UPDATE30082014/235 Is de crisis voorbij? Hoe reageert de Europese Raad op de brandhaarden?

Er komen nieuwe uitgebreidere sancties aan tegen Rusland. De EC heeft een week gekregen om met een voorstel te komen. Houden onze politieke leiders wel rekening van een tegenzet?  

Op 23 augustus 2014 had het Tv-programma Een Vandaag een thema-uitzending over 'Is de crisis voorbij?' die werd gepresenteerd door Bas van Werven. Ten grondslag daaraan lag een enquête over het vertrouwen in de economie, de arbeidsmarkt en de woningmarkt onder 19.772 consumenten. Zes jaar na het uitbreken van de eerste crisis in 2008, de subprimes crisis, zegt 10% van de respondenten zegt ja, helemaal, 38% zegt dat de crisis nog niet voorbij is, de rest denkt dat het einde van de crisis in zicht is. Onzekerheid is nog altijd troef, consumenten sparen nog altijd, als reserves voor slechtere tijden,: Het gemiddelde spaargeld steeg in de afgelopen 10 jaar van €30.000 naar €45.000. Het aantal werkelozen is iets gedaald maar nog altijd zitten 645.000 (dit is het geregistreerde getal, het werkelijke getal ligt hoger) mensen thuis. Vorig jaar verdwenen 80.000 banen! Het percentage van werknemers >45 jaar is groot. 1/3 van de ondervraagden zegt geen last te hebben gehad van de crisis, 2/3 deel zegt van wel. Je moet dan denken aan gezinnen waarvan het eigen huis 'onder water staat' , mensen die hun baan hebben verloren of loonvermindering hebben moeten accepteren en ouderen, waarvan de koopkracht van het inkomen (gepensioneerden, hogere huurlasten, meer eigen zorgkosten) daalt. Het voorzichtige herstel van vertrouwen afgelopen halfjaar zet niet door zegt een meerderheid van 55%. Als reden daarvoor worden genoemd de onrustsituaties in het Midden-Oosten, Irak, Syrië, IS, Gaza, Afghanistan, Oekraïne alsook de handelsboycot die het Westen aan Rusland en Rusland aan het Westen heeft opgelegd. De situatie wordt 'instabiel' genoemd en dat levert grotere onzekerheid op. 12% van de respondenten verwacht dat hun financiële toestand dit halfjaar zal verbeteren en 21% gaat ervan uit dat hun inkomen zal verslechteren. Het vertrouwen in de woningmarkt is sterk gestegen: 38% heeft positieve verwachtingen in de komende tijd, maar 28% verwacht een stabilisering van de huizenprijzen. Daarbij moet ik een voorbehoud maken voor het redelijk optimistische sentiment. Ja, het is waar: het 2e kwartaal was er sprake van een economische groei van 0,5%, maar over het eerste halfjaar is er nog sprake van een forse krimp als de rekenmethodiek niet niet zou zijn aangepast. Daar hebben de rekenmeesters een truc voor bedacht. Als kengetallen niet passen in het gewenste beeld dat het kabinet voor ogen heeft, wordt de rekenmethodiek gewoon aangepast, zodat de cijfers minder negatief worden. Over de arbeidsmarkt denkt 25% dat de situatie zal verslechteren, maar 85% van de werkelozen heeft weinig vertrouwen het komende halfjaar een baan te vinden. Vooral ouderen ervaren dat er sprake is van leeftijdsdiscriminatie. Het hardst getroffen worden jongeren, die net van school zijn gekomen en ouderen die al langer dan 2 jaar thuis zitten. Het vertrouwen van consumenten in de economie kreeg tijdens de crisis de ene na de andere dreun. Hoewel de woningmarkt langzaam weer aantrekt, is het in andere sectoren nog kommer en kwel. Zo staat het aantal autoverkopen op het laagste punt sinds 1969. Angst voor werkloosheid, omvallende banken en schulden zorgden ervoor dat de consumenten massaal de hand op de knip hielden. Sinds eind vorig jaar krabbelt het consumentenvertrouwen echter weer op. Hoewel de stemming deze maand weer wat verslechterde, is het sentiment onder consumenten het afgelopen half jaar toch positiever, met de aantekening dat de bestedingen nog niet toenemen. Juist als het geld weer gaat rollen kan de economie een impuls krijgen. De Nederlandse economie is voor 1/3 afhankelijk van binnenlandse bestedingen. In feite draaien wij op de export, maar de vraag is of onze buitenlandse afnemers, de rekening wel kunnen betalen. Ik vrees al langere tijd dat wij een deel van onze export zelf financieren, op hoop van zegen! Wanneer gaat de hand van de knip? Het kabinet doet zijn uiterste best ons dat te willen doen geloven, maar ik geloof het pas als ik het ook zie gebeuren. Het is namelijk maar zeer de vraag of de koopkracht de komende jaren gaat stijgen. Als dat wel zou gaan gebeuren zal dat nauwelijks de economische groei stimuleren: de deelnemers van de enquête zeggen daarover dat 35% gaat sparen, 27% gaat schulden aflossen, 6% gaat meer aan boodschappen uitgeven en 8% gaat meer uitgeven aan grotere producten als TV, wasmachine/drogers en woninginrichting. De indruk die onze economie maakt is broos, door invloed van binnen of buiten kan de economie zo maar weer terugvallen. Wordt het ooit weer zoals voor de crisis? Op de korte en middellange termijn verwacht ik van niet, over de lange termijn ben ik optimistisch gestemd. Ook al omdat ons land een stevige structuur heeft. Wat moet er gebeuren om de consument de voorzichtige stellingname te doen verlaten en de hand nu definitief van de knip te halen? De consument heeft daarop in deze enquête het antwoord helder geformuleerd. Slechts 14% zou meer geld gaan uitgeven als het inkomen koopkrachtiger wordt. Mijn conclusie is glashelder: wij zijn een verstandig volk, die heel goed in staat is in te schatten in welke politiek/financieel/economische en sociale wespennest wij verkeren. En wij zijn daarin niet het enige land; het is een nationale crisis maar ook een Europese. Daarbij behoort geen uitbundigheid. Wat mij sterk stoorde was dat de presentator zeer nadrukkelijk stelde dat hij met een positieve uitspraak de uitzending wilde afsluiten.

De totaaluitslag van de enquête geeft mij een helder beeld over de aard en diepte van de crisis, waarin wij ons nog altijd bevinden. Het is ook niet zo dat het kabinet Rutte II zijn doelstellingen, na 2 jaar, al zou hebben gerealiseerd. Verre van, zou ik willen zeggen. De hervormingen, in de meest brede zin van het woord, zijn nog maar nauwelijks aangepakt. Ik schat in dat nog slechts 20% noodzakelijke ingrepen op de politieke agenda zijn gezet en dat daarvan een groot deel als 'ondeugdelijk' door mij wordt beoordeeld. De echte opruiming van de overtollige ballast, waarmee de samenleving nog altijd leeft, staat pas in de kinderschoenen. Er moet nog heel veel gebeuren in de zorg, pensioenen, arbeidsmarkt, woon en werk, onderwijs, permanente educatie, hypotheken. Daar komt ook nog het Europese dossier. Wat er door dit kabinet wel is gebeurt is kwalitatief onvoldoende. Het leidt onze samenleving niet naar een nieuw startpunt voor de komende generatie. De babyboom-generatie, die de wederopbouw van ons land na WOII heeft uitgevoerd, is of met pensioen dan wel de laatsten zitten nu tegen hun pensioen aan. De volgende generatie heeft meegelift met de babyboomers en zijn niet in staat geweest een eigen gezicht te geven aan de samenleving. Dat is een verloren generatie, ondanks dat ze snel doorhadden hoe je bonussen kunt verdienen, hoe je moet graaien, hoe je legaal/illegaal de overheidskas kunt lichten, je zakken kunt vullen. Van die generatie heeft de samenleving weinig te verwachten, maar ze zitten wel op de zetels waar beleid gemaakt zou moeten worden. In feite is de afgelopen 6 jaar voor een groot deel verloren tijd geweest. Bij alles wat de kabinetten Rutte gedaan hebben is beleid, als je dat zo mag noemen, gevoerd zonder dat er een visie achter zit. Daarmee bevestigt Rutte zijn uitspraak van 2 september 2013 in de Rode Hoed in Amsterdam dat 'als visie een blauwdruk voor de toekomst betekent, dan verzet alles wat liberaal is in mij zich daartegen.' en ‘er is niets mis met dit land wat we niet kunnen repareren’. Dat is herkenbaar in zijn beleid. Hij is niet in staat een 'stip op de horizon' te zetten' en daar naartoe te werken. Nog dramatischer voor dit land is zijn tweede uitspraak: zijn beleid richt zich op het plegen van onderhoud op de bestaande samenleving. Dat strookt ook met zijn uitspraak dat de Europese Unie overeind moet worden geworden zolang wij eraan kunnen verdienen en uitsluitend voor die zaken die wij in ons eentje niet meer kunnen behappen, dan wel woorden van gelijke strekking. Daar herken ik ook in zijn uitspraak dat de crisis zich vanzelf oplost als we 'allemaal' maar een nieuwe auto kopen. 'Allemaal' in de betekenis van alle mensen die een oudere auto hebben. Misschien gelooft hij zelf wel in zijn beleid, het kan ook zijn dat hij geen visie kan ontwikkelen hoe komende generaties in Europa hun geld moeten gaan verdienen. Daarom is het van belang dat we definitief een punt zetten achter de inrichting van de samenleving in huidige model (oorspronkelijk het Babyboom model). En ja, we zitten nog maar aan het begin van een proces van de herinrichting van de nieuwe samenleving. En aan de economische crisis komt voorlopig ook nog geen einde. Misschien zullen de woningprijzen in de komende jaren nog wel verder dalen. Op de vraag of de crisis voorbij is , reageerde Marin Visser, financieel redacteur bij de Telegraaf, dat het antwoord daarop niet zo simpel ligt. De problematiek is ingewikkeld en bestaat in feite uit deelproblemen, die een complex geheel vormen. De EU-crisis bestaat uit een stapeling van achtereenvolgende feiten, die op de een of andere wijze met elkaar verbonden zijn: de bankencrisis, die voortkwam uit de de handel in subprimes (gebundelde hypotheken in het laagste segment die, werden verhandeld alsof het staatspapier was, in een hoog tempo minder waard werden), een vertrouwensbreuk, een recessie, de eurocrisis, de schuldencrisis bij huishoudens, overheden en het bedrijfsleven. Voor mij is de vertrouwensbreuk de zwakste schakel in dit hele proces, waarin de consument centraal staat. Toen duidelijk werd dat banken financieel in de problemen raakten in 2008 en steun kregen met overheidsgeld, voor rekening en risico van de burgers. Op dat moment werd duidelijk dat het toezicht op het bankwezen had gefaald en banken onvoldoende invulling hadden gegeven aan hun zorgplicht tegenover de spaarders. Het spaargeld was ingezet als 'garantie' voor het uitvoeren van risicovolle transacties, waarmee veel geld te verdienen was. De winsten die werden gemaakt gingen naar de bestuurders in de vorm van dikbetaalde salarissen en bonussen en naar de traders/arbitrageanten, werkzaam op de dealingrooms, die werden beloond met grote bonusuitkeringen. Aan die handelwijze is nog altijd geen einde gekomen. In ieder geval werden de spaarders het kind van de rekening want banken vergoeden op spaargeld iets van 1% rente. Zij zijn in deze ontwikkeling duidelijk de losers. Alle gedoe over het bouwen van buffers ter versterking van het risicodragende vermogen van banken heeft het vertrouwen in het bankwezen geen goed gedaan. Daarbij komt dat er de laatste jaren een deuk is ontstaan in het vertrouwen in de overheid. Te lang zegt de overheid dat het einde van de crisis in zicht is, maar het volk ervaart de opgelegde bezuinigingsmaatregelen, de daling van het netto besteedbaar inkomen, de oplopende eigen zorgkosten, wegvallende toeslagen voor zorg en huur, stijgende huurprijzen, dalende pensioenuitkeringen, gerelateerd aan de koopkracht, een te hoge werkeloosheid, niet als een weer aantrekkende economie. Voor zover er nog gesproken kan worden over vertrouwen is dat broos. Steeds weer wordt het licht in de tunnel naar voren geschoven: einde van dit jaar, maar zeker in 2015. Ik deel de mening van Martin Visser dat we de afgelopen zes jaar terecht zijn gekomen in een complexe problematiek, die onze politieke leiders niet onder controle krijgen. Geen visie geen toekomst. Regeringsleiders kunnen de complexe problemen niet oplossen en dat hen aan te rekenen? Rob de Wijk zei vorige week daarover: nee, deze complexe zaken tegelijk zijn nooit eerder voorgekomen. Ik heb daar toen over geschreven dat ik dat standpunt niet met hem deel. Premiers en zeker onze Europese leiders moeten elk probleem kunnen aanpakken en oplossen en als ze niet verder komen dan afwachten en herstellen, zonder een blik op de toekomst, dan moeten ze opstappen. Dat is mijn mening en daar moet U het mee doen. Kijkend naar de ontwikkelingen in Europa in de laatste 15 jaar zijn de Europese leiders onvoldoende krachtig opgetreden in het beleid en op de uitvoering van het beleid. Daarvoor zijn ook de Toezichthouders op het bankwezen en de financiële sector medeverantwoordelijk. Mijn standpunt is helder: als politieke leiders, zowel nationaal als Europees, niet in staat zijn problemen, ook al zijn ze complex, op te lossen dan zijn ze niet bekwaam en moeten ze opstappen. Onze samenleving moet dringend heringericht worden en als onze premier zich beperkt tot 'herstelwerkzaamheden' is er voor hem geen plaats meer aan het politieke front. Het door Berlijn gedicteerde financieel/economisch en sociale beleid, dat door de Europese Commissie de afgelopen 5 jaar is uitgevoerd, had maar één doel: de overheidsfinanciën op orde te brengen, waarbij door 'niemand', ook niet door de socialisten, aandacht werd besteed aan de enorme schade die de bezuinigingen aan de samenleving hebben toegebracht. Aan het einde van hun bestuur komt de EC van Barosso erachter dat door het opgelegde beleid de economische activiteit in een stagnatie is terecht gekomen, de werkeloosheid veel te grote vormen heeft aangenomen en grote schade heeft toegebracht aan het Midden- en Kleinbedrijf. Van de één op de andere dag is de hoogste prioriteit voor de overheidsfinanciën verplaatst naar werk, werk, werk en overheidsinvesteringen. En weer loopt de Europese politiek achter de feiten aan en worden de problemen nog minder overzichtelijk (dus complexer). Om antwoord te kunnen geven op de vraag 'wanneer de crisis voorbij zal zijn' moet eerst duidelijk worden hoe lang de huidige Europese regeringsleiders nog aan de touwtjes blijven trekken. Ik heb er geen enkele fiducie in dat deze 28 mannen en vrouwen de Europese problemen gaan oplossen, erger zelfs ik verwacht dat ze zwaardere problemen gaan creëren. Zo lang deze politieke leiders het beleid blijven bepalen verwacht ik dat we terecht komen in een Japans-scenario, met een deflatoire spiraal waardoor er nauwelijks sprake is van economische groei en waarin de staatsschuld enorm gaat oplopen. Dit is een doom-scenario, dat decennia lang kan voortduren en grote schade kan toebrengen aan welvaart en welzijn. Zo een ontwikkeling moeten we onder alle omstandigheden trachten te voorkomen. Resteren twee andere scenario's, die tot een oplossing van de crisis (overheidsschulden, bankensanering, monetaire problematiek waaronder overtollige liquiditeiten, inflatie en rente), eurocrisis, politieke onrust buiten de EU, handelsoorlog) moeten leiden. Het meest optimistische scenario is dat de crisis in 2024 is opgelost. Daarvoor moet de hand vanaf nu wel aan de ploeg worden geslagen. Daarvoor zullen wel een aantal politieke leiders moeten worden opgeofferd. De huidige generatie van Europese leiders haalt, in dit scenario, het einde van dit proces niet. Het zou heel mooi zijn als dit zou gaan lukken, maar, eerlijk gezegd, ik heb er weinig vertrouwen in dat de huidige generatie Europese regeringsleiders vrijwillig opstapt. Scenario twee is dat de crisis tussen 2024 en 2028 zich oplost. Het zou zo maar kunnen gebeuren als er op kortere termijn grote politieke verschuivingen gaan plaatsvinden. Voor mij is dit een realistisch scenario. De huidige generatie Europese leiders blijft zitten en loopt voortdurend achter de feiten aan, tot het moment dat de bom barst. Je zou kunnen stellen dat ze heel druk bezig zijn met het uitvoeren van herstelwerkzaamheden, waar niemand op zit te wachten. In dit scenario kan de ECB een hoofdrol spelen in goede en in slechte zin.

DFT: Van de twee economen van socialistische huize, Willem Vermeend en Rick van der Ploeg, hoeft Rutte 2 niet te zoeken naar een nieuwe uitdaging voor de resterende kabinetsperiode. De coalitie VVD en PvdA zou zich meer bezig moeten houden met de nieuwe economie die gekenmerkt wordt door digitalisering en nieuwe technologische ontwikkelingen. Vermeend en Van der Ploeg nodigen het kabinet uit om een concrete beleidsagenda op te stellen die daarop inspeelt en kan leiden tot extra groei en werkgelegenheid. In hun column van afgelopen weekend geven ze een voorzet voor deze agenda. Volgende week gaat een nieuwe lichting scholieren en studenten vol goede moed achter de studieboeken zitten. Als ze na een aantal jaren hun opleiding en studie hebben afgerond, zal de huidige arbeidsmarkt ingrijpend veranderd zijn. Door die veranderingen neemt de kans toe dat een toenemend aantal afgestudeerden wordt opgeleid voor functies die straks niet meer bestaan of minder gevraagd worden. De ervaring leert dat het voorspellen van ontwikkelingen op de arbeidsmarkt veel weg heeft van beursvoorspellingen. Ze komen meestal niet uit. Met dat probleem worstelt ook het kabinet Rutte als het gaat om het werkgelegenheidsbeleid. Het komende decennium zal het scheppen van voldoende banen de belangrijkste opgave zijn. Tot op heden is de aanpak van Rutte 2 in hoofdzaak gebaseerd op banenplannen en loonkostensubsidies. Die bieden geen structurele oplossing. [in feite is deze aanpak mislukt] Daarvoor is het eerst nodig een zo goed mogelijk beeld te krijgen van ontwikkelingen en trends die van invloed zijn op de arbeidsmarkt van vandaag en vooral die van de toekomst. Op basis daarvan moet worden beoordeeld met welke instrumenten de overheid een bijdrage kan leveren aan het scheppen van banen. Hier ligt een mooie uitdaging voor de regeringscoalitie van VVD en PvdA. Kijk nu al vooruit en speel daarop snel en creatief in met een concrete beleidsagenda voor de ‘nieuwe’ economie. Die agenda is tevens van groot belang voor ondernemers, onderwijsinstellingen, werkzoekenden, scholieren en studenten. Voor de beleidsmaatregelen, die de beide economen voorstellen lees http://www.telegraaf.nl/dft/nieuws_dft/22996328/__Een_beleidsagenda_voor_de_nieuwe_economie__.html

RTLZ: Prof R. Tissen is terug van zomerreces en schreef deze weeg over 'de chaos Europa blijft enorm. “Vroeger, toen Europa zich nog gewoon op de achtergrond hield en kon genieten van luxe baantjes, konden lidstaten via gericht monetair beleid de eigen economie aanjagen. Deze optie is door de ECB [Europese Monetaire Unie] onmogelijk gemaakt. De kwalificatie ‘Kamikaze Mario’ is in zoverre op president Draghi van toepassing, dat hij zowel zijn eigen bank ten gronde dreigt te richten om de problematische lidstaten overeind te houden, als zoveel invloed op de andere lidstaten uitoefent dat van een ondemocratische – voor het publiek niet zichtbare – schaduwmacht sprake is. We moeten niet vergeten dat de staatsschuld van Europa en van de lidstaten sinds het begin van de crisis met ruim 40% is toegenomen. We moeten ook niet vergeten dat het de ECB is die Europa aan een zijden draadje bij elkaar weet te houden, simpelweg omdat de herfinanciering van staatsschulden tegen ultra lage drempels plaatsvindt, variërend van gratis geld (enorme subsidies) tot zeer lage rentes. Hoewel dat niet aan de grote klok wordt gehangen, is het duidelijk dat bij een stijgende herfinancieringsrente, bijvoorbeeld naar het oude crisisniveau van 5-7%, geheel Zuid-Europa alsnog naar de knoppen gaat……… Geld voor werkloosheidsuitkeringen is eigenlijk waardeloos geld. Want het is dood geld. Alleen geld dat meer geld oplevert is goed geld. Want daar profiteert iedereen van. Zal de Europese Commissie in staat zijn zich om te vormen tot een Europese Investeringsbank voor de burgereconomie? De werkelijkheid van een volledig disfunctionerend Europa en waarom de boycot van goederen door Rusland een cadeautje is voor Europa, lees leest U onze deze link.

Voor Sylvester Eijffinger en Lex Hoogduin is er ten eerste het beeld van een eindeloze stagnatie misplaatst. Ten tweede is het voorgestelde beleid zoals het verhogen van de inflatie, eveneens misplaatst maar ook gevaarlijk. In november vorig jaar hield de Amerikaanse oud-minister van financiën en Harvard-hoogleraar Larry Summers een toespraak op het IMF Economic Forum over ‘secular stagnation’, een eindeloze stagnatie van de economie in de Verenigde Staten en Europa. Volgens Summers zijn wij sinds de crisis in een situatie van eindeloze stagnatie terecht gekomen door de hoge schuldenlast van banken, bedrijven, huishoudens en overheden gekoppeld aan een liquiditeitsval, die centrale banken met een beleidsrente van nul en ook kwantitatieve verruiming niet kunnen oplossen. Summers pleit niet alleen voor een expansief budgettair en monetair beleid om aan de permanente stagnatie te ontkomen, maar denkt ook aan een hogere inflatiedoelstelling (bijvoorbeeld 4%). Vorige week verscheen onder de redactie van collega’s Richard Baldwin en Coen Teulings een nieuw eBook onder de titel Secular stagnation: Facts, causes and cures, met bijdragen van gezaghebbende economen als Summers, Krugman, Gordon, Blanchard, Koo, Eichengreen, Caballero, Glaeser en anderen. Baldwin en Teulings merken op dat de definities van ‘secular stagnation’ die de auteurs hanteren nogal verschillen: van de angst voor (zeer) lage groei in de komende decennia door toenemende vergrijzing, achterblijvend onderwijs, grote ongelijkheid en hoge overheidsschuld tot een ‘safety trap’ naar analogie van de liquiditeitsval. Daarbij dwingen financiële regelgevers en toezichthouders de institutionele beleggers om triple-A activa aan te houden, terwijl het aanbod van deze activa sinds de crisis met 50% afgenomen is. Hun conclusie is dan ook dat het te vroeg is om te concluderen dat de stagnatie echt permanent is, maar als dat waar is zijn de huidige beleidsinstrumenten verouderd en moeten wij nadenken over oplossingen om deze stagnatie in de westerse wereld te doorbreken om een verloren generatie te voorkomen. Baldwin en Teulings noemen vier ‘no-regret policies’ om de permanente stagnatie te doorbreken: beleidsmaatregelen die het aanpassingsvermogen en de productiviteitsgroei van de westerse economieën verhogen, het verhogen van de inflatiedoelstelling naar bijvoorbeeld 4 % om voldoende negatieve reële rentes bij een beleidsrente van (bijna) nul te genereren, het voeren van een langdurig anticyclisch begrotingsbeleid en het herzien van het Europese ‘fiscal compact’ om de staatsschuldquote binnen 20 jaar te verminderen tot 60% en om te streven naar een structurele tekortquote van 1% van het bbp. Als U verder wilt lezen over of er sprake zou kunnen zijn van een eindeloze stagnatie, of er voldoende geïnvesteerd wordt in menselijk kapitaal, of een beleid om de inflatie te verhogen geen spel met vuur is en of stagflatie niet uit te sluiten valt lees dan verder op : http://m.mejudice.nl/m/a/ar/doembeeld-van-eindeloze-stagnatie-zet-aan-tot-gevaarlijk-beleid

Imtech gaat zijn schuldenlast van ruim €1 mrd flink verlichten door de verkoop van zijn ICT-divisie en met een aandelenuitgifte ter waarde van €600 mln (op een beurswaarde van €175 mln). ING, Rabobank, Commerzbank en ABN Amro onderschrijven de emissie. Ook zijn er nieuwe afspraken gemaakt met de banken. Het bedrijf maakte bekend zijn ICT-divisie te hebben verkocht aan het Franse Vinci in een transactie die het onderdeel waardeert op €255 mln (overnameprijs plus schulden die worden overgenomen, een relatief lage prijs). Van de opbrengst van de emissie wordt €500 mln en de opbrengst van de verkoop van de ICT afdeling gebruikt voor schuldreductie. De onderneming, die een jaar geleden in de problemen kwam door een fraude in Duitsland en een project in Polen, kwam door eenmalige posten dieper in de rode cijfers terecht. Het nettoverlies in de eerste helft van 2014 bedraagt €301,5 mln tegen €230,5 mln een jaar eerder. Door het verlies is het eigen vermogen van Imtech per eind juni gedaald tot €17 mln negatief. De omzet van Imtech zakte met 11,5% tot €2,2 mrd. Het aantal werknemers nam tussen de eerste helft van 2013 en de eerste 6 maanden van dit jaar met bijna 2700 af tot 23.215. De technisch dienstverlener is voorlopig uit de zorgen. De uitgifte van nieuwe aandelen betekent een flinke verwatering voor de zittende aandeelhouders. De beleggers zijn met deze reddingsconstructie de grote verliezers. Er komen 1500 miljoen aandelen bij.

De verhoging van de accijns op autogas en diesel gaat de overheid geen honderden miljoenen euro’s opleveren, maar kost per saldo drie miljoen. Dat komt doordat de verkoop van de brandstoffen dramatisch onderuit is gegaan. Volgens cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek gaat het om dalingen tot ruim 20%. Die grootste klap is er voor autogas. De overheid verhoogde de belasting op deze meest schone fossiele brandstof per 1 januari met €0,07 per liter. Volgens de CBS-cijfers vloeide er in de eerste zes maanden van dit jaar dik 52 miljoen liter lpg minder door de slang dan in het eerste halfjaar van 2013. Voor diesel is deze daling in liters ruim driehonderd miljoen en procentueel bijna -9%. “De dieselverkoop lijdt vooral sterk onder transporteurs die over de grens hun tank volgooien”, zegt Tom Huyskens van de Bovag. „Dat kan met een tank van duizend liter ook makkelijk. Bij lpg zie je het negatieve effect van de oldtimers die niet meer op autogas rijden omdat het fiscaal niet meer aantrekkelijk is. En ook daar gaan particulieren over de grens hun tank volgooien. Vergeleken met België scheelt dat zo’n €0,20 per liter.” De Bovag en medebelangenvereniging Beta hebben op basis van de halfjaarcijfers een prognose gemaakt voor de rest van het jaar. Daaruit komt naar voren dat de overheid met de accijnsverhogingen zichzelf financieel in de vingers snijdt. Het ingeboekte doel van de maatregel was voor dit jaar €280 mln aan extra inkomsten. Volgens Bovag en Beta moet staatssecretaris Wiebes (Financiën) ervan uitgaan dat hij €3 mln minder binnenkrijgt. Zelf blijft de bewindsman bij een positief eindbedrag. De Tweede Kamer is daarvan niet overtuigd en vroeg Wiebes onlangs om extra onderzoek naar het politiek gevoelige dossier. Voor de branche staat vast dat de voor volgend jaar geplande inflatiecorrectie van de brandstofaccijns geen doorgang kan vinden. In een tijd van voorzichtig economisch herstel vrezen Bovag en Beta dat die prijsindexatie voor nog meer financiële schade zal zorgen.

In het vorige blog heb ik al gemeld dat de Pensioenfederatie bij staatssecretaris Klijnsma aan de bel heeft getrokken over de gevolgen de door haar uitgewerkte nieuwe pensioenregels. Daar kwam deze week een vrijwel eensluidend bezwaar over van de Ouderenbonden, maar nu aan de 2e Kamer. Zij vragen aan het parlement de plannen te schrappen omdat zij ervan uitgaan dat toekomstige gepensioneerden 48% in koopkracht gaan inleveren. De plannen gaan ervan uit dat pensioenfondsen alleen een inflatiecorrectie mogen uitkeren als de dekkingsgraad 130% is. De huidige stand is 110%. De staatssecretaris stapelt zekerheid op zekerheid, wat ten koste gaat van de werknemers. Zij behandelt de pensioenfondsen als beleggingsinstellingen in plaats van vermogensbeheerders. Dat de dekkingsgraad relatief laag is, was nog veel lager in de afgelopen jaren, vloeit voort uit de rentepolitiek van de ECB, waardoor de verrekenrente laag is. Maar pensioenen worden in 40 jaar opgebouwd en in die 4 decennia stijgt en daalt de rente. Een gemiddelde verrekenrente van 4% zou alle problemen, die er zijn, op slag oplossen. Ik ben daar een groot voorstander van: je mag toch niet aannemen dat Draghi nog jaren op zijn zetel blijft zitten. De staatssecretaris stelt dat haar plannen 'evenwichtige generatie-effecten' heeft. Die uitspraak komt van het CPB, die het voorstel niet heeft doorgerekend op de financieel/economische gevolgen ervan. De verwachting leeft dat daar heel slechte cijfers uit zouden verschijnen. Dat beleggen, ook door professionals, tot verliezen kunnen leiden, als gevolg van verlies op de financiële markten, is een bekend fenomeen. Denk maar aan een stijgende inflatie of een stijging van het rentepeil dan wel valutaschommelingen. Het zal in een periode van 40 jaar meerdere malen optreden, maar moeten we daarom roomser worden dan de paus? Tot slot een vraag over waar de overheid zich mee bemoeit. Het geld dat de pensioenfondsen beheren komt van de werkgevers en werknemers, die 40 jaar sparen voor een pensioenuitkering na het werkzame leven. De staatssecretaris moet van dit geld afblijven. Vooralsnog is ze dat niet van zins. Ze startte deze week een nationale pensioendialoog, waaraan iedereen, middels denationalepensioendialoog.nl kan meediscussiëren. Ze heeft zelf ook al onderzoek gedaan en daaruit zou blijken dat 73% van de deelnemers zelf wil bepalen op welke leeftijd het pensioen wordt uitbetaald en 60% wil medezeggenschap over beleggingsrisico's en de hoogte van de pensioenpremies. Bijna 50% wil kunnen bepalen bij welk pensioenfonds of verzekeraar hij zijn pensioenopbouw wil doen. De uitslag van de dialoog wordt niet bindend voor het pensioenbeleid. Ondertussen gaat Klijnama gewoon door met de aanpassing van de regels voor de pensioenfondsen. De Kamerleden krijgen de uitslag van de dialoog wel te zien. 44% van de ondervraagden wil zelf geen keuzes maken of ze onverplicht pensioen moeten opbouwen. Dat is verklaarbaar. Het is een moeilijk en ingewikkeld dossier en lang niet iedereen is in staat te overzien wat de beste keuzes zijn om op latere leeftijd een pensioen te krijgen, waarmee hij/zij kan overleven. Daarbij speelt een rol dat 38% twijfels hebben of de AOW wel blijft bestaan. Die (on)zekerheid speelt een grote rol bij de keuzes die deelnemers moeten maken. Maar ja, wie is er in staat te overzien welke financieel/economische ontwikkelingen zich in 40 jaar pensioenopbouw voordoen? Dat kan niemand. Verder denkt 40% dat er een tekort voor de opgebouwde pensioenreserves is. Ja, ouderen leven langer dan tijdens de pensioenopbouw is aangenomen. Ja en de verrekenrente is extreem laag. Maar de beleggingsresultaten zullen toenemen en afnemen in de toekomst, dat is zeker, als we kijken naar het verleden. Wie heeft er ooit gedacht dat de ECB de interest zou verlagen naar 0,15%. Ik stel met grote zekerheid: niemand. En dit is ook niet blijvend. Ook de laagflatie zal deflatie worden en ook weer inflatie. Het is van alle tijden. Waar maakt de werknemer, naast de pensioenopbouw, zich nog meer zorgen over: werkeloosheid, misbruik van uitkeringen en toeslagen, armoede, koopkracht en buitenlandse arbeidskrachten.

De economische en financiële crisis die in 2008 in alle hevigheid toesloeg, was erger dan de Grote Depressie van de jaren 30. Dit stelde voormalig Fed-voorzitter Ben Bernanke op een rechtszitting die plaatsvond naar aanleiding van de redding van verzekeraar American International zes jaar geleden. En Bernanke zou het moeten weten. Hij bestudeerde de Grote Depressie ooit namelijk zeer uitvoerig en was één van de hoofdrolspelers in het aanpakken van de crisis zes jaar geleden. „In september en oktober 2008 stonden 12 van de 13 belangrijkste financiële instellingen in de VS op omvallen", aldus de voormalige voorzitter van de Amerikaanse centrale bank. Ja, we balanceerden op het randje van de afgrond, is wel eens eerder gesteld, maar 12 van de 13 meest importante banken in de VS, dat is nieuw voor mij. Het gevaar bestaat dat de tijdelijke zeer lage inflatiecijfers in de eurozone, die onder de doelstelling van de Europese centrale Bank liggen, langdurig van aard gaan worden. Dat stelt James McCann, macro-econoom bij Standard Life Investments. Volgens McCann is ECB-voorzitter Mario Draghi zich daar ook van bewust mede vanwege de verslechtering van de inflatieverwachting op lange termijn die in juni al door de ECB neerwaarts werden bijgesteld. Hij wijst er op dat Draghi in zijn speech bij de conferentie in Jackson Hole afgelopen weekend zich echter op de vlakte hield over het monetaire beleid. In de optiek van McCann is de beste manier om de economische malaise in de eurozone te bestrijden een gezamenlijke aanpak van de ECB en de politiek met doelgerichte fiscale stimulering, structurele hervormingen en kwantitatieve verruiming, al zet hij daar vraagtekens bij of de Europese beleidsmakers daartoe in staat zijn. Ik zou eerder willen stellen dat van de nieuw te benoemen leden van de Europese Commissie die bekwaamheid wel moet worden geëist. Met betrekking tot het voorstel van de kwantitatieve verruiming (de geldpersen laten draaien, zonder dat er enige dekking voor is) volg ik hem niet. Ik zie in het pompen van geld in de markt niet het redmiddel maar de strop die steeds strakker getrokken gaat worden. Ik begrijp wel dat de verantwoordelijke autoriteiten geen andere monetaire tools meer tot hun beschikking hebben, maar daarmee is het nog geen verstandig beleid. ECB-bankpresident Mario Draghi kan de Europese economie niet in zijn eentje uit het slop trekken en lijkt nauwelijks nog mogelijkheden te hebben de eurozone een oppepper te geven. Dat zegt de Duitse minister van Financiën Schäuble. ,,De Europese Centrale Bank is aan het eind gekomen van wat ze kan doen om de economie te stimuleren", zegt de Duitse bewindsman. ,,Het herstel moet nu echt komen van een herstel van vertrouwen en een toename van de investeringen". Hier zegt Schäuble zegt dat het herstel van de economie moet komen van het bedrijfsleven en de consument en dus in mindere van de politiek, terwijl Draghi zegt dat de politiek nu aan zet is. Ik heb het al eerder gesteld dat er een mogelijkheid is dat Europa terechtkomt in een Japans scenario, een zogenaamd 'secular stagnation', ik zou de vertaling 'eeuwigdurende stilstand', niet willen overnemen omdat ik over de toestand op wat langere termijn positieve verwachtingen koester. Onze politieke, monetaire en financiële autoriteiten moeten een uitweg vinden uit deze toestand van laagflatie, een inflatie tussen de 0% en 1%. En dat best nog eens bloed zweet en tranen kosten.

Italië is opnieuw in een recessie gedoken. De economie kromp in het tweede kwartaal, het derde kwartaal op een rij. Het euroland, de derde economie van Europa, kampt met dalende consumentenprijzen. Met de afnemende groei dreigt daarmee deflatie. De markt verwacht dat de situatie in Italië munitie voor ECB-president Draghi wordt om snel met extra maatregelen te komen om de economie aan te jagen. Dat houdt wel in dat daar het EMU-saldo en de EMU-schuld zullen oplopen en dat wil Merkel waarschijnlijk niet. Terugblikkend betekent het dat Italië voor het eerst sinds 1959 deflatie kent. Volgens de vakbonden betekent het concreet dat elke dag duizend Italianen hun baan verliezen. De Italiaanse economie kromp in de periode april-juni met 0,2%, gemeten op kwartaalbasis. In het eerste kwartaal kromp de economie met 0,1% en 0,5% op jaarbasis. In augustus daalden de prijzen met 0,1% op jaarbasis.

De Rijksbegroting voor 2015 is rondgekomen. Dat was wel op het allerlaatste moment, want ons resten nog slechts negen werkdagen voor Prinsjesdag , nadat de Ministerraad zijn goedkeuring eraan gegeven heeft, voor de Raad van State dat de stukken van een advies moet voorzien, alvorens de Miljardennota naar de drukker gaat. Vrijdag 12 september krijgen de parlementariërs de begroting om die te bestuderen. Dijssel noemde de besluitvorming over de begroting dat het 'een prudente begroting is die past bij deze tijd'. De betekenis van 'prudent' is 'tactvol en bedachtzaam' staat voor 'voorzichtig en beraden'. Van der Staay, een van de gedogers, sprak over een evenwichtig en realistisch plaatje. Op zich interesseert mij dat niet zo. Het gaat erom welke invloed het beleid dat met deze begroting wordt uitgevoerd voor gevolgen heeft voor de burgers, het bedrijfsleven en de overheidsfinanciën. Wat betekent dit beleid voor de werkgelegenheid, de economische groei, de koopkracht, het netto besteedbaar inkomen, het consumentenvertrouwen, de arbeidsmarkt, de zorg. Al jaren zijn de kabinetten Rutte I en II bezig de overheidsfinanciën op orde te krijgen, in een crisisperiode, ten laste van de economische activiteit, de werkeloosheid en het inkomen en vermogen van de burgers. Al de uitgesproken woorden over het stabiel houden van de koopkracht was niet meer dan prietpraat. En ook in 2015 en de daarop volgende jaren graait de overheid in de portemonnee van de burger. De pensioenen en de pensioenopbouw staan ter discussie, de zorgpremie, inclusief eigen risico, gaat omhoog met €135 per persoon (omdat de werkgever minder hoeft bij te dragen) en is mede afhankelijk van de premie voor aanvullende verzekeringen en aanpassingen van de dekking (kost mijn gezin dit jaar €580). En dan de AWBZ die komend jaar grotendeels wordt ontmanteld en door de gemeenten, voor veel minder geld, moet gaan worden uitgevoerd. De Jeugdzorg trekt aan de bel bij de overheid dat een aantal gemeenten nog steeds niet werken aan de overname van de jeugdzorg, omdat ze nog geen indicatie hebben ontvangen van het kabinet hoeveel geld voor de uitvoering beschikbaar komt. Een ander bericht komt uit Deventer. Daar stopt de Zorgorganisatie Carinova met de thuiszorg en is voornemens zo'n duizend thuiszorgmedewerkers te ontslaan. Carinova, die actief is in Deventer en omgeving, heeft dit voornemen kenbaar gemaakt bij de gemeente omdat er nog steeds geen duidelijkheid is over hoe en door wie de zorgtaken na 1 januari 2015 worden uitgevoerd. Volgens de gemeente gaat het om huishoudelijke verzorgers 1 en 2. Dat zijn mensen die niet-medische taken uitvoeren, zoals mensen wassen en het huis schoonmaken. De woordvoerder noemt het vervelend dat het nieuws naar buiten komt voordat de medewerkers zelf zijn geïnformeerd. Bij Carinova werken zo'n 4000 mensen. De organisatie werd vorig jaar genomineerd als 1 van de 50 beste grote werkgevers. De gemeente maakt zich druk over het feit dat naar buiten is gekomen dat hun plan van aanpak nog niet beschikbaar is en dat er mogelijk een grote ontslaggolf aankomt. Ik blijf erbij dat de gemeenten veel te weinig tijd en missen gerichte informatie om deze taken uit te voeren. Aan de overdracht van de zorgtaken van de AWBZ naar de lokale overheid moet een driejarenplan ten grondslag liggen. Dat de politiek met vertrouwen naar de toekomst kijkt is lariekoek. Weliswaar wordt er €500 mln uitgetrokken voor belastingverlaging in de eerste schijf, maar dat geld was ook al beloofd voor belastingverlaging aan de middeninkomens. Verder gaat er een half miljard naar noodhulp en opvang van vluchtelingen in de eigen regio en gaat er €375 mln extra naar de opvang van asielzoekers in Nederland. En Defensie krijgt er komend jaar €50 mln bij en de jaren erna €100 mln. In het begrotingsakkoord is afgesproken om ongeveer 1 miljard euro vrij te maken voor een verlichting van eerder afgesproken lastenverzwaringen. Dat moet nog verder worden uitgewerkt. Financieel specialist Mark Harbers van de VVD geeft toe dat de begroting ''nog geen juichverhaal'' is, maar wel degelijk een stap in de goede richting. Henk Nijboer van de PvdA noemt het koopkrachtbeeld evenwichtig en benadrukte het belang van maatregelen die de werkgelegenheid moeten vergroten. Het uitgangspunt voor de begroting is dat de economie herstelt, maar mondjesmaat en tussen aanhalingstekens want met alle onzekerheden, hier, in Europa en daarbuiten, kan de economie van het ene op het andere moment zo maar omslaan.
Ook in dit blog aandacht voor de Bank van de Heilige Geest in Portugal. De WSJ meldt dat het in de afgelopen jaren al regelmatig in opspraak geraakte accountantskantoor KPMG mogelijk ook steken heeft laten vallen bij de financiële debacle rond de Espirito Santo Group. De Wall Street Journal zet vraagtekens bij de rol die KPMG bij de Portugese financiële groep heeft gespeeld. Door het grote aantal zaken dat KPMG voor Espirito Santo afwikkelde had het volgens critici eerder op de problemen moeten stuiten en deze moeten signaleren. Maar mogelijk gebeurde dit niet omdat KPMG op talloze terreinen vervlochten was met de Portugese groep.

De prijzen van consumptiegoederen in een aantal eurolanden zijn in augustus verder gedaald. Daarmee daalt het inflatiepeil. In Spanje trad de sterkste inflatie op sedert 2009. Hier daalde het prijspeil naar 0,5% op jaarbasis. In België bleef de inflatie stabiel op jaarbasis met 0,02%. In Duitsland bleef de inflatie staan op 0,8% op maandbasis. Het vertrouwen in de economie van de eurozone is deze maand gedaald naar het laagste niveau sinds eind 2013. De somberheid komt uit de detailhandel, de industrie en van consumenten. De index waarmee de EC meet daalde van 102,1 naar 100,6. In Duitsland en Italië wordt de toekomst somberder ingezien.

Frankrijk behoort tot een groepje eurolanden die we kunnen kenschetsen als 'het zwakste jongetje van de klas'. Als spil in het web staat de dissident Arnoud Montebourg, tot tot vorig weekend minister van Economische Zaken in het kabinet Manuel Valls. Hij sprak niet de taal die zijn bazen van hem wilde horen. President Hollande wil Brussel en Berlijn ervan overtuigen dat Parijs zich niet langer zal verzetten tegen een beleid van bezuinigen en hervormen. Montebourg verzette zich tegen de 'bezuinings' drift die Berlijn en de Europese Commissie aan de rest van Europa opleggen. Hij is van oordeel dat als Frankrijk het opgelegde beleid van soberheidsorthodoxie gaat uitvoeren de uitgaven van consumenten niet zal stimuleren. Hij is zelfs van oordeel dat daardoor Frankrijk in een deflatoire spiraal terechtkomt. Hollande had er goed aan gedaan als hij op bezoek was gekomen gekomen naar La Haye om bij ons te oriënteren op de gevolgen van de uitgevoerde bezuinigingen met betrekking tot het consumentenvertrouwen, consumentenbestedingen, de teruglopende economische activiteit, de oplopende werkeloosheid, de problematiek in de detailhandel, terughoudendheid in investeringen en stijgende faillissementen. Kortom een weinig aantrekkelijk perspectief. Het grote probleem is dat hij en zijn kabinet het slecht doen in de peilingen en geen uitweg krijgt als hij niet eerst de bevelen uit Berlijn uitvoert. Ook hier stel ik dat Hollande er niet in slaagt, gezien de complexiteit van de problematiek, Frankrijk weer op de rails te zetten. De weg die hij nu inslaat maakt de problemen alleen maar ingewikkelder en lost niets op. De oplossing moet worden gezocht meer investeren in opleiding, technologie, communicatie en werkgelegenheid. Eerder in dit blog heb ik mijn mening gegeven over de (onbekwaamheden) van onze Europese regeringsleiders. Maar daar komt bij dat Europa naar de pijpen van Merkel moet dansen, maar ik heb grote twijfels over het beleid dat zij in Europa afdwingt. Als ik terugkijk naar de 'vriendschap' van Merkel en de vorige Franse president Sarközy en de Bundeskansler Merkel en het beleid dat Frankrijk zogenaamd van Merkel moest voeren dan moet ik dat beschrijven 'als de problemen verder vergroten'. Sarközy liet een boedel achter die weinig begerenswaardig was. Al in het eerste gesprek van Hollande en Merkel, een dag na zijn verkiezing op 6 mei 2012, vloog hij naar Berlijn voor overleg met Merkel. Daar kreeg hij de kous op zijn kop. Ze was niet van zins een socialist financieel terzijde te steun. Ze zei iets van 'socialisten zijn een onbetrouwbare partner als het om geld gaat'. Als ik naar de Grieks-Duitse relatie kijk is Merkel er alleen maar op uit om Griekse belangen als bedrijven en andere overheidsbezittingen voor een appel en een ei te bemachtigen. Ik vrees dat Frankrijk diezelfde richting gaat. Het is van het grootste belang voor Europa dat er een gedegen tegenspel wordt gevoerd tegen de almachtige Merkel. Ik verwijs naar een onderstaande URL over het onderwerp 'kolonisatie bij default Argentinië'. Ik vrees dat dat veel actueler is dan dat wij denken.

Colonization by Bankruptcy: The High-stakes Chess Match for Argentina. The deeper implications of that infernal debt cycle were explored by Argentine political analyst Adrian Salbuchi in an August 12th article titled “Sovereign Debt for Territory: A New Global Elite Swap Strategy.” Where territories were once captured by military might, he maintains that today they are being annexed by debt. The still-evolving plan is to drive destitute nations into an international bankruptcy court whose decisions would have the force of law throughout the world. The court could then do with whole countries what US bankruptcy courts do with businesses: sell off their assets, including their real estate. Sovereign territories could be acquired as the spoils of bankruptcy without a shot being fired.Global financiers and interlocking megacorporations are increasingly supplanting governments on the international stage. An international bankruptcy court would be one more institution making that takeover legally binding and enforceable. Governments can say no to the strong-arm tactics of the global bankers’ collection agency, the IMF. An international bankruptcy court would allow creditors to force a nation into bankruptcy, where territories could be involuntarily sold off in the same way that assets of bankrupt corporations are. For Argentina, says Salbuchi, the likely prize is its very rich Patagonia region, long a favorite settlement target for ex-pats. When Argentina suffered a massive default in 2001, the global press, including Time and The New York Times, went so far as to propose that Patagonia be ceded from the country as a defaulted debt payment mechanism. Lees vderder op http://www.globalresearch.ca/colonization-by-bankruptcy-the-high-stakes-chess-match-for-argentina/5397548

Er werd deze week een vreemd spel gespeeld tussen Merkel en Dijssel over het de invulling van wie de hamer mag gaan hanteren bij de Eurogroep, de 18 ministers van Financiën van de eurolanden. De Spaanse minister Luis de Guindos heeft steun gekregen van de Duitse bondskanselier Angela Merkel in zijn kandidatuur als voorzitter van de eurogroep. De Guindos wil de opvolger worden van Jeroen Dijsselbloem wiens termijn eind dit jaar afloopt. Jeroen Dijsselbloem en zijn voorganger Jean-Claude Juncker combineerden het voorzitterschap met hun ministerschap. Het voorzitterschap wordt voor de opvolger van Dijsselbloem een fulltime-functie. Dijssel liet per omgaande weten dat hij niet voornemens is per einde van dit jaar op te stappen als parttime voorzitter: ik blijf zitten tot volgend jaar zomer. Vannacht zouden er een aantal knopen zijn doorgehakt bij de invulling van de EU-commissariaten. Maar de ingelaste top van de Europese Raad, met als gast de Oekraïense president Petro Porosjenko, heeft voorrang gegeven aan de actualiteit in Oekraïne en IS. Ik vraag mij af of dat nu zo verstandig is. Oekraïne is een zo goed als failliet land. Ze hebben het laatste geld dat ze nog hadden uitgegeven aan wapentuig, met als gevolg dat ze nu zonder geld en zonder legermateriaal zitten. Atoomexpert Tobias Münchmeyer waarschuwt: de gevechten in het oosten van Oekraïne vormen een gevaar voor een kerncentrale in de regio. Het gaat om de kerncentrale in de buurt van de stad Enerhodar, zo'n 200 kilometer van het front. Deze centrale is de grootste van Europa. Münchmeyer, die werkt voor Greenpeace, zegt dat de centraleniet bestand is tegen eventuele inslagen van raketten. Ook is hij bang dat de elektriciteitsvoorziening in de regio wordt platgelegd. Daardoor zou het koelsysteem van de reactor kunnen uitvallen, met alle gevolgen van dien. De 28 regeringsleiders zijn nog geen stap verder gekomen dan 2 Europese benoemingen: de Poolse premier Donald Tusk (57) wordt de nieuwe EU-president. Hij zal in december de Belg Herman Van Rompuy opvolgen als voorzitter van de Europese Raad. Hij wordt de tweede Europees president (feitelijk voorzitter van de Europese Raad) en de eerste Oost-Europeaan die een van de belangrijkste posten krijgt binnen de Europese Unie. Zijn benoeming komt op een moment van grote spanningen tussen de EU en Rusland over de pro-Russische opstand in Oekraïne. Hij wordt voor een halve ambtstermijn, 2,5 jaar, benoemd. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Federica Mogherini (41) wordt de nieuwe EU-buitenlandchef. Zij volgt de Britse Catherine Ashton op. Mogherini treedt aan als de nieuwe Europese Commissie gaat beginnen aan een termijn van 5 jaar. Het is de bedoeling dat dit 1 november is. Polen en andere nieuwe EU-lidstaten in het oosten hadden zich aanvankelijk verzet tegen de keuze voor Mogherini als nieuwe buitenlandchef. Zij vonden haar te onervaren en te pro-Russisch. Zo op het eerste gezicht zijn dit politieke compromissen: de Pool heeft geen hele ambtstermijn gekregen, hij spreekt nog gebrekkig Engels en helemaal geen Frans en de Italiaanse wordt als onervaren, voor die functie, gezien. Het doel van de instelling van de functie van 'Hoge Vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid' was om het Europees gezicht naar de rest van de wereld te vertolken. Haar voorgangster Catherine Ashton die functie. De Britse politica kreeg voornamelijk negatieve recensies. Ze zou een lichtgewicht zijn, was te voorzichtig, te onzichtbaar. De regeringsleiders besloten te kiezen voor een niet al te sterke kandidaat. De lidstaten willen zelf nog altijd een sterke lepel in de brei hebben voor wat betreft de verdediging van de nationale belangen. De stoelendans rondom de benoemingen van 27 EU-commissarissen gaat door. Enige duidelijkheid daarover is niet naar buiten gekomen. Dijssel zet nu in op twee functies: hij gaat zich kandidaat stellen voor de fulltime baan als voorzitter van de Eurogroep en hij wordt genoemd als kanshebber voor het commissariaat in de EC voor Financiën en Economie (opvolger van Olli Rehn). De PvdA heeft nog drie ijzers in het vuur: Timmermans, Ploumen en Dijssel. De Europese leiders gaan zich op een speciale top wel buigen over banen voor met name jongeren, groei en investeringen. De top wordt georganiseerd door Italië op 7 oktober. De 28 regeringsleiders moeten oplossingen bedenken om de kwakkelende Europese economie vooruit te helpen. Zo moet worden gekeken naar de mogelijkheid om het tempo aan te passen waarin bezuinigingen worden doorgevoerd, menen onder meer de Franse president Francois Hollande en de Italiaanse premier Matteo Renzi. Te forse besparingen zouden het herstel belemmeren. De noodzaak voor de speciale top is gegroeid door de actuele economische cijfers, die aantonen dat het herstel zwak blijft. Dat geldt vooral voor de eurolanden. De inflatie is buitengewoon laag en de werkloosheid onacceptabel hoog. Voor de eurozone komt er nog een eigen top. Dat is dringend nodig want het economische herstel blijft zwak. In feite verkeert de eurozone al jaren in een recessie, gemeten naar de opgelopen werkeloosheid. Een beetje groei, soms een heel klein beetje, heeft niet geleid naar aantrekkende investeringen en consumentenbestedingen. Het deflatiespook waart nog altijd rond. De bezuinigingsrondes hebben het vertrouwen in de economie doen dalen. De lage rente is daarvan het gevolg. Dat is een slecht signaal voor de ondernemers. Een lage rente is een teken van een slecht investeringsklimaat, weinig vertrouwen in de toekomst en dalende goederenprijzen (deflatie). Als Draghi zou overgaan tot een kwantitatieve verruiming (de geldpersen laten draaien) verwacht hij daarvan dat de banken dat geld tegen een lage rente gaan uitlenen aan het bedrijfsleven. Maar daarover heb ik zo mijn twijfels. Misschien hapt het bankwezen in de zwakke Europese landen wel toe, maar het risico daarvan is dat met dat geld dan verliezen gefinancierd gaan worden, hetgeen niet leidt tot investeringen.

De IMF heeft besloten meer geld te stoppen in Oekraïne: een lening van €1,1. Om de vleespotten van Brussel te kunnen komen hebben gaan ze het Oekraïense parlement vragen of ze lid van de NAVO mogen worden. Rasmussen, secretaris-generaal van de NAVO, is ervoor, Rutte is er vooralsnog op tegen. Ik vrees met grote vreze dat het met Europa helemaal de verkeerde kant op gaat, nu de Britse premier 'alle hens aan dek' heeft aangekondigd voor terroristische aanslagen. De Britse inlichtingendiensten heeft alarm geslagen. Het is nu "zeer waarschijnlijk" dat in het Verenigd Koninkrijk aanslagen gepleegd gaan worden. Het dreigingsniveau is niet langer "substantieel", maar wordt nu "ernstig" genoemd. Daar wordt geen mens vrolijk van, maar we moeten ook oppassen dat we zaken niet gaan overdrijven. Na de WOII in de VS vond een greep van 'rechts' plaats, dat we kennen als de heksenjacht van senator McCarthy, waardoor het echtpaar Julius Rosenberg samen met zijn vrouw Ethel – hoewel zij slechts een bijrol had gespeeld – op 19 juni 1953 ter dood werd gebracht. Hun executie leidde tot heftige protesten van links. Complottheorieën deden de ronde: de FBI zou het bewijsmateriaal hebben vervalst en er zou antisemitisme in het spel zijn. De Rosenbergs waren jong, idealistisch en verliefd en communistisch gezind.

De staatsbank SNS Reaal is opgedeeld in SNS Retail Bank en Vivat, de verzekeringstak Reaal. De waarde van Vivat staat in de boeken voor €2,4 mrd, maar bij verkoop zal de opbrengst aanzienlijk minder zijn. Reaal leed in het eerste halfjaar een verlies van €225 mln, voornamelijk door éénmalige kosten van de 'ontvlechting'. Het dochterbedrijf Zwitserleven draait minder goed dan verwacht. Met name leveren de beleggingen minder op en vallen de kosten hoger uit. SNS Reaal heeft op Zwitserleven €100 mln afgeschreven. De SNS bank gaat de hypotheekmarkt op met concurrerende tarieven.

Malaysia Airlines is van plan om zesduizend werknemers te ontslaan, ongeveer 30 procent van het huidige personeel van 20.000. De luchtvaartmaatschappij verkeert al langer in zwaar weer maar de rampen met vlucht MH370 en MH17 hebben de situatie alleen maar verergerd, doordat minder passagiers met deze maatschappij vlogen. Inmiddels is het noodlijdende bedrijf genationaliseerd. Er komt een reorganisatie met als doel binnen 3 jaar weer winstgevend te gaan draaien. Hiermee is €1,4 mrd gemoeid. In het eerste kwartaal, voor de twee rampvluchten, boekte het bedrijf al een verlies van >€1 mln per dag. Meer informatie over vlucht MH17 komt maar mondjesmaat los. Het goedgekeurde vluchtplan voor het vliegen boven Oost-Oekraïne was goedgekeurd op 11 km. De vluchtleiding corrigeerde dat naar 10 km, omdat er op die hoogte al een ander toestel vloog. Pas 2 weken na de ramp kwam Nederland er pas achter dat de eerste dagen na de ramp met 200 mensen is gezocht naar overledenen en hun bagage. Nederland is ervan uitgegaan dat het terrein hermetisch was afgesloten door de separatisten. Foutje van Timmermans? Al eerder had Rusland de Oekraïense luchtverkeersleiding ervan beschuldigd vlucht MH17 over het conflictgebied te hebben gestuurd. De Russische VN-ambassadeur Vitaly Churkin eist dat Kiev alle informatie vrijgeeft over de communicatie op 17 juli tussen de Oekraïense luchtverkeersleiding en het ramptoestel. De Oekraïense regering en haar bondgenoten stellen dat het toestel is geraakt door een raket die werd afgevuurd vanuit het rebellengebied. Volgens Rusland is daar geen bewijs voor. De Russen vinden het zorgelijk dat Kiev weigert de transcriptie vrij te geven van gesprekken tussen de luchtverkeersleiding en de bemanning van vlucht MH17. Op zich zou die informatie ook in de 'zwarte doos' hebben kunnen zitten. “Er is niets bekend over de gesprekken tussen Oekraïense luchtverkeersleiders,” zei Churkin. “Oekraïne moet de opnames vrijgeven zodat we kunnen onderzoeken waarom ze het Maleisische toestel over het conflictgebied stuurden.” Het Westen heeft gezegd dat pro-Russische rebellen het toestel uit de lucht hebben geschoten met een Boek-raketsysteem. Hooggeplaatste Russische legerfunctionarissen stellen op hun beurt dat de rampvlucht is neergeschoten door het Oekraïense leger. Volgens Churkin worden de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie ICAO en de Interstatelijke Luchtvaartcommissie (MAK), de organisatie die het Russische luchtruim in de gaten houdt, tijdens het onderzoek aan de zijlijn gezet. De ambassadeur heeft inmiddels de hulp van de VN ingeroepen. Luchtvaartjurist Arthur Flieger heeft gezegd dat de Oekraïense autoriteiten en Eurocontrol mogelijk medeaansprakelijk zijn voor de ramp met vlucht MH17. Hij wijst erop dat de Oekraïense autoriteiten vóór de crash van MH17 het luchtruim beneden 32.000 voet in het zuidoosten van het land al hadden gesloten. Vlucht MH17 vloog op een hoogte van 33.000 voet toen het werd neergeschoten. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA had Amerikaanse carriers eerder al verboden om over het gebied te vliegen, ongeacht de hoogte. Premier Rutte heeft een dag na de ramp toegezegd dat Nederland zal niet rusten voor de daders van de mogelijke aanslag op het vliegtuig MH17 zijn opgespoord. Het kabinet weet nog niet helemaal zeker of er sprake is van een aanslag. "Maar een ding moet glashelder zijn. De onderste steen moet boven komen. Als het een aanslag is moeten de daders worden opgespoord en hun gerechte straf krijgen. Eerder zullen we niet rusten. Daar hebben de slachtoffers en hun nabestaanden recht op," aldus Rutte. Het kabinet eist een volledig onafhankelijk onderzoek. Al op 7 augustus is er een overeenkomst gesloten met Nederland, België, Australië, Oekraïne en Maleisië om nauwer te gaan samenwerken bij het strafrechtelijke onderzoek rond de MH17. Nederland leidt het team. De overeenkomst moet erin voorzien dat opsporingsambtenaren op elkaars grondgebied onderzoek kunnen verrichten zonder dat daartoe eerst vaak tijdrovende verzoeken voor moeten worden ingediend. Ook kan er daardoor kennis over bewijsmateriaal met elkaar worden gedeeld. De landen krijgen hierbij ondersteuning van Eurojust, het Europese orgaan voor justitiële samenwerking. Wel blijven de landen die informatie inbrengen zelf de baas over de gegevens. Dat betekent dat ze een ‘veto’ mogen uitspreken over het wel of niet openbaar maken van die gegevens. Het zou een veelvoorkomende werkwijze zijn bij internationale onderzoeken waarbij ook informatie van inlichtingendiensten wordt gebruikt. Waarom dit akkoord pas 2 weken later is gepubliceerd, is onduidelijk. Er volgen Kamervragen. In Nederland, België, Maleisië, Australië en Oekraïne lopen al strafrechtelijke onderzoeken naar de vliegramp. Vanuit Nederland zijn onderzoekers en een officier van justitie aanwezig in Oekraïne. De deal heeft ook een negatieve kant. Als één van de partners wat te verbergen heeft, dan wel de ramp heeft veroorzaakt, kan dat land een beroep doen op de overeenkomst en de mogelijkheid gebruiken de echte waarheid te blokkeren. Nederland moet meewerken aan het niet naar buiten brengen van relevante informatie over de ware toedracht. En dat noemt Rutte 'de onderste steen zal boven moeten komen'. RTL Nieuws meldt dat al op 5 augustus aan de plaatselijke leider van de Oekraïense zoekactie om de kaarten gevraagd. Inmiddels zijn ruim drie weken verstreken en nu blijkt uit antwoorden op Kamervragen dat deze nog steeds niet zijn ontvangen. "Het verzoek is uitgezet bij de Oekraïense regering", schrijft het kabinet.

De Brics-landen maken moeilijker tijden door. Ondanks het WK Voetbal is Brazilië in een recessie geraakt: De krimp was in het eerste kwartaal met 0,2% gedaald en is in het tweede kwartaal opgelopen naar 0,6%.

Slotstand indices 29 aug 2014/week 35: AEX 413,13; BEL 20 3.192,72; CAC 40 4.381,04; DAX 30 9470,17; FTSE 100 6.819,75; SMI 8658,97; RTS (Rusland) 1190,23; DJIA 17.098,45; Nasdaq 100 4082,559; Nikkei 15424,59; Hang Sen 24730,76; All Ords 5624,60; €/$ 1,3133; goud $1287,20, dat is €31.518,39 per kg, 3 maands Euribor 0,163%, 10 jarig Staat 1,049% 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.