UPDATE28042012/114 Houdbaarheid begrotingsvoorstel 2013

Ik kreeg begin van de week een email vanuit de andere kant van de aarde, vanuit een land met ook, net als wij, een AAA-rating. Ik heb geprobeerd hem een schets te geven, waar Nederland en Europa staan. Hij maakt zich zorgen over zijn geboorteland. En terecht, denk ik. Er komt geen doorstart van Rutte-1 heeft de vorstin besloten. 12 september zijn de verkiezingen, maar 18 september is het Prinsjesdag. Dan moet er nog geformeerd gaan worden en de begroting van 2013 moet nog definitief worden vastgesteld, op basis van de kanttekeningen die de Europese Commissie in juni zal geven op basis van het ingediende concept. Op dit moment loopt iedere dag de staatsschuld met €90 mln op. Indien het kabinet erin slaagt het emu-saldo terug te brengen naar -3% dan daalt het dagelijkse tekort naar €49 mln, waarmee de staatsschuld met €18 mrd gaat toenemen. Over de 3%-norm is in de Kamer op het laatste moment overeenstemming bereikt tussen de fracties van de VVD, het CDA, GL, D66, CU en met steun van de 2 leden van de SGP.

Ik maak hierbij een kritische opmerking over de rechtsgeldigheid van de besluitvorming in de 2e Kamer. Een meerderheid in de Kamer heeft ermee ingestemd dat een aantal beleidsvoornemens, die niet zijn uitgewerkt, laat staan doorgerekend door het CPB, als de begroting voor 2013 naar de Europese Commissie worden doorgestuurd. Ik vrees dat zo een besluitvorming staatkundig geen rechtsgeldigheid geeft. Waaraan heeft de Kunduz-coalitie zijn goedkeuring gegeven. Er is geen enkel document dat ook maar enig inzicht geeft in de gevolgen van de beleidsvoornemens in 2013. Erger nog: niemand heeft kunnen aangeven dat het eindresultaat voor het emu-saldo sluit op -3% van het bbp, dan wel op een lager getal. En wat gaat er gebeuren als er hogere bezuinigingen moeten worden doorgevoerd of als teruggedraaide bezuinigingen uit het €18 mrd pakket niet doorgaan. Dit is labberdepoeppie beleid, waarover in den Haag een euforistische stemming is ontstaan, zonder dat daar ook maar enige grond voor aanwezig was. Wat donderdag in de Kamer is gebeurd stelt helemaal niets voor. Het is jammer voor Pechtold, Sap en Slob, maar de bereikte overeenstemming is niet meer dan een lege huls. Pas als de beleidsvoornemens zijn ingevuld op het Ministerie van Financiën en zijn uitgewerkt en het CPB de cijfers heeft doorgerekend, pas dan praten we verder. Ik vrees voor de onhaalbaarheid van de genomen besluiten. Links dacht rechts hiermee te kunnen redden, maar het resultaat zal zijn dat de problemen alleen maar groter worden.

Ik stel een aantal opmerkingen bij het bereikte resultaat. Er zijn twee denkrichtingen voor het oplossen van de euro- en de overheidsschuldencrisis in de eurozone. De eerste is die van mevrouw Merkel. In haar kamp zitten wat symphatisanten waaronder Rutte en de Jager en een aantal ja-knikkers omdat hun steun nodig hebben van Duitsland en van Brussel. Vooral Nederland heeft het Duitse voorstel om de hoogste prioriteit toe te kennen aan een strenge begrotingsdiscipline, die wordt uitgevoerd door de Europese Commissie, verdedigd. Luidkeels hebben premier Rutte en minister van financiën de Jager bepleit dat de enige oplossing van de problemen ligt in het afdwingen van een emu-saldo norm van -3% en een emu-schuld van 60% van het bbp voor alle eurolanden. Wat ik niet begrijp is de hoge toon die Merkel in dit proces heeft aangeslagen. Duitsland en Frankrijk, de Europese as, hebben beiden een staatsschuld >80% van het bbp. Een aantal financiële instellingen van naam en faam hebben gepleit toch vooral voor de eurolanden met credits op de financiële markten, laat ik zeggen de landen met een AA en AAA-status, de hoogste prioriteit te geven aan het herstel van de economische groei. Daarvoor hebben de afgelopen periode zowel Christiane Lagarde, topvrouw bij het IMF, Mario Draghi, president van de ECB, Klaas Knot, president van DNB, de OESO, en de G20 gepleit om daarmee de handel met de zwakkere eurolanden en het herstel van de wereldeconomie te ondersteunen. Onbegrijpelijk dat politici, veelal ontdaan van enige kennis van economie en financiën, die adviezen in de wind hebben geslagen. Niet meer alleen in Griekenland maar ook elders worden de dictaten uit Berlijn, middels Brussel, afgedwongen in de eurozone. Laat ik als eerste stellen dat ik van oordeel ben dat de politiek krachtdadig moet gaan optreden. Ik ben voor hervormingen, ik ben voor stimulerende maatregelen voor een structurele economische groei, ik ben voor het terugbrengen van begrotingstekorten. Niet terug van -4,6% naar -3,0% maar in minder stringente stappen om te voorkomen dat de verzorgingsstaat niet met één haal onderuit wordt gehaald. De werkelozen moeten aan het werk, de woningmarkt moet van zijn slot af, de zorg moet hervormd worden, waarvan niet aan de burgers de rekening moet worden gepresenteerd en het koopkrachtplaatje moet zo min mogelijk worden belast. Want een lagere koopkracht, leidt niet tot een herstel van de economische groei en dus ook niet tot een hoger consumentenvertrouwen. Dat hebben Wilders, Samson en Roemer scherp gezien. In dit beeld bezien heeft het kabinet Rutte-1 weinig tot geen bijdrage geleverd. En wat nog veel erger is, is dat bewindslieden en -vrouwen van dit kabinet nu massaal voor de media verklaren dat ze van een zware last bevrijd zijn om al de a-sociale maatregelen van dit kabinet te verdedigen en door te drukken. Dat zijn nog eens echte farizeeërs. Wat dit kabinet 1½ jaar lang heeft gedaan is vooral 'dom' bezuinigen. Wat is er terecht gekomen van de aangekondigde €18 mrd bezuinigingen en wat komt er terecht van de voorliggende €11,7 mrd (in plaats van de €14,2 mrd van het Catshuis-overleg). Ik behoor niet tot de achterban van Wilders, ik verwerp uitspraken die hij doet over de Islam, allochtonen, het meldpunt overlast Oost-Europese gastarbeiders en de hoofddoekjes. Maar de vraag die ik de laatste dagen heb getracht te beantwoorden namelijk of hij met het opblazen van het Catshuis-overleg, na 7 weken beraadslagingen, nu goed of slecht werk heeft verricht, is helder. Hij kon vorige week niet exact onder woorden brengen waarom hij er op het allerlaatste moment een punt achter zette, maar toch volgde hij zijn gevoel: 'dit kun je niet verkopen aan Henk en Ingrid'. De zwarte piet lag al direct bij hem, want ja de VVD en het CDA hadden dit niet gewild. Toch is het goed dat Wilders de stekker uit de coalitie heeft getrokken. Uiteindelijk heeft de Kunduz-coalitie Rutte en de Jager moeten redden, maar niet met mijn zegen. De AOW moet sneller omhoog, laat ik zeggen in 2020 op 67 jaar. Met in het achterhoofd dat die leeftijd naar de 70 jaar moet. Wijzigingen in de WW zijn, wat mij betreft, akkoord. Voorstel hypotheekrenteaftrek is veel te dun. Ik zeg, dat als je de woningmarkt, koophuizen wel te verstaan, wilt steunen de renteaftrek moet worden beperkt tot een max. hypotheekbedrag van de norm van de Nationale Hypotheek Garantie van €350.000. En niet in 30 jaar maar in tien jaar. Waarom moeten de huurhuizen duurder worden? Wie steekt dat in zijn zak. Weten we het nog: dit is sociale woningbouw. Ik ben daar faliekant op tegen. Ik zie het nut er niet van in, wel voor scheefwonen, maar doe daar dan iets aan. De patiënt moet meer gaan betalen voor de AWBZ. Wat is de motivatie ervan? Daar gaat nog veel verzet over ontstaan onder de burgers/patiënten. Overdrachtsbelasting, reiskostenvergoeding, nullijn ambtenaren, loonstijgingen marktsector afromen: geen commentaar. De mensen met de sterkste schouders gaan éénmalig wat meer belasting betalen , de zogenaamde jaloezie belasting (dat werd hoog tijd) evenals voor de bonussen, een hogere accijns op tabak, alcohol en frisdrank, geen commentaar. Wel over het hogere BTW tarief, dat niet tijdelijk maar blijvend naar 21% gaat, en een hogere belasting op fossiele brandstoffen gaan de koopkracht aantasten met alle negatieve gevolgen die dat voor de groei kan betekenen. De effiencykorting op ministeries en een verhoging van de bankenbelasting, ja en misschien. De vraag aan het CPB is tot hoeveel emu-saldo deze voorstellen gaan leiden, als de correcties op de €18 mrd bezuinigingen worden meegenomen? Ik zet in op meer bij de 4½ dan bij de 3%. Dat is een latere zorg. En tot Diederik Samson zeg ik: jouw tijd komt nog als de politiek met de billen bloot moet. Ik ga terug naar de actualiteit. BNR: Er mag absoluut niet aan de Europese begrotingseisen getornd worden. Dat laat Bondskanselier Angela Merkel weten. "De onderhandelingen over het begrotingspact zijn afgerond, het is ondertekend door 25 regeringsleiders en is geratificeerd door Portugal en Griekenland. Maar daarmee is het nog geen verstandig besluit ook al staan in heel Europa de parlementen op het punt de afspraken aan te nemen''. "Er valt niet opnieuw over te onderhandelen, zegt Merkel.'' Maar daarmee is het onderwerp niet van tafel, want Frankrijk, Spanje en Italie gaan het weer op de agenda zetten, zeer tot ongenoegen van de Duitse bondskanselier. Heel onzeker is de eventuele presidentswisseling in Frankrijk. François Hollande heeft in zijn campagne aangegeven dat hij als president opnieuw over de strengere begrotingsafspraken zou willen onderhandelen. Deze week noemde hij een compromis denkbaar, als er naast het begrotingspact ook afspraken komen die de economische groei stimuleren. Maar hoe ver wil Merkel gaan om dat ook echt voor elkaar te krijgen? Merkel creëert een beetje een beeld dat, als Hollande in Frankrijk aan de macht komt, de discipline bij Frankrijk weer weg zou gaan en de schulden alleen maar erger zullen worden. Wat Merkel niet wil accepteren is dat 'te snel en te veel bezuinigen' lang niet altijd en overal lukt. Ik vrees dat de aan Griekenland opgelegde voorwaarden niet uitvoerbaar zijn in het gegeven tijdsbestek. En laten we daarbij wel in ogenschouw nemen dat de schuld van alle Griekse ellende op Merkel haar schouders terecht komt. De Duitsers proberen 65 jaar na de oorlog opnieuw de Grieken op de knieën te krijgen. In feite gaat het in de eurozone om macht. Op zich is begrotingsdiscipline een uitstekend middel voor een stabiel en economisch sterk Europa. Alleen niet altijd en overal. Merkel wil afdwingen dat haar wil aan alle staten wordt opgelegd. En in dat krachtenspel hebben Rutte en de Jager haar zijde gekozen. Natuurlijk weet ik ook wel dat er hoognodig in Europa orde op zaken moet worden gesteld. Graag zelfs. Maar voor welke prijs en waar gaat Europa naar toe. Wat is de visie en hoe ziet, over 10 jaar, het perspectief eruit? Sarkouzy heeft er een puinhoop van gemaakt: die moet eerst worden opgeruimd en daarna moet er orde op zaken worden gesteld. Hollande zal dat op zijn wijze willen doen en zich niet op willen laten schepen met het dichtgetimmerde begrotingspact, dat Merkel wil doordrukken. In feite zie ik Hollande als de laatste reddingsboei om te voorkomen dat Duitsland de macht in Europa overneemt. Wat dat betreft hebben wij van Rutte en de Jager niets te verwachten. In Europa is het vooral de Jager, die de gebeten hond is, want hij heeft Europa de Duitse beleidsdiscipline, door de strot geduwd. Dat heeft ons land veel good-will in Europa gekost. De vraag is wat het demissionaire kabinet gaat doen als Olli Rehn de lovende woorden over de Nederlandse begroting terug moet nemen en aanvullende bezuinigingen oplegt. Dan zullen we kleur moeten bekennen: voor of tegen 'ijzeren' regels van de bondspresidente. Een actueel probleem ontstaat momenteel opnieuw in Spanje: de werkeloosheid is opgelopen tot 24%. Dat betekent dat bijna van iedere vier Spanjaarden er één werkeloos is. Geen werk betekent een lager inkomen, dat veroorzaakt een lagere koopkracht, dat leidt bij meer Spanjaarden dat ze hun vaste lasten niet meer kunnen betalen als de maandelijkse hypotheekbetaling. Daardoor zullen de huizenprijzen nog verder dalen, waardoor de banken nog zwaardere verliezen moeten nemen en dat leidt ertoe dat de Spaanse overheid opnieuw geld moet stoppen in wankelende banken. Uiteindelijk stijgt de rente die Spanje moet gaan betalen op de financiële markten voor nieuwe staatsleningen, waardoor de begrotingstekorten verder gaan oplopen. En dat laatste is nu net wat Merkel juist niet wil. Maar de vraag is dan: wie steekt Spanje de helpende hand toe? Ik zie ook in Italië het 10-jarig staatspapier oplopen naar de 6%. Als gevolg waarvan de rente daar oploopt: ? Terug naar de vraag waar Nederland nu staat? Vanuit een vogelperspectief zijn er 2 grote problemen, die niet in een handomdraai kunnen worden opgelost. Dat betekent dat het continent Europa achterstand oploopt in wat ik maar noem de Nieuwe Wereld. Al in 1992 is in het Verdrag van Maastricht vastgelegd dat er een Europese muntunie moest komen, die zou moeten kunnen steunen op een politieke unie. De afspraken van de 12 leden, die er toen waren, was transparant: de staatshuishoudboekjes zouden op orde moeten komen en blijven. De politici van toen waren zwaargewichten. Tien jaar later bleek er geen draagvlak meer te zijn voor die afspraken, niet onder de politici, niet onder de burgers. Toen helder werd dat alle 17 eurolanden voor elkaars schulden verantwoordelijk waren, kropen de politici in hun schulp. Niemand van de rijkere eurolanden, maar dan ook echt helemaal niemand, heeft het lef gehad, aan de burgers duidelijk te maken in welke slangenkuil wij terecht zijn gekomen. Merkel niet, Sarkouzy niet en Balkenende, Zalm en Rutte ook niet. Er is niemand die het Europese perspectief op zijn/haar netvlies heeft. Een andere verstoorder van de politieke rust en de opkomst van extreem links en extreem rechts is een nieuwkomer aan het front, die hoge eisen stelt. Dat zijn de financiële markten. Ons financiële systeem is daar debet aan. Centrale banken, b.v. die van de VS, Europa en Japan, hebben op een totaal onverantwoorde wijze de 'geldpersen laten draaien'. Dat heeft veel, veel teveel, 'bad money, in de markt gezet. De laatste lening van de ECB schiep >€1.000 mrd 3-jarig papier tegen 1% 's jaars met als doel banken staatspapier te laten kopen, waar de ECB geen mandaat voor heeft, en daarmee geld te laten verdienen. Spaanse banken lenen dat voor 1% en maken daarmee een rendement van stel 5 a 6%. Het haalt voor de Europese Centrale Bank wat druk van de ketel. Maar wat gaat er gebeuren als daardoor de inflatie op gaat lopen of als het vertrouwen in een 'wereld'valuta wegvalt? De ECB houdt met deze actie een honderdtal zwakke Europese banken overeind, banken die deze crisis niet zouden mogen overleven. De vraag is namelijk of over 3 jaar de ECB dat geld terug krijgt van de banken die het hebben geleend? De enorme hoeveelheden overtollig geld in omloop zoeken naar rendement. De markten tezamen hebben macht ontwikkeld waarmee ze de politiek gijzelen. Niet de politiek bepaalt het beleid, maar de financiële markten. We hebben het dezer dagen nog weer eens kunnen aanschouwen in de 2e Kamer. De credit-agencies zijn een tool daarin. Het moet de politiek duidelijk zijn dat zij moeten gehoorzamen aan de regels die de markten ze opleggen. Vanwege de extreem lage rentes voor de $ en de € wordt er steeds meer getwijfeld aan de houdbaarheid van het financiële systeem. Deze bulk van overtollig geld moet eerst worden afgebouwd voordat een nieuwe generatie kan gaan bouwen aan een Nieuwe Wereld. In de tijd dat ik nog in het bankvak werkte was er een basisrente voor AAA-landen van 4% + een inflatiecorrectie. Nu zou je daar een toeslag moeten rekenen voor meer risico's. Vanuit dat oogpunt bezien is 6% voor 10-jarig Spaans papier nog te laag. De waarde van het geld wordt bepaald door vraag en aanbod en het aanbod is momenteel groter dan de vraag. Zo simpel is het.

Het economisch vertrouwen in de landen van de eurozone is in april onverwacht sterk gedaald. De index waarmee de Europese Commissie het vertrouwen in de eurolanden meet, daalde in april van 94,5 naar 92,8. Na een kleine verbetering in de eerste 3 maanden van het jaar viel het vertrouwen deze maand terug tot het niveau van december. Vooral onder producenten in de industrie en de dienstensector nam de somberheid toe. Het oordeel over het ondernemingsklimaat in de eurolanden verslechterde verder, door toegenomen pessimisme over onder meer de exportorders en de productieverwachtingen. In de hele Europese Unie bleef het vertrouwen gemiddeld op hetzelfde peil als in maart. Dit kwam vooral door een sterke opleving in Groot-Brittannië, waar het vertrouwen klom tot het hoogste niveau sinds juli vorig jaar. In Nederland verbeterde het oordeel over de economie ook. Maar het vertrouwen ligt hier echter nog altijd onder het gemiddelde van de eurozone.

BNR: Het debat in de 2e Kamer over de concept begroting 2013: Diederik Samsom zegt vooral te willen bouwen aan een land van na de bankencrisis, eurocrisis en het meest rechtse kabinet ooit. "Mensen die extra begeleiding nodig hebben, moeten die ook krijgen. Ik wil een land waarin leraren en agenten worden beloond en een eerlijke verdeling van de gevolgen van de crisis." Volgens Samsom wordt er een "enigszins gemankeerd debat" gevoerd. "Het roept vragen op: hoe nu verder? De fracties hebben zich op voorhand gebonden aan een pakket waarvan we de effecten niet kennen. “Er wordt vrijwel niets gevraagd van de hoogste inkomens, het is niet de nieuwe start waar Nederland naar snakt. De kosten van de kinderopvang stijgen enorm. Het bevriezen van salarissen is geen goed plan als het alleen maar makkelijk snijden is.”

Geert Wilders waarschuwt dat met dit akkoord "niet alleen de Hedwigepolder de zondvloed wacht". "In elke huiskamer in Nederland gaat het regenen. We hebben zeven weken lang onze rug recht gehouden, maar FC Kunduz boog binnen 24 uur. Eén mailtje uit Brussel en iedereen springt in de houding." "In 24 uur is een pakket in elkaar geflanst dat de burger zo hard treft. Voor de hardwerkende belastingbetaler is dit een waardeloos akkoord. FC Kunduz tekent nog snel even een capitulatie voor Brussel. Volgend jaar eist holle bolle Brusselse Gijs nog eens extra geld om in een bodemloze put te gooien. Kent hun hebzucht een grens, is hun honger ooit gestild? De rekening van de eurocrisis komt bij de burgers, vooral bij aow'ers. Henk en Ingrid moeten bloeden op bevel van Brussel. FC Kunduz is vooral FC Knudde. De hypotheken gaan eraan."

CDA-fractievoorzitter Sybrand van Haersma Buma is blij met de constructieve opstelling van andere partijen. "De brief die we bespreken is lang en anders van toon. De Jager is als een werveldwind door de Tweede Kamer getrokken en heeft drie fracties bij elkaar gezet. D66 heeft de partijbelangen aan de kant gezet toen de coalitie zijn hand uitstak." "Sap, Pechtold en Slob krijgen een pluim, én collega Blok. Dit is zo'n week waarin je niet wegloopt, maar je verantwoordelijkheid neemt. De politiek is er voor Nederland, niet andersom. Het beste voorbeeld is de woningmarkt: wie had kunnen denken dat er zo veel draagvlak zou zijn voor hervormingen?" Hij doelt daarbij met name op de koop- en de huurmarkt en op de overdrachtsbelasting."Bezuinigen doet pijn. We willen onze kinderen niet opzadelen met onze schulden. Wij als Tweede Kamer stonden voor de keuze: werken we ons omhoog uit de crisis of zinken we er juist dieper in?"

SP-voorman Emile Roemer ziet een aantal verbeteringen ten opzichte van het Catshuis-akkoord. "Maar ik kan in een half uurtje onmogelijk beoordelen hoe het er precies uit gaat zien. De ggz-bezuinigingen worden bijvoorbeeld maar gedeeltelijk teruggetrokken. De verhoging van de BTW zal de koopkracht verder laten dalen. Het is schandalig om mensen uit de publieke sector te straffen voor waar ze niet verantwoordelijk voor zijn." Een snellere verhoging van de AOW-leeftijd ziet Roemer al helemaal niet zitten, evenmin als versoepeling van het ontslagrecht. "Dit zijn niet de sociaal menselijke maatregelen waar we op zitten te wachten. Na de verkiezingen zullen we links of rechtsom opnieuw de begroting beoordelen. Dan zullen we zien hoe de verhoudingen liggen." Volgens Roemer moeten we toe naar een eenmalig investeringsprogramma om de economie een impuls te geven. "Wij zijn bereid mee te denken, vooral nu de bouw en het MKB schreeuwen om hulp. Haal maar werk naar voren en investeer erin zodat meer mensen werk krijgen in 2013."

D66-fractievoorzitter Pechtold wijst erop dat het akkoord zowel op de korte als op de lange termijn gericht is: "De blik op de toekomst, op de komende verkiezingen en op een nieuw kabinet. Maar nu moest er eerst een klus geklaard worden. We moeten laten zien wat we wel kunnen en waar we elkaar kunnen vinden. Die handschoen is opgepakt en De Jager heeft zich constructief opgesteld."

SGP'er Kees van der Staaij toont zich geïrriteerd dat Pechtold hem niet betrokken heeft bij de gesprekken van de afgelopen dagen. "Je zag in het interruptiedebatje hoe het ging met de Kunduz-partijen. Ze zijn toch een beetje buiten de boot gevallen doordat de Kunduz-coalitie een blok gevormd had".

Fractievoorzitter Jolande Sap zegt vooral te betreuren dat Diederik Samsom de handschoen niet heeft opgepakt. "Als de PvdA had ingestemd met de 3% had er meer gerealiseerd kunnen worden."

Premier Mark Rutte noemt de ontwikkeling van de afgelopen dagen 'ongekend'. "Er is een ongelofelijke prestatie neergezet. Het is cruciaal dat de financiële markten het vertrouwen behouden. Anders gaat de rente omhoog en verliezen we miljarden." "Het is ongekend wat er gebeurd is in onze parlementaire geschiedenis. Schulden hoeven niet te worden doorgeschoven en het is ongelofelijk goed nieuws dat dat is gelukt. Natuurlijk moet er nog veel gebeuren, alle partijen hebben plussen en minnen. Maar de eerste grote stap is gezet." Prinsjesdag vindt plaats met de oude Tweede Kamer. 20 mei treedt er dan een nieuwe Kamer aan.

Ook minister van Financiën Jan Kees de Jager kreeg nog even de kans om zijn dank uit te spreken voor de inzet. "Laat ik beginnen met complimenten te maken naar de Tweede Kamer. Ik heb met elke fractievoorzitter kunnen spreken. Inmiddels is duidelijk dat de crisis niet alleen conjunctureel zit. We moeten de komende jaren schulden afbetalen. Het is cruciaal dat er nu maatregelen worden genomen, mede met het oog op de stabiliteit van de financiële maatregelen." Een opmerkelijk aspect van dit pakket is De Jager niet ontgaan. "We hebben Europa kunnen overtuigen door het terugdraaien van bezuinigingen. Dat is zonder precedent. Daarom brede overeenstemming die bereikt is zo belangrijk." Dit pakket is een teken van leiderschap in moeilijke tijden. Het laat zien dat Nederland niet verlamd is door politieke maatregelen. Als de nood echt aan de man is weten we elkaar hier te vinden. De economie moet worden versterkt. Het pakket bevat belangrijke hervormingen op het gebied van de arbeidsmarkt, de woningmarkt. Daar werd al decennia over gesproken. En ook leveren we met deze maatregelen een significante bijdrage aan het klimaat, duurzaamheid en energie."
Volgens econoom Sylvester Eijffinger heeft vooral de arbeidsmarkt baat bij de aangepaste plannen. "Voor het arbeidsmarktdossier was niets geregeld. Nu wordt ten eerste het ontslagrecht aangepakt, de eerste zes maanden van de ww geprivatiseerd en de pensioenleeftijd verhoogd vanaf 2015, hoewel je daar nog weinig inkomsten van hebt tot 2013."

De PvdA staat voorlopig met lege handen. Pas in de loop van de dag deed Jolande Sap een laatste poging om Diederik Samsom en consorten alsnog bij de 'coalitie' te betrekken, maar de sociaal-democraten konden zich onvoldoende vinden in een deel van de maatregelen. PvdA-Kamerlid en financieel woordvoerder Ronald Plasterk kan zich zelfs niet voorstellen dat andere 'linkse' partijen wel akkoord gaan met "zo'n pakket". “Wij zijn ook nu bereid om mee te denken. “Het kan veel beter en dat zullen we de komende maanden merken. Het is nu aan de kiezer. Ik vind dat links Nederland op een acceptabele manier wordt gespleten.” "Ik vind het vervelend, ik vind het niet goed voor het land. En ik vind het overigens ook onbegrijpelijk dat partijen die dus nog kortgeleden met ons op het Malieveld bezwaar maakten tegen bezuinigingen op de WSW, op de sociale werkplaatsen, dat die nu dus akkoord gaan met een pakket waarin dat niet wordt teruggedraaid. en datzelfde geldt voor cultuur en een hoop andere terreinen."

De Europese Commissie kan tevreden zijn, denkt Sweder van Wijnbergen. Het overeengekomen pakket zal goed vallen in Brussel. Er worden knelpunten weggehaald. Een nieuwe regering kan alles weer anders doen, maar dat is niet erg. De kiezer kan zich hier later over uitspreken. De VVD wordt de grootste, D66 doet het ook goed, dan gaat VVD kijken naar fracties die nu hebben meegedaan." Verslaggever Stefan de Vries verwacht vooral dat de EC blij is met een toezegging over de 3 procent begrotingsnorm. "Waar het om gaat is dat Nederland zich aan de norm kan houden, daar waren veel zorgen over." Er ligt nog niks, de rekensommen zijn nog niet gemaakt, maar in Den Haag geldt gewoon: je hoort er altijd bij te zitten.

Standard & Poor's heeft de kredietwaardigheid van Spanje met twee stappen naar beneden bijgesteld. De kredietbeoordelaar verlaagt de kredietstatus van Spanje van A naar BBB+. S&P waarschuwt voor verdere verlagingen. De kredietbeoordelaar vreest dat de Spaanse overheid meer schulden moet maken om banken te ondersteunen. Ook denkt het ratingbureau dat de Spaanse begrotingsproblemen zullen toenemen, omdat de economie blijft krimpen.

De Amerikaanse economie is in het eerste kwartaal met 2,2 procent gegroeid op jaarbasis. De groei was daarmee lager dan in het laatste kwartaal van 2011. In die periode werd een plus van 3 procent op jaarbasis gemeten. De terugval werd voor een groot deel veroorzaakt doordat bedrijven minder voorraden opbouwden dan in het voorgaande kwartaal. Daarnaast namen de investeringen van bedrijven voor het eerst sinds het vierde kwartaal van 2009 af. Een groot deel van die daling werd tenietgedaan doordat consumenten meer uitgaven. Hun bestedingen, goed voor 70 procent van de Amerikaanse economie, namen met 2,9 procent toe. Dat is de sterkste groei sinds de laatste 3 maanden van 2010.

Italië heeft vandaag aanzienlijke rentes moeten bieden om 5- en 10-jarige staatsleningen te slijten. Het rendement op de leningen liep op tot het hoogste niveau sinds januari. Italie haalde 2,5 miljard euro op met de 10-jaarslening. Het rendement op die obligaties steeg tot 5,84 procent, tegen 5,24 procent bij de vorige vergelijkbare veiling eind maart. De 5-jaarslening bracht 2,4 miljard euro op, tegen een gemiddeld rendement van 4,86 procent. Eind vorige maand volstond een rente van 4,18 procent. Spanje: de totale opbrengst van de veiling voldeed aan de verwachtingen van de overheid en van analisten. ,,De prijs roept echter de vraag op hoe lang Italië zichzelf kan financieren op een niveau dat door velen als onhoudbaar wordt gezien'', stelt een Londense strateeg van de Rabobank. De twijfels over de obligaties van zwakkere eurolanden namen weer toe nadat kredietbeoordelaar Standard & Poor's (S&P) de rating van Spanje opnieuw had verlaagd. De rente op 10-jarige Spaanse obligaties liep daardoor vandaag op tot 5,97 procent, tegen circa 5,8 procent een dag eerder.

Kredietbeoordelaar S&P heeft de Finse mobieltjesfabrikant Nokia afgewaardeerd naar junkstatus. De waardering van Nokia ging van BBB- naar BB+ met een negatieve outlook. Dat betekent dat de kredietwaardigheid nog verder verlaagd kan worden. De kredietverlaging geeft de lagere verwachting aan die S&P heeft over de omzet van Nokia-toestellen en de winstgevendheid van het bedrijf. Deze maand rapporteerde Nokia een verlies over het eerste kwartaal. Het Finse concern kwam diep in de rode cijfers terecht en zag ook de omzetcijfers in een vrije val belanden. Nokia boekte een megaverlies van €1,34 miljard. De omzet daalde met 29% naar €7,35 miljard, het laagste niveau sinds 2004. Eerder deze week verlaagde Fitch Nokia al naar junkstatus in reactie op de slechte bedrijfsresultaten.

Friesland Bank heeft in 2011 een nettoverlies van 350 miljoen euro geleden. De bank werd vorig jaar hard geraakt door de financiële crisis. De bank moest daardoor €130 mln afschrijven op kredieten. Daarnaast werd het belang van 23% in Van Lanschot Bankiers €138 mln minder waard. De bank streepte ook €135 mln aan 'latente' belastingvoordelen weg. Door de grote afschrijvingen nam de kapitaalpositie van de bank sterk af. De ratio voor het kernkapitaal (tier 1) halveerde ruimschoots tot 4,2 procent. Dat is ver onder de minimumeis van 9 procent die de Europese bankentoezichthouder EBA hanteert. Dankzij de goedkope kredieten van de Europese Centrale Bank (ECB) voldeed de liquiditeitsposite van Friesland Bank wel aan de eisen.

Slotstand indices 27 april 2012/week 17: AEX 310,75; BEL 20 2.220,90; CAC 40 3.266,27; DAX 30 6.801,32; FTSE 100 5.777,11; SMI 6.116,36; RTS (Rusland) 1594,20; DJIA 13.228,31; Nasdaq 100 2.741,34; Nikkei 9.520,89; Hang Seng 20.741,45; All Ords 4.433,40; € $1,3251; goud $1662,80. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.