UPDATE29032014/214 De krimp in de Nederlandse supermarktomzet versnelt

Ging het op de NSS bijeenkomst van 58 wereldleiders in den Haag afgelopen maandag en dinsdag over het veiliger maken van de wereld nucleair terrorisme of was het een aanzet voor een nieuwe Koude Oorlog tussen het Westen, onder aanvoering van de VS, en Rusland? Obama versus Poetin. Obama kreeg geen steun in de ingelaste G7 samenkomst in den Haag voor nieuwe strengere sancties aan de Russen. Kennelijk wegen voor West-Europa de economische nationale belangen zwaarder dan 'wat gedoe om het zelfbeschikkingsrecht van de inwoners van de Krim'. Is de NSS 2014 geslaagd. Ja en nee. Er zijn voornemens uitgesproken, er is geen tijdsdruk opgenomen en 35 van de 58 landen hebben serieuze uitspraken gedaan over het voorkomen dat terroristen nucleair materiaal in handen krijgen, waar ze een kernwapen van kunnen maken. Die 35 landen hebben toegezegd dat ze de richtlijnen van de IAEA zullen gaan omzetten in nationale wetgeving. 40% van de aanwezige landen, waaronder China en Rusland hebben zich daarover afzijdig gehouden. Rutte was optimistisch over de bereikte resultaten. Ik maak hierbij wel de aantekening dat op de NSS 2012 bijeenkomst in Seoul Rutte ook toezeggingen heeft gedaan over het terugbrengen van de hoeveelheid hoogverrijkt radioactief materiaal (uranium) in Nederland dat wordt gebruikt voor de aanmaak van medische isotopen. Daar is nauwelijks iets van terechtgekomen.

Zondagavond 30 maart is om 21:10 uur op Nederland 2 de VPRO-documentaire Tegenlicht#18 te zien dat als thema heeft: We zijn het zat! Banken, bonussen, bezuinigingen en een toenemende ongelijkheid in de samenleving zorgen voor een groeiende woede en onbehagen onder burgers. Er is weinig zicht op verandering. Banken lobbyen uiterst succesvol tegen nieuwe regelgeving, en het verschil tussen rijk en arm neemt verder toe. Het uit zich in een afnemende interesse in politiek, lage opkomst bij verkiezingen, maar protest is er nauwelijks. Tegenlicht onderzoekt het groeiende gevoel van onbehagen en vraagt zich af waar de opstand blijft. Tijdens de Meet UP wordt er woensdagavond 2 april vanaf 8 uur nagepraat in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam over wat de oorzaken en oplossingen zijn voor het groeiend gevoel van machteloosheid (in de samenleving)?

De stelling dat de economische groei aantrekt, wordt door Hans de Geus (RTLZ) betwijfeld. Wij gaan er wel vanuit dat de economie aantrekt, maar de financiële markten zijn daar helemaal nog niet zo zeker van. Zo zijn Duitse ondernemers iets minder optimistisch geworden dan een maand geleden. Zij maken zich zorgen over de crisis tussen Oekraïne en Rusland en de economische ontwikkeling in China. Het Duitse vertrouwen is cruciaal voor onze welvaart. De importprijzen zijn vorige maand in Duitsland met 0,1% gedaald, op jaarbasis is dat 2,7%. In maart daalde de Duitse inflatie met 0,2% naar 1,0% op jaarbasis; op maandbasis stegen de prijzen met 0,3%. De bedrijvigheid in de Duitse economie is in maart toegenomen, maar in een minder snel tempo dan in de maand daarvoor. De inkoopmanagersindex voor de dienstensector kwam volgens de eerste schatting uit op een stand van 54, tegen 55,9 in februari. De index voor de industrie staat nu op 53,8 tegen 54,8 in de vorige maand. De samengestelde index kwam uit op 55,0 tegen een stand van 56,4 in februari. De investeringsgroei loopt daarmee samen en het is allesbepalend. De investeringen zijn sowieso al bepalend voor de toekomstige groei, vanwege de uitbreiding van de productiecapaciteit en productiviteit, maar in ons exportgedreven model is dat extra het geval omdat ze ook een belangrijke vraag-component vormen, samen met de export. Maar er zijn meer signalen dat het minder gaat.  Zo meldt RTLZ dat de daling van de omzet van de Nederlandse supermarkten zich lijkt te versnellen. In de week van 10 tot 16 maart daalde de omzet met 3,3% naar €611 mln. In de vergelijkbare week in 2013 was de omzet nog €632 mln. In de week van 3 tot 9 maart bedroeg de daling op jaarbasis nog 1,7%, terwijl in de week van 24 februari tot 2 maart er nog sprake was van een omzetstijging van 0,7%. De omzetdaling in de afgelopen week was vooral het gevolg van minder bestedingen per winkelbezoek. De omzet per kassabon daalde met 5,0% naar €21,08, terwijl het aantal kassabonnen nog met 1,8% steeg naar 28,99 miljoen. Een ander bericht komt van het CBS, dat meldt dat Nederlandse huishoudens in januari 1,5% minder hebben uitgegeven aan goederen en diensten dan een jaar eerder. In de november en december werden veel auto's verkocht en dat stuwde de consumptie. In november en december vertoonde de consumptie nog een voorzichtig herstel, na bijna 2,5 jaar van onafgebroken krimp. De cijfers zijn gecorrigeerd voor prijsveranderingen en veranderingen in de samenstelling van de koopdagen. De bestedingen aan duurzame goederen waren in januari 1,2% hoger dan in januari 2013. De uitgaven groeiden aanzienlijk minder dan in november (4,7%) en december (5,9%) vorig jaar. De bestedingen aan voedings- en genotmiddelen krompen met 2,6%. Ook verbruikten de huishoudens door het relatief zachte weer veel minder gas voor verwarming. Ze besteedden 9,8% minder aan overige goederen, waaronder energie. Onderzoek heeft uitgewezen dat het vertrouwen van de Nederlandse consument in de foodsector de afgelopen jaren met bijna 30% is gedaald. Wereldwijd bleef dat vertrouwen ongeveer stabiel. De grote daling bij Nederlanders kan te wijten zijn aan de recente voedselschandalen, die er voor hebben gezorgd dat het vertrouwen een flinke deuk heeft gekregen. Ongeveer een derde van de Nederlanders heeft weinig tot geen vertrouwen in retailers, foodservice en producenten. Bij Fastfoodrestaurants ligt dat aantal nog hoger. Daar heeft bijna de helft weinig tot geen vertrouwen. Gemiddeld is de levensmiddelenindustrie wereldwijd de vierde meest vertrouwde industrie na technologie, consumentenelektronica en automotive. Dat vertrouwen is echter niet rotsvast: velen willen meer regelgeving en transparantie in de voedselindustrie, anders zouden ook zij hun vertrouwen wel eens kunnen verliezen.

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft overeenstemming bereikt met de regering van Oekraïne over een financieel hulpplan voor het land. Een afvaardiging van het IMF onderhandelt sinds eerder deze maand met de nieuwe Oekraïense regering over de opzet van de steun en de voorwaarden waaronder de leningen worden verstrekt. Het gaat om een steunpakket van $14 tot $18 mrd voor de komende 2 jaar. Volgens Lagarde is hulp noodzakelijk om de Oekraïense economie te stabiliseren: het land zit financieel aan de grond. In ruil voor de steun moet Oekraïne wel het begrotingstekort terugdringen, energiesubsidies verlagen en een meer flexibele wisselkoers voor de Oekraïense hryvna hanteren. Volgens het Witte Huis is het een belangrijk signaal van steun van de internationale gemeenschap voor het Oekraïense regime. De overeenkomst zal naar verwachting in totaal $27 mrd aan buitenlandse hulp voor Oekraïne vrijmaken. De Oekraïense minister van Financiën verwacht dat de economie van zijn land dit jaar met 3% zal krimpen. De Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek heeft gezegd dat het land in een financiële chaos verkeert en dat de schatkist leeg is, de pensioenen niet worden uitbetaald en de reserves aan buitenlandse valuta's zijn ,,geroofd''. Jatsenjoek denkt dat als de maatregelen, die het IMF eist, niet worden doorgevoerd, de economie van Oekraïne dit jaar een krimp kan laten zien van 10%. Ook kan het land in gebreke blijven met zijn schulden. Hij gaf verder aan dat de prijs van Russisch gas kan stijgen tot $480 per 1000 kubieke meter vanaf 1 april, nu betaalt Oekraïne $268,50 per 1000 kubieke meter. Hoe hoog is de prijs die het Westen wil betalen voor de geostrategische positie van Oekraïne. Bezien vanuit de huidige positie is het land een bodemloze put, met heel veel problemen.

De politiek zoals Wilders die bedrijft zal Nederland nooit kapotmaken, zegt D66 voorman Alexander Pechtold. Daar wil ik nog wel een kanttekening bij plaatsen. Ik volg Pechtold als hij zich bewust is van het feit dat de gevestigde politieke partijen de handen ineen moeten slaan om het integratieproces veel directer aan te pakken. Veel te lang heeft politiek den Haag het probleem niet willen onderkennen. Ze keken weg. Er had veel meer energie moeten worden gestopt in de vernederlandsing van immigranten. Nederland is een open land waar mannen en vrouwen gelijk zijn. Toen de mannen verbleven in het koffiehuis, zaten de vrouwen opgesloten in hun huizen. Het is heel normaal gebleven dat dochters worden uitgehuwelijkt met mannen in het thuisland. De rechten van de meisjes en vrouwen zijn afhankelijk van broers, ooms en neven. De politiek keek ernaar en deed vervolgens niets, in ieder geval onvoldoende. Wij hadden veel duidelijker moeten zijn. We hadden eisen moeten stellen. Alleen hier werken is niet voldoende. Iedere immigrant moet zich aanpassen aan de Nederlandse samenleving, de gebruiken, de mensenrechten en de taal van hier. Het zwakke beleid op het dossier integratie heeft ertoe geleid dat we zitten opgescheept met jonge Marokkanen, met een niet afgemaakte opleiding, die gebrekkig Nederlands spreken, geen diploma's hebben, geen werk vinden en in de criminaliteit terecht komen. Als het waar is wat Wilders zegt, namelijk dat de criminaliteit van Marokkanen 22x hoger is dan de norm, dan moet er hoog nodig orde op zaken worden gesteld. Hoe harder de groep wordt aangepakt, terug naar het thuisland zonder Nederlands paspoort, zoveel te sneller is het probleem van tafel. Ook hier is het spreekwoord op zijn plaats dat te zachte heelmeesters, de wonden niet helen.

Wordt China een probleem voor de Wereldeconomie? Nederland en andere westerse economieën kunnen last krijgen van de financiële problemen in China. Niet voor niets heeft het IMF China al meermaals gewaarschuwd voor de hoge kredietgroei en de sterke toename van het aantal schaduwbanken. Dat schrijft minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën in een brief aan de Tweede Kamer. 'Verhoogde alterheid (ik kan geen betekenis vinden van dit woord in Van Dale, ik neem maar aan dat de minister hier bedoelt 'alertheid') is dan ook geboden', aldus de minister. In de zakenkrant Handelsblatt waarschuwt de Britse centrale bankier Mark Carney voor de gevaren van een Chinese crisis. Op verzoek van PvdA-Kamerlid Henk Nijboer reageert Dijssel, die naast minister ook eurogroepvoorzitter is, daarop. 'De sterke groei van krediet en van schaduwbanken vormt in de eerste plaats een risico voor China zelf', aldus de minister. Veel economen wijzen op het gevaar van het uiteenspatten van de Chinese financiële bubbel. Dat zou volgens de minister niet meteen tot een wereldwijde crisis leiden, omdat de financiële verwevenheid van China met de rest van de wereld beperkt is. De handel van China met andere landen kan wel een schok krijgen en met name het effect voor opkomende landen is dan 'significant', schrijft Dijssel. 'Als ook andere opkomende economieën hinder ondervinden van deze economische tegenwind, kunnen ook ontwikkelde economieën last krijgen van de groeivertraging.' Onlangs waarschuwde hoofdeconoom Jeremy Lawson van de Britse vermogensbeheerder Standard Life Investments tegenover de Telegraaf voor de risico's van een Chinese crisis. 'Het scenario waar we bang voor zijn is een harde landing, waarbij de groei omlaag klapt naar 3% à 4% binnen een, twee jaar. Dat scenario zal veel desastreuzer zijn. Ik denk dat dit risico groter is dan algemeen wordt aangenomen.' Deze Lawson is dus een stuk kritischer dan Dijssel over de gevolgen van een uit elkaar spatten van een Chinese financiële bubbel.

De nieuwe topman voor de RABObank is bekend. Het is de huidige voorzitter van de SER: Wiebe Draijer (1965), een man waarvan wordt gezegd dat hij 'maatschappelijk verantwoord ondernemen' in de genen heeft. Hij heeft sinds september 2012 leiding gegeven aan het belangrijkste adviesorgaan van het kabinet op sociaal-economisch gebied, de SER, bestaande uit vertegenwoordigers van werkgevers, vakbonden en onafhankelijke kroonleden. Volgens VNO-NCW-voorman Bernard Wientjes beschikt Draijer over de eigenschappen die noodzakelijk zijn voor het leiding geven aan een transformatieproces binnen een bankinstelling. Maar is dat voldoende om als bankier van een van de drie grote Nederlandse banken te kunnen functioneren? Draijer wordt neergezet als een succesvolle polderman, die erin is geslaagd met partijen een sociaal- en energieakkoord met dit kabinet op tafel te krijgen. Dat kan een positief signaal zijn als de inhoud van de beide akkoorden de problemen in die sectoren gaat oplossen. Maar dan moeten de noodzakelijke hervormingen niet naar de toekomst worden verschoven. Het moet gaan om de hervormingen, de kwaliteit van de overeenkomst, de toekomstvisie. Daar heb ik nog heel weinig van gezien. Met welke achtergrond stapt hij bij de RABO naar binnen, als zijn voordracht tenminste wordt gesteund door DNB en de AFM? Hij studeerde als werktuigkundig ingenieur aan de TU in Delft en stuurde af bij Philips NatLab. Vanaf 1984 werkte hij als freelance en sociaal-economisch journalist bij onder meer NRC Handelsblad. Van 1990 tot 2003 was hij consultant bij adviesbureau McKinsey en werd daar later directeur. Is deze CV voldoende om aan te treden als een topbankier, bij een bank waar de laatste jaren nogal wat fout is gegaan? Hij moet er rekening mee houden dat de RABO nog wel het nodige aan claims voor zijn kiezen gaat krijgen. Alle banken gaan moeilijke tijden tegemoet als alles wat de politiek aan regelgeving nog 'in de pocket' heeft ook op tafel komt te liggen. Aan het Sociaal Akkoord dat Ton Heerts namens de vakbonden met werkgevers en het kabinet sloot, wordt flink geschud door Corrie van Brenk, de voorzitter van de Ambtenarenbond Abvakabo, met haar kruistocht voor 3% loonsverhoging en weer 'echte' banen in plaats van tijdelijke contracten. De werkgevers gedragen zich als starre partners, waarmee geen afspraken te maken zijn. Aan de ene kant stijgen de lasten van de overheid, aan de andere kant wordt de nullijn al jaren gehanteerd. Werkgevers die afhankelijk zijn van de binnenlandse bestedingen of van de overheid ´schreeuwen moord en brand´ dat ze geen geld hebben voor loonsverhogingen. Dat is voor een deel het probleem van de overheid, niet van de werknemers, die daar wel de dupe van zijn. Maar er zijn meer verlangens bij het FNV: zo staat bij de ambtenaren, zorgpersoneel en docenten boven aan het lijstje de aanpak van de werkdruk. Zo moeten onderwijzers in het middelbaar beroeps onderwijs een kwart van hun werk, onbetaald, in de eigen tijd doen. Volgens van Brenk moeten ook de gemeenten rekening houden met een kritische blik van het FNV op de uitvoering van de bijstand. Het kan niet zo zijn dat bijstandstrekkers als vrijwilligers ingezet worden met werk dat voorheen 'betaald werk was'. Daar waar werkgevers onvoldoende bewegen in het CAO-overleg worden acties door het FNV ingezet. Los van het feit of Corrie van Brenk goed vakbondswerk doet, maar of dit Draijer voor ogen heeft gestaan bij het afsluiten van het poldermodel, betwijfel ik. In hun wekelijkse column schrijven de economen Vermeend en van der Ploeg over dit onderwerp het volgende (<citaat> DFT): De afgelopen vijf jaar zijn de loonkosten in Nederland harder gestegen dan in de meeste andere EU-landen. Volgens cijfers van het Europese statistiekbureau bedroeg de loonkostenstijging in de EU en de eurozone circa 10%. In Nederland was dat bijna 12. De loonkosten bestaan uit het nettoloon van werknemers en de kosten die bedrijven daarbovenop nog maken, zoals voor sociale premies en pensioenen. Vooral met deze laatste kostenpost loopt ons land uit de pas. Vergelijken we loonkosten per uur dan waren werkgevers in ons land vorig jaar gemiddeld per uur ruim €33 kwijt per werknemer. Dat is ruim €9 meer dan gemiddeld in de EU en bijna €5 meer dan het gemiddelde in de eurozone. Deze cijfers zijn slecht nieuws en betekenen tevens een waarschuwing aan het adres van werkgevers en werknemers die over de loonontwikkeling gaan, maar ook voor het kabinet dat mede verantwoordelijkheid draagt voor de lastendruk op arbeid. De economische geschiedenis van Nederland leert dat de motor van onze economie de export bij te hoge loonkosten gaat haperen en dat we marktaandelen gaan verliezen aan landen die goedkoper kunnen exporteren. Ook het mkb wordt relatief zwaar getroffen door stijgende kosten op dit vlak. Op termijn leiden loonkosten die hoger liggen dan bij landen waarmee ons land moet concurreren tot het afremmen van economische groei en minder banen. Voor de organisaties van werkgevers en werknemers en het kabinet zou dit een reden moeten zijn om gezamenlijk te bezien hoe we de gulden middenweg kunnen bewandelen. </citaat>

Gaan de Duitsers overstag? De Europese Centrale Bank onderzoekt de mogelijkheden om obligaties van banken op te kopen in een poging de inflatie in de eurozone te stimuleren. Deze uitspraak is van de Duitse centralebankpresident Jens Weidmann. Hij was de afgelopen jaren een van de grootste tegenstanders van QE in de eurozone. Door staats- of bedrijfsobligaties op te kopen zou de ECB overgaan tot een vergelijkbaar stimuleringsbeleid als de Amerikaanse Federal Reserve en de Bank of England de afgelopen jaren hebben gevoerd. Via de zogeheten kwantitatieve verruiming worden de middelen die banken ter beschikking hebben voor kredietverlening uitgebreid. Hij benadrukte dat er voorlopig geen reden voor de ECB is om in te grijpen. Mocht de toch al lage inflatie echter nog verder zakken, dan kan de ECB de rente nog verder verlagen. Bij een nog verdere verslechtering, bijvoorbeeld door een verdere aansterking van de euro, is de opkoop van obligaties theoretisch gezien een optie, aldus de president van de Bundesbank. Met deze laatste uitspraak maakt Weidmann een draai van 100%. Monetaire financiering, was tot dusver zijn stelling, maakte geen deel uit van de monetaire tools die de ECB ter beschikking staan. ,,Het gaat om effectiviteit, kosten en bijwerkingen'', zei Weidmann over mogelijke maatregelen in de strijd tegen deflatie. ,,We praten momenteel over de effectiviteit van maatregelen. De bedoelde gevolgen moeten worden afgewogen tegen de kosten en bijwerkingen.'' Bij deze uitspraak kan ook een heel ander aspect meewegen. Door obligaties van zwakke banken op te gaan kopen, kunnen deze ontkomen aan een default, omdat de ECB geen enkel belang heeft die banken, ook als ze niet slagen voor de stresstests, om te laten vallen. Matthijs Bouwman zet bij de positieve verwachtingen over het introduceren van 'monetaire financiering' vraagtekens. Misschien wel terecht. De FED pompt maandelijks vele tientallen miljarden dollars in de economie om de groei aan te jagen, wat ook resulteert in een stijging van de inflatie. Toch zijn er twijfels, ook binnen de FED, of de monetaire verruiming wel een positieve invloed heeft gehad op de economische groei in de VS. Men gaat uit van een klein effect. In Europa zal het effect waarschijnlijk nog geringer zijn dan in de VS. Hier hebben we geen grote kapitaalmarkt, maar lenen bedrijven vooral van de banken. Maar waarom hebben we het er dan over? Het gaat om het beïnvloeden van verwachtingen, oftewel Management by Speach. Voorspellen dat het in de toekomst allemaal beter gaat, met woorden. En als de daden dan later tegenvallen, dan blijft de markt optimistisch met weer nieuwe aannames. In Europa proberen we momenteel vooral om de inflatieverwachtingen boven de nul te houden en te zorgen dat de euro niet verder stijgt. De euro is de afgelopen maanden namelijk behoorlijk duur geworden en dat is 'slecht' voor onze export industrie die naar buiten de eurozone levert.

Minister Dijsselbloem denkt dat er bij Nederlandse banken geen onverwachte problemen zullen opduiken naar aanleiding van de stresstest voor banken. ''Dit is het meest diepgravende onderzoek ooit'', aldus Dijssel. ''Het is in het belang van de banken en natuurlijk ook in het belang van de economie dat er zo'n onderzoek komt''. ''Als er volstrekte openheid is over hoe banken ervoor staat, dan is dat ook goed voor de kredietwaardigheid van banken zelf''. ''Ik verwacht geen lijken in de kast bij banken, maar ik weet het niet zeker. De Nederlandsche Bank is de afgelopen jaren al zeer gedetailleerd door de vastgoedportefeuilles van banken gegaan. Tegenover vastgoed op de bankbalansen staan inmiddels forse voorzieningen. Dat was mijn grootste zorg. We gaan afwachten of er nog andere problemen zijn, ik denk het niet''. RTLZ meldt wel dat hypotheken van 'onder water staande huizen' in Nederland een groot probleem vormen. Het gaat om 1/3 van de 4,3 miljoen Nederlandse huizen. Het Europees gemiddelde van de waarde van hypotheken uitgedrukt in de waarde van het onderpand is ca 60%, in heel Europa is dat <100%, alleen in Nederland wordt nog altijd boven de waarde van de woning gefinancierd door de banken: 106%. Daar zullen de Nederlandse hypotheekverstrekkers op worden afgerekend in de komende stresstests. Bij de RABO wordt 1/3 van de uitstaande hypotheken aangemerkt als 'onder water staand', terwijl 2/3 boven het Europees gemiddelde ligt. Hier liggen dus voor Nederlandse financiële instellingen wel degelijk risico's.

Ik heb naar College Tour gekeken met als gast Prof. dr. Klaas Hendrikus Willem Knot (1967), de president van De Nederlandsche Bank. Hij is geboren in Onderdendam (Groningen) en rondt in 1985 zijn VWO af in Drachten. Vervolgens studeert hij cum laude af op Economische Wetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen en promoveert hier in 1995 op begrotingstekorten en renteverschillen tussen de landen van de Europese Unie.
Na zijn studie komt hij meteen in aanraking met De Nederlandsche Bank als (senior) beleidsmedewerker Monetair en Economisch Beleid. Na een korte periode bij het Internationaal Monetair Fonds tot augustus 1999, keert Knot in september weer terug bij DNB als Afdelingshoofd Strategie van het Directoraat Toezicht tot 2002. In 2004 keert Knot voor de tweede keer terug naar DNB als Divisiedirecteur Toezicht Beleid waar hij in 2009 weer vertrekt om te gaan werken als directeur Financiële Markten en plaatsvervangend thesaurier-generaal op het Ministerie van Financiën. Vanaf 1 juli 2011 zwaait Klaas Knot, de opvolger van Nout Wellink als president van De Nederlandsche Bank, de scepter op de Weteringschans. Na de kredietcrisis van 2008 wordt er van Knot verwacht een cultuuromslag bij de DNB te bewerkstelligen. Meer transparantie is wat Knot voorstaat. Ondertussen blijft het roerig in de financiële wereld. Op Europees niveau maakt Knot zich als medebestuurder van de Europese Centrale Bank hard voor het voortbestaan van de euro. In Nederland voorzag Knot recentelijk het einde van de recessie. Maar betekent dit ook het einde van de crisis? De werkloosheid, vooral onder jongeren, blijft onacceptabel hoog en ook de schulden van particulieren en overheden moeten verder omlaag. Nederland is de goede weg ingeslagen, maar we moeten volgens Knot nog wel even geduld hebben voordat we dat merken in onze portemonnee. De uitzending van de NTR werd opgenomen in het Scheepvaartmuseum in Amsterdam en was toegankelijk voor studenten tot 30 jaar. Knot is open en reageert op de meeste vragen die hem worden gesteld. Hij zet zichzelf neer als 'gemotiveerd', 'nuchter en zuinig' en houdt niet van omhoog gevallen praatjesmakers. Hij werkt hard, is slim en snel. En toch blijf ik achter met vragen, twijfels. Zijn voorganger heeft na zijn aftreden als president van de centrale bank de wind van voren gekregen. Als gevolg van de financiële innovatie, waar Reagan en Thatcher zich in 1986 achter schaarden, sloeg het bankwezen op hol met nieuwe financiële producten, als subprimes en andere derivaten. Als toezichthouder had DNB al ver voor het begin van de bankencrisis, in de zomer van 2007 (Banque BNP Paribas stopte als eerste met de handel in enkele subprime producten [= in cadeaupapier met strik verpakte Amerikaanse hypotheken met een veel lagere waarde dan waarvoor ze verkocht werden] waardoor de markt instabiel werd), actie moeten ondernemen. Achteraf heeft Nout Wellink verklaart dat de winsten bij de banken excessief toenamen maar dat DNB daarvoor geen verklaring kon vinden. Ook Jan Homan, de ex-topman van ING, heeft zich later in soortgelijke bewoordingen uitgedrukt: het geld stroomde de bank binnen maar we wisten niet welke risico's we liepen. Kennelijk heeft ook Knot in die tijd de risico's, die grootse vormen aannamen, niet onderkent. Nadat Wellink was gepensioneerd heeft hij er alle notulen van de directievergaderingen nog eens doorgenomen, maar nimmer zijn de sterk toegenomen risico's in het bankwezen (periode voor 2008) aan de orde gesteld. Over DSB en Icesave, zegt Knot, we keken er goed naar maar het duurde veel te lang voordat er werd ingegrepen. Wat is de positie van DNB in het Libor schandaal? Nu, zegt Knot, dat DNB de vinger aan de pols houdt op de huizenmarkt en de hypotheeklening. Welke risico's lopen hypotheekverstrekkers door boven de waarde van het onderliggende vastgoed te financieren? Moeten banken nog verliezen nemen op uitstaande kredieten? Begin juli 2012 liet Knot zich in het openbaar uit over de Europese staatsschuldencrisis. Deze gaat naar zijn mening nog jaren duren. Er zijn geen eenvoudige oplossingen. Er is nog maar één weg uit de crisis: eerst een begrotingsunie en een bankenunie en dan een politieke unie van de eurolanden. Zonder zo'n unie kan de euro niet voortbestaan. De optie van Wilders, terug naar de gulden, is niet realistisch, zegt Knot. De kosten van het opbreken van de eurozone zijn te hoog. Om die reden heeft de DNB wel doordacht wat er gaat gebeuren als de eurozone uit elkaar spat, maar heeft daarvoor geen oplossing gevonden. Ik blijf met de vraag zitten wat de positie is/wordt van de nationale centrale banken. In Frankfurt worden de beslissingen genomen, nu al en dat blijft zo. Wat heeft Nederland in de ECB nog in de pap te brokkelen? Ik vrees: weinig. Als de ECB dit jaar de toezichthoudende functie op het bankwezen dit jaar overneemt, wat resteert er dan nog? De primaire doelstellingen van DNB zijn: de centrale bank maakt zich sterk voor financiële stabiliteit en draagt daarmee bij aan duurzame welvaart in Nederland. Daarvoor werkt DNB als een onafhankelijke centrale bank en toezichthouder aan:

  • prijsstabiliteit en een evenwichtige macro-economische ontwikkeling in Europa, samen met de centrale banken van het Eurosysteem;

  • een schokbestendig financieel systeem en een veilig, betrouwbaar en efficiënt betalingsverkeer;

  • solide en integere financiële instellingen die hun verplichtingen nakomen.

De meeste van deze functies zijn of gaan binnenkort naar de ECB. Wij voeren het beleid uit dat Draghi aangeeft en dat blijft zo. Daarbij komt dat de politiek ook nog een vinger in de pap wil hebben. De vraag wat Knot in zijn eentje nog voor Nederland kan betekenen, werd niet gesteld bij College Tour en dus ook niet beantwoord.

Een nieuwe Koude Oorlog dreigt en de aandelenkoersen gaan skyhigh. De financiële markten trekken zich van de dreiging niets aan. Toch stel ik de vraag of zo een hautaine houding niet wordt afgestraft. Vorige week citeerde ik de financieel analist, uit vervlogen tijden, de heer J.G.F. Wertheim Salomonson. Ik vond nog een uitspraak van hem, gedateerd 17 november 1990, dat 'na een periode van langdurig koersherstel, altijd in het achterhoofd moet worden gehouden dat het ook de laatste stuiptrekkingen kunnen zijn van een bear market rally'. Hij schreef met C. de Pee (1947) in de reeks 'Rotterdamse monetaire studies'uitgave 32 over een analyse van de beurskrach van maandag 19 oktober 1987. Hij was een technisch analist.

Uit Duitsland komt opnieuw een waarschuwing voor de ontwikkeling op de financiële markten: kommt Ihnen die aktuelle Lage an den Aktienmärkten auch komisch vor? Ich kann nur sagen: Mir geht es so. Da bahnt sich in Osteuropa die größte außenpolitische Krise seit dem Fall der Berliner Mauer an und die Aktienmärkte reagieren nur ganz kurz darauf. Danach kehren sie wieder zur Normalität zurück. Dabei ist die Lage in Russland und der Ukraine auf jeden Fall explosiv. Die Frage ist doch: Hört Wladimir Putin mit der nun wieder zu Russland gehörenden Krim auf oder treibt er seine Expansionspläne weiter voran? Diese Frage ist in diesen Tagen nahezu gar nicht zu beantworten. Dazu sind die Haltungen des Westens und auch die weiteren Absichten Russlands nicht klar. Und so wird wohl die russische Bedrohung uns noch einige Zeit erhalten bleiben. Bei einer weiteren Verschärfung rechne ich dann aber auch mit deutlichen Auswirkungen für die Finanzmärkte. Denn das hat auch die Vergangenheit gezeigt: Ewig können sich die Finanzmärkten der harten Realität nicht widersetzen und dann folgt der Absturz. Doch das ist nur ein Krisenherd: Mich beunruhigen auch die Meldungen über immer wieder aufflammende Proteste in einigen Ländern. So kam es erst am vergangenen Wochenende in Spanien zu massiven Ausschreitungen nach zunächst friedlich verlaufenden Demonstrationen. Im Kern gingen die Proteste gegen die Sparpolitik der spanischen Regierung – eine Folge der Euro-Krise. Die Bilanz der Ausschreitungen ist dann aber schon erstaunlich mit rund 100 Verletzten sowohl auf Seiten der Demonstranten als auch Polizisten. Auch die Türkei kommt im Vorfeld der Kommunalwahlen am kommenden Wochenende nicht zur Ruhe: Durch die Sperre des Kurznachrichtendienstes Twitter durch die türkische Regierung flammten auch in der Türkei wieder die Proteste auf. Ministerpräsident Erdogan polarisiert immer mehr in dem Land und das sorgt für soziale Konflikte und weiteres Protestpotenzial. Im Grunde zeigen diese vielen Krisenherde nur eins: Die ruhigen Zeiten sind vorbei – ob nun bei uns in Europa oder in anderen Regionen der Welt. Militärische Konflikte rücken wieder in den Bereich des Möglichen. Und wenn selbst vertraglich zugesicherte Staatsgrenzen wie jetzt im Falle der Krim nicht mehr erkannt werden, heißt das für die weitere Entwicklung nichts Gutes.

Kort Nieuws

Voor tien Peugeot-dealerbedrijven van Pouw Automotive Groep, een van de grootste autobedrijven in Nederland, gevestigd in en om Amsterdam, is het einde verhaal. Het personeel moet voor geld naar het UWV. De groep zelf is al failliet verklaard, de dealers zijn nu in surseance. Ook het faillissement van 5 regionale schadeherstelbedrijven komt er aan. Het salaris van het personeel is niet betaald over de afgelopen maand, dat wordt nu door het UWV uitgekeerd. De curatoren streven naar een mogelijke doorstart zonder schulden. Personeelsleden moeten daarna opnieuw gaan solliciteren. "Omdat een doorstart op korte termijn verwacht wordt, blijven de dealers en schadebedrijven gewoon open waardoor klanten geen hinder zullen ondervinden. Bij een doorstart blijft naar verwachting een groot deel van de werkgelegenheid behouden'', schrijven de curatoren in een verklaring. We zullen zien hoe dit afloopt. Wordt de importeur de grootste verliezer?

Twee kritische zaken, die aan der orde worden gesteld. De eerste komt van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Vlees in de Nederlandse winkels is niet veilig genoeg. Er is onvoldoende garantie dat slachterijen volgens de geldende regels werken. De hygieneregels worden niet altijd nageleefd, door gebrek aan routine, onvoldoende opleiding e/o tijdsdruk. De uitvoering van de regels is neergelegd bij de 'markt'. Het kabinet is nu van oordeel dat de controle op de uitvoering van de regels waar slachterijen aan moeten voldoen moet worden teruggedraaid. Het tweede onderwerp gaat over een onderzoek van de Erasmus Universiteit. Onderzoekers hebben gekeken naar de kabinetsplannen voor de uitvoering van de langdurige zorg aan chronisch zieken en ouderen, die thuis zorg nodig hebben en zijn tot het oordeel gekomen dat die slecht gaan uitpakken. Zorgverzekeraars zouden inkopen op prijs en onvoldoende oog hebben voor goede zorg. De onderzoekers stellen dat er aanvullende maatregelen nodig zijn om de kwaliteit van de zorg te waarborgen.

Levi's schrapt 800 banen in de toplagen.

Binnen de PvdA zijn de klappen van de Gemeenteraadsverkiezingen hard aangekomen. Na de 2e Kamerfractie van de PvdA komt nu ook uit de 1e Kamer de boodschap voor Samsom, zich krachtiger op te stellen tegen de aantasting van de doelstellingen van de partij. PvdA-senator Duivesteijn vindt dat de strafbaarstelling van illegaliteit van tafel moet. De partij moet zich na de verkiezingsnederlaag bezinnen op waar ze voor opkomt. Hij noemde in dit verband het voorkomen van de strafbaarstelling van illegaliteit. PvdA-leider Samsom reageerde met de uitspraak dat het kabinetsplan over de kwestie al aangepast. Hij wil afwachten hoe het nieuwe voorstel van Teeven er uit gaat zien. De zaak ligt gevoelig binnen de partij. Strafbaarstelling is opgenomen in het regeerakkoord met de VVD, maar er is veel weerstand tegen. De VVD zegt de PvdA te zullen houden aan de afspraken, die daarover gemaakt zijn. Dat kan best nog buigen of barsten worden. Jan Modaal denkt er zo allemaal het zijne van. Wat moet hij aan met de omslag van de VVD die nu wel akkoord gaat met Nederlands geld beschikbaar te stellen om buitenlandse banken daarmee te redden van de ondergang. Wilders zal wel denken 'dank je wel Rutte'. Het volk stelt dit kabinet verantwoordelijk voor de oplopende werkeloosheid in dit land, het financieel uitkleden van ouderen en hulpbehoevenden en het omvormen van werknemers tot rechteloze knechten. Er is nog veel werk aan de winkel.

De voedselbanken komen in zwaar weer terecht. Het aantal klanten steeg vorig jaar met 30% naar 35.000, terwijl de aanvoer van voedsel voor de uit te delen pakketten terugloopt.

Deze week gaan ca 30 pensioenfondsen de uitkeringen van 2,3 miljoen gepensioneerden met gemiddeld 0,8% korten. Vorig jaar werden er ook al 2,8 miljoen mensen met 1,9% gekort. Het pensioenfonds Campagne doet het wel erg slecht: de 6000 deelnemers werden vorig jaar met met 7% gekort en dit jaar met 10,8%.

De gemeente Amsterdam heeft met zorgverzekeraar Agis een overeenkomst gesloten dat uitkeringen aan 'slechte' betalers van de maandelijkse zorgpremie, gekort worden met de premie. Daar schiet de in betalingsproblemen verkerende burger geen meter mee op. Want dan lopen de huurachterstanden en energienota's verder op. Dat eindigt uiteindelijk in het uitzetten uit de woning en het afsluiten van gas, water, kabel en stroom. Er moet een generaal-pardon komen voor mensen die in een uitzichtloze financiële situatie verkeren.

Obama vraagt de Europese landen, die aan de NATO deelnemen om de defensie-uitgaven te verhogen. CU en SGP zijn daar voor: Dijssel en Rutte zeggen nee.

Ik maak nogal eens kanttekeningen bij de wekelijkse column van Vermeend & van der Ploeg op DFT. Ik verwijt ze dat ze te laat zijn en met voorstellen komen die dit kabinet niet voornemens is uit te voeren. Dat ga ik enigermate nuanceren. Ik keek donderdagavond naar P&W, waar prof dr Rick van der Ploeg te gast was. Er werd gesproken ovedr de historische nederlaag en de toekomst van de PvdA. Aanleiding daarvoor kan zijn de onvrede in het land over het beleid en de positie van de politiek leider: Diederik Samsom. De onrust binnen de PvdA-achterban neemt toe. Onder leiding van oud–minister Jan Pronk praat een groep bezorgde PvdA-ers achter de schermen over een beweging die van de PvdA weer een sociaal-democratische partij moet maken. Onder de naam ‘Open Links’ organiseert het gezelschap, onder wie enkele voormalige Tweede Kamerleden, zogenaamde ‘huiskamerbijeenkomsten’. Het uiteindelijke doel is volgens Jan Pronk “een koersverandering van binnenuit.” De ongeruste PvdA-ers kunnen zich niet langer vinden in de huidige koers van de partij. Ze vinden dat de PvdA in het kabinet met de VVD onherkenbaar is, te rechts en niet meer trouw aan de sociaal-democratische idealen. De groep is inmiddels één keer bijeen gekomen; twee nieuwe bijeenkomsten zijn gepland. Van der Ploeg was duidelijk: de PvdA heeft een enorme klap gehad. Dat kan niet zonder gevolgen blijven. Door de crisis, die al 7 jaar duurt, zijn mensen in financiële problemen gekomen en vinden Samsom niet aan hun zijde. Daar komt nog bij dat veel economen, als Jacobs en Sweeder van Wijnbergen, het financiële beleid van Dijssel afwijzen. De coalitie zit opgescheept met een slecht regeerakkoord. Het kiezersvolk heeft gesproken en de VVD en PvdA hebben slaag gehad. De criminalisering van uitgewezen asielzoekers ligt slecht bij de sociaal/democraten. Adri Duivesteijn is een dappere senator met zijn kritiek op de lasten bij de woningcorporaties van €1,7 mrd. Maar hij stond wel helemaal alleen en hij moest de coalitie in het zadel houden. Van der Ploeg onderschreef nog eens het gebrek aan perspectief dat de PvdA aan de achterban heeft te bieden. Van der Ploeg is wel een realist, die het partijbelang zwaarder laat wegen dan dat van de politiek leider. Dat spreekt mij aan. In de laatste peiling van Maurice de Hond krijgt de PvdA opnieuw klappen. De PvdA houdt nu nog maar 11 zetels van de 38 die ze nu nog in de 2e Kamer bezetten. De 2 zetels verlies van deze week gaan naar D66. De SP verliest 1 zetel, die naar de PVV gaat. Dat betekent dat D66 met 25 virtuele zetels, de grootste partij is gevolgd door de PVV met 23, de SP met 22 en dan het CDA en de VVD met 21 zetels. Dan een hele tijd niks en dan komt op de zesde plek de PvdA met 11 zetels. Als de PvdA zijn sociaal-democratische idealen overeind wil houden, moet er schoon schip gemaakt worden. Samsom en Spekman zullen bedankt moeten worden 'voor de aan de partij bewezen diensten'.

Bij zijn vertrek uit de politiek zegt de oud-voorzitter van de parlementaire enquêtecommissie die onderzoek deed naar het redden van Nederlandse banken tijdens de kredietcrisis in 2008 en 2009, de SP-er Jan de Wit, dat het "buitengewoon zorgwekkend" is dat er nog veel te weinig wordt gedaan om te voorkomen dat banken opnieuw in grote financiële problemen komen. De Tweede Kamer gaat veel te laks om met de aanbeveling van de commissie dat banken meer reserves moeten aanhouden om te voorkomen dat de belastingbetalers opnieuw in de bres moeten springen om de financiële stabiliteit van het bankwezen overeind te houden. Hij vindt dat banken nog steeds het risico lopen om te vallen omdat ze te kleine buffers hebben. Dat het zo lang duurt voordat banken verplicht worden om hun reserves op peil te hebben, wijt De Wit aan de sterke lobby van de internationale banken in Brussel. Daarom vindt hij het ook van belang dat de Tweede Kamer nu uitvoering gaat geven aan de aanbevelingen van zijn commissie. In Buitenhof sprak Marcia Luyten met Jules Muis, een van de 5 leden van de Board of Auditors bij het EMS, het Europese hulpfonds, dat onder meer kijkt naar de private belangen van de hulpverlening. Hij is accountant geweest als senior international partner bij Ernst & Young. Het ESM omvat voor in totaal €700 mrd aan garanties door de eurolanden. Nederland draagt bij voor circa €40 mrd. De toezichthouders moet toezien op de transparantie, rechtmatigheid en doelmatigheid bij de besteding van de ESM-gelden en heeft volledige toegang tot alle ESM-documenten en rapporten. Een deel van het gesprek ging over de doorlichting van de balansen van de 130 van de grootste Europese banken door de ECB en de daarop volgende stresstest. De gebeurt op basis van steekproeven en stresstests belichten altijd slechts een deel van de financiële status van een bank. Muis is een voorstander van een stresstest van de resultaten van de stresstest die dit jaar wordt afgenomen. Hij wil daarmee zeggen dat de status wordt getoetst aan, wat hij noemt: genormaliseerde monetaire verhoudingen'. Dat wil zeggen 'bij een normaal rente-niveau (dus geen extreem lage rente als nu het geval is)' en met een 'liquiditeitssteun van de ECB, die uitgaat van een conjunctureel beleid'. Die aanname is een illusie. Niet dat de rente, op enig moment, zal gaan stijgen, maar dat gaat gepaard met enorme vermogensverliezen in de financiële wereld maar ook in de publieke en private sector. Stel dat de centrale banken zo een ontwikkeling zouden pareren met opnieuw de geldpersen te laten draaien dan lopen we de kans dat, met dat nieuwe geld, de inzetten op de pokertafels worden verhoogd. Zolang beleggers op de beurzen speculeren met heel goedkoop geld van de centrale banken, worden de problemen niet echt opgelost. Daar komt bij dat de waarde van de nog 15 tot 20 jaar lopende derivaten-contracten in het bankwezen $600 triljoen bedragen. Dat is een zes met 20 nullen. De gevolgen van deze financiële producten zullen desastreuze gevolgen hebben voor de daarbij betrokken partijen. Het kan leiden tot een ineenstorting van de mondiale financiële wereld en de mondiale economieën.

De angst voor inflatoire als deflatoire ontwikkelingen blijkt bij onze Oosterburen nog altijd actueel te zijn: die Angst vor der Inflation ist in Deutschland tief verwurzelt. Zu viele Deutsche haben in der Vergangenheit bei Hyperinflationen ihr Vermögen verloren. In vielen Familien ist die Angst vor der Inflation so von Generation zu Generation getragen worden. Und ja: Viele Menschen haben in der Inflation 1923 oder 1929 große Teile des Vermögens verloren. Doch die langanhaltende Krise und die Rekordarbeitslosenzahlen mit einer nie gekannten Massenarmut in Deutschland brachte erst die Deflation der 1930er Jahre. Doch diese Phase wird heute nur noch mit dem 3. Reich und dem Weg in den 2. Weltkrieg verbunden aber weniger mit den Vorgängen vor der Machtergreifung im Jahr 1933. Aber Deflationen sind kein historisches Phänomen. Auch in der Gegenwart spielen deflationäre Tendenzen immer mal wieder eine große Rolle. Und mittlerweile stellt sich auch die Wahrnehmung in der Euro-Zine wieder um: Aus immer mehr Ecken tauchen Warnungen vor einer wachsenden Deflationsgefahr im Euro-Raum auf. So hat jetzt das renommierte DIW-Institut im aktuellen Wochenbericht einen langen Artikel mit dem Titel "Schwache Preisentwicklung und Deflationsgefahr im Euroraum: Grenzen der konventionellen Geldpolitik" veröffentlicht.Die Autoren kommen darin zu dem Schluss, dass wir aktuell eine Phase niedriger Inflationsraten erleben, die "wenn sie lange anhalten sollte, den notwendigen Entschuldungsprozess im privaten wie öffentlichen Sektor, vor allem in den Krisenländern, gefährdet." Und da auch die Inflationserwartungen keine Besserung in Aussicht stellen, bleibt eben die Gefahr eines Abrutschens in die Deflation hoch. Deze bijdrage van Günter Hannich laat weinig te raden over. Hij schrijft deze waarschuwing al vele maanden: drie keer per week. Soms kondigt hij de crash voor deze week aan, soms spreekt hij over deze maand, soms ook over binnenkort. De vraag is echter of het scenario realistisch is? Ja, maar vanuit een breder perspectief. Er is veel te veel geld in omloop gebracht door de grote centrale banken, waardoor de rente naar een extreem laag niveau is gedaald (bijna nul%). Al het geld dat niet nodig is om de wereldeconomie te kunnen laten draaien, dus al het casino-geld waarover Günter Hannich schrijft, moet uit roulatie worden genomen. Er zijn scenario's denkbaar waarmee dat kan worden gerealiseerd: natuurrampen en tsunami's op essentiële plekken in de wereld, door beleid van de centrale banken (maar daar geloof ik niet in) en door een implosie van de zeepbellen die er zijn. Ik beweer al maanden dat een rentetarief van bijna 0%, de waarde aangeeft van de valuta. Als banken geld kunnen lenen zonder daarvoor, bijna geen, rente behoeven te betalen dan is die valuta ook nauwelijks iets waard. Wat financiële instellingen doen is, met dat goedkope geld, casino-spelletjes spelen op de beurzen. Dat gaat goed, er worden daarmee enorme winsten gemaakt, totdat het vertrouwen in het systeem wordt aangetast. En dan zal het heel snel gaan. En dan helpt geen lief moedertje meer om de boel te redden. Vandaag stegen de koersen nog (de AEX ging door de 400-grens), maar morgen, overmorgen, over 3 maanden, over 5 jaar dan is de hausse voorbij en moeten we onze wonden likken. Dan komt de staatskas echt in de problemen omdat de rente gaat stijgen, raken de pensioenfondsen in grote problemen, stijgt de werkeloosheid verder, komt het volk in grote financiële problemen, kunnen assuradeurs hun verplichtingen niet meer nakomen, moeten institutionele instellingen orde op zaken stellen en springen bankiers van de 26ste verdieping naar beneden omdat banken, met bosjes tegelijk, ongecontroleerd, omvallen. Ik verzin het niet: het was in de 30er jaren van de vorige eeuw allemaal de harde realiteit. l'histoire se répète. Woche für Woche, Tag für Tag versuche ich, Geldanleger von dem größten Fehler abzuhalten, die Sie jetzt tun können. Der entscheidende Fehler: Sie steigen jetzt im großen Stil in Aktien ein, weil es an der Börse ja „so gut“ läuft. Achtung: Blase! Bald kommt die Explosion. Vielleicht passiert es auch Ihnen immer wieder, dass Ihnen ein ahnungsloser Mensch sagt: „Was willst du mit deinem Krisengerede?! Die Börse steigt doch . Die Börsen machen neue Rekorde! Ich steig in Aktien ein.“ Vorsicht! Lassen Sie sich nicht beeinflussen. Investieren Sie jetzt nur extrem vorsichtig in Aktien. Sie riskieren dramatische Verluste, wenn die Aktien-Blase platzt. Denn hier ist der wahre Grund für die Aktien-Kurse, die sich in dieser Woche wiederdeutlich über 9000 Punkten im DAX bewegen: Um den Preisverfall, die Deflation und die Lähmung der Wirtschaft zu stoppen, wird frisches und billiges Geld in den Kreislauf gepumpt, damit die Unternehmen wieder investieren und Geld verdienen … Doch die Sache funktioniert nicht: Das Geld fließt in die Spekulationsblase an der Börse. Die Banken horten das billige Geld und geben es für Spekulationsblasen aus – weltweit. Und das ist der Effekt: Die Börsen hatten sich komplett von der Wirklichkeit verabschiedet. Die Höchststände beim DAX haben wenig mit der tatsächlichen Situation in den Unternehmen zu tun. Eine einzige Seifenblase, die nur darauf wartet, zu explodieren. Dass bei den Aktienkursen etwas nicht stimmen kann, sehen Sie bereits an den zahlen zur Inflation – oder besser gesagt zur Deflation: In Deutschland gibt es eine Inflationsquote von 1,2 Prozent, in der Euro-Zone sind es nur 0,8 Prozent. Das heißt mit anderen Worten: In vielen Bereichen sinken die Preise. Deflation! Deflation und sinkende Preise gibt es dann, wenn die Unternehmen nicht mehr so viele Waren absetzen können wie sie wollen oder sollten, um gesund zu bleiben. Das ist ein Alarmsignal, das Sie ernst nehmen sollten. Denn es verrät Ihnen mehr über den wahren Zustand der Unternehmen. Und dieser wahre Zustand wird sich über kurz oder lang auch an den Börsen zeigen – mit einem dann wahrscheinlich brutalen Absturz der Kurse. Wer jetzt sein Geld im großen Stil in den DAX investiert, kann es ebenso gut gleich verbrennen.

Slotstand indices 28 maart 2014/week 14: AEX 401,79; BEL 20 3.121,63; CAC 40 4.411,26; DAX 30 9.587,19; FTSE 100 6.615,58; SMI 8373,23; RTS (Rusland) 1186,28; DJIA 16323,06; Nasdaq 100 3571,485; Nikkei 14696,03; Hang Sen 22090,22; All Ords 5.376,80; €/$ 1,3753; goud $1294,90 dat is €30.274,79 per kg, 3 maands Euribor 0,31%, 10 jarig 1,738. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.