UPDATE30032013/164 Prettige Paasdagen

In de peiling van de Hond van afgelopen zondag zakt de VVD 2 zetels en komt daarmee op 23 zetels, de PvdA staat onveranderd op 18. Dat betekent dat de coalitie is gedaald van 79 zetels bij de 2e Kamer verkiezingen op 12 september 2012 naar 41. Een grotere afstraffing is nauwelijks denkbaar. De PVV krijgt er 2 zetels bij en wordt met 24 zetels de grootste partij, op de voet gevolgd door de SP (+1) en de VVD met 23 zetels. Ook D66 wint 1 zetel en komt op 16 evenals 50+ (-2).

Dat het vertrouwen in de politiek in zijn algemeenheid en in dit kabinet specifiek, onder de bevolking daalt, verbaast mij niet. Zowel Samsom als Rutte scoren beiden slechts een 4½ van de 10 punten. Als ik de premier, in het gesprek met de Minister-President, hoor zeggen dat het beleid van deze coalitie op koers ligt, dat er geen tegenvallers zijn en dat hij een tussenformatie van de hand wijst, dan zou ik de premier toch willen adviseren zich wat breder in de samenleving te oriënteren. In de laatste 30 jaar zijn de inkomens niet zo sterk gedaald als in 2012: met 3,2%. Als reden, wordt door het CBS aangegeven: oplopende werkeloosheid, stijgende belastingen en premies en een inflatie, die de hoogste is in de eurozone. Door de inkomensdaling zijn de consumptieve bestedingen van huishoudens vorig jaar met 1,4% gekrompen. De inkomens zijn vorig jaar voor het vijfde jaar op rij gedaald. Ook in 2013 blijft het netto besteedbaar inkomen onder druk staan. De Nederlandse economie bevindt zich nog altijd in een fase van laagconjunctuur. Het emu-saldo bedroeg vorig jaar 4,1%, bij een emu-norm van 3%. Ook nu nog geeft de overheid per dag €65miljoen meer uit dan ze binnenkrijgt. Rutte kan wel zeggen dat hij zijn hele beleid inzet op de uitkomst 'dat we beter uit de crisis te voorschijn zullen komen', maar daarmee mist hij realiteitszin. Dat hij bereid is 'alles' in te zetten om te voldoen aan de emu-normen van 3 en 60% bbp. Maar wat is de harde realiteit. De werkeloosheid is afgelopen maand opgelopen naar 7,7%. Dat cijfer ligt ver onder het gemiddelde van de eurozone, maar het betreft we 613.000 mensen die zonder werk thuis zitten en zo hoog is de werkeloosheid in 30 jaar niet geweest. Vorige maand kwamen 21.000 werknemers op straat te staan. De staatsschuld nam vorig jaar met €33 mrd toe, dat is een stijging van 8%, tot €428 mrd, waardoor de emu-schuld is gestegen tot 71,2%. En voor dit jaar stijgt die staatsschuld verder. Nee, Rutte, het wordt de hoogste tijd dat je gaat luisteren naar de politieke elite van dit land, breed geschakeerd, minister van Staat Els Borst (D66), D66-senator Rogier van Boxtel, VVD-partijgenoten Hans Wiegel en Frans Weisglas, PvdA-prominenten Jan Pronk, Bram Peper en Han Noten. Mark, je bent 'trots' op het woon-akkoord van partijgenoot Blok, maar vooralsnog is daar geen draagvlak voor. We moeten ophouden met bezuinigen en we moeten weer doen waar we goed in zijn en dat is ondernemen. En tegen Samsom zou ik willen zeggen: prima dat je van brievenbus-multinationals af wilt als die hier alleen komen om te profiteren van onze lage belastingtarieven voor buitenlandse bedrijven. Maar steek dan eerst wel even je hand in eigen boezem: het staatsbedrijf ABN/Amro zit met 54 dochters in vijf belastingparadijzen. Ook Shell scoort hoog in het onderzoek van de VK. In totaal hebben Nederlandse multinationals 237 dochters gevestigd in 9 bekende belastingparadijzen. Er worden scheurtjes zichtbaar in de VVD-PvdA coalitie!!

De Nederlandse economie wordt de laatste tijd vaak geprezen om zijn export, die ons door de crisis heen moet sleuren. Maar volgens ABN Amro wordt dit overschat. ,,De uitvoer is duidelijk meer gegroeid dan de wereldhandel, maar de groeicijfers worden flink geflatteerd door de sterke toename van de wederuitvoer." Nederland zal volgens de bank moeten investeren in zijn concurrentiekracht om bij te blijven. Sterker nog, ABN Amro heeft een hele waslijst aan tips samengesteld voor de regering. ,,De werking van de Nederlandse arbeidsmarkt laat te wensen over. In het regeerakkoord zijn daarom plannen gepresenteerd om de duur en hoogte van de ww-uitkeringen te verlagen. Verder wil het kabinet ontslagrecht vereenvoudigen. In welke mate deze plannen op korte termijn zullen worden gerealiseerd, is nog onduidelijk. Maar waarschijnlijk gaan werkgevers- en werknemersorganisatie met een gezamenlijk ander voorstel komen." Bovendien zijn dergelijke maatregelen niet genoeg, volgens ABN Amro. De bank pleit bijvoorbeeld voor vereenvoudiging van de procedures om een bedrijf te starten en voor verlaging van regelgevingbarrières zodat bedrijven makkelijker toegang tot andere markten krijgen, beter kunnen doorgroeien en er meer concurrentie ontstaat. Ook pleit de bank voor een verlaging van de administratieve lasten, en voor meer ruimte voor wetenschappelijk onderzoek. Immers, stelt ABN, worden innovaties steeds sneller overgenomen en kan een voorsprong steeds minder lang worden vastgehouden. ,,Op specifieke terreinen is nu al verbetering gewenst. Zo heeft ons land te weinig afgestudeerden in een bètarichting en te weinig technici." ABN wil dat bètastudies en techniekopleidingen aantrekkelijker worden gemaakt, bijvoorbeeld via lagere collegegelden. Verder stelt ABN Amro dat innovatie nog verder bevorderd moet worden. Zo heeft de bank kritiek op het 'topsectorenbeleid', omdat daarin sectoren in het zonnetje worden gezet die het toch al goed doen, en dus geen nieuwe. ,,Het overheidsbudget voor R&D zal omhoog moeten, en er moet ook meer aandacht komen voor excellente studenten." Ook zijn een meer gericht kennismigratiebeleid en een vergemakkelijking van het aantrekken van risicokapitaal gewenst.

Europese politici hebben afgelopen week opnieuw aangetoond hoe onvoorspelbaar ze omgaan met de schuldencrisis. Daardoor blijft de onzekerheid over de toekomst van de eurozone bestaan, stelt hoogleraar financiële economie Sylvester Eijffinger. ,,De onzekerheid die er rond de eurozone wordt gecreëerd is angstwekkend'' zegt hij. ,,De afgelopen week heeft opnieuw aangetoond hoe onvoorspelbaar onze politici zijn. Dat is heel zorgelijk, zeker als je bedenkt welke grote stappen nog moeten worden gezet om de muntunie te stabiliseren.'' Gezien de enorme risico's die een bankroet van Cyprus zou hebben voor Griekenland en de onzekerheid die dan zou zijn ontstaan voor de hele eurozone is het onbegrijpelijk dat ze dit risico hebben willen lopen.'' Doordat eerder werd gedreigd ook spaargelden/deposito's met een saldo <€100.000 te betrekken in de reddingsoperatie is er onzekerheid gezaaid over de waarde van het depositogarantiestelsel. ,,Het idee dat het stelsel niet altijd wordt gerespecteerd blijft hangen. Het is niet te overzien hoe groot de schade daarvan is, maar die is er wel.'' Cyprus gaat zelf een diepe economische crisis tegemoet, die te vergelijken is met de misère in Griekenland, verwacht de hoogleraar. ,,De economie krimpt daar dit jaar met 10% en de werkloosheid zal sterk oplopen. Maar dat is de prijs die moet worden betaald. Cyprus heeft jarenlang als een pseudoparadijs ver boven zijn stand geleefd.'' Alleen de Sloveense regering heeft helemaal geen financiële hulp nodig. We wachten af ……….

Het bericht dat Rusland de EU kan gaan straffen vanwege de op te leggen heffing over buitenlandse spaartegoedingen op Cyprus aan de private sector, lag in de lijn der verwachtingen. Dat bericht kreeg ik al eerder onder ogen. Vanaf het eerste moment heb ik me afgevraagd waarom Russische personen en bedrijven moeten meebetalen aan een hulpactie van de landen van de eurozone. Ja, zegt de Eurogroep, dat is billijk want het geld wat daar staat is zwart, crimineel geld, afkomstig van witwassen. Die uitspraak is nooit met argumenten onderbouwd. Buitenlanders laten meebetalen met de oplossing van een nationaal probleem, wie heeft dat bedacht? Dat de Russen niet wilden aanschuiven met geld voor de Cyprische banken, lijkt mij, in deze fase van de onderhandelingen, logisch. Ook over de besluitvorming binnen de Eurogroep kwam een opvallend bericht naar buiten. EU-deskundigen wisten te vertellen dat er tegenstellingen zijn bij de 17 lidstaten. De besluitvorming wordt gedomineerd door Duitsland, dat aan zijn zijde heeft staan: Slowakije, Finland en de voorzitter van de Eurogroep, onze landgenoot Jeroen Dijsselbloem. Een aantal ministers van Financiën van de eurozone voelen zich ,,gemarginaliseerd'' in het geval van de besluitvorming over de hulpvraag van Cyprus. De benoeming van Dijsselbloem tot voorzitter van de eurogroep was mogelijk, omdat hij nog een ,,politiek lichtgewicht'' was en door de Duitse minister van Financiën Schäuble kon worden gemanipuleerd. Is die aanname juist. Nee, zegt Dijssel, er is besloten dat ten aanzien van het redden van banken de panelen verschoven zijn. Niet de nationale overheden steken een helpende hand toe, het beleid van Jan Kees de Jager, maar de partijen op de financiële markten gaan dat doen. Rusland liet aan Duitsland overduidelijk haar ongenoegen blijken over de gang van zaken met betrekking tot Cyprus en daar hebben de Russen geen ongelijk in. Ze hanteren weliswaar de verkeerde methode, maar wel eentje die past bij de Russische trots. Jullie ons pakken? Dan wij jullie. Zo kinderachtig is de buitenlandse politiek. Feit is dat Europa de Russen op Cyprus nooit had mogen onteigenen, zegt hoogleraar Rene Tissen in zijn column. Zijn de problemen met Cyprus nu verleden tijd? Nee. Europa heeft Cyprus de absolute genadeklap toegediend. De bevolking zal binnenkort nog wat schamele euro’s in het agro-toerisme kunnen verdienen, maar veel zal dat niet zijn. Het hoger opgeleide deel zal naar het buitenland proberen uit te wijken, slechts een enkeling met succes. Cyprus is kapot en dat gaat jaren duren. Herman van Rompuy riep op om Cyprus nu snel te hulp te schieten via de Europese subsidiepotjes. Cynischer kan bijna niet. Lees zijn column van 26 maart op eerlijk duurt het langst. Prof Tissen besluit met de uitspraak 'dat wat ooit een oceaan van winst was, nu een woestijn van verlies is geworden'. Het bankroet van Cyprus is amper afgewend of er dreigt al weer een nieuw EU-land onderuit te gaan. Nu gaat het om Slovenië, ooit onderdeel van Joegoslavië en sinds 2007 lid van de eurozone. Net als Cyprus worstelt ook de door corruptieschandalen geplaagde regering van Slovenië met een doodzieke bankensector, oplopende rente voor staatsobligaties en een knellend Europees bezuinigingsjuk. Met Slovenië en Malta in de wachtkamer voor financiële hulp van Europa, is de vraag of de eurozone deze tegenslagen wel zal overleven! Hoe lang zal het nog duren voordat burgers, wonend in de eurozone, zich realiseren dat spaargeld >€100.000 niet meer safe is bij hun bank. Het ineenstorten van het financiële bouwwerk kan, als gevolg van een geld-tsunami van de een op de andere dag, realiteit worden.

De centrale bank van Cyprus heeft uitvoerend topman Yiannis Kypri van Bank of Cyprus aan de kant geschoven. Het ontslag van Kypri volgt op de aanstelling van een bewindvoerder bij de bank, die deze week met behulp van een Europees hulpprogramma van de ondergang werd gered. De uitvoering van het afgelopen zondag overeengekomen reddingsplan is nog geen gelopen race. De topman van de noodlijdende Bank of Cyprus, Andreas Artemis, is opgestapt uit protest tegen de forse saneri…g van zijn bank. Artemis vervulde een functie bij de grootste bank van het eiland die vergelijkbaar is met de functie van President-Commissaris van een Nederlandse systeembank. Hij zou het niet eens zijn met de grote verliezen die rekeninghouders met spaartegoeden van meer dan 100.000 euro lijden. Zij raken een groot deel van hun vermogen kwijt, als gevolg van het financiële reddingsplan dat de Cypriotische president zondagnacht overeenkwam met de andere 16 eurolanden. De minister van Financiën van Cyprus, Michaelis Sarris zegt dat de verliezen voor de vermogende spaarders van Bank of Cyprus ,,significant'' zullen zijn. De exacte percentages zijn volgens hem nog niet bekend, maar het verlies zou zeker op kunnen lopen tot 40%. Er is nog veel onduidelijk over de uitvoering van het noodplan dat nu op tafel ligt. Zo zal pas over een maand duidelijk worden met hoeveel geld het IMF aan de reddingsoperatie deelneemt. Er blijft voor een optie open dat Cyprus uit de muntunie stapt.

Oud-president Nout Wellink van de Nederlandsche Bank is kritisch over het reddingsplan voor Cyprus, zo laat hij weten. Volgens Wellink moet "serieus worden bekeken hoe voorkomen kan worden dat de aanpak van Cyprus gedoemd is te mislukken". In het reddingsplan krijgt Cyprus een Europees noodkrediet van 10 miljard euro en draagt het land zelf 5,8 miljard euro bij. Wellink waarschuwt voor een catastrofe: "Bij een instortende economie schiet de schuldquote weer omhoog en ligt snel weer de vraag op tafel van een exit of additionele steun." De oud-president van de Nederlandsche Bank zegt dat moet worden nagedacht "hoe het vertrouwen weer hersteld kan worden, bijvoorbeeld door een versnelde aanpak van de bankenunie, waaraan men nu ook begint te twijfelen".

Dijsselbloem kan rekenen op een meerderheid voor de noodlening van €10 mrd om Cyprus te redden, als we het ooit maar weer terugkrijgen. Weet U nog wat de Jkager daarover zei? "We krijgen het geld van de Grieken terug, mét rente." Zo stellig hoor je ze niet meer in Den Haag". Goed, Cyprus krijgt meer dan 10 miljard, Griekenland kreeg meer dan 200 miljard. Maar 10 miljard op een economie van 16 miljard? Hij gaat verder: "Als onderdeel van het ingrijpen op Cyprus wordt de bankensector min of meer de nek omgedraaid. Het IMF rekent met een krimp van 50%. Het land moet bezuinigen, de belastingen worden verhoogd en ook het toerisme kan klappen verwachten. Dus gaan de gedachten meteen uit naar dat gasveld dat Cyprus recent voor de kust ontdekte." "Het lijkt mij wel dat het onderdeel van de uiteindelijke overeenkomst moet zijn, waarin we, naast dat we 10 miljard lenen aan Cyprus, er ook afspraken moeten komen over de terugverdienmogelijkheden – lees: eventuele gasopbrengsten – om de 10 miljard ook af te lossen", zijn de letterlijke woorden van eurogroepvoorzitter en minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem. "Dat lijkt mij een valide punt en dat zullen we ook zeker bij de vervolgbesprekingen betrekken".

De bankencrisis op Cyprus dreigt ook honderden Griekse bedrijven die actief zijn op het eiland de kop te kosten. De brancheorganisatie van Griekse handelaren vreest voor het lot van ruim 1600 Griekse bedrijven die zich bezighouden met handel, scheepvaart en toerisme. Ook bedrijven die in Griekenland gevestigd zijn maar rekeningen hebben bij banken op Cyprus hebben een probleem. Meerdere Griekse bedrijven zijn volgens de brancheorganisatie al te laat met belasting betalen doordat ze niet bij hun geld kunnen.

Het bestuur van de Laiki Bank op Cyprus bevestigt dat er via buitenlandse filialen miljoenen euro’s aan tegoeden zijn weggesluisd. De douane zou ondertussen klaarstaan om extra controles uit te voeren op het vliegveld. Gevreesd wordt dat nog meer geld het land zal verlaten zodra de banken opengaan. Donderdagmorgen om 11 uur onze tijd zijn de banken op Cyprus weer open gegaan. Er trad geen bankrun op, ook omdat het kapitaalverkeer stevig aan banden werd gelegd. Zo mogen klanten van de Cypriotische banken in ieder geval een week lang nauwelijks geld overmaken naar het buitenland en mag er per reis naar het buitenland maar 3000 euro worden meegenomen. Betalingen met een bank- of creditcard worden gemaximeerd op 5000 euro per maand. Burgers kunnen komende week weer gewoon over hun banksaldi beschikken. Daarnaast mogen termijndeposito's niet vervroegd worden opgenomen en kunnen cheques niet worden geïnd. De beperkingen gelden voor alle betalingen en overboekingen, ongeacht de valuta waarin ze plaatsvinden. Inmiddels is er toch al heel wat geld van de rekeningen van Laiki en Bank of Cyprus gehaald, zo bevestigt de Laiki bank aan internationale media. Niet met een koffer vol cash de grens over, maar op een eenvoudiger manier. „De filialen van Laiki en Bank of Cyprus in Londen zijn gewoon opengebleven. De toezichthouder op deze bijkantoren in Engeland en in Rusland, de centrale bank van Cyprus, heeft geen opdracht gegeven deze buitenlandse kantoren te sluiten.

De moeizame Europese aanpak van de crisis op Cyprus zet extra druk op de kredietwaardigheid van de eurolanden en laat zien dat beleidsmakers zichzelf kunnen overschatten. Dat zegt kredietbeoordelaar Moody's. ,,Beleidsmakers zijn schijnbaar vol vertrouwen dat de marktcondities mild genoeg zijn en dat ze de instrumenten hebben om uitzaaiing naar andere zwakke economieën en hun banksystemen te voorkomen. Volgens ons is dat vertrouwen misplaatst'', aldus Moody's. Marktanalisten vrezen dat de heffing op Cypriotische spaartegoeden een gevaarlijk precedent schept en de eurozone gevoeliger kan maken voor bankruns als spaarders in andere zwakke landen vrezen dat hun deposito's in gevaar komen. Volgens Moody's blijft Cyprus nog een lange periode risico lopen op wanbetaling en blijft een vertrek uit de eurozone dreigen. Het kredietbureau wilde niet zeggen of Spanje en Italië nu extra gevoelig zijn geworden voor een afwaardering van de kredietrating na de ontwikkelingen op Cyprus. Ook S&P reageerde: de manier waarop het reddingspakket voor Cyprus is opgetuigd, schept mogelijk een precedent voor eventuele toekomstige grensoverschrijdende steunprogramma's. De kredietbeoordelaar doelde vooral op het besluit om crediteuren, waaronder spaarders, aandeelhouders en obligatiehouders, mee te laten betalen aan het overeind houden van banken. Dat is volgens S&P een aanzienlijk verschil met de steunpakketten die eerder werden verstrekt aan Griekenland, Ierland, Portugal en Spanje. ,,De situatie op Cyprus onderstreept de noodzaak van het oprichten van een bankunie om het toezicht op de banksector te versterken'', aldus het ratingbureau. De kredietbeoordelaar verwacht overigens niet dat de ontwikkelingen op Cyprus onmiddellijk leiden tot veranderingen van de ratings van banken in de eurozone. ,,Onze huidige beoordelingen weerspiegelen al de mogelijkheid en bereidheid van individuele overheden om banken in eigen land te steunen.''

Ik heb grote twijfels of het hulpplan voor Cyprus leidt tot de redding van het eiland, schreef ik aan het begin van de afgelopen week. De Cypriotische president is daarover echter veel optimistischer gestemd. Aartsbisschop Chrysostomos II van Cyprus vindt dat zijn land zo snel mogelijk uit de euro moet stappen. Volgens de aartsbisschop moet het Cypriotische pond snel weer worden ingevoerd. Chrysostomos denkt dat het pond een sterke munt gaat worden, vanwege de aardgasbaten, die honderden miljarden op gaan brengen. "Dan zul je zien: dan hebben we Europa niet meer nodig en dan komen de Russen heel snel terug". De aartsbisschop van Cyprus heeft veel macht op het eiland. Hij wordt gezien als de op twee na machtigste persoon en adviseert de president. De kerk op het eiland bezit onder meer een bank en diverse bedrijven. Volgens Chrysostomos heeft de Eurogroep Cyprus niet netjes behandeld. "We vroegen zo'n klein onbetekenend bedrag van het welvarende Europa", zei hij. "Terwijl ze weten dat we grote voorraden gas en olie hebben gevonden, die al snel honderden miljarden euro's zullen opleveren." De Eurogroep was er, volgens de aartsbisschop, alleen op uit om het bankensysteem op Cyprus" om zeep te helpen. Ook over Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem is de aartsbisschop van Cyprus niet te spreken. Hij vindt dat Dijsselbloem de Cypriotische president zo zwaar onder druk heeft gezet, dat de president wel moest zeggen dat hij zou aftreden. "Het was chantage, pure chantage", zegt hij over de werkwijze van Dijsselbloem. Hij heeft een aantal belangrijke klanten van de bank van de kerk uitgenodigd voor een lunch om met hen de redding van de bank te bespreken. Als dat niet lukt gaat bijna het hele bankwezen op het eiland ter ziele. De handelwijze van Europa heeft een groot gat geslagen in het vertrouwen in de banken. Over de besluitvorming van de Cyprus-deal is een oud gezegde van toepassing: harde koppen zetten 't over al in roere; 't moet al buyghen, of bersten, daer zy komen. Er doen ook verhalen de ronde dat Rusland in ruil voor leningen aan Cyprus aanspraak zou willen maken op de gasvoorraad. Als de Russen dat doen, kan dat alleen in overleg met de trojka van Europese Centrale Bank, Europese Commissie en IMF, die het akkoord met Cyprus uitwerkt in een gedetailleerde overeenkomst, zegt Dijssel. Dat moet in de loop van volgende maand klaar zijn.

Een ander aspect van beleid met betrekking tot zwakke banken door de eurogroep is dat de door Dijssel deze week verkondigde en later weer ontkende en daarna weer door hem werd verdedigd is het aansprakelijk stellen van spaarders met een vermogen >€100.000 om daarmee een ordelijke afbouw van zwakke banken af te dwingen. Wat zijn de rechten en de plichten van een spaarder. Een spaarder is de bezitter van financiële middelen, in dit geval spaargeld. Als belastingbetaler betaalt hij over zijn spaargeld IB in box3. Om precies te zijn: over een fictief rendement van 4%, in acht genomen de vrijgestelde drempel. In feite legt de fiscus een heffing op van 1,2%. Daarmee ligt vast dat de spaarder eigenaar is van zijn spaargeld. Dat spaargeld kan hij in een ouwe sok bewaren dan wel bij een bank in bewaring geven. In deze case heeft de spaarder een werkzaam leven achter de rug en heeft hij voor moeilijke tijden, onverwachte gebeurtenissen, voor een aanvulling van zijn AOW-uitkering, voor de studie van zijn kleinkinderen, geld achter de hand. Verder heeft hij zijn huis verkocht en is naar een gehuurde bejaardenwoning verhuisd. Hij heeft alles bijeen 2 ton aan spaargeld op de bank staan. Door het in bewaring nemen van dat geld krijgt de bank een zorgplicht om zo zorgvuldig mogelijk met die bewaarplicht om te gaan. De wetgever zegt daarover ' dat het in bewaring gegeven geld moet worden beheerd zoals het een goed huisvader betaamt en te betrachten dat wordt voorkomen dat het geld teloor gaat'. Uitspraken van politici waarschuwen ervoor dat geld bij betrouwbare banken moet worden belegd. Een rentevergoeding die boven de markt ligt kan wijzen naar een risicopremie. Politici zeggen als het ware: neem genoegen met een marktrente, om op safe te spelen. De marktrente voor spaargeld is momenteel 1,5% bij een inflatie in Nederland van 3%. Hier is dus sprake van een negatief rendement, waarbij nog in acht moet worden genomen het fictieve rendement van 4%, dat de fiscus hanteert. De volgende vraag is waaraan spaarders kunnen beoordelen welke banken 'veilige' banken zijn. De bankenstresstest is geen betrouwbare proef gebleken. Wat vandaag nog wordt gezien als een veilige bank kan over een maand heel goed een probleembank zijn. Het verschil is dat er altijd 'lijken in de kast' zitten en het is maar de vraag hoe groot die zijn en wanneer ze te voorschijn komen. De beleidsombuiging van de Eurogroep, waarvan Dijssel de spokesman is, heeft aangekondigd dat niet langer de eurolanden, dus de belastingbetalers, als eerste de helpende hand toesteken als banken in een van de 17 lidstaten in de problemen komen, maar dat de financiële markten zelf de problemen moeten oplossen. Dat betekent dat de houders van aandelen van de bank als eerste aansprakelijk worden gesteld, daarna volgen de houders van achtergestelde obligaties, daarna de obligatiehouders, de spaarders en alle andere crediteuren. De aandeelhouders zijn risicodragers, de houders van achtergestelde leningen wordt al moeilijker. Die kiezen voor een vaste rente, een vaste looptijd en enig risico. Dat obligatiehouders moeten gaan meebetalen is niet verdedigbaar, net zo min als de spaarders, zoals de Cyprioten wordt opgelegd. Niemand in dit proces kijkt naar de verantwoordelijken die hebben meegekeken naar het Russische roulettespel (kan ook belegging in vastgoed zijn), dat plaatsvond. Wordt de Raad van Bestuur/(hoofd)directie en de Raad van Commissarissen ter verantwoording geroepen en wat hebben de toezichthouders gehandeld. Ik denk dan aan de nationale centrale banken en ook de ECB. Worden die vervolgd omdat ze de zorgplicht onvoldoende zorgvuldig hebben uitgevoerd. En wat is de positie van de politici die slechte besluiten nemen waardoor de crisis zich verergert. Ik zou wel eens willen weten of Europese politici (de regeringsleiders, de Europese Commissie en de Eurogroep) het eigendomsrecht kunnen aantasten van spaarders, die crediteuren zijn van de bank in de problemen. En heeft de zorgplicht, die de banken opgelegd krijgen, nog wel enige waarde? Wat de politiek nu doet kan niet. We leven in een democratie. Eerst moet er worden vastgesteld of en wie er strafrechtelijk worden vervolgd kunnen worden. Je kunt geen crediteuren, dat zijn in feite de obligatiehouders en de spaarders, op laten draaien voor de financiële problemen die zijn ontstaan en waaraan zij part noch deel hebben gehad. Nee, Dijssel: zo werkt dat niet in een rechtsstaat. Je moet je zelfs afvragen of hier sprake is van diefstal. De EU is vooral bezig met korte termijn besparingen en de vraag is of dat beleid wel de harmonie oplevert tussen de overheidsinkomsten en -uitgaven.

Het vertrouwen van producenten in de economie van de eurozone is in maart verder afgenomen, terwijl het consumentenvertrouwen stabiel was. Daarmee is het herstel dat in november vorig jaar werd ingezet voor het moment gestaakt. Dat maakte de Europese Commissie bekend. De zogeheten economic sentiment indicator, waarin cijfers over beide groepen verenigd zijn, daalde met 1,1 punten tot 90,0. De afname is volgens Brussel volledig toe te schrijven aan het bedrijfsleven. Producenten werden met name pessimistischer over de orderontvangst en voorraden gereed product. Het consumentenvertrouwen was vrijwel stabiel. De verwachtingen ten aanzien van de arbeidsmarkt waren wat minder pessimistisch, terwijl de kansen om in de komende 12 maanden meer te kunnen sparen wat lager werden ingeschat. De verwachtingen ten aanzien van de algemene economische ontwikkeling en de eigen financiële situatie waren vrijwel ongewijzigd. In drie van de vijf grootste economieën van de eurozone daalde het vertrouwen. In Frankrijk (min 1,7 punten) was het pessimisme het sterkst, gevolgd door Duitsland (min 1,6) en Spanje (min 0,9). Volgens de Europese Commissie was de situatie in Nederland (min 0,3) redelijk stabiel. Italië (plus 1,4) was de enige uitschieter in positieve zin.

De inzet van Dijsselbloem is dat de belastingbetaler zo veel mogelijk wordt ontzien bij hulp aan probleembanken. Aandeelhouders en schuldeisers moeten eerst aan de beurt komen als banken er niet in slagen zelf uit de problemen te komen, bijvoorbeeld via kostenbesparingen. ‘De loonkosten kunnen in de financiële sector wel naar beneden’, zei Knot.

Kort Nieuws

Consumentenvertrouwen in de VS fors omlaag; verkoop nieuwe woningen in de VS valt tegen; sterkste stijging huizenprijzen VS sinds 2006.

De monetaire bobo's waren enthousiast over de gang van zaken in Portugal. De realiteit is tegengesteld: Portugal zakt verder weg in de recessie. Voor dit jaar wordt een economische krimp verwacht van 2,3%. Vorig jaar was het emu-saldo 6,4% bbp. In het andere land op het Iberisch schiereiland valt het ook zwaar tegen. Daar wordt een krimp verwacht van 1,5% bbp en loopt de werkeloosheid op tot 27,1% van de werkende bevolking. De Franse economie is in het 4e kwartaal 2012 met 0,3% gekrompen. Het Belgische emu-saldo is vorig jaar fors gestegen naar 3,9% bbp.

Europese banken hebben in februari minder uitgeleend aan de private sector in de eurozone dan een jaar eerder. Banken verstrekten 0,9% minder krediet aan huishoudens en bedrijven. Die krimp was even sterk als in januari. Er werd wel 2 miljard euro meer uitgeleend aan bedrijven buiten de financiële sector. De geldhoeveelheid (M3) in de eurozone groeide met 3,1%, na een toename met 3,5% in januari.

Volgens ING-econoom Martin van Vliet geven de cijfers van de ECB aan dat een eventueel economisch herstel in de eurozone later in het jaar op zijn hoogst matig zal zijn. Hij wees er wel op dat de spaartegoeden in de meeste landen in de periferie van de eurozone, met uitzondering van Cyprus, in februari zijn gegroeid. Volgende maand moet blijken welke invloed de onrust rond Cyprus heeft gehad op het gedrag van vermogende spaarders in andere perifere landen.

De Italiaanse bank Monte dei Paschi di Siena heeft over 2012 een verlies van €3,17 mrd geleden. De oudste bank ter wereld moest hoge hoge afschrijvingen op slechte leningen boeken en verliezen op derivatenconstructies. Over 2011 boekte de bank nog een verlies van €4,7 mrd. Monte dei Paschi kreeg vorige maand staatsteun ter waarde van 4 miljard euro en de nieuwe directie van de bank probeert het vertrouwen van spaarders en beleggers weer te herwinnen. De omzet van de bank daalde in 2012 met ruim 6% terwijl het netto inkomen uit rente (net interest income) met 18% daalde. Vooral in het laatste kwartaal was de daling fors. Volgens economen is de kans groot dat de bank binnenkort opnieuw aan het staatsinfuus moet. De 'slechte leningen''van de bank blijven voorlopig stijgen, waardoor de instelling steeds meer geld opzij moet zetten om die op te vangen.

De economie van EU-kandidaat Servië is in 2012 met 1,7% gekrompen. Dat is een tegenvaller. De Servische regering gaat voor een economische groei van 2% in dit jaar. Het IMF moet dan nog wel even €1 mrd aan Servië lenen.

Melk en boter worden dit jaar veel duurder, misschien wel met 8%.

De Bovag en RAI denken dat er dit jaar nóg minder auto's worden verkocht dan het aantal waarvan ze eerder uitgingen. De voorspelling is neerwaarts bijgesteld wegens tegenvallende verkoopcijfers in de eerste maanden van het jaar. De voorspelling voor het aantal verkochte personenauto's in 2013 is met bijna 15% verlaagd van 480.000 stuks naar 410.000. Vorige maand gingen de autoverkopen sterk omlaag, met bijna 27% ten opzichte van februari 2012. In januari stortte de autoverkoop in met 31,5%. De autoverkoop staat al tijden onder druk door de belabberde economische omstandigheden en het lage consumentenvertrouwen. Vorig jaar ging de verkoop van nieuwe auto's ten opzichte van het voorgaande jaar met bijna 10% omlaag tot 502.544 stuks.

Engelse banken moeten hun buffers verhogen. Britse banken moeten hun balansen met een totaalbedrag van 25 miljard pond (30 miljard euro) versterken. Dat meldt de Britse centrale bank (Bank of England). Met dit bedrag moeten ze compenseren voor verwachte verliezen op leningen, boetes en betere inschattingen van risico's. De Britse financiële toezichthouder FSA heeft onlangs onderzoek gedaan naar de blootstelling van banken aan commercieel vastgoed, landen in de eurozone en naar de gehanteerde risicomodellen.

De detailhandelsverkopen in Spanje zijn in februari met 10,6% op jaarbasis gedaald. De uitgaven aan voeding daalden met 7%, terwijl de overige detailhandelsverkopen met ruim 12% daalden. In januari daalden de winkelverkopen nog met een naar boven bijgestelde 8,8%. De consumentenprijzen in Spanje stegen op jaarbasis met 2,4%.

De prijs van de postzegels gaat 10% omhoog, mag van de regering. Het gaat maar om centen, maar toch.

Onze pensioenreserves hebben het bedrag van €1000 mrd overschreden.

Onze Luxemburgse vrienden hebben laten weten dat ze steeds meer moeite krijgen met de dominante Duitse houding binnen de Eurogroep. De hegonomie in het politieke en financiële beleid met betrekking tot het reddingsplan van Cyprus heeft kwaad bloed gezet. Ook zou Dijssel onder vuur liggen omdat hij de Duitse eisen kracht heeft bijgezet en uitgevoerd.
Vakbonden vrezen dat Rabobank de komende jaren aanzienlijk meer banen gaat schrappen dan de vorige maand aangekondigde 6000. ,,Mijn vermoeden is dat het er veel meer worden, in mijn optiek is 8000 eerder reëel'', zegt Jan Paul Veenhuizen van FNV Finance. Bij de lokale bankkantoren van de Rabo wordt volgens hem gespeculeerd dat het er nog veel meer zijn. ,,Je hoort daar aantallen van 9000 tot 10.000'', weet Veenhuizen. Die geruchten worden volgens hem vooral gevoed door een verschuiving van de kosten van het hoofdkantoor naar de lokale banken.

De Japanse industrie heeft in februari 0,1% minder geproduceerd dan in de voorgaande maand, terwijl het prijspeil in het land opnieuw zakte. De krimp van de productie kwam onverwacht. In vergelijking met februari 2011 zakte de productie met 11%. Uit de cijfers bleek ook dat de deflatie in Japan hardnekkig is. Het gemiddelde prijspeil zakte in februari met 0,7% ten opzichte van een jaar eerder, na een afname met 0,3% in januari. De kerninflatie, de ontwikkeling van het prijspeil met uitzondering van de prijzen van vers voedsel, zakte in februari met 0,3%. Japanse ondernemers verwachten dat de productie de komende tijd wel herstelt, mede dankzij het beleid van de Japanse centrale bank. Die komt naar verwachting volgende week met nieuwe stimuleringsmaatregelen voor de Japanse economie. De Japanse Yen moet nog verder dalen.

Slotstand indices 29 maart 2013/week 13: AEX 348,10; BEL 20 2.592,19; CAC 40 3.771, 42; DAX 30 7.795,31; FTSE 100 6.411,74; SMI 7.813,67; RTS (Rusland) 1.460,04; DJIA 14.578,54; Nasdaq 100 2.818,69; Nikkei 12397,91; Hang Seng 22299,63; All Ords 4.979,90; € $1,2816; goud $1597,60 dat is €40.027,99 per kg, 3 maands Euribor 0,201%, 10 jarig 1,675%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.