UPDATE30092011/63

Binnen twaalf maanden raken miljoenen mensen hun spaargeld kwijt. Het noodfonds zal de eurozone niet redden en de euro gaat vallen. Die beangstigende woorden spreekt de Britse beurshandelaar Rastani Alessio bij de BBC. Ik neem deze uitspraken niet serieus. Er is geen beurshandelaar bekend onder die naam en in het register van wereldwijd handelende beurshandelaren komt niemand voor met die naam. Verder gebruikte de BBC een filmpje dat op YouTube staat. In het interview zegt de Brit elke “avond naar bed te gaan met de hoop op een recessie”. Een belegger heeft maar één doel: geld verdienen aan een eventuele euro-crisis. Volgens de beursmakelaar is de crisis nog maar het begin. "De financiële markten worden momenteel beheerst door angst." Mensen moeten daarom zelf actie ondernemen en hun bezittingen beschermen. Wie lui achteroverleunt en afwacht, raakt zijn geld kwijt, zo waarschuwt hij. Volgens Alessio moeten mensen niet rekenen op regeringen om de economie en hun spaarcentjes te redden: “politieke leiders regeren de wereld niet, maar Goldman Sachs regeert de wereld. En die heeft iedereen in zijn macht”. dat de Europese politiek geen krachtige statements heeft gemaakt, is niet nieuw. Dat de risico's toenemen is bekend. Een kat in het nauw maakt vreemde sprongen. Dat een beurshandelaar met zo een bericht naar buiten treedt ligt niet voor de hand. Een beurshandelaar moet met dealen de kost verdienen

Europese landen hebben te weinig gedaan om de zwaktes in hun financiële systemen te herstellen. Dat zegt de Amerikaanse president Barack Obama. De Amerikaanse president voert daarmee de druk op de politieke en monetaire leiders van de eurozone op om een oplossing te vinden voor de Europese schuldencrisis. Hij zei verder dat het herstel van de Amerikaanse economie wordt belemmerd door wereldwijde problemen, zoals de stijging van energieprijzen als gevolg van de Arabische Lente en de financiële situatie van Europese landen.

Dexia kampt met een grote blootstelling aan de zogeheten PIGS-landen (Portugal, Italië, Griekenland en Spanje) en is erg 'kort gefinancierd'. Daardoor moet de bank steeds opnieuw veel geld van de markt halen. Dat was bij de Fortis-bank ook zo, die is daarna gesplitst en verkocht. In Dexia is de Belgische tak van de failliete Fortis-bank ondergebracht. Er gaan geruchten dat …………….

De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft een belangrijke politieke beproeving goed doorstaan. De regeringscoalitie stemde in met Merkels beleid om het Europese Financiële Stabiliteitsfaciliteit (EFSF) uit te breiden. Volgens parlementariërs stemden 315 leden van de regeringscoalitie voor uitbreiding. Vier meer dan de benodigde 311 stemmen voor een meerderheid 'op eigen kracht' van de coalitie. Vooraf was niet zeker of de coalitie op eigen kracht een meerderheid zou halen. Er heerst in Merkels eigen christendemocratische gelederen (CDU en CSU) en in de liberale kringen van haar coalitiepartner (FDP) onvrede over het beleid van de bondskanselier inzake de schuldencrisis in Europa. In totaal stemden van de 611 parlementariërs 523 voor uitbreiding van het stabiliteitsfonds en 85 tegen. Drie parlementariërs onthielden zich van stemming. dat betekent dat het Duitse belang in de eurocrisis >€100 mrd anders zou uitbreiding van het EFSF nooit zijn geaccordeerd .

Het kabinet is niet gecharmeerd van de maatregelen die José Manuel Barroso, de voorzitter van de Europese Commissie, wil nemen om de eurocrisis aan te pakken. Staatssecretaris Ben Knapen (Europese Zaken) stelt dat ,,sommige voorstellen te kort door de bocht zijn''. Barosso is onder meer tegen de instelling van een Europese regering naar het model van Merkel en Sarkouzy. Nederland is geen voorstander van het invoeren van eurobonds (obligaties namens alle eurolanden), zoals Barroso voorstelt. ,,Wat Nederland betreft is dat niet aan de orde.'', aldus de staatssecretaris. Daarnaast wil Nederland niet op Europees niveau een belasting invoeren op financiële transacties. ,,Als je het alleen in Europa doet, is dat heel slecht, en zelfs gevaarlijk, voor de Europese banken.'' mee eens Barroso heeft ook voorgesteld om op minder terreinen met unanimiteit te beslissen. Knapen wil juist vasthouden aan die unanimiteit op terreinen waar Brussel geen meerwaarde heeft. Het kabinet vindt, net als Barroso, wel dat de vooruitgang in de EU niet mag worden bepaald door de langzaamste staat, maar vindt niet dat een verdragswijziging de beste manier is om dat probleem aan te pakken. Knapen: ,,Het is nu al mogelijk om met een groepje lidstaten sneller stappen te zetten. Nederland wil juist via die weg plannen voor steviger toezicht en betere handhaving snel realiseren.'' waar doelt de staatssecretaris op? De oproep van Barroso tot krachtig Europees leiderschap is bij Nederland wel in goede aarde gevallen. Knapen stelt dat Nederland leiderschap en initiatief heeft getoond door voorstellen te doen voor verscherpt toezicht en betere handhaving van de begrotingsafspraken in de eurozone. ,,We trekken er hard aan dat die worden overgenomen door andere lidstaten en de Commissie'', zei Knapen. dat is afwachten

Een nieuwe economische barometer voor Nederland voorspelt dat de economie in september met 0,1 procent zal krimpen. In oktober zou de economie met 0,2 procent achteruit gaan. De barometer, De Stand van Nederland, is een initiatief van de financiële website Z24. Het model is ontwikkeld aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Actuele gegevens van organisaties als Bovag, Monsterboard en Tennet worden voor de voorspellingen gebruikt. Volgens de barometer is het sterk gestegen pessimisme onder consumenten de oorzaak van de krimp deze maand. Mensen zijn negatiever geworden over hun kansen op de arbeidsmarkt, de toestand van de economie en de situatie op de huizenmarkt. Volgens gegevens over augustus blijken nog wel de autoverkopen te zijn gestegen en ook het aantal vacatures nam in die maand nog licht toe. Ook het stroomverbruik steeg.

De Spaanse economie komt niet tot stilstand, ondanks de vertraging in activiteiten over de afgelopen 6 maanden. Dat heeft de Spaanse minister van Economische Zaken Elena Salgado gezegd. De economie van Spanje groeide in het eerste kwartaal nog met 0,4 procent, maar vertraagde in het tweede kwartaal tot een groei van 0,2 procent. Dat was volgens Salgado in lijn met het gemiddelde in de eurozone. ,,We blijven groeien in het derde kwartaal, het vierde kwartaal en volgend jaar nog veel meer'', aldus de minister. als er geen onderbouwing aan deze stelling ten grondslag ligt kan het zomaar gebakken lucht zijn. De Europese Commissie heeft toestemming gegeven voor tijdelijke noodkredieten voor drie Spaanse spaarbanken, NCG Banco, Catalunya Banc en Unnim Banc. De banken ontvangen de leningen, met een totaal bedrag van 4,75 miljard euro, vanuit het reddingsfonds FROB. De extra kapitaalinjecties waren nodig om de zogeheten kapitaalratio's van de banken op 10 procent te brengen. Daarmee moeten ze een nieuwe economische krimp kunnen doorstaan. De banken Catalunya en Unnim waren eerder dit jaar gezakt voor de Europese stresstest voor de bankensector. Veel Spaanse regionale spaarbanken raakten in de problemen door het uiteenspatten van de vastgoedbubbel. Daardoor moesten veel van hen worden genationaliseerd en de financiering worden geherstructureerd. Volgens de centrale bank van Spanje zijn de herfinancieringsplannen voor de bankensector in het land inmiddels voor 96,4 procent doorgevoerd. In totaal was daar een bedrag mee gemoeid van 13,4 miljard euro, minder dan een eerdere schatting van 15,2.

De werkloosheid in de eurozone is in augustus blijven steken op 10 procent van de beroepsbevolking. Dat is hetzelfde niveau als in juni en juli. Nederland (4,4 procent) kende na Oostenrijk (3,7 procent) de laagste werkloosheid in de eurozone. In Spanje bleef de werkloosheid het hoogst met 21,2 procent. Op jaarbasis steeg de werkloosheid in Griekenland het hardst, van 12,1 naar 16,7 procent. In Estland nam de werkloosheid het meest af, van 17,9 naar 12,8 procent. Volgens Eurostat telde de eurozone in totaal bijna 15,8 miljoen werklozen, een daling van 38.000 ten opzichte van juli. In vergelijking met augustus 2010 nam het aantal werklozen met 215.000 af. In de gehele Europese Unie van 27 landen was de werkloosheid met 9,5 procent ook even hoog als in juni en juli.

Griekenland overweegt om een 100-jarige staatslening uit te geven in ruil voor uitstaande obligaties met een korte looptijd. Dat heeft een van de adviserende bankiers van Griekenland vandaag gezegd tegen persbureau Reuters. Dat zou een van de mogelijkheden zijn voor het land om zijn torenhoge schulden te herstructureren. Door de grote belangstelling voor een dergelijke lening uitgegeven door Mexico enkele weken geleden, zou zo'n stap ook voor Griekenland logisch zijn. ,,De financieringskosten zullen verschrikkelijk zijn, maar er kan mee worden voorkomen dat betalingsverplichtingen niet kunnen worden nagekomen'', aldus de bankier.

Vergeleken met andere Europese landen staat Nederland er in financieel-economisch opzicht sterk voor. Die positie kan echter onder druk komen te staan als de export afzwakt omdat zwakkere landen om ons heen de hand op de knip houden. Dat schrijft het ING Economisch Bureau. Nederland heeft bijna de laagste werkloosheid van alle EU-landen en betaalt samen met Duitsland en Finland bijna de laagste rente over staatsobligaties. Toch lijkt de eurocrisis volgens ING steeds meer vat te krijgen op de 'echte economie'. Zo vormt de begrotingsdiscipline waartoe veel andere West-Europese landen zich gedwongen zien, een bedreiging voor de export. Juist de uitvoer van goederen was de afgelopen periode de belangrijkste pijler onder de economisch groei. Daarbij komt dat de koopkracht daalt. ,,Van de consument zal het herstel dan ook niet komen'', schrijft ING.

Kredietbeoordelaars Fitch en Standard & Poor's hebben de kredietrating van Nieuw-Zeeland met een stap verlaagd. Nieuw-Zeeland is na Japan het tweede land in de Aziatisch-Pacifische regio waarvan de beoordeling wordt verlaagd. Fitch verlaagde de kredietbeoordeling van de eilandstaat naar AA. Standard & Poor's volgde enige uren later met een afwaardering naar AA-. Beide kredietbeoordelaars rechtvaardigen de verlaging met een verwijzing naar de hoge staatsschuld van Nieuw-Zeeland ter grootte van 70 procent van het bruto binnenlands product, in combinatie met een hoog begrotingstekort. Volgens Fitch komt het Nieuw-Zeelandse begrotingstekort in 2012 uit op 4,9 procent uit en stijgt het verder naar 5,5 procent in 2013. Ook kampt het land met de kosten voor de herbouw van de stad Christchurch als gevolg van een zware aardbeving eerder dit jaar. De Nieuw-Zeelandse regering schat die op 15 miljard Nieuw-Zeelandse dollar (8,5 miljard euro).

Het begrotingstekort van Portugal is eind juni afgenomen tot 8,8 procent van het bruto binnenlands product (bbp), vergeleken met 9,3 procent eind maart. Het land houdt echter vast aan de ambitieuze doelstelling om het tekort dit jaar terug te brengen tot 5,9 procent, conform de afspraken met de EU en het IMF voor een noodlening. ,,De getallen zijn niet zo veelbelovend als we hadden gehoopt'', aldus de Portugese premier Pedro Passos Coelho. Portugal was afgelopen mei het derde land, na Griekenland en Ierland, om geld te ontvangen uit het fonds van de EU en het IMF. De economische groei van België bedroeg in het tweede kwartaal 0,5 procent. Op jaarbasis wordt de groei daardoor neerwaarts bijgesteld van 2,7 procent naar 2,3 procent. In het eerste kwartaal bedroeg de groei 0,9 procent, en 2,9 procent op jaarbasis. In Nederland groeide de economie in het tweede kwartaal volgens het CBS met 0,1 procent en op jaarbasis 1,5 procent.

Steeds meer Amerikaanse consumenten denken steeds meer dat de economie zal stagneren op het huidige lage niveau in plaats van een nog verdere verslechtering van de economie. Amerikanen blijven zich wel zorgen maken over de arbeidsmarkt en hun financiële situatie.

De Duitse detailhandel heeft in augustus 2,9 procent minder omzet geboekt in vergelijking met een maand eerder. De daling is de grootste op maandbasis sinds mei 2007. Op jaarbasis namen de verkopen met 2,2 procent toe. Het statistiekbureau tekende hierbij aan dat augustus dit jaar een verkoopdag meer telde dan in 2010.

Japan gaat zijn oorlogskas om een interventie op de valutamarkt te kunnen doen, aanvullen met nog eens 15 biljoen yen (144 miljard euro). Door extra yens op de markt te brengen kan Japan de waarde van de munt drukken en speculanten tegenwerken. De Japanse overheid heeft hier tot nu toe al 119 biljoen yen voor uitgetrokken en kan er in de toekomst een extra 46 biljoen yen voor ophalen. De dure Japanse munt, die vorige maand een recordhoogte bereikte ten opzichte van de dollar, heeft producenten die sterk van de export afhankelijk zijn, hard geraakt. De hoge yen maakt Japanse producten duurder voor buitenlandse kopers. Maar hij maakt buitenlandse aankopen aantrekkelijk voor Japanse bedrijven die willen uitbreiden. De Japanse premier Yoshihiko Noda waarschuwde eerder deze maand dat de dure yen de groei van de Japanse industrie kan uithollen. Daarmee zou het herstel van Japan, na de verwoestende aardbeving en tsunami in maart, onder druk komen te staan. Noda herhaalde dat fiscale hervormingen noodzakelijk zijn.

De Chinese industriële productie is in september voor de derde maand op rij gekrompen. De index kwam, op basis van definitieve gegevens, uit op 49,9. Dat is gelijk aan augustus. Een stand boven de 50 duidt op groei, daaronder op krimp. In juli, toen sprake was van de eerste krimp in een jaar tijd, noteerde de index op 49,3. De krimp van de productie vooral komt door de zwakke vraag naar producten door zowel binnenlandse als buitenlandse klanten. Marktvorsers wijzen daarbij ook op de economische onrust in Europa en de Verenigde Staten, twee belangrijke kopers van in China vervaardigde producten.

Nu het Duitse parlement heeft ingestemd met een verruiming van het Europese noodfonds EFSF van €123 mrd naar €211 mrd, zal ratificatie in de volledige eurozone medio oktober een feit zijn. President Sarkouzy wil snel een bezoek brengen aan mevrouw Merkel om bij te praten over het Griekse dossier. Sarkozy heeft vandaag een ontmoeting met de Griekse premier George Papandreou gehad. Sarkozy zei dat hij door Papandreou is gerustgesteld dat Griekenland zijn verplichtingen zal nakomen om in aanmerking te blijven komen voor noodsteun. De Franse president zei verder dat het steunen van Griekenland een ,,morele en economische verplichting'' is voor Europa. ,,Een falen van Griekenland zou een falen zijn voor heel Europa. Er is geen ander denkbaar alternatief'', aldus Sarkozy. Van de 17 eurolanden hebben er 11 nu ingestemd met de verruiming van het fonds. In Oostenrijk en Estland wordt donderdag gestemd, Nederland begin oktober en Slowakije halverwege die maand. Op Cyprus ging het kabinet afgelopen dinsdag akkoord, maar het parlement stemt in de eerste helft van oktober. Over de stand van zaken op Malta is weinig bekend.

De prijzen van goederen en diensten in de eurozone zijn in september met 3 procent gestegen ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar. Moet de ECB nu de rente verhogen, is de vraag. De prijzen van goederen en diensten in de eurozone zijn in september onverwacht scherp gestegen, met 3 procent ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar. In augustus lag de inflatie nog op 2,5 procent. De inflatie komt daarmee nog ruimer boven de doelstelling van de Europese Centrale Bank (ECB) uit. De centrale bank mikt op een prijsstijging van iets minder dan 2 procent. Het hoge inflatiecijfer is des te verrassender omdat de Europese Commissie 2 weken geleden nog had laten weten dat ,,de inflatie zijn hoogtepunt in het tweede kwartaal van 2011 had bereikt''. De inflatie in Duitsland is in september gestegen naar 2,6 procent op jaarbasis. Dat is het hoogste niveau in 3 jaar. In augustus kwam de inflatie nog uit op 2,4 procent. Op maandbasis stegen de consumentenprijzen met 0,1 procent.

Italië heeft gisteren voor bijna 8 miljard euro aan obligaties uitgegeven. Het land moest echter een hogere rente betalen voor de leningen. Voor een lening van €3,14 miljard met een looptijd van 3 jaar kwam de rente uit op 4,68 procent. Eind augustus was de rente bij een vergelijkbare lening nog 3,87 procent. Bij een lening van €2,47 miljard met een looptijd tot 2022 was de rente 5,86 procent tegen 5,22 procent in augustus. Voor een lening met een looptijd tot 2021 van 1,3 miljard euro moet de Italiaanse overheid nu eveneens meer rente betalen. De rentetarieven op de staatsobligaties stegen ondanks de beslissing van de Europese Centrale Bank om leningen van zwakke eurolanden op te kopen, zoals Italië en Spanje. Ook het uitgebreide bezuinigingspakket waarover Italië eerder deze maand overeenstemming bereikte, bleek geen positieve invloed te hebben gehad op de obligatiemarkt.

Het economisch vertrouwen in de landen van de eurozone is in september scherp afgenomen door zorgen over de schuldencrisis en de afzwakkende economie. Dat blijkt uit cijfers van de Europese Commissie. De vertrouwensindex daalde met 3,4 punten tot een stand van 95 punten, het laagste niveau sinds eind 2009. Zowel consumenten als bedrijven in de eurozone zijn somberder geworden over de economische ontwikkelingen. In alle economische sectoren nam het vertrouwen af. De sterkste dalingen waren te zien in de industrie en de dienstensector. Vooral in Italië en in Frankrijk werd het economisch sentiment somberder. Maar ook in landen als Duitsland, Spanje en Nederland ging de vertrouwensbarometer omlaag.

Er staan in Nederland 252.000 huizen te koop. “Normaal' zijn dat er 80.000.

Verzekeraar Aegon gaat zijn activiteiten in Nederland herstructureren, waarbij circa 300 banen zullen worden geschrapt. Ontslagen worden niet uitgesloten. Het concern liet in mei al weten dat het een kostenbesparingsprogramma wilde doorvoeren in Nederland. Volgens Aegon is de reorganisatie nodig om de activiteiten ,,leniger te maken en beter te positioneren om in te kunnen spelen op de veranderende marktomstandigheden''. De kosten van de herstructurering bedragen circa 60 miljoen euro. Aegon wil met de herstructurering en andere maatregelen de kostenbasis met 100 miljoen euro verlagen ten opzichte van 2010. Het grootste deel van de besparingen zal in 2012 worden gerealiseerd.

De Finse mobieltjesfabrikant Nokia gaat 3500 banen schrappen in Roemenië, Duitsland en de Verenigde Staten. De reorganisatie, onderdeel van een strategiewijziging om de kosten terug te dringen, moet tegen eind 2012 zijn afgerond. Het gros van de banen (2200) verdwijnen in Roemenië. Nokia is van plan om zijn fabriek in het Roemeense Cluj te sluiten. De personeelsreductie komt bovenop een eerder aangekondigde reorganisatie, waarbij 4000 banen verdwijnen en 3000 banen worden uitbesteed. Nokia heeft al tijden last van een teruglopende omzet en winst. Het concern kondigde in februari aan over te stappen naar software voor de smartphones van Microsoft om de concurrentie aan te gaan met Apple en Google op de smartphonemarkt. De eerste van deze nieuwe toestellen komen echter pas aan het einde van dit jaar op de markt.

De Europese handel in bedrijfsobligaties is deze maand vrijwel stil komen te liggen. Daar kunnen we allemaal last van krijgen. Banken houden de hand op de knip uit angst dat ze de gekochte obligaties niet meer kwijt kunnen. Vooral kleinere bedrijven met een lage kredietbeoordeling komen er op de kapitaalmarkt niet meer aan te pas. Handelaren en banken durven zich amper te bewegen omdat niemand weet wat met Griekenland gaat gebeuren: "Banken hadden de rol van smeerolie tussen bedrijven op de kapitaalmarkt, en die rol valt nu weg." Dat heeft voor ons allemaal gevolgen. "Als er minder geld rondgaat in de markt, hebben bedrijven die geld nodig hebben, of particulieren die een huis willen kopen, daar last van." Een oplossing zou kunnen zijn dat "de politiek de obligatiemarkt weer in beweging brengt, maar daarvoor moeten tientallen eurolanden het eens worden. En zoals we weten gebeurt dat niet snel."

Het zwarte pieten is begonnen, zei hoogleraar economie aan de Universiteit van Athene Yanis Varoufakis. Volgens de Griekse econoom hebben Merkel en Papandreou deze week in Berlijn een toneelstukje opgevoerd. Al 1,5 jaar weten we dat het Griekse probleem een eurozoneprobleem is geworden door de enorme belangen die Duitse en Franse banken hebben in Grieks papier. Er is Merkel en Sarkouzy alles aan gelegen om tijd te winnen. Het Duitse parlement en de Duitse burger worden misleidt met de nutteloze en nergens toe dienende aangekondigde maatregelen, zoals vastgelegd in het besluitenlijstje van de eurotop van 21 juli. Daar wordt nu al 10 weken over gesproken in een werkgroep van ambtenaren. De grootste probleemlanden in de eurozone, na Griekenland, Portugal en Ierland, zijn Frankrijk en Italië, zegt Varoufakis. De politiek wil ons doen geloven in een illusie, die er helemaal niet is. De toezeggingen die Papandreou aan Europa, het IMF en de ECB doet, zijn niet gebaseerd op reële mogelijkheden.

Zeven eurolanden, waaronder Duitsland en Nederland, zouden de afspraken over de private bijdrage aan de Griekse steun willen aanpassen. Dat schrijft de Financial Times op basis van anonieme bronnen. De zeven landen willen dat banken en andere beleggers in Grieks staatspapier een groter verlies op die belegging accepteren dan tot nu toe de bedoeling was. Op 21 juli spraken de Europese regeringsleiders af dat Griekenland een tweede noodlening van € 109 mrd krijgt. De private sector wordt geacht daar bovenop een bijdrage van € 106 mrd te leveren. Ze moeten lopende staatsobligaties inruilen voor langer lopende stukken, met een gemiddeld verlies (haircut) van 21%. Omdat de Griekse economie dieper in een recessie is gezakt en de bezuinigingen achter op schema lopen, zou de financieringsbehoefte van het land echter groter zijn dan in de zomer was geraamd. Daarom willen Duitsland, Nederland en vijf andere landen dat banken een grotere bijdrage leveren. een staatslening die loopt tot 2111 is zeer risicovol en de waarde ervan is niet te bepalen. De vraag die nog niet aan de orde is gekomen is wat er gaat gebeuren als en Merkel en Sarkouzy en Papandreou niet herkozen gaan worden. Wie het weet mag het zeggen

Bij Rabobank zullen volgend jaar nieuwe reorganisaties worden ingezet die meer dan duizend banen zullen kosten. Deze bezuinigingen komen boven op de reorganisatie die Rabobank op dit moment al pleegt. Dat zegt Erwin Rog, bestuurder bij vakbond De Unie. Rabobank reorganiseert op dit moment het centrale bestuursapparaat, genaamd Rabobank Nederland. Doel is om 1200 van de 9000 arbeidsplaatsen te schrappen, met name op de hoofdkantoren in Utrecht en Eindhoven, en € 200 mln aan kosten te besparen. Rog verwacht dat de bank naast deze operatie, die twee jaar in beslag zal nemen, vanaf volgend jaar ook flink zal snijden in het 27.000 koppige personeelsbestand van de ruim 140 lokale Rabobanken in het land. 'Ik verwacht dat er daarbij meer arbeidsplaatsen verloren zullen gaan dan bij de huidige reorganisatie', aldus Rog. FNV Bondgenoten en CNV Dienstenbond zeggen ook extra verlies van honderden arbeidsplaatsen te voorzien bij de lokale Rabobanken. Rabobank zegt in een reactie dat 'banken hun dienstverlening continu optimaliseren, ook Rabobank. Het is best mogelijk dat daarvoor reorganisaties nodig zijn. Over de omvang daarvan kunnen we nu niets te zeggen.'

De financiële sector zit in een krimp. Instellingen binnen en buiten Nederland zetten het mes in hun organisaties. ABN Amro kondigde eind augustus aan nog eens 2350 arbeidsplaatsen te willen schrappen, boven op de bezuinigingen die de bank sinds de gedwongen nationalisatie eind 2008 al heeft doorgevoerd. De neergang raakt langzamerhand ook andere aspecten van het personeelsbeleid, zoals de arbeidsvoorwaarden, die vergeleken met andere bedrijfstakken ruim zijn ingericht. Zo gaat Rabobank voor het eerst een grens stellen aan de tijd die een overtollige medewerker mag nemen om op kosten van de bank naar een andere baan te zoeken. Dat wordt maximaal negen tot twaalf maanden. 'Een trendbreuk', zegt Gert-Jan Seffinga, onderhandelaar bij CNV Dienstenbond.

De afspraken die de Europese leiders op 21 juli met elkaar maakten staan onder druk. Sommige eurolanden willen dat banken en verzekeraars meer afschrijven op hun Griekse beleggingen. Het oprekken van de afspraken van 21 juli over de bijdrage van banken aan het reddingsplan voor de Grieken stuit op veel verzet in Frankrijk en bij de ECB. Zij zijn bang dat de wankele kapitaalbuffers van banken een nieuwe afwaardering van Griekse leningen niet aankunnen.

De effectiviteit van de miljarden euro's die de Nederlandse overheid spendeert aan innovatiebeleid is onduidelijk, door gebrekkige coördinatie in de beoordeling van de initiatieven op dit gebied, stelt de Rekenkamer. Er kan niet worden vastgesteld of de verdubbeling van de overheidsuitgaven aan innovatiebeleid tot EUR3,7 miljard in 2010 het innovatief vermogen van de Nederlandse economie heeft vergroot. Daarbij merkt de instelling op dat de hoeveelheid investeringen door particuliere bedrijven in research & development tussen 2003 en 2009 is gedaald, terwijl het beleid gericht was op een forse toename. De Rekenkamer verwijt het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie de evaluatie van de vele subsidieregelingen en fiscale instrumenten ter bevordering van innovatie gebrekkig te hebben gecoördineerd. De instelling doet de aanbeveling aan de verantwoordelijke minister Verhagen om een voorbeeld te nemen aan de Britse en Amerikaanse overheid, die de geldstromen van het innovatiebeleid dynamisch in kaart brengen, met gebruik van innovatieve webtechnieken.

Volgens beursgoeroe Jim Rogers kent de economie van de VS ernstiger problemen dan de Europese. ''Europa heeft een paar failliete staten, de VS ook. Wij hebben Illinois, dat is groter dan Griekenland, we hebben Californië en New York. Wij hebben pensioenfondsen die vreselijk onder water staan.'' ''Californië en New York zijn behoorlijk grote staten met ernstige problemen'', zo legt Rogers uit. Volgens hem zijn de structurele problemen in de VS dieper dan die in Europa. Datzelfde geldt voor de schuldenniveaus. ''Europa heeft een paar grote problemen, maar het geheel zit niet zo diep in de schulden als de VS. Zij hebben geen groot handelstekort, zoals wij'', aldus Rogers. Beleggers zijn bezorgd over het gebrek van een eenduidig antwoord van Europa. Rogers denkt dat de VS, ondanks het feit dat het wél één begrotingsbeleid heeft, in schuldentermen slechter af is. Rogers denkt dat de introductie van eurobonds een slecht idee is, omdat het de Europese politici meer vrijheid zou geven om geld uit te geven. Ook in de plannen om de omvang van het EFSF uit te breiden ziet hij niets. Rogers stelt nogmaals dat Griekenland failliet zou moeten kunnen gaan. Hij zegt de weerstand onder Duitse belastingbetalers om het met schulden overladen land te hulp te schieten goed te begrijpen. ''Ook als Nederlander, Fin of Oostenrijker zou ik de Grieken niet willen helpen. Dat zorgt voor meer discipline dan wat er gebeurt in de VS.'' ''Het maakt een eventuele ineenstorting alleen maar slechter, omdat de problemen niet worden aangepakt. De oplossing voor te veel schuld is niet nog meer schulden aan gaan''. Rogers zegt dat hij meer euro's zou kopen indien beleidsmakers zouden aandringen op 'substantiële' afschrijvingen op schulden van alle Europese landen in de periferie, ''alhoewel dat gedeeltelijke nationalisering van het banksysteem nodig maakt''. In weerwil van zijn sombere opmerkingen over de Amerikaanse economie zegt Rogers dollarbezittingen aan te houden die hij eerder dit jaar kocht. Beleggers waren toen erg positief over de dollar. Mocht de situatie in Europa verslechteren, dan koopt Rogers mogelijk meer dollars. De dollar zou dan een veilige haven worden.

De Europese beurzen zijn op de laatste handelsdag van het derde kwartaal met stevige verliezen gesloten. De beursgraadmeters leden over de afgelopen 3 maanden de grootste kwartaalverliezen in bijna 3 jaar. De AEX-index in Amsterdam sloot met een verlies van 3,80 punten (1,3 procent) op 280,18 punten. De AEX leverde daarmee in het afgelopen kwartaal bijna 18 procent in. De MidKap eindigde 7,68 punten (1,62 procent) lager op 465,94 punten. De beurzen in Parijs (CAC-40 2981,96 -1,51%) en Londen (FTSE100 5128,48 1,32%) gingen tot 1,5 procent omlaag en de beurs in Frankfurt (DAX 30 5502,02 -2,44%) daalde 2,4 procent. De DJIA sloot het 3e kwartaal af op 11913,38 -2,16% en de Nasdaq 100 op 2139,18 -2,66%. Goud $1623 en de euro verzwakte tot $1,3444.

De toonaangevende Europese graadmeter Stoxx Europe 600 zakte vrijdag 1,53 procent tot 225,40. Sinds het einde van juni is de breed samengestelde index circa 17 procent in waarde gedaald. Dat is het grootste kwartaalverlies sinds 2008. In de maand september leverde de Stoxx600 ruim 5 procent in. Het was de vijfde maand met verlies op rij. Dit jaar daalde de Stoxx Europe al 18,28%. De hoogste notering dit jaar werd 18 februari gemaakt op 292,16 en de laagste notering op 23 september op 209,26. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.