UPDATE28112011/84

Correctie blog 83: Goldmann Sachs = Goldman Sachs

Ik was voornemens afgelopen zondag dit blog on line te zetten. Het kwam er niet van. Aan de ene kant had ik andere besognes die veel in beslag namen anderzijds twijfelde ik of ik aandacht zou besteden aan het bezoek dat ik vrijdag heb gebracht aan de Dag van de Belegger dan wel aan de kanteling die de eurocrisis maakt naar een politieke crisis in de Europese Unie. De Europese Commissie ligt niet langer op een lijn met de Regeringsleider, met name met Merkel/Duitsland over de aanpak van de eurocrisis en de bevoegdheden van de ECB. Steeds duidelijker wordt dat de afspraken die gemaakt zijn in het Verdrag van Maastricht, 19 jaar geleden, redelijk in lijn liggen met het idealisme van de grondleggers van de Europese gedachte van Jean Monnet en Robert Schuman. Die legden het fundament voor een politieke unie die voor eeuwig vrede en welvaart zou brengen. Dit als reactie op de 20ste eeuw, die tot dan toe dramatisch was verlopen met 2 Wereldoorlogen op het Europese continent. We moeten nu, 60 jaar later, constateren dat de politiek niet bij machte is geweest invulling te geven aan de Europese Unie. Een politieke unie met economische, monetaire, fiscale en sociaal/maatschappelijke modules. De eerste burgerlijke onlusten vinden al plaats en tonen de opstand van het Griekse volk. Ook in Ierland is het onrustig. De Europese politieke leiders zijn in al die tijd er niet in geslaagd de burgerij te winnen voor de Europese gedachte. Lubbers, Kok en Balkenende begrepen niet dat zij, met hun aanpak van het Europese ideaal, niet scoorden. Zij behartigden het nationale belang en daar is Rutte en de Jager nog altijd mee bezig. Zij beseffen niet dat welke weg ook wordt ingeslagen, rechtsaf, linksaf of stilstaan, wij niet zonder kleerscheuren uit het proces te zullen komen. Wij zitten in een slangenkuil en worden daar 'gestript'. Uiteindelijk worden wij ontdaan van ons spaargeld en onze pensioenreserves door de zwakke eurolanden. En als wij al de moed zouden hebben uit de euro te stappen dan is de prijs zo hoog dat wij ook onze rijkdom kwijt raken. Wij hebben ons in een positie gemanoeuvreerd waar geen uitgang is zonder schade op te lopen. Wat dat betreft dragen wij aan de volgende generatie geen aantrekkelijke boedel over. Maar op de puinhopen die deze generatie achterlaat gaat uiteindelijk nieuw groen gras groeien, waar de mussen weer gaan spelen. Maar goed, ik hoor mensen al speculeren over een nieuwe oorlog. Zover ben ik nog niet. De hoogste prioriteit is dat Engeland, Duitsland en Frankrijk op een lijn komen te staan. Op dit moment staat het VK buiten spel, wil Frankrijk dat de Europese landen de Franse schulden gaan mee afbetalen en wil Duitsland zo weinig mogelijk schade oplopen. Barosso is er voorstander van dat Noord-Europese landen mee gaan helpen de schulden van de Zuid-Europese eurolanden af te lossen. Of het risico in Oost-Europa of in Zuid-Europa of vanuit de Arabische lente onze kant opkomt daar heb ik nog niet over nagedacht. De ECB is in mijn ogen druk bezig de levensvatbaarheid van de centrale bank op te blazen door de inkoop en bevoorschotting van Zuid-Europees junkpapier. Hier wordt een monetaire reddingsoperatie uitgevoerd zonder achterliggende dekking en dat kan leiden tot een enorme catastrofe als het vertrouwen in de euro wegebt.

De Europese muntunie dreigt uiteen te vallen als de Noord-Europese landen er niet in slagen het vertrouwen op de financiële markten te herwinnen. Die waarschuwing liet de directeur van het Centraal Planbureau, Coen Teulings, gisteren horen in het televisieprogramma Buitenhof. „Het is 5 voor 12”, waarschuwde Teulings. „Er moeten nu garanties komen die de markten weer vertrouwen geven. Er moet een signaal worden gegeven dat de euro hoe dan ook wordt gered.” Volgens de CPB-directeur moeten de Noord-Europese landen het voortouw nemen en laten zien dat ze vertrouwen hebben in de hervormingen die in landen als Italië worden doorgevoerd. „Noord-Europa is aan zet. Het maakt volgens Teulings weinig uit of de nieuwe garanties er komen met behulp van het Internationaal Monetair Fonds of de Europese Centrale Bank. „Een euro is een euro, de ene oplossing is niet goedkoper dan de andere. Het is vooral belangrijk dat het noodfonds snel kan handelen, dat er geen toestemming nodig is van 27 parlementen.” Door de aanhoudende schuldencrisis is er een kans dat de Nederlandse economie opnieuw in een recessie verzeild raakt, beaamde Teulings. De kans is groot dat de werkloosheid dan verder oploopt. „Een flinke groeivertraging zal niet ongemerkt aan de arbeidsmarkt voorbijgaan”, stelde hij. De overheid zal ook bij een economische neergang volgens Teulings goed op de financiën moeten blijven letten. De nadruk moet daarbij vooral liggen op maatregelen die de groei op de langere termijn stimuleren. „De overheid moet de tering naar de nering zetten, maar het heeft geen zin om te proberen volgend jaar al het lek boven water te hebben. De structuur van de economie moet op een geloofwaardige manier worden aangepakt.”

De Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Nicolas Sarkozy willen met een aantal eurolanden snel nieuwe afspraken maken over een strengere begrotingsdiscipline. Een nieuw stabiliteitspact zou mogelijk volgende week worden gepresenteerd en mogelijk al begin 2012 van kracht worden. De leiders van de twee grootste eurolanden zouden de procedures om bestaande Europese verdragen aan te passen te tijdrovend vinden en daarom aansturen op een nieuw verdrag.

De euro zal niet verdwijnen. Dat zegt de Europese president Herman Van Rompuy, kort voor topoverleg met de Amerikaanse president Barack Obama over de Europese schuldencrisis. Aan de bijeenkomst in Washington doet ook de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, mee. De schuldencrisis in de Europese Unie baart de VS zorgen. De Amerikanen vinden dat de EU te weinig doortastende beslissingen neemt. Van Rompuy verzekerde dat de euro niet zal verdwijnen: ,,Spijkerharde garanties kan je daarvoor niet geven. Maar er is wel de vaste politieke wil." De euro is immers een project waar al te veel energie naar toe is gegaan, aldus de Europees president. Tot nu toe richtten de financiële markten zich op een aantal landen in de eurozone, maar intussen is het vertrouwensklimaat zo slecht dat het zich richt tegen de eurozone als geheel, constateerde Van Rompuy. Hij verwacht dat er op de Europese top eind volgende week in Brussel grote stappen zullen worden gezet.

De snelle escalatie van de schuldencrisis bedreigt de kredietwaardigheid van alle Europese landen, zegt Moody's. Het risico dat aan staatsleningen kleeft, blijft stijgen zolang er geen afdoende politieke maatregelen worden genomen om de situatie op de financiële markten te stabiliseren. De kredietbeoordelaar gaat er nog wel van uit dat de eurozone behouden blijft en dat maar weinig landen hun verplichtingen niet nakomen. Maar in dit 'positieve' scenario is ook een relatief groot aantal kredietwaardigheidsverlagingen denkbaar. Volgens Moody's zullen er pas effectieve maatregelen tegen de schuldencrisis worden genomen nadat de eurolanden wakker geschud zijn door schokkende gebeurtenissen. In de aanloop hier naar toe zou een aantal landen hun kredietwaardigheid verliezen. Overigens ziet Moody's ook ruimte voor nog donkerdere scenario's, waarbij ,,de mogelijkheid van meerdere faillissementen van euro-landen niet langer kan worden uitgesloten''.

Italië heeft afgelopen vrijdag 10 miljard euro opgehaald met de uitgifte van nieuwe staatsleningen. Het land moest daarvoor wel een recordrente betalen. Voor een lening met een looptijd van 6 maanden kwam de rente uit op 6,5 procent. Dat is bijna 3 procentpunt hoger dan vorige maand. De rente op zogenoemde schatkistcertificaten (kortlopende effecten) ging naar 7,8 procent, eveneens ruim 2 procentpunt hoger dan bij de vorige uitgifte. Eerder op vrijdag bleek de rente op 10-jarige Italiaanse leningen met 12 basispunten (0,12 procentpunt) te zijn gestegen tot 7,3 procent. Handelaren gaven aan dat de Europese Centrale Bank (ECB) vrijdag opnieuw Italiaanse staatsobligaties opkocht. Dat had echter weinig effect op het rentepercentage.

België wordt binnenkort opgenomen in het opkoopprogramma van de ECB. De ECB kondigde eerder dit jaar aan staatsobligaties van onder meer Italië en Spanje op te kopen om de rente te drukken. De Belgen helpen de Belgische staat massaal door hun spaargeld aan de overheid te lenen. De Belgen reageren op de oproep van demissionair premier Yves Leterme. Hij wil voorkomen dat de staat duurder op de financiële markten moet lenen. De verwachting is dat het succes van 2008 nog wordt overtroffen. Tijdens die crisis leenden de Belgen bijna 500 miljoen euro aan de staat. België heeft vandaag iets meer dan de beoogde 2 miljard euro opgehaald met de veiling van diverse schuldpapieren, maar tast daarvoor diep in de buidel: de rente die de Belgen moesten bieden was sinds de invoering van de euro niet zo hoog. Het schuldagentschap van de Belgische overheid mikte vooraf op een opbrengst van EUR1 miljard tot EUR2 miljard, maar wist uiteindelijk EUR2,005 miljard aan de markt te onttrekken. Het ging om vier verschillende leningen met looptijden van zeven tot dertig jaar. Om de tienjarige leningen te plaatsen, werd een rente betaald van 5,659%, tegen 4,372% bij de vorige veiling eind oktober. Dit was de laatste geagendeerde veiling voor de Belgen in 2011. De markt keek met interesse uit naar de resultaten van de veiling, nadat kredietbeoordelaar S&P vrijdag de rating van België verlaagde naar AA van AA+.

De eurozone verkeert als gevolg van de schuldencrisis al in een milde recessie en de Verenigde Staten lopen het risico besmet te raken door de Europese problemen. Dat meldt de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) in een nieuw rapport dat vandaag is verschenen. De OESO stelde de groeiverwachtingen voor de economieën van onder meer de eurozone en de VS flink naar beneden bij. Ook de wereldeconomie en -handel groeien langzamer dan eerder verwacht. Volgens de OESO heeft in Europa met name de Europese Centrale Bank de macht om de crisis te bezweren. De ECB zou snel de rente moeten verlagen en het programma om staatsobligaties op te kopen vergroten. Op deze manier zou de ECB steun bieden aan de economie en het vertrouwen vergroten. De OESO stelt de verwachting voor de groei van eurozone voor volgend jaar bij tot 0,2 procent. Eerder meldde de OESO een groei van 2 procent te verwachten. Dit jaar groeit de economie van de landen die de euro gebruiken naar verwachting nog met 1,6 procent. De economische teruggang vraagt om ,,een sterke verruiming van de monetaire politiek'', aldus de OESO. In 2013 zou de groei in de eurozone weer kunnen stijgen tot 1,4 procent. De problemen rond de schuldencrisis zijn zeer besmettelijk en raken ook de sterkere landen van de eurozone, zo zei hoofdeconoom Pier Carlo Padoan van de OESO in een toelichting. ,,Ook Duitsland wordt geraakt''. De grootste economie van de eurozone zou nu eveneens als de gehele eurozone in een 'lichte recessie' verkeren, getroffen door een afname van de wereldhandel en dalend consumentenvertrouwen. Volgend jaar zal de Duitse economie een bescheiden groei van 0,6 procent realiseren, denkt OESO. De VS heeft meer ruimte voor groei, gesteld dat de eurolanden optreden tegen de schuldencrisis en het Amerikaanse Congres een akkoord weet te sluiten over een nieuwe begroting. Dit jaar groeit de Amerikaanse economie volgens de OESO met 1,7 procent (bijgesteld van een eerder verwachte 2,6 procent) en volgend jaar zit er een groei van 2 procent in (was 3,1 procent). Voor 2013 verwacht de OESO een groei van 2,5 procent. Ook China zal de gevolgen van de crisis voelen. De OESO voorspelt voor de sterkste economie in Azië een groei van 8,5 procent in 2012, tegen 9,3 dit jaar. Alleen Japan doet het volgend jaar beter dan in de afgelopen maanden. De Japanse economie maakt na de tsunami van afgelopen maart een sterke opleving door en groeit volgend jaar met 2 procent. Dit jaar zal er naar verwachting nog sprake zijn van een krimp van 0,3 procent. De aanbevelingen van de OESO om de economische en monetaire problemen op te lossen hebben zijn vooral oppervlakkig en voorzien van een cosmetische remake.

Economische grootmacht Duitsland heeft geen onbeperkte limieten om eigenhandig de Europese schuldencrisis af te wenden. De oproepen aan het land dieper in de buidel te tasten om de crisis het hoofd te bieden, worden door de Duitse regering vooralsnog afgeslagen. ,,Duitsland is solidair met de Europese partners en heeft al enorme middelen ingezet", stelde een woordvoerder. ,,Wij hebben ook onze eigen schulden die moeten worden afgelost. Daarbij beschikken we niet over onbeperkte financiële middelen." De druk op Duitsland om te handelen, neemt sterk toe. Vorige week mislukte een veiling van Duitse staatsobligaties, terwijl het land eerder juist als een veilige toevluchtshaven werd gezien in economisch onrustige tijden. Er zijn steeds meer signalen dat de Duitse economie ook geraakt wordt door de crisis. We werken intensief aan een stabiliteitsunie. Die willen we bereiken door verdragsaanpassingen, waarin we voorstellen dat lidstaten zich houden aan de schuldenlimiet.'' Als landen zich niet aan de afspraken houden, kan de Europese Commissie de begroting verwerpen, aldus de woordvoerder. "Hiervoor is een verdragsverandering nodig die snel kan worden bereikt.'' Frankrijk en Duitsland werken aan een nieuw europact met afspraken over een strengere begrotingsdiscipline. Een nieuw stabiliteitspact zou volgende week worden gepresenteerd en mogelijk al begin 2012 van kracht worden.

Het IMF voert geen gesprekken met Italië over financiële hulp, zegt het Fonds. Gisteren meldden media dat het IMF 600 miljard euro reserveert om Italië uit de crisis te trekken, als het land er zelf niet uitkomt. Italië zou het geld kunnen lenen tegen een rente van vier of vijf procent. Premier Mario Monti zou met de kapitaalinjectie 12 tot 18 maanden vooruit kunnen en in die tijd de broodnodige economische hervormingen kunnen doorvoeren. Italië was vandaag opnieuw flink duurder uit bij de uitgifte van een staatslening dan bij eerdere emissies. Op de een lening die op 15 september 2023 afloopt moest het land 7,3 procent rente bieden. Bij de vorige uitgifte van een dergelijke lening, een zogeheten inflation-linked bond, bedroeg de rente 2,19 procent. Dat was in maart 2010. Italië haalde 567 miljoen euro op, terwijl het land mikte op 500 tot 750 miljoen euro. Rome wil dinsdag 8 miljard euro ophalen met de uitgifte van meerdere leningen. Afgelopen vrijdag schoot de rente op een lening van 6 maanden naar een recordstand van 6,5 procent.

Kokusai Asset Management, het grootste beleggingsfonds van Japan, heeft al zijn Italiaanse, Spaanse en Belgische staatsobligaties verkocht. Het bedrijf zegt dat het besluit om die posities af te stoten, volgde op de oplopende Italiaanse rente en andere signalen dat de Europese schuldencrisis zich verdiept. Het aandeel van staatsobligaties van eurolanden in Kokusais grootste fonds, het Global Sovereign Fund van 25 miljard dollar, daalde door de verkoop van 30 procent in september naar 15,9 procent op 24 november. Vorige maand deed Kokusai alle Franse staatsobligaties van de hand. In december 2009 gingen de Griekse staatsobligaties al de deur uit. Het bedrijf heeft nog wel Nederlandse, Duitse en Finse staatsobligaties.

Topman Gerrit Zalm van ABN Amro ziet niets in de uitgifte van euro-obligaties om de schuldencrisis te bestrijden. Volgens Zalm zijn eurobonds niet de oplossing voor de crisis. ,,Ik zie niet hoe je de echte problemen kunt oplossen met eurobonds. Ik denk juist dat de problemen alleen maar versterken omdat ontspoorde lidstaten dan niet meer zo goed op hun financiën hoeven te letten.'' Zalm gaf aan meer te zien in een sterke Europese begrotingsautoriteit die toezicht gaat houden op de financiën van alle lidstaten. Volgens Zalm is de crisis het gevolg van overheidsfinanciën die uit de hand zijn gelopen. ,,Het is geen eurocrisis, maar een crisis van overheidsfinanciën in een aantal landen.'' Zalm vindt dat veel eerder en duidelijker opgetreden had moeten worden om de crisis aan te pakken. ,,Als dat was gebeurd, hadden we er veel beter voor gestaan. We moeten nu zorgen dat dit serieus wordt aangepakt en opgelost. Het belangrijkste is dat op Europees niveau beslissingen worden genomen en dat een overbrugging wordt geregeld. Er is alleen onenigheid over hoe die overbrugging moet worden geregeld.'' Hij verwijt Duitsland en Frankrijk dat zij in het verleden een loopje hebben genomen met het Europese stabiliteitspact. Beide landen braken de begrotingsregels. ,,Daarmee is een hele slechte precedent geschapen'', aldus Zalm. De oud-minister, onder wiens leiding de euro in Nederland werd ingevoerd, vreest dat de economische gevolgen van de crisis nog echt op stoom moeten komen. ,,De vraag is alleen of het een milde of een diepe recessie gaat worden.'' Hij denkt echter niet dat de eurozone uit elkaar zal vallen. Volgens Zalm is dat veel te kostbaar en moeilijk.

Een overgrote meerderheid van de Duitse bevolking is tegen de invoering van euro-obligaties. 79 procent van de geenquetteerden is tegen eurobonds. Zij vrezen dat daardoor de rentelasten voor Duitsland zullen stijgen. Voor eurobonds is slechts 15 procent en 6 procent heeft geen mening. Daarmee is het overgrote deel van de Duitse bevolking het eens met de opstelling van bondskanselier Angela Merkel die fel tegenstander is van eurobonds. De waardering voor Merkel over de aanpak van de eurocrisis neemt toe, zo bleek verder. Van de ondervraagden gaf 63 procent aan haar te steunen. Begin oktober was dit nog 45 procent.

Met het einde van het teleurstellend verlopen huidige beursjaar in zicht, wierpen beleggingsdeskundigen Corné van Zeijl, Royce Tostrams en Fred Huibers alvast een blik op het nieuwe jaar en gaven gouden tips om in 2012 de markt te verslaan. Tostrams, technisch analist bij de Tostrams Groep, is somber gestemd over het beursklimaat in het nieuwe jaar. "Vlak na de zomer van 2011 is de opwaartse trend al gebroken. In oktober volgde nog wel een herstel van de AEX tot 318 punten, maar het niveau bleef net onder het 200-daags gemiddelde. Deze laatste stuiptrekking is vaak een klassiek teken dat we aan het begin staan van een volledige bearmarket. Voor de korte termijn ligt er nog een steunniveau op 256 punten, waar de AEX boven moet blijven voor enige stabilisatie. Als de steun echter breekt, dan voorzie ik in mijn zwartste scenario een daling naar het niveau van onder de 200 punten. De grafiek van nu vertoont ook opvallend veel raakvlakken met de situatie van 2008." Vanaf de tweede helft van 2012 voorziet Tostrams pas weer enig herstel. "Daarom kies ik nu voor een positie aan de zijlijn." Van Zeijl, vermogensbeheerder bij SNS Asset Management, is fundamenteel gezien, iets minder pessimistisch. Hij verwacht nog wel aanhoudende onzekerheid op de financiële markten zolang de Europese regeringsleiders niet de goede stappen hebben gezet.

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft Homburg Invest de vergunning ontnomen om als beleggingsinstelling in Nederland te opereren. Hierdoor kan het vastgoedfonds in ons land geen geld meer ophalen en zullen de bewindvoerders nog meer uit de kast moeten halen om een dreigend faillissement te voorkomen. Oprichter Richard Homburg heeft de touwtjes nog altijd in handen. Homburg heeft de afgelopen jaren vooral via uitgiftes van obligaties bij particuliere Nederlandse beleggers honderden miljoenen euro’s opgehaald. Het vastgoedfonds wist de beloftes echter niet waar te maken en na vele afboekingen is het eigen vermogen inmiddels negatief geworden. De neergang is ook terug te zien in de glijvlucht van de aandelenkoers, die in de afgelopen vijf jaar decimeerde van €40 tot amper twee eurodubbeltjes. Dat de AFM na de vele verzoeken om meer transparantie nu ingrijpt, kan de voor de Vereniging van Effectenbezitters werkzame advocaat Paul Coenen goed begrijpen. „Of er sprake is geweest van wanbeleid, zal nader moeten blijken. Feit is wel dat het fonds een problematische structuur heeft, waarbij het beheer en de zeggenschap ver uit elkaar liggen. Dat voor een Canadese vennootschap is gekozen, komt vermoedelijk omdat Homburg zich dan grotendeels kan onttrekken aan Nederlands toezicht.”

Premier Mark Rutte wil dat de aanpak van de eurocrisis wordt versneld. Nederland zet daarom ,,een tandje erbij’’, zei Rutte vrijdag in een persconferentie na de wekelijkse ministerraad. Rutte signaleert dat het ,,moeizaam loopt’’ tussen Frankrijk en Duitsland. Nederland heeft volgens hem goede banden met Berlijn en Parijs, maar ook met Londen en kan daarom een rol spelen in het overleg. Rutte speelt die rol samen met minister Jan Kees de Jager (Financiën) en staatssecretaris Ben Knapen (Europese Zaken) ,,zeer, zeer intensief. Van uur tot uur’’, aldus de premier. Rutte zou willen dat de uitvoering van de afspraken van de laatste eurotop van eind oktober sneller gaat en doet zijn best met voorstellen ,,die een brug kunnen slaan tussen de posities van Frankrijk en Duitsland''. In de Frans-Duitse onenigheid over een grotere rol van de Europese Centrale Bank kiest hij geen partij. ,,De ECB is onafhankelijk. In algemene zin is Nederland geen liefhebber van monetaire financiering.''

De Österreichische Volksbank verwacht over 2011 een verlies van circa 1,2 miljard euro. De bank meldt dat ze de verwachtingen voor dit jaar verder naar beneden heeft bijgesteld. Vorige maand raamde het concern het verlies nog op circa 900 miljoen euro. De bank wijt het verlies onder meer aan de onzekerheid op de financiële markten en de slechte economische situatie in sommige Europese landen. De Volksbank is één van de acht banken die eerder dit jaar niet door de Europese stresstest kwamen.

CEO Jan Hommen van ING stelt dat de financiële markten duidelijkheid nodig hebben van Europa. "De vragen die beantwoordt moeten worden: waarheen, hoe lang duurt dat, en welke stappen nemen we." Hommen legde het duidelijk uit: "we hebben een tijdlijn nodig en harde commitment. " "Dan pas komt de rust terug op de financiële markten. Dan komt de markt weer op gang." "Ik kan niet zien wat Merkel en Sarkozy aan het doen zijn, wat ze beslissen." Hommen stelt dat de afsplitsing van de verzekeringstak, vooral verzekeraar Westland Utrecht, moeilijk is. "Om eerlijk te zijn is daar weinig interesse voor. Dat is ook logisch: Westland Utrecht heeft alleen assets en is volledig afhankelijk voor de funding van ING." "We moeten voor eind 2013 afsplitsen van Europa, maar misschien vragen we, samen met RBS, KBC en Commerzbank, een herziening (een vrijstelling) aan. "Als je het niet kan verkopen, kan je het niet verkopen", aldus Hommen. "Door de crisis is ook de marktprijs van de onderdelen lager dan de boekwaarde. Als de situatie weer normaliseert zal ook de waarde stijgen." "Operationeel is de verzekeringstak wel klaar om naar de beurs te gaan, een beursgang heeft nog vijf tot zes maanden aan voorbereiding nodig", stelt Hommen. Hommen herhaalt dat er alternatieven zijn voor een beursgang en dat de instelling op dit moment een tweesporig proces doorloopt, waaronder de optie tot verkoop van de verzekeringstak aan een investeerder, waarmee het bedrijf ook voldoet aan de verplichtingen. Indien de financiële markten ongunstig blijven voor een beursgang, dan zullen ING en andere financials met eenzelfde probleem "de Europese Commissie moeten uitleggen dat een afsplitsing op dit moment onwerkbaar is", aldus Hommen, waar hij aan toevoegt dat de deadline nog twee jaar weg is. Hommen stelt dat ING haar obligaties heeft verkocht in de perifere (Europese) landen. "Door de 'vrijwillige' bijdrage voor de schulden van Griekenland hebben we de belangen in de andere perifere landen teruggebracht." "We hebben de zekerheid genomen om de belangen af te bouwen, om niet weer de vrijwilige bijdrage (voor andere landen) te moeten leveren." "Dan zijn niet zij het probleem, maar worden we zelf het probleem en moeten we misschien weer aankloppen bij de staat voor steun. We hadden de landen best nog wel willen steunen, maar we hadden geen andere keus."

Het Duitse parlement heeft de begroting voor 2012 goedgekeurd, waarin voor volgend jaar een begrotingstekort van EUR26.1 miljard wordt verwacht. Eerder deze week gaf Minister van Financiën Wolfgang Schaeuble nog aan te verwachten dat het begrotingstekort rond de EUR22 miljard zou liggen. Hij verklaart tijdens het debat over de begroting dat Duitsland met het verwachte begrotingstekort wel voldoet aan de eisen die gesteld zijn door het Europees Stabiliteits- en Groeipact en dat het land daarmee een zekere factor in Europa blijft. "We voeren een krachtig beleid uit om het tekort terug te dringen," aldus Schaeuble. De begroting gaat ten opzichte van dit jaar voor 2012 uit van een stijging van 0,1% in overheidsuitgaven, wat neerkomt op EUR306.2 miljard. Belastingopbrengsten worden geschat op EUR249.2 miljard, terwijl andere inkomsten worden begroot op EUR30.9 miljard, inclusief EUR5 miljard vanuit de private sector. Oppositiepartijen hebben de minister bekritiseerd, omdat het tekort in 2012 hoger ligt dan dit jaar, maar Schaeuble herhaalde dat de verwachtingen voor 2012 niet moeten worden vergeleken met de feitelijke cijfers van dit jaar.

Als Italië zijn schulden niet meer kan afbetalen, betekent dat ,,het einde van de euro''. Dat was de conclusie van een ontmoeting van de Duitse bondskanselier Angela Merkel, de Franse president Nicolas Sarkozy en de Italiaanse premier Mario Monti, in Straatsburg. Een failliet van Italiê zou ,,het proces van de Europese integratie tot een halt brengen met onvoorspelbare gevolgen''. Volgens Monti hoeft het echter niet zo ver te komen. Italië heeft recent ,,flinke vooruitgang getoond op het gebied van bezuinigingen, die zullen worden ingevoerd in combinatie met maatregelen om de groei te stimuleren'', aldus de premier. Sarkozy en Merkel spraken op hun beurt hun ,,volledige vertrouwen'' in Monti uit.

Euro-obligaties zouden alleen kunnen worden ingevoerd na een verdere versterking van een gezamenlijk Europees economisch beleid. Dat zegt Eurocommissaris Olli Rehn. Volgens Rehn zal er ,,erg veel moeite'' moeten worden gedaan om Duitsland te overtuigen van de voordelen van gezamenlijke euro-obligaties. Duitsland is een verklaard tegenstander van de eurobonds. Nederland, Finland en enkele andere landen zouden alleen willen overgaan tot de uitgifte van eurobonds als daaraan een stevig proces van economische integratie voorafgaat, zo liet Rehn weten. Rehn zei echter ook dat Duitsland niet kan dicteren hoe een gezamenlijk financieel beleid er uit moet zien. ,,Als mevrouw Merkel een fiscale unie wil, zal de Duitse regering met de andere 26 landen van de Europese Unie, met de 16 leden van de eurozone en met de Europese Commissie moeten onderhandelen.''

De Griekse banken Alpha Bank en Eurobank, die een fusie voorbereiden, zijn over de eerste 9 maanden van dit jaar diep in de rode cijfers gedoken door forse afschrijvingen op Griekse staatsleningen. Alpha Bank schreef in het derde kwartaal 69,4 miljoen euro af op zijn Griekse staatsobligaties. In het eerste halfjaar had de bank al ruim een half miljard euro afgeboekt. Over het derde kwartaal boekte de bank door de afboekingen een nettoverlies van 41,8 miljoen euro. Fusiepartner Eurobank nam in het derde kwartaal geen afschrijvingen meer op zijn Griekse staatsleningen. In het eerste halfjaar had ze al een verlies van 830 miljoen euro genomen. Ondanks de recente afschrijvingen bedraagt de kernkapitaalratio van beide banken nog altijd circa 10 procent. Hiermee voldoen de banken aan de Europese eisen.

Na vier verliesweken op rij heeft het Damrak vandaag een krachtig herstel ingezet. Beleggers trokken zich op aan de gunstige start van de kerstverkopen in Amerika (+16%) en berichten dat er eindelijk weer schot zit in de aanpak van de eurocrisis. Vooral de financiële waarden en de staalaandelen waren gevraagd. De AEX-index bouwde de winst gedurende de dag steeds verder uit en sloot maar liefst 3,9% hoger op 285,07 punten. Elders in Europa zaten de beurzen ook stevig in de lift. Beleggingsanalist Simon Wiersma van ING meent dat beleggers wel erg euforisch reageerden op de berichtgeving in met name het weekend. ,,De gunstige verkopen tijdens Thanksgiving bevestigen het beeld dat de eurocrisis weinig impact heeft op de consumentenbestedingen in de VS. De berichtgeving rond de eurozone is daarentegen wazig. Was het maar zo simpel dat een aanpassing van het stabiliteitspact de schuldencrisis kan oplossen. En het IMF heeft inmiddels ontkend dat er concrete plannen zijn om Italië te steunen." De waarschuwing van de OESO aan de beleidsmakers is mogelijk niet kritisch genoeg. De OESO gaat voor Nederland volgend jaar uit van een economische groei van 0,2%, de ABN-Amro van een krimp van 0,8%. Dat verschil is erg groot. Wiersma wijst er ook op dat de obligatiemarkten de euforie niet delen. ,,De rentes in Italië, Spanje en België dalen slechts licht, terwijl die in Griekenland en Portugal zelfs oplopen. Dat de aandelenkoersen nu zo hard stijgen, komt deels doordat beleggers zich moeten indekken voor hun shortposities. Ook de angst om de bodem te missen, speelt mee." De analist blijft zelf voorzichtig. ,,De markt reageert nu op hoop, maar er is geen enkele feitelijke aanwijzing dat de oplossing van de eurocrisis nabij is. Analisten zullen hun winstprognoses voor Europese bedrijven bovendien moeten verlagen, want afgaande op de economische voorspellingen zijn deze duidelijk te hoog. In de AEX-index konden vooral de financiële waarden op sterke kopersinteresse rekenen door de afgenomen vrees voor een escalatie van de Europese schuldencrisis. Terecht of valse hoop?

Slotstanden van maandag 28 november 2011: AEX 285,07 +3,9%; BEL 20 2008,9 +4,58%; CAC 40 3012,93 +5,46%; DAX 30 5745,33 +4,6%; FTSE 100 5312,76 +2,87%; SMI 5522,66 +2,35%, € $1,3317, goud $1710,80. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.