldencrisis in de eurozone voorkomen. De economen van linkse signatuur Vermeend en van der Ploeg schrijven deze week ook over dit onderwerp. Alles wijst erop dat Duitsland ook op het terrein van de Europese economische en financiële politiek het bestaande beleid voortzet. Wel onderstreept de drie partijencoalitie (CDU, CSU, SPD) dat Duitsland er alles aan zal doen om Europa en de euro te versterken. Maar in het gesloten akkoord zijn geen specifieke maatregelen opgenomen waarmee Duitsland, als de belangrijkste motor van de EU, de Europese economie gaat aanjagen. De lidstaten zullen vooral op eigen kracht hun economieën moeten laten groeien. De nieuwe Duitse coalitie geeft geen gehoor aan de oproep van internationale economische denktanks om met een expansief beleid de Europese economie een forse impuls te geven. Vooral voor de zwakkere Zuidelijke lidstaten is dat een teleurstelling, maar ook voor ons land zou een dergelijk impuls welkom zijn geweest. We weten nu dat we het echt helemaal zelf moeten doen en die opgave is niet gering. Voor 2014 variëren de groeivoorspellingen voor Nederland tussen plus 0,5% en min 0,1% en daarmee zit ons land in de Europese achterhoede. In eerdere columns hebben zij er al eens op gewezen dat we in de toekomst mede door de vergrijzing en de krimpende beroepsbevolking moeten gaan rekenen met gemiddelde groeipercentages rond de 1%. Dat is een stuk lager dan de ruim 2% uit het nabije verleden. Dit percentage is positief beïnvloed door de toegenomen participatiegraad van vrouwen. Door de lagere groei zal de schatkist geconfronteerd worden met lagere belastingopbrengsten. Verhogingen van belastingen om dit verlies te compenseren bieden geen oplossing. Integendeel, ze remmen de groei af. Politiek Den Haag zal dan ook moeten leren leven met lagere groei en dus lagere overheidsuitgaven. Dit vereist een andere politiek dan we gewend zijn: bij een lagere groei behoort een ander beleid ten aanzien van groei en werkgelegenheid. Bij hogere groeipercentages was er altijd wel sprake van extra banen. Dat automatisme verdwijnt. Daarnaast zullen er de komende jaren vele tienduizenden traditionele banen in ons land verdwijnen. Dit verlies aan werkgelegenheid is vooral het gevolg van de nog steeds toenemende automatisering, die vooral hard toeslaat in de bank- en verzekeringssector. Maar ook in de zakelijke dienstverlening gaan er banen verloren. Bovendien zie we nu al dat een toenemend aantal bedrijven niet opgewassen is tegen de scherpere internationale concurrentie en de invloed van het internet op hun marktpositie. Lees verder op http://www.telegraaf.nl/dft/nieuws_dft/22099215/__Meer_aandacht_nodig_voor_de_werkloosheid__.html

Bij het sluiten van dit blog meldt Maurice de Hond dat in de wekelijkse peiling de VVD deze week +2 zetels scoort ten laste van D66 en de PVV. Het kan toch niet zo zijn dat kiezers de VVD gaan belonen voor ´betere´ economische prognoses, die nog wel eerst waargemaakt moeten worden. S&P is daarover kritischer dan 1,33% van de kiezers. Kijken we naar de werkeloosheid in de eurozone dan blijkt die in oktober licht te zijn gedaald: van 12,2% naar 12,1%. Dat betekent een daling van 61.000 op de 19.298.000 werkelozen in de 17 landen van de eurozone, maar het zijn er nog altijd 615.000 meer dan een jaar geleden. De jeugdwerkeloosheid in de eurozone steeg van 24,3% naar 24,4%, in Spanje van 56,8% naar 57,4%. Ik wil eerst de ontwikkeling zien over het 1e kwartaal 2014, voordat ik mee ga juichen. Met name de uitwerking van de accijnsverhogingen in de grensstreek. Maar ook de ingrijpende voorstellen die Asscher bij de Kamer heeft neergelegd. Met betrekking tot het ontslagrecht (per 1 juli 2015):

  • Ontslagvergoeding wordt versoberd: 1/3 maandsalaris per gewerkt jaar. Na 10 jaar wordt dit een half maandsalaris per gewerkt jaar.

  • Iedereen die ontslagen wordt, heeft recht op een 'transitievergoeding', ongeacht of het ontslag via het UWV of de kantonrechter loopt.

  • De ontslagvergoeding moet gebruikt worden voor om- of bijscholing, om zo snel mogelijk weer aan de slag te komen.

Met betrekking tot de Flexwet (per 1 juli 2014):

  • Na twee flexcontracten een vast contract (dit is nu na drie).

  • In de zorg worden nuluren-contracten verboden.

  • Bij contracten van zes maanden of korter is de proeftijd afgeschaft.

  • De overheid heeft met de invoering van de Wet Beperking Ziekteverzuim en Arbeidsongeschiktheid Vangnetters (BeZaVa ofwel Modernisering Ziektewet) de rekening van een groep zieke vangnetters (medewerkers met een tijdelijk contract) bij de werkgever neergelegd: 2 jaar Ziektewet en 10 jaar WGA. Deze wet geldt niet voor zwangerschap en orgaandonatie.

Met betrekking tot de WW:

  • De ww-uitkering gaat van maximaal 38 naar 24 maanden. Dit gebeurt stapsgewijs, vanaf 1 januari 2016.

  • Na 6 maanden moet iedere werkloze elk werk accepteren, ook als dit onder je niveau is. Dit geldt vanaf 1 juli 2015.

Hoe gaat de polder hierop reageren?

Slotstand indices 29 november 2013/week 48: AEX 396,55; BEL 20 2.870.89; CAC 40 4.295,21; DAX 30 9.405,30; FTSE 100 6.650,57; SMI 8264,20; RTS (Rusland) 1402,93; DJIA 16086,41; Nasdaq 100 3487,82; Nikkei 15661,87; Hang Seng 23883,29; All Ords 5.314,30; €/$ 1,3593; goud $1252,10, dat is €29.596,17 per kg, 3 maands Euribor 0,234%, 10 jarig 2,027%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.