UPDATE30012011

Ik begin vandaag met een kijkje achter de schermen van de eurozone. De Europese muntunie dus. Er zijn momenteel 17 landen lid van de muntunie, die dus de euro als betaalmiddel hebben. Op de eerste plaats wat zijn de voordelen en nadelen van de euro. Het grote nadelen zijn het feit dat de rentesetting centraal in Frankfurt bij de ECB plaatsvindt. Dat houdt in dat alle 17 centrale banken van de aangesloten landen geen monetaire politiek meer kunnen voeren. Als daartoe al de wens aanwezig is is de enige optie dat op leningen aan een zwakke broeder door de financiële markten een hoger hoger rente% wordt verlangd. De voordelen zijn onder meer: de toerist en de handelaar kan in grote delen van Europa met de euro betalen. Dat geldt ook voor het bedrijfsleven dat de handel binnen de eurozone sterk ziet stijgen. De vraag daarbij is of alle 'broeders' kredietwaardig zijn. Het antwoord is nee. We kennen tegenwoordig zwakke en sterke broeders. Het Europa van de trage en van de snelle groei. Hieronder een opsomming van de 17 landen met het jaar van toetreding en de emu-schuld uitgedrukt in een percentage van het bbp.

 België (2002) >100%

Duitsland (2002) 60-80%

Finland (2002) 40-60%

Frankrijk (2002) 80-100%

Griekenland (2002) >100%

Luxemburg (2002) <20%

Ierland (2002) 80-100%

Italie (2002) >100%

Nederland (2002) 60-80%

Oostenrijk (2002) 60-80%

Portugal (2002) 80-100%

Spanje (2002) 60-80%

Slovenië (2007) 20-40%

Cyprus (2008) 40-60%

Malta (2008) >100%

Slowakije (2009) 20-40%

Estland (2011) < 20%

Montenegro (2002), geen EU lid, wel euro

Kosovo (2002), geen EU lid, wel euro

San Marino, geen EU lid, wel euro

Monaco, geen EU lid, wel euro

Vaticaanstad, geen EU lid, wel euro

 

Zweden, EU lid 40-60%

Denemarken, EU lid 20-40%

Letland, EU lid 40-60%

Litouwen, EU lid 20-40%

Engeland, EU lid 60-80%

Polen, EU lid 40-60%

Tsjechië, EU lid 20-40%

Roemenië, EU lid 20-40%

Bulgarije, EU lid <20%

Hongarije, EU lid 60-80%

De landen met de laagste staatsschuld, gerelateerd aan de waarde van transacties per jaar, zijn Luxemburg, Estland en Bulgarije. Alle 3 met een staatsschuld onder de 20%. Dan volgen Slovenië, Litouwen, Slowakije, Tsjechië, Roemenië en Denemarken met tussen de 20-40%. Een groepje landen met 40-60% zijn Finland, Zweden, Letland, Cyprus en Polen. Al deze landen hebben een staatsschuld onder de emu-norm van 60%. Boven die norm zitten: Nederland, Duitsland, Oostenrijk, Hongarije, Spanje en Engeland van 60-80%. Dan komen de zwaardere schuldenlanden met een staatsschuld tussen 80-100%: Frankrijk, Portugal en Ierland. En tot slot met een percentage boven de 100%: Italië, Griekenland, Malta en België. Zijn er meerdere data die meewegen op de financiële markten om de kwaliteit van staatspapier te beoordelen. Het antwoord is ja: het begrotingstekort, de stand van de economie (economische groei, koopkracht), de werkgelegenheid, de staat van welvaart (arme landen hebben meestal ook geen grote staatsschuld omdat ze de rente daarover niet kunnen betalen en ze van de financiële markten daarvoor de kans ook niet krijgen) en de rating, die mede de rente bepaalt. Is het waar, wat de Jager zegt, dat Nederland tot de rijkste landen in de wereld behoort. Ja, maar wel met een vraagteken. Nederland komt in 2010 niet meer voor in het rijtje van de 10 rijkste landen. Of we nu tot de Top15 of de Top20 behoren is niet bekend. Voldoet Nederland aan de emu-norm? Niet helemaal. De norm is 60% en het begrotingstekort mag niet >4% van het bbp zijn. Onze staatsschuld is > 60% gestegen en ons begrotingstekort ligt >6%. Ter vergelijking: het begrotingstekort in de VS bedraagt dit jaar 11%. Iedere dag komt Nederland 100.000.000 euro tekort. Daarom is het van belang dat de Staat gaat bezuinigen. Onze staatsschuld ligt momenteel tussen de 350 en 400 mrd euro en onze kinderen en kleinkinderen zullen de rente over dat geld moeten betalen plus de aflossing. Dit is een kijkje op Nederland vanuit Europa. We kunnen ook naar de Nederlandse staatsschuld kijken gerelateerd naar het Bruto Nationaal Product vanuit de wereld. Daar staan we op de 101e plaats met 62,2% in 2009. Landen, die nog na ons komen zijn Ierland, Oostenrijk, Malta, het VK, Canada, Portugal, Duitsland, Israël, Frankrijk, België, Griekenland, Italië en Japan (200%). Landen die het beter doen dan Nederland zijn: Noorwegen, Argentinië, Bhutan, Albanië, Marokko, de VS, Polen, Brazilië, Pakistan, Taiwan en Macedonië. De landen met de allerlaagste staatsschuld zijn Guinee, Oman, Azerbeidzjan, Libië en Rusland (6,1%).

Hoe genezen we de zieke wereldeconomie? De eerste vraag is: ´is de wereldeconomie ziek'? Het Westen kampt met grote financiële problemen. De BRIC (Brazilië, Rusland, India en China) draaien als een tierelier. De economische groei in die landen is nog altijd hoog, soms zelfs in de dubbele cijfers. Ja, de Westerse wereld onder aanvoering van de VS, hebben problemen. Economische problemen, financiële problemen, vastgoed problemen, de bankenproblemen, staatsschuldproblemen, eurozoneproblemen. Ik steek dat niet onder de tafel. Of de BRIC landen ons gaan helpen met het oplossen van die problemen zal moeten blijken. Wereldleiders zijn in Davos samengekomen om te bekijken of er medicijnen voorhanden zijn om het burn-outsyndroom op te lossen. In feite zijn ze bij elkaar gekomen om, zoals ieder jaar, de gezondheid van de wereld te toetsen. Ik krijg sterk de indruk dat het World Economic Forum, bestaande uit politici, economen, 8 presidenten van centrale banken, bankiers en 1400 topbestuurders uit het internationale bedrijfsleven, in Davos zijn bijeengekomen, om te bekijken of er medicijnen zijn die de Westerse economieën uit de malaise kunnen halen. Op de agenda staat onder meer 'de vermoeidheid die optreedt als veel met elkaar verbonden problemen zich aandienen. Dus kort samengevat 'complexe problemen'. Daar worden toe gerekend de schuldencrisis, het leiderschapsvacuüm, de stijgende voedselprijzen en de milieuproblematiek. De bijeenkomst wordt vandaag afgesloten. De State of the Union deze week van Barack Obama is in Davos niet goed ontvangen. Node werd er gemist een aanpak van het alsmaar stijgende begrotingstekort van 1200 mrd dollar. Dat is 11% van het bbp. Ter vergelijking: in de eurozone bedraagt dit kerngetal 6,5%. Even verderop in deze UPDATE geeft de Amerikaanse minister van Financiën, Timothy Geithner, daarop commentaar. Op de financiële markten wordt er rekening mee gehouden dat voor 2016 minimaal 1 land uit de eurozone zal zijn gestapt. Onze 'zegslieden in Davos', Merkel, Trichet en Sarkozy, zullen de wereld moeten uitleggen waarom zij denken dat het met Europa goed zal aflopen. Vooralsnog hoeven we ons over de BRIC-landen geen zorgen te maken. De nieuwe realiteit is dat wij eraan moeten wennen dat de Amerikanen hun status als economische alleenheerser zullen verliezen. Europa moet stevig inzetten om de euro te verdedigen. En de vraag is dan ook wie wordt de nieuwe leider die orde op zaken gaat stellen? Vooralsnog NIEMAND.

De Amerikaanse minister van Financiën heeft in Davos gezegd dat snelle en drastische bezuinigingen om het Amerikaanse begrotingstekort te reduceren, onverantwoord zijn. Volgens Geithner brengt fors en snel snijden het economische herstel in gevaar. ,,Dat laten we niet gebeuren'', aldus de minister in een toespraak voor zakenlieden. De Verenigde Staten stevenen af op een astronomisch begrotingstekort van 1,5 biljoen dollar. De Republikeinse tegenstanders van Barack Obama proberen de Democratische president onder druk te zetten om veel drastischer te bezuinigen dan hij tot nu toe van plan is. Geithner vroeg het Congres eerder deze maand het plafond voor de nationale staatsschuld te verhogen, die nu 14,3 biljoen dollar bedraagt. Dat is meer dan 45.000 dollar per inwoner. Het niet nakomen van betalingsverplichtingen zou ,,catastrofale economische gevolgen hebben''. De bewindsman zei in Davos dat de VS ,,een zeer zwaar pakket hervormingen moeten doorvoeren, vooral aan de fiscale zijde''. Maar hij voegde eraan toe dat het land in een relatief sterke positie is om de uitdagingen tegemoet te treden.

Over dit onderwerp schreef prof dr Tissen deze week onderstaande column:

Dat de huidige voedselrellen in Noord-Afrika een rechtstreeks gevolg zijn van het ongekend omvangrijke stimuleringsbeleid van de Amerikaanse Federal Reserve is algemeen bekend, maar daarom niet minder schokkend. Door speculatie van de grootbanken zijn de voedselprijzen zo hard opgelopen dat hele volksstammen het niet meer pikken en zich dus verzetten. Terecht. De kwestie dreigt inmiddels niet alleen in Egypte tot grote problemen voor het regime te leiden, maar ook in Frankrijk. Dat blijkt wel uit de ongekende aanval van woede die president Sarkozy op het World Economic Forum in Davos kreeg toen hij in gesprek was met Jamie Dimon, de CEO van JP Morgan een van de 5 grootste zakenbanken op Wall Street. De Franse president weet als geen ander dat er in zijn land veel Afrikanen verblijven en dat maakt onrustig, zachtjes uitgedrukt. De verwijten aan het adres van JP Morgan waren niet van de lucht en kwamen maar op één ding neer: de grootbanken gedragen zich als schaduwmachten, waartegen geen regelgeving is opgewassen. Het immorele gedrag van banken is namelijk niet zomaar fout gedrag. Het is fout gedrag van het systeem. Met andere woorden: wat gewone burgers als immoreel afwijzen, wordt door de sector als hoog professioneel gedrag gezien. Mensen hebben daar moeite mee. De financiële sector niet. Het is namelijk hun ‘everyday business’ om met groot geld grote zaken te doen, in hun eigen belang. Een ander voorbeeld. Vandaag werd bekend dat bijna de helft van de aandelen op de AEX buiten de beurs om verhandeld worden. Dat gebeurt via afkeurenswaardige constructies als ‘proptrading’ en ‘darkpools’. Het verbaast inmiddels niemand meer dat de banken via de eigen handel in aandelen het wereldwijde herstel van de beurskoersen (na de val van Lehman) hebben gerealiseerd en wel onder het motto van professioneel beleggen. Bij de banken is er maar één weg, namelijk omhoog en de manier waarop is simpel: vooruit met die geit. Kopen dus. Is het raar dat het bedrijfslogo van Merrill Lynch een ‘bull’ is en het bedrijfsmotto “be bullish”? Ik vind van wel. Ondertussen blijft het grote publiek tegen beter weten in geloven dat de crisis over is vanwege de stijgende beurskoersen.
En dat is precies wat voorzitter Bernanke van de Federal Reserve wilde bereiken. Onlangs gaf hij in een speech expliciet toe de beurzen te hebben gebruikt –via de banken- om het vertrouwen in de financiële sector te herstellen. Is hier sprake van een verwrongen manier van denken? Ja, natuurlijk. In Davos sloot Josef Ackerman van de Duitse bank zich aan bij president Sarkozy. Hij sprak nadrukkelijk over het gevaar van schaduwbankieren. Maar hij trok de discussie breder door ook hedgefondsen van onmaatschappelijk gedrag te beschuldigen. En verzekeringsmaatschappijen die anders met hun geld omgaan, dan maatschappelijk verdedigbaar is. Dit alles uit de mond van een centrale bankier. Wereldwijd is onmiskenbaar sprake van druk op de financiële sector in de vorm van verscherpte regelgeving. Maar of dat voldoende zal blijken te zijn, hangt af van de prijs die de bevolking moet betalen. Nu al worden hele regimes omver geworpen. Is dit een voorbode voor wat ons in het rijke westen nog te wachten staat? Waarschijnlijk niet. Wij zijn zo welvarend dat we wel een tandje minder kunnen. Tenzij je Afrikaan in Frankrijk bent. Dan is de kloof tussen arm en rijk erg groot.

WikiLeaks-voorman Julian Assange geniet van het ongemak dat een aangekondigd 'megalek' veroorzaakt bij Amerikaanse banken. De beroepsklokkenluider heeft aangekondigd begin 2011 tienduizenden interne documenten van een grote Amerikaanse bank te verspreiden. "Ik vind dit fantastisch. Al die banken zijn doodsbenauwd, omdat ze denken dat het wel eens om hen zou kunnen gaan", stelt Assange in een interview met Amerikaanse nieuwsprogramma 60 Minutes, dat zondag wordt uitgezonden door CBS. Enkele fragmenten uit het vraaggesprek zijn al vrijgegeven. Assange verwacht dat het vrijgeven van de documenten zal leiden tot een onderzoek naar de praktijken van de betreffende bank. De klokkenluidersparanoia kan ook op de beurs grote gevolgen hebben voor bedrijven. Zo daalde de koers van Bank of America in november met 3 procent, omdat investeerders vreesden dat interne informatie op straat zou belanden. Die angst was niet ongegrond: Assange stelde al in 2009 over 5 gigabyte aan informatie over de bank te beschikken, van een van de harde schijven van een bankbestuurder.

Het ultra-soepele monetaire beleid van de Verenigde Staten is het decor voor 'een wereldwijde krediet-oorlog'. Dat zegt het Chinese rating agentschap Dagong Global Credit Rating. Het bureau tilt de vrees voor een wereldwijde valuta-oorlog een tree hoger door te suggereren dat China en andere opkomende landen hun bezittingen aan Amerikaanse staatsobligaties zullen moeten terugbrengen om ''onvoorspelbare verliezen op hun bezittingen te voorkomen''. De Chinese kredietbeoordelaar zei ook dat de monetaire verruiming in de VS ' de legitimiteit van het mondiale monetaire stelsel met de dollar als de belangrijkste reservemunt heeft uitgehold. ''De verruiming brengt de kredietwaardigheid van de dollar in een kwetsbare positie.'' Dagong is een relatieve nieuwkomer tussen bekende namen als Moody's, S&P en Fitch. In juli vorig jaar verlaagde Dagong de kredietwaardigheid van de VS, nu nog AAA, naar AA, dat is lager dan de AA-plus rating voor China. Het is zeker niet voor het eerst dat wordt gewaarschuwd voor de tekorten en de schuld van de VS. Moody's gaf recent nog aan dat de VS steeds minder tijd hebben om orde op zaken te stellen, anders zou het binnen 2 jaar mogelijk de 'outlook' voor de rating van de VS naar 'negative' moeten bijstellen. Een dergelijke wijziging is veelal een opmaat naar een daadwerkelijke verlaging van de kredietwaardigheid. Een lagere rating leidt ertoe dat beleggers een hogere rentevergoeding vragen, waardoor de rentelasten zullen oplopen. De waarschuwing van Moody's kwam op dezelfde dag dat Standard & Poor's, een andere grote kredietbeoordelaar, de rating van Japan verlaagde van AA naar AA-. De Japanse overheidsschuld is vrijwel geheel in handen van Japanse beleggers. De Amerikaanse overheidsschuld , daarentegen, is voor de helft in handen van beleggers uit het buitenland. De gevolgen voor de rente die de Japanse overheid zal moeten betalen lijkt vooralsnog beperkt, omdat het om een binnenlandse schuld gaat.

De VS hebben een via de markt verhandelbare schuld van bijna $9 biljoen ($9.000.000.000.000). Medio 2007 was de Amerikaanse overheidsschuld nog $4,3 miljard. Het begrotingstekort van de VS was in 2007 nog 1%, tegen 8,8% nu. Dat zeggen de economen Valentijn van Nieuwenhuijzen van ING Investment Management en Joost van Leenders van BNP Paribas Investment Partners op RTLZ. ''Op de korte termijn is er geen reden tot zorg, maar er komt een moment dat er zo weinig vertrouwen in de rest van de wereld is en ook in het deel van de VS waar nog wel wordt gespaard dat er niet meer wordt belegd in Amerikaanse staatsobligaties. Op een termijn van 3-5 jaar kunnen wel eens hele grote problemen ontstaan.'' De vraag is of de Amerikaanse politiek in staat is om stappen te zetten die noodzakelijk zijn om de overheidsfinanciën op orde te brengen.'' ''Probleem is dat 60% van de uitgaven min of meer vast ligt in langjarige programma's. De rest bestaat voor de helft uit defensie-uitgaven'', aldus Joost van Leenders. ''Het begrotingstekort is groter dan alle flexibele uitgaven bij elkaar. Als je de hele defensie zou wegsnijden, dan nog zou maar de helft van het tekort zijn opgelost. Dat geeft aan hoe groot het probleem is. Het kan wel, het is deels een politiek probleem. Je moet alles aanpassen, de uitgaven, grote vastliggende programma's, de belastingen, anders kom je er niet uit.'' Van Nieuwenhuijzen voegt eraan toe in de VS nu echt het risico ontstaat dat op de langere termijn de economie vastgeroest raakt, dat een groot deel onproductief gaat worden en dat een groot deel van de werknemers onproductief gaat worden en niet meer kan worden ingezet. ''Door op korte termijn te stimuleren loopt het tekort dit jaar en volgend jaar weliswaar op, maar je verlaagt het risico dat een groot deel van de beroepsbevolking in de jaren erna niet meer in staat is om te produceren.'' Probleem blijft wel dat er geen politicus erover denkt in de defensie-uitgaven te snijden. Er blijft alles bij elkaar maar 20% van de uitgaven over om op te bezuinigen.'' ''De lagere overheden mogen geen tekorten hebben, dus als de inkomsten daar hard dalen, dan moet er meteen de tering naar de nering worden gezet'', aldus Joost van Leenders. ''Er is een kans dat de lagere overheden, staten en gemeenten, niet aan alle verplichtingen zullen kunnen voldoen, temeer omdat de pensioenverplichtingen veel te genereus zijn geweest.'' ''Als de politieke bereidheid om met goede oplossingen te komen ontbreekt en zich dat doorvertaalt naar federaal niveau in Washington DC, dan kom je in een hele negatieve spiraal terecht'', aldus Van Nieuwenhuijzen. ''Uiteindelijk kan dat leiden tot politieke en economische instabiliteit, waar ook buitenlandse beleggers niet meer in de staatsschuld van de VS willen beleggen.'' ''De rekening komt voor een deel te liggen bij buitenlandse beleggers, zoals China, maar voor het grootste deel bij de Amerikaanse belastingbetalers'', aldus Van Nieuwenhuijzen.

DFT meldt dat Europa zich zorgen maakt over de solvabiliteit van de Spaanse banken. De twijfelachtige kredietwaardigheid van de noodlijdende regionale ’cajas’ is een tikkende tijdbom waarvan de gevolgen voor Spanje en de euro worden gevreesd. De Spaanse regering heeft strenge hervormingen aangekondigd voor het bankwezen, inclusief een mogelijke miljardeninjectie. Desnoods nationaliseert zij de cajas (regionale spaarbanken). „De cajas, samen goed voor 40% procent van het bankwezen, vormen een uitvergroting van de op onderlinge relaties gestoelde Spaanse samenleving. Dergelijk spaarbanken zijn gebaseerd op onderling vertrouwen, niet op moderne bedrijfskundige principes”, aldus de Spaanse hoogleraar Luis Garicano. „Onlangs werden nog nieuwe leden benoemd voor het management van de op een na grootste caja, de CajaMadrid. Wederom geen economen, maar lokale politici. Het is onprofessionaliteit troef." De Nederlandse econoom Marcel Jansen (Universiteit van Madrid) deelt deze kritiek. „Ze sluiten in een te laag tempo het belachelijk hoge aantal kantoren, ze moeten veel agressiever de huizenportfolio’s afboeken en het niveau van het gevoerde beleid is inderdaad dramatisch." Halverwege de 19e eeuw ontstonden ook in Spanje regionale spaarbanken. Aanvankelijk was het doel leningen toegankelijk te maken voor arme mensen. Maximaal de helft van de winsten worden in regionale sociale projecten gestoken. Zo is het beroemde La Pedrera-huis van Antoni Gaudí in Barcelona eigendom van Caixa Catalunya. De grootste consumentenbank van Spanje, La Caixa uit Barcelona zou volgens de Britse krant Financial Times en persbureau Bloomberg naar de beurs willen. Bloomberg meldt dat een groep van zeven lokale banken onder leiding van de Caja Madrid hun krachten bundelen om tot een grote commerciële bank te komen. De afgelopen tien jaar vormden de cajas een speelbal van lokale bouwmaatschappijen. Buitensporige bedragen werden zonder enige verantwoording gestoken in nieuwe overheidsgebouwen. Grote profiteurs waren de projectontwikkelaars. De in de statuten opgenomen 50% dat naar sociale fondsen moest vloeien bleek in de praktijk nog maar ruim twintig te zijn. De rest verdween in een van de vele Spaanse bouwputten. Daarnaast werden de cajas door velen gezien als betrouwbare instellingen met een sociaal imago. Het aantrekken van geld was vaak geen probleem. Een Spaans gezin klopte om die reden met succes aan voor een lening met een lage rente. De controle op de kredietwaardigheid van de kredietnemer was allesbehalve strikt. Naar schatting 5% van de uitstaande leningen is inmiddels oninbaar. Het aantal cajas is inmiddels teruggebracht naar de huidige 36 en dit aantal wordt onder druk van de Banco de España verder verlaagd naar zeventien. Probleem hierbij is dat tot nog toe enkel cajas uit dezelfde regio met elkaar fuseerden, waardoor de onderliggende structuur van achterkamertjespolitiek nauwelijks verdween. Premier José Zapatero wil voorkomen dat het Spaanse bankwezen een slechte beurt maakt bij de aangekondigde nieuwe stresstests voor banken.

Om de kredietwaardigheid op peil te brengen is de overheid bereid tot een gedeeltelijke nationalisering van de zwakke cajas. De Spaanse minister van Financiën verwacht dat een herkapitalisatie van de cajas niet meer zal kosten dan € 20 miljard. Eerste vereiste is omvorming naar een commerciële bankinstelling die op de kapitaalmarkt zelfstandig geld kan aantrekken. De regering stelt als eis dat de banken een basiskapitaal van 8% moeten aanhouden. Maar aan dat percentage kan nagenoeg geen van de lokale banken voldoen. Volgende week moeten alle cajas aan de overheid openheid over hun vastgoedportfolio geven. Voor de cajas is er geen weg meer terug.

De winsten van de afgelopen tijd zijn op Wall Street weer grotendeels verdampt. Cijfers over de groei van de Amerikaanse economie in het vierde kwartaal deden beleggers weinig. Zij keken eerder naar tegenvallende bedrijfsresultaten en de groeiende spanningen in het Midden-Oosten. ,,Beleggers houden niet van onrust'', stelde een analist vast. Alle indices deden een stap terug. De Dow-Jonesindex van 30 hoofdfondsen was bij het slot van de handel deze week weer een behoorlijk eind verwijderd van de psychologisch belangrijke 12.000 puntengrens op een stand van 11.823,70 punten; 1,4 procent lager dan het slot van donderdag. Ook de breder samengestelde S&P 500-index verloor de magische grens, van 1300 punten in dit geval, rap uit het oog. De S&P eindigde op een stand van 1276,35 punten. Dat is 1,8 procent lager dan het slot van de dag ervoor. Technologiebeurs Nasdaq, die er wegens een technische storing enige tijd uit had gelegen, noteerde 2,5 procent lager op 2687,01 punten. Automaker Ford maakte vrijdag de vierdekwartaalcijfers bekend en die waren aanmerkelijk slechter dan over de vergelijkbare periode een jaar eerder. Dat kwam vooral doordat het bedrijf een voorziening moest nemen. Het aandeel Ford leverde 13,5 procent aan waarde in. Branchegenoot General Motors verloor bijna 5,5 procent. Softwaremaker Microsoft rapporteerde donderdag vlak voor het sluiten van de beurs een lagere winst over het tweede kwartaal van zijn gebroken boekjaar doordat de computerverkoop niet zo snel herstelt. Het fonds leverde vrijdag zo goed als 4 procent aan waarde in. Webwinkel Amazon stelde ook teleur. Dat aandeel werd een dag later dik 7 procent goedkoper. Een vat ruwe Amerikaanse olie werd 4,4 procent duurder tot zo'n 90 dollar per vat.

 

Analisten zijn positief over de groei van de Amerikaanse economie in het afgelopen kwartaal. De opleving verandert echter weinig aan de problemen op de lange termijn, waarschuwde ING-econoom Teunis Brosens. ,,De cijfers van het afgelopen kwartaal zagen er goed uit, maar ik verwacht niet dat die groei het hele jaar doorzet'', stelde hij. ,,De belangrijkste problemen blijven aanwezig. De werkloosheid blijft nog jarenlang hoog en veel huizenbezitters zitten nog altijd in de problemen.'' Uit een eerste schatting bleek vrijdag dat de Amerikaanse economie vorig kwartaal met 3,2 procent is gegroeid op jaarbasis. Vooral de uitgaven van consumenten en de export namen onverwacht sterk toe. ,Het totale groeicijfer is wat lager dan verwacht, maar de samenstelling is fantastisch'', reageerde een Amerikaanse analist. ,,De uitgaven van consumenten waren echt de aanjager en de goede verhouding tussen export en import droeg ook een steentje bij.'

De sterke groei van de consumptie is volgens Brosens echter een tijdelijk fenomeen. ,,Die groei werd afgelopen maanden vooral betaald met spaargeld. Maar die besparingen hebben consumenten straks nodig om hun schulden af te lossen.'' Ook de hoge werkloosheid en de problemen op de huizenmarkt stimuleren de koopzin niet, voorspelde hij. De Amerikaanse minister van Financiën Timothy Geithner waarschuwde op het World Economic Forum in Davos nog maar eens dat de economische groei te zwak blijft om de arbeidsmarkt te verbeteren. ,,De werkloosheid loopt op een tragische manier achter bij het herstel van de economie'', stelde hij. Volgens Brosens zijn in de VS zeker tien miljoen nieuwe banen nodig om de werkloosheid terug te dringen tot een normaal niveau. ,,Daar gaan nog jaren overheen. We gaan het nog heel lang hebben over de problemen op de Amerikaanse arbeidsmarkt.''

De FED heeft direct na de hypotheekcrisis en het aan het licht komen van de handel in sub-primes een beweging opgestart, met als doel een verruiming van de geldmarkt in te zetten door aan het bankwezen leningen aan te bieden tegen een intrest van tussen de 0 en 1% 's jaars. Daardoor konden de banken wereldwijd de crisis doorstaan en hun manier van zakendoen overeind houden, nee, verder uitbreiden, waardoor de zo fatale bonuscultuur overeind kon blijven. Het probleem ligt nu bij de centrale banken, die gigantische vorderingen hebben op banken, die ze nooit meer kunnen invorderen zonder dat het financiële karkas instort. De solvabiliteit van de centrale westerse banken baart mij grote zorgen. Die overvloed aan liquiditeiten heeft ervoor gezorgd dat de koersen op de aandelenmarkten konden blijven stijgen. De politiek wereldwijd zit in de tang van de financiële wereld. Wat ze ook doen: deze situatie accepteren dan wel niet accepteren het resultaat zal hetzelfde zijn: de financiële wereld stort in. Dat is de realiteit van vandaag.

Een ander probleem is: de arbeidsvoorwaarden die door de babyboomers de afgelopen decennia zijn afgedwongen moeten terug naar normalere waarden waarmee Nederland kan concurreren op de wereldmarkt. Dat betekent voor de werknemer langer werken voor minder geld en een afbouw van de secondaire arbeidsrechten.. Het betekent voor de werkgevers ook een hogere arbeidsinspanning om werknemers tot hun 70ste aan het arbeidsproces te kunnen laten deelnemen.

 

De AEX sloot de week af met een minnetje van 0,87% op 361,16.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags . Bookmark de permalink.