UPDATE28032015/265 ‘ Das Vierte Reich ‘

Ik heb dit blog gedeeld in twee versies. Blog 265, dat is dit blog en Blog 265a dat helemaal is gewijd aan TTIP en ISDS. Wij zijn als land tegen de overdracht van soevereiniteit aan Brussel. Wij hechten aan onze Democratie en Rechtspraak. Wij gaan voor het Vrije Woord en onze Natuur. Als wij de doorgaan met de besprekingen met de Amerikanen op de ingeslagen weg over het sluiten van een vrijhandelsverdrag tussen Europa met de VS: het Trans-Atlantisch Handels- en Investeringspartnerschap (TTIP) en het investeringsbescherming en -arbitrage (Investor-State Dispute Settlement, ISDS) dan bepalen Amerikaanse multinationals binnen tien jaar onze rechtsgang, onze sociale rechten en onze samenleving. Dan gaat Europa leeggeplukt worden zoveel en zolang ze dat kunnen. Wij gaan ons uitleveren aan het Amerikaanse kapitalisme, met desastreuze gevolgen voor de bevolking van Europa. Die hebben een enge ziekte die uiteindelijk onze sociale en culturele waarden vernietigt om aan hun onbeperkte hebzucht te voldoen. Dit gaat erger worden dan de oorlogen die we hebben moeten doormaken in de vorige eeuw. De roep om krachtige Europese leiders wordt luider om ons voor dit onheil te behoeden. Maar laat ik duidelijk over het sluiten van een vrijhandelsverdrag van Europa en de VS. Als dat voor Europa financiële voordelen oplevert met versterking van de interne handel, dan ondersteun ik dat, ondanks dat critici zeggen dat die voordelen minimaal zijn. Mijn angst ligt op het gebied van milieu, natuurbescherming, afbraak van ons sociale stelsel, onze Rechtsorde, ons democratisch bestel en de afhankelijkheid, die dreigt, van het Amerikaanse grootbedrijf, inclusief de banken. Ik wil onder geen enkele voorwaarde onze toekomst in handen leggen van Amerikaanse, Chinese of Russische machten. Lees en huiver blog 265a.

Dit blog is grotendeels gewijd aan het Griekse dossier. Het Duitse magazine Der Spiegel verscheen vorig weekend met een provocerende cover waarop Merkel staat tezamen met zeven Nazi-topmannen onder de kop “Hoe de Europeanen naar de Duitsers kijken: de Grote Overmacht”, bedoelt wordt op economisch gebied. Duitsland tracht de Grieken met strenge eisen in het gareel te krijgen binnen de eurozone, maar volgens de Grieken staat er nog een oorlogsschuld uit van vele (honderden) miljarden. Duitsland en Griekenland liggen al wekenlang op ramkoers. Zelden heerste er zo’n gespannen sfeer tussen twee landen uit de eurozone. Griekenland moet snel met een lijst gedetailleerde hervormingen komen, anders krijgt het bijna failliete land geen geld meer, althans daar wordt mee gedreigd. Het gaat om €1,8 mrd uit het Europees hulpfonds, €1,9 mrd van de ECB en 3,5 mrd van het IMF. Een concept-lijst met voorgenomen hervormingen is er. Positief is dat de EC nog €1,8 mrd voor investeringen door de Grieken beschikbaar heeft. Juncker heeft toegezegd de Grieken te gaan helpen met het indienen van projecten. Voor de Brusselse groep, voorheen de trojka geheten, en voor de Duitsers zijn de Griekse hervormingen en bezuinigingen nog niet voldoende. De Grieken hebben nog drie weken om met verdergaande sociaal/economisch- en financiële ingrepen te komen. De geldschieters blijven wachten op het moment dat de Grieken op hun knieën smeken om geld en zich bereid verklaren 'alles' te doen om een nieuwe tranche leningen beschikbaar te krijgen. Sterk op de voorgrond staan 'belastingen' voor de Griekse rijken. Kredietbeoordelaar Fitch heeft het Griekse staatspapier verder afgewaardeerd. De rating ging van 'B' naar 'CCC', in het systeem van Fitch de laatste trede boven 'in default' ofwel failliet. Een nieuwe beoordeling van Griekenland stond eigenlijk pas voor medio mei op de agenda. Maar de 'ontwikkelingen in Griekenland' maakten een eerdere rapportage nodig, aldus Fitch. Griekenland heeft inmiddels een lijst met hervormingen ingediend in Brussel. Die moeten de weg vrij maken voor nieuw steungeld op heel korte termijn. De Grieken hebben namelijk haast, want medio april zou de schatkist leeg zijn. In de taal van Fitch staat de financiering van de Griekse overheid onder druk, vanwege onder meer 'een gebrek aan markttoegang'. Fitch verlaagde zijn groeiverwachting voor de Griekse economie ook fors, naar 0,5% voor dit jaar. In januari had Fitch nog 1,5% groei in zijn modellen staan.

In de internationale media, behalve der Spiegel en de Duitse TV-zender ARD kom ik in Nederland steeds meer sympathie voor de Grieken tegen. De tendens is dat 'de 'humanitaire' terreur die de nazi's tijdens WOII hebben uitgevoerd nooit verjaart. In Trouw las ik een column van Ephimenco over de Nazi wreedheden begaan in WOII. Nieuwsuur besteedde eveneens aandacht aan de herstelbetalingen van het Nazi-beleid in de periode 1941-1944. De Duitsers zijn daar als beesten tekeer gegaan. Helmut Kohl heeft tijdens zijn regeerperiode dat dossier gesloten. Nog steeds is het voor Berlijn een onbespreekbaar onderwerp. Enkele citaten uit de uitzending van Nieuwsuur. De Grieken hebben zo hun eigen agenda. Zij willen miljarden schadevergoeding van de Duitsers voor wat hen is aangedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Neem het bloedbad van Distomo, dat plaats vond op 10 juni 1944. Leden van de 4. SS-Polizei-Pantzergrenadier-Division pleegden een massamoord als represaille voor een aanslag van de partizanen. De SS'ers gingen ieder huis langs en vermoordden iedereen die zich binnen bevond. In totaal werden 218 mannen, vrouwen, kinderen en baby's vermoord. Het dorp werd na de vergeldingsactie volledig afgebrand en de meesten van de ca. 1800 inwoners moesten zich een ander onderkomen zoeken. De Duitsers gingen echt tekeer als barbaren. Een ooggetuige, die nu 87 is, doet daarover verslag: hij zag hoe de nazi’s van deur tot deur trokken en iedereen neerschoten. "Mijn moeder huilde en riep: we zijn met een klein kind en de Duitsers schoten op mijn moeder en trokken aan haar schort. We probeerden ons te verstoppen. Toen riep de buurvrouw: er huilt een klein kind. De Duitsers vermoordden haar en ook het kleine kind. Waar we ook keken, was bloed. Ze lieten niemand leven. Mensen, honden, vrouwen, kleine kinderen, ze vermoordden iedereen." Het bloedbad was één van de grootste gruweldaden van de nazitroepen in Griekenland. Maar Distomo was niet de enige plek waar de SS als beesten tekeerging. Ook op andere plaatsen schoten de nazi's onschuldige burgers neer. De nieuwe minister van Justitie, Nikos Paraskevopoulos, is er van overtuigd dat de regering de eis voor herstelbetalingen nooit zal intrekken. Ook moet de lening die nazi-Duitsland de Grieken afdwong nog steeds met rente worden terugbetaald. Dat bedrag zou inmiddels zijn opgelopen tot zeker €100 mrd, hoeveel precies wordt nog onderzocht. Dan zijn er ook nog de voorraad goudstaven bij de Griekse centrale bank, die werden geroofd. Dan nog de mijnen waar grondstoffen werden geroofd en alle plunderingen die hebben plaatsgevonden. Merkel wil daar niet meer over praten: dossier gesloten, maar ik verwacht dat daar het laatste woord nog niet over is gesproken. Paraskevopoulos: "Als we die €100 mrd niet hoeven betalen aan de Europese noodfondsen, zal dat een bruikbare steun zijn, ook al lost het niet al onze economische problemen op." Volgens het Griekse Constitutioneel Hof hebben de nabestaanden van de slachtoffers van het SS-geweld recht op €28 mln schadevergoeding. Daarover is met de Duitsers niet te praten: het dossier oorlogsschade gesloten is (maar door wie eigenlijk?). De emotionele discussie zou slecht getimed zijn en niet helpen bij de onderhandelingen over financiële steun aan het bijna failliete Griekenland. Maar is die eis van de Grieken overdreven en zelfs populistisch zoals de Duitse regering beweert? Zelfs in Duitsland beginnen daarover twijfels te ontstaan. Weekblad Der Spiegel stelt deze week de Duitse bezetting en het verzoek om herstelbetalingen aan de orde. Op de provocerende voorpagina is een fotomontage van bondskanselier Merkel als nazi te zien, in Griekenland. Het blad zegt in een commentaar dat de vergelijking met Hitlers Derde Rijk "natuurlijk onzinnig" is, maar de redactie wil de vraag oproepen of Duitsland niet opnieuw een "Europese hegemonie" aan het worden is, maar nu op economisch gebied. Citaten uit het artikel.

Wenn Alexis Tsipras (war Montag da) nach Berlin kommt, hat Angela Merkel zwei Möglichkeiten: Sie bekennt sich zu einer Europäischen Union, die mehr ist als eine Ansammlung ökonomischer Kennziffern. Oder sie lässt es bleiben. Dann kann man die EU bald begraben. Idiot, hier gilt doch rechts vor links! Und jetzt rast mir der in die Fahrbahn, obwohl ich Vorfahrt habe! Was tun? In die Bremsen treten, widerwillig zwar, um einen Unfall zu vermeiden? Oder doch lieber Gas geben? Schuldig ist doch der andere in seiner alten Schrottkarre. Hätte er mal besser aufgepasst. Und wozu hat man denn die tollen neuen Seitenaufprallschutz-Airbags? Die werden schon halten, da kann nichts passieren.

Angela Merkel, so scheint es, gibt Gas. Sie hat die ökonomische Gesamtlage in Europa analysiert und ihre Politik der eisernen Sparsamkeit als richtig identifiziert. Und jetzt bleibt sie dabei, sich nach deren Regeln zu verhalten, unbeirrbar. "Ich stehe ziemlich allein in der EU. Aber das ist mir egal, ich habe recht", wird die deutsche Kanzlerin im aktuellen SPIEGEL zitiert, und egal wie klein der Kreis war, in dem sie das gesagt hat, egal, in welchem genauen Zusammenhang er gefallen ist (hier ging es um die Rolle des IWF) – es ist ein fataler Satz aus dem Mund einer deutschen Regierungschefin. Was ist Europa wert, wenn es etwas kosten könnte? Man muss kein Freund Helmut Kohls sein, um ihn für seine Idee der Stellung Deutschlands in Europa zu bewundern: Ein Land, das in guter Nachbarschaft und stets in engster Abstimmung mit seinen europäischen Partnern agiert, in einen Staatenverbund eingebunden, der so eng und solidarisch miteinander verwoben ist, dass Grenzkontrollen überflüssig werden und Kriege undenkbar. Kohl hat diese Idee, wie offenbar so einiges in seiner politischen Laufbahn, in erster Linie monetär, mit dem in Deutschland vergleichsweise unbegrenzt zur Verfügung stehenden Bimbes zu verwirklichen versucht: DieEuropaïsche Union war von Anfang an ein vornehmlich ökonomisches Projekt mit einem ideellen Ziel. Über den freien Handel und die gemeinsame Währung sollten seine Bürger zu einer europäischen Identität finden. Hier liegt die europäische Sollbruchstelle: Was europäische Solidarität den Deutschen wert ist, wenn sie etwas kosten könnte und nicht nur die deutschen Exporte beflügelt, können wir gerade erleben. Wenig ist sie ihnen wert. Die europäische Identität, daran konnte kein Jugendaustausch etwas ändern, ist längst nicht so wichtig wie der Blick aufs eigene Konto. Merkel, mit ihr Wolfgang Schäuble und die traditionell xenophobe CSU haben, flankiert von der "Bild"-Zeitung, im eskalierten Streit mit Griechenland belehrt, gedroht und auftrumpfend das Ausscheiden des klammen Landes aus dem Euro als verschmerzbar umdefiniert. Der einzige Zusammenhalt: Das Geld. Sie reduzieren damit die Europäische Union auf eine Ansammlung ökonomischer Kennziffern. Was bei Kohl noch Mittel zum Zweck war, scheint bei ihnen der einzige Zusammenhalt zu sein: das Geld. Die Idee, was mit diesem Geld bezahlt werden sollte, ein gemeinsames Europa nämlich, scheint völlig verblasst. Man kann sich darüber streiten, ob die von Deutschland verordnete Sparpolitik ökonomisch richtig ist oder fatal. Für die Idee einer tatsächlichen europäischen Gemeinschaft ist sie in jedem Falle zersetzend: Das ist keine Gemeinschaft, in der sich Partner beschimpfen, belehren und gängeln. Wenn der griechische Regierungschef Alexis Tsipras nach Berlin kommt, könnte sich Angela Merkel darauf besinnen, dass Europa mehr sein muss als Kredite und Zinsen, damit es überleben kann. Sie könnte dem Griechen signalisieren, dass die Deutschen bereit wären, ihre alte Kriegsschuld anzuerkennen – wenn schon nicht in Form von Reparationszahlungen, die möglicherweise zahlreiche Forderungen anderer Nationen nach sich ziehen würden, so doch in Form einer Stiftung, die etwas tut für das deutsch-griechische Verhältnis. Sie könnte Wohlwollen und vielleicht sogar Entgegenkommen zeigen, wenn ihr der griechische Regierungschef Zusicherungen für Reformen macht – freilich, ernstgemeinte und substantielle Zusicherungen müssten es schon sein. Oder aber Angela Merkel beschließt, ihrer bisherigen Linie treu und hart zu bleiben, und Griechenland notfalls aus dem Euro fliegen zu lassen. Vielleicht rettet sie so die Währung über die nächsten Jahre. "Scheitert der Euro, dann scheitert Europa", hat die Kanzlerin oft gesagt. Aber wer sagt, dass Europa überlebt, wenn sie den Euro so rettet, dass dabei Europäer auf der Strecke bleiben? Angela Merkel könnte darauf bestehen, recht zu haben – und damit Europa ruinieren. De stellingname die der Spiegel in dit artikel aan de orde stelt is voor mij zeer herkenbaar. Ik heb al meerdere malen Merkel geprofileerd als de 'Keizerin van Europa'. Ze is hard in de leer, gevoelloos en dwingend en wijkt daar niet vanaf. Tsipras heeft dezelfde behandeling gekregen als François Gérard Georges Nicolas Hollande, bij zijn eerste bezoek, half mei 2012, als president van Frankrijk, aan Berlijn. Merkel had zogenaamd Sarkouzy aan alle kanten 'geholpen' om de Franse economie en financiën weer op orde te krijgen, maar de boedel die hij overdroeg aan Hollande was één grote puinhoop. Haar ego was zelfs zo sterk dat ze Sarkouzy had aangeboden zijn verkiezingscampagne te komen ondersteunen met haar persoonlijke aanwezigheid. Dat heeft Sarkouzy toch afgewimpeld. Hollande kreeg geen voet aan de grond in Berlijn. Maar hij vloog wel met lege handen terug naar Parijs. 'Ze geeft socialisten geen geld want die verkwisten het maar'. Hollande moest zijn eigen boontjes maar doppen. Dus geen Duitse steun en geen Europese. En dat werd voor kennisgeving aangenomen door de andere 27 Europese regeringsleiders. Tsipras is ook links en heeft dezelfde knipbeurt ondergaan. Uiterlijk ingetogen, onverzettelijk maar vooral terughoudend. Merkel doet niets, de Grieken moeten in Brussel, met de eurogroep, tot een vergelijk zien te komen: niet hier in Berlijn. Hier wordt geschiedenis geschreven, lieve lezers van dit blog. De Grieken hebben geen tijd meer en de Duitsers opteren voor een uittreden van de Grieken uit de Muntunie. Eén lastpost minder, zal Merkel denken. Het zou mij helemaal niets verbazen als er een scheuring gaat ontstaan in de eurozone. Frankrijk, Italië, Portugal, Cyprus en de Grieken gaan hun krachten bundelen: zuid tegen noord. En wat gebeurt er dan? Trouw kopte op de voorpagina, dinsdagmorgen, dat er 'zowaar wat warmte was tussen Tsipras en Merkel'. Dat is een wel heel optimistische benoeming van de kilte waarin het (staats)bezoek zich voltrok. Ze zouden hebben getracht ministapjes te zetten op weg uit de vertrouwenscrisis. Merkel wist exact waar ze mee bezigwas: berekenend. DFT schreef direct na afloop van de besprekingen dat de Griekse premier Tsipras tijdens zijn bezoek aan Berlijn bot heeft gevangen bij de Duitse bondskanselier Merkel, die het noodlijdende land geen enkele financiële toezegging deed. Behalve veel plichtmatige woorden over en weer en de wederzijdse belofte om elkaar voortaan vriendelijker te bejegenen dan in de afgelopen maanden, kwam het tijdens de bijeenkomst niet tot concrete afspraken. Tsipras gaf opnieuw aan dat Griekenland financieel aan de grond zit en graag nieuwe financiële afspraken wil maken met Europa. ,,We willen een nieuwe politieke mix bereiken", aldus Tsipras, die tot dusver louter op verzet stuit bij de eurolanden. Ook een rechtstreekse claim van de Grieken naar Duitse compensatie voor de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog, waar Tsipras opnieuw op hamerde, wimpelde ze af. ,,Natuurlijk zijn we ons nog altijd vol bewust van de vreselijke dingen die er gebeurd zijn", aldus de bondskanselier, maar een financiële claim wees ze echter van de hand. Wel gaf Tsipras aan dat Duitsland de Grieken heeft toegezegd te helpen bij de aanpak van de corruptie in het land, waarbij vanuit Berlijn juridische ondersteuning zal worden geleverd. Die laatste toezegging zet ik tussen haakjes, want ik hou het niet voor onmogelijk dat Merkel in Athene juristen willen hebben voor het beschermen van Duits vastgoed en andere Duitse belangen (denk aan het bedrijfsleven) in Griekenland in het geval dat Grexit (de Grieken stappen uit de euro) plaatsvindt. Het machtsspel tussen de Grieken en de eurogroep neemt ongewenste vormen aan, die gaan escaleren. Ik hou mijn hart vast dat dit helemaal fout gaat aflopen. Griekenland kan geen aanspraak meer maken op een bedrag van €1,2 mrd dat eerder door de eurolanden opzij werd gezet voor de steun van de Griekse bankensector. Dat meldde de Britse krant Financial Times naar aanleiding van een overleg tussen beleidsmakers uit de eurolanden.

Griekenland vindt dat het betwiste bedrag vorige maand onterecht is teruggegeven aan het Europese reddingsfonds EFSF. Volgens de andere eurolanden is daar echter geen sprake van. Een woordvoerder van het EFSF liet weten dat de zaak in de toekomst kan worden heroverwogen. Een terugboeking moet echter worden goedgekeurd door de ministers van Financiën van de eurolanden, waardoor een eventueel akkoord nog lange tijd op zich kan laten wachten. Die tijd heeft Griekenland niet, dat weet men ook elders in Europa. Dit is een stoot onder de gordel. Griekenland is wel hard op zoek naar geld, maar dit is een zware tegenvaller. Ik vraag mij af waar Juncker en de EC nu staat en wie zijn 'die beleidsmakers' waarover gesproken wordt? De Griekse overheid moet eind deze maand zo'n €1,7 mrd aan salarissen en pensioenen betalen en moet begin volgende maand €450 mln aflossen bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Zonder nieuwe steun uit de eurolanden dreigt het land niet aan die verplichtingen te kunnen voldoen.

Op Grenzenloos.org las ik een interessant artikel over de overeenkomsten en verschillen tussen de behandeling van de terugbetaling van schulden tussen Duitsland na WOII en de Grieken nu. Ik citeer: Na de Tweede Wereldoorlog werd de schuld van de Federale Republiek Duitsland drastisch verlaagd en herstelde de Duitse economie zeer snel. Dit werd mogelijk gemaakt door de politieke wil van de schuldeisers: de Verenigde Staten en zijn westerse bondgenoten Groot-Brittannië en Frankrijk. In een document uit oktober 1950 erkende Duitsland schulden die het voor en tijdens de oorlog opgedaan had. Een bijgaande verklaring stelde; 'de drie landen zijn het er over eens dat het inwilligen van eisen aan Duitsland op een gepaste manier moet gebeuren zodat implementatie geen ongewilde gevolgen heeft die de financiële situatie van de Duitse economie in gevaar brengen of een buitensporig effect hebben op de valutareserves. De drie landen zijn ervan overtuigd dat de Duitse federale overheid het hiermee eens is en dat herstel van Duitse kredietwaardigheid gepaard gaat met een adequate oplossing voor de Duitse schuld die rekening houdt met de Duitse economische problemen en alle deelnemers eerlijke onderhandelingen garandeert.' [Deze uitgangspunten laten zien dat de Geallieerden niet dezelfde fouten wilden maken door onhaalbare plichten op te leggen aan de verliezer van die wereldoorlog, als gedaan met het Verdrag van Versailles in 1919]. De vooroorlogse schuld van Duitsland, inclusief rente, bedroeg 22,6 miljard. De naoorlogse schuld werd geschat op 16,2 miljard. In het verdrag van London van 27 februari 1953 werden deze bedragen teruggebracht tot 7,5 en 7 miljard. Dit komt neer op een vermindering met 62,6%. In het geval dat de hoeveelheid beschikbare middelen sterk zou veranderen stond het verdrag toe dat betalingen tijdelijk opgeschort werden en er opnieuw onderhandeld zou worden over de voorwaarden. De geallieerde schuldeisers deden meer dan de schuldenlast verlichten. Zij wilden dat West-Duitsland een sterke economie zou hebben en een stabiel deel werd van het Atlantische AntiSovjet blok. Het idee was dat Duitsland in staat moest zijn om de schulden af te lossen en tegelijkertijd een sterke economische groei moest hebben. De levensstandaard moest gaan stijgen. Duitsland moest de schuld aflossen zonder armer te worden. Daarom accepteerden de schuldeisers dat Duitsland schulden vooral in marken af zou lossen en slechts in zeer kleine mate in harde valuta als dollars, Zwitserse francs of ponden. Ten tweede had het land in de vroege jaren vijftig een negatieve handelsbalans (het importeerde meer dan het exporteerde) en waren de schuldeisers het erover eens dat Duitsland minder moest importeren: Duitsland kon zelf goederen gaan produceren die voorheen geïmporteerd werden. Door toe te staan dat Duitsland de import verminderde en zelf goederen ging produceren accepteerden de schuldeisers dat hun eigen export zou afnemen. In 1950 en 1951 kwam 41% van de Duitse import uit Groot-Brittannië, Frankrijk en de VS. Als we daar het percentage van import uit andere schuldeisende landen die deelnamen aan de conferentie bij optellen is het totaal 66%. Ten derde stonden de schuldeisers Duitsland niet alleen toe om producten te exporteren, ze hielpen Duitsland ook met het bereiken van een positieve handelsbalans. De bovengenoemde overeenkomst bevat al deze elementen; ‘Het betalingsvermogen van de Duitse privé en publieke schuldenaren is niet slechts het vermogen om op tijd, zonder inflatie te creëren te betalen in DM maar ook het vermogen om de schuld te betalen zonder de huidige betalingsbalans te verstoren. Om het betalingsvermogen van Duitsland te bepalen moeten we een aantal factoren onder ogen zien, namelijk: 1. het productieve vermogen van Duitsland in de toekomst, vooral voor de export van consumptiegoederen en ter vervanging van import 2. Het vermogen van Duitsland om in het buitenland goederen te verkopen 3. De waarschijnlijke toekomstige handelsomstandigheden 4. de economische en belastingmaatregelen die in toekomst nodig kunnen zijn om een surplus in de export te verzekeren. Duitse rechters waren bevoegd om te beslissen inzake conflicten met schuldeisers. Het verdrag stelde expliciet dat in sommige gevallen ‘Duitse rechtbanken mogen weigeren een beslissing van een buitenlandse rechtbank of bemiddelend instituut uit te voeren’, bijvoorbeeld als dit in zou gaan tegen het publieke belang (Agreement on German External Debts, Article 17, 4). Andere belangrijke aspecten van het verdrag waren dat betaling van de schuld afhankelijk werd gemaakt van de draagkracht van de Duitse economie en er rekening werd gehouden met de wederopbouw van het land en de inkomsten uit de export. West-Duitsland zou niet meer dan een twintigste van de inkomsten uit export hoeven te gebruiken om schulden af te lossen. En met uitzondering van 1959 gebruikte het inderdaad nooit meer dan 4,2% van dergelijke inkomsten om schulden af te lossen. En omdat een groot deel van de schuld werd betaald in Duitse marken kon de Duitse centrale bank altijd meer geld drukken. De rente op de leningen werd bovendien verlaagd, tot tussen 0 en 5%. Ten slotte was er nog de Amerikaanse Marshall hulp aan Duitsland: 11737 miljoen tussen 3 april 1948 en 30 juni 1952 (de huidige vergelijkbare waarde zou ongeveer 10 miljard dollar zijn) en tussen 1954 en 1961 kwam daar nog eens 200 miljoen bij (ongeveer het equivalent van 2 miljard tegenwoordig). Dankzij dit soort maatregelen kon de West Duitse economie zich zeer snel herstellen en uiteindelijk in de vroege jaren negentig Oost Duitsland absorberen. Het is veruit de sterkste Europese economie. [Hoe ik de grootte van de Marshallhulp aan de Duitse Bondsrepubliek moet interpreteren is niet helder. Duitsland kreeg 12% van de totale Marshallhulp aan Europa. Dat ging om $12,4 mrd, 12% daarvan is $1,5 mrd. Mogelijk zijn de genoemde waarden van 11737 miljoen en 200 miljoen noch de Reichsmarken, die daarna werden geconverteerd naar D-Marken]

Duitsland 1953 / Griekenland 2010-2015
Een vergelijking tussen de behandeling van Duitsland na de oorlog en Griekenland van nu laat duidelijk de verschillen zien. Een (onvolledige) opsomming:

01 In verhouding is het deel van de Griekse schuld dat in 2012 werd kwijtgescholden kleiner dan het deel van de Duitse schuld dat werd kwijtgescholden.

02 De sociale en economische eisen die deel uitmaken van de 'reddingsplannen' dragen niet bij aan het herstel van de Griekse economie, in tegenstelling tot die in het geval van Duitsland na WOII.

03 Griekenland moet publieke middelen privatiseren terwijl Duitsland werd aangemoedigd om belangrijke economische sectoren te controleren waardoor en de publieke sector er snel groeide.

04 De bilaterale schuld van Griekenland, aan landen die deelnamen aan de 'reddingsplannen' van de trojka, is niet verlaagd – enkel de schuld aan privé banken is verminderd. De bilaterale schuld van Duitsland, te beginnen met die aan landen die bezet of geannexeerd waren door de Asmogendheden, werd verlaagd met 60% of meer.

05 Griekenland moet de schuld aflossen in euro's terwijl de handelsbalans met Europese landen als Duitsland en Frankrijk negatief is. Duitsland betaalde het grootste deel van de schuld met de sterk in waarde gedaalde marken.

06De Griekse centrale bank is het niet toegestaan geld te lenen aan de Griekse regering. De Duitse centrale leende geld aan de Duitse regering en drukte zelfs in bescheiden mate nieuw geld.

07Duitsland mocht [=hoefde] niet meer dan 5% van inkomsten uit de export gebruiken om de schuld te betalen. Voor Griekenland is geen limiet gesteld.

08 De nieuwe waardepapieren die de oude claims van de (voornamelijk Duitse en Franse) banken op de Griekse schuld hebben vervangen (door de Europese noodfondsen) vallen niet onder de Griekse jurisdictie maar onder die van rechtbanken in Luxemburg en Groot-Brittannië waar de rechtspraak veel welwillender staat tegenover schuldeisers. In het geval van Duitsland waren de eigen rechtbanken bevoegd om te beslissen.

09 Wat betreft buitenlandse schulden weigerden Duitse rechtbanken om buitenlandse beslissingen die tegenstrijdig waren met het publieke belang uit te voeren. De trojka denkt er niet aan om Griekse rechtbanken toe te staan met het argument van het publieke belang betaling op te schorten. De enorme sociale protesten en opkomst van nazistische groeperingen zijn beide het gevolg van door de trojka opgelegde maatregelen. De Griekse overheid zou met recht de afkeuring door Brussel, IMF en 'financiële markten' mogen negeren en met het oog op het publieke belang de betalingen kunnen opschorten en de door de trojka opgelegde afbraak opzeggen.

10 In het geval van Duitsland konden de betalingen opgeschort worden terwijl er opnieuw over de voorwaarden onderhandeld werd in het geval dat de beschikbare middelen substantieel afnamen. Niks vergelijkbaars geldt voor Griekenland.

11 De overeenkomst over de externe schuld van Duitsland stelde dat het land goederen kon produceren ter vervangingen van eerdere import om zo een positieve handelsbalans te bereiken en lokale producenten te steunen. Maar in het wereldbeeld dat achter de aan Griekenland opgelegde maatregelen en de regels van de EU steekt is dit 'concurrentievervalsing', of het nu om landbouw, productie of diensten gaat. Verder merken wij nog op dat Duitsland in de 50er jaren, met Marshall hulp grote sommen geld ontving ter ondersteuning van de wederopbouw en de economie. Het is begrijpelijk waarom Syriza leider Alexis Tsipras naar het verdrag van 1953 verwijst. De oneerlijke manier waarop het Griekse volk, en dat van de andere landen wiens regeringen de maatregelen van de trojka uitvoeren, behandeld worden zou verontwaardiging op moeten roepen. De EU steunt enkel op een muntunie, zonder politieke unie. Gebrek aan economische discipline in één lidstaat brengt alle lidstaten en de muntunie in gevaar

Prof. Dr. Frans De Braekeleer is Emeritus hoogleraar van de HUB (Associatie KUL) en was gastprofessor aan de National Economic University in Hanoi [Vietnam programma van Solvay Business School (ULB)]. Een college voor studenten. Zij zetten het Griekse drama in perspectief. De fundamenten van de Europese Unie daveren al een tijdje op hun grondvesten. Dit komt tot uiting in de economische crisis, waardoor vooral Griekenland hard getroffen wordt. De Griekse ziekten veroorzaken een epidemie binnen de hele muntunie. Hoe is het allemaal zo ver kunnen komen? Wat betekent dit voor het voortbestaan van de muntunie? En vooral: welke lessen moet de Europese Unie voor de toekomst trekken? Professor Frans De Braekeleer doet deze Griekse tragedie helder uit de doeken. Een steeds maar in waarde dalende euro, Griekenland dat één van de ergste economische crisissen uit haar geschiedenis meemaakt, verwijten van de Grieken aan Duitsland, maar ook aan zijn buurlanden Spanje en Portugal. Een Grexit staat voor de deur, IJsland dat niet meer wil toetreden tot de EU … Bij de invoering van de euro in 1999 werden een aantal criteria opgesteld waaraan de lidstaten moesten voldoen. Het doel hiervan was om een Europese economische zone te creëren waarbij de sociaal-economische politiek van de lidstaten op elkaar zou worden afgestemd, zodat grote economische verschillen tussen de lidstaten zouden verdwijnen. Op die manier zou de eenheidsmunt stand kunnen houden, ondanks dat er geen politieke unie aanwezig was. Het invoeren van een eenheidsmunt, zonder politieke unie, blijkt altijd ernstige risico’s in te houden. De geschiedenis leert dat zulke landen, die voorheen een eenheidsmunt invoerden, deze eenheidsmunt snel weer lieten vallen. De EU moest dus tenminste streng op de economische voorwaarden toezien, om de invoering van de euro te laten slagen. Voor wie geinteresseerd is in de onderbouwing lees verder op http://www.seniorennet.be/Magazine/artikel/77/wat-is-er-aan-de-hand-met-griekenland-en-de-eu Zijn conclusie is dat een economische en monetaire unie in principe steunt op 2 poten: een politieke eenheid en een economische eenheid. De VS is hiervan een voorbeeld: alle lidstaten erkennen één politiek gezag (Washington) en de economische en budgettaire discipline is gelijklopend (dezelfde regels gelden voor alle lidstaten). In de EU is dit niet zo. Er bestaat voorlopig geen politieke eenheid. Die ene poot hebben we niet en dus moeten we het halen met te steunen op die andere poot: economische en budgettaire discipline [gesteund door de ECB]. Een of meerdere lidstaten die deze discipline niet kunnen opbrengen, brengen bijgevolg alle lidstaten uit evenwicht en meteen ook de hele muntunie.

Hoewel de Europese economie voorzichtig op stoom lijkt te komen gesteund door de kwantitatieve verruiming van de Europese centrale bank (ECB) zal een vertrek van Griekenland uit de eurozone weer roet in het eten gaan gooien. Dat stellen economen van de ING in een kwartaalupdate. Volgens de economen heeft de begin deze maand in werking gestelde bazooka van de ECB in combinatie met lagere olieprijzen en een zwakkere euro de economie in de eurozone de wind in de rug gegeven. De opgelaaide spanningen rond een dreigend bankroet van Griekenland die in voorgaande jaren al opspeelden, kunnen naar hun mening een versnelling van de economische groei echter weer teniet doen. [ De aannames de ING ecenomen zijn mij wat al te gemakkelijk. Dat de Europese economie nu al voorzichtig op stoom komt na 2 weken kwantitatieve verruiming door de ECB acht ik niet realistisch. Zo een proces voltrekt zich over een veel langere periode. En dat de gedaalde olieprijs, die de laatste weken vrij stabiel is, in relatie tot een daling van de europrijs t/o de $, geeft veel minder impulsen dan hier wordt gesuggereerd. De gedaalde eurokoers vermindert de positieve effecten van een lagere olieprijs. Wat ik wel deel zijn de negatieve effecten die op kunnen treden door een naderende default in Griekenland. Ik ga ervan uit de Europese politiek niet bij machte is die ineenstorting te voorkomen. Ik schrijf dat toe aan de onverzettelijke wijze waarop Berlijn en den Haag in dat proces zich opstellen.] Om de bazooka van de ECB te laten slagen, moeten de Europese regeringsleider daarom alle zeilen bijzetten om een ’Grexit’ te vermijden en niet weer in een crisis-mode te belanden, menen de economen.

Hoewel de bewegelijkheid van de aandelenmarkten hoog kan blijven, zorgen het zeer ruimhartige beleid van de Europese centrale bank (ECB) en een verdere daling van de rente voor een aanhoudend aantrekkelijk beursklimaat. Dat stelt beleggingsstrateeg Ineke Valke van Theodoor Gilissen. Volgens haar koopt de ECB dagelijks voor zo'n €3 miljard aan staatsobligaties in die gezamenlijk tot september 2016 een bijdrage gaan leveren aan het aanjagen van de inflatie en het stimuleren van de economie in de eurozone. Daarnaast wijst zij er op dat de winstgroei en dividendverhogingen bij Europese bedrijven in combinatie met overnames een extra steuntje in de rug geven aan de koersen. De recente teleurstellende cijfers over de Amerikaanse economie en de tegenvallende orders voor duurzame goederen worden mede in hand gewerkt door het strenge winterweer en de sterke dollar, maar zullen niet uitmonden in een recessie, verwacht Valke. Een escalatie van de situatie in Griekenland of van het conflict met Rusland en de burgeroorlog in Jemen kunnen volgens Valke de opmars van de koersen in de afgelopen maanden enigszins gaan dwarsbomen. [Ik zou, ondanks de ruime liquiditeiten die beschikbaar zijn voor de beurshandel, toch in het achterhoofd mee willen nemen dat ‘bomen niet tot in de hemel groeien’. Een zeepbellen implosie blijft mogelijk, zelfs zeer waarschijnlijk, aangezien het vertrouwen op de beursvloer en met betrekking tot de euro/$ pariteit, op enig moment kan gaan opspelen. Recente ontwikkelingen hebben de zorgen aangewakkerd over de herstelkracht van de Amerikaanse economie.]

De VVD stijgt verder in de peiling van Maurice de Hond. De partij zou nu bij Tweede Kamerverkiezingen 26 zetels halen, twee meer dan vorige week. Dat gaat ten koste van de PVV en D66, die beide een zetel inleveren. De VVD lijkt te profiteren van een positiever gevoel van de VVD-kiezers over de ontwikkeling van de economie. Ook speelt mee dat de VVD zich meer profileert op kwesties over terrorisme en asielzoekers, aldus de Hond. De PVV zakt door het verlies naar de vierde plek. Met 21 virtuele zetels staat de partij een zetel onder de SP en het CDA (beide 22). De partij van premier Mark Rutte blijft de grootste met 26 zetels. Coalitiegenoot PvdA staat ongewijzigd op 14 zetels en D66 komt uit op 18. Volgens de opiniepeiling is 80% van de kiezers van de VVD voor het voorstel van de partij om geen asielzoekers in Europa meer toe te laten en mensen alleen nog in de eigen regio op te vangen. Bij de PVV-kiezers is dat 97% en bij D66-kiezers is dat percentage het laagst met 19%. De Hond zegt dat de VVD garen spint bij dit soort opstellingen. Dat gold ook voor de uitspraak van Rutte in het RTL-verkiezingsdebat, toen hij zei dat hij jihadisten die vanuit ons land naar oorlogsgebied gaan liever ziet sneuvelen dan terugkeren.

Terwijl de Amerikaanse centrale bank (Fed) nog steeds geen haast lijkt te maken met het verhogen van de rente die al jarenlang op vrijwel nul staat, ligt het gevaar van een excessieve inflatie op de loer. Dat stelt Jeremy Lawson, hoofdeconoom bij Standard Life Investments. Volgens hem houdt de FED de nodige slagen om de arm over het nemen van een eerste rentestap onder meer doordat ondanks de verbetering van de arbeidsmarkt een aantrekkende inflatie nog steeds op zich laat wachten. Ook wijst hij er op dat de FED het rentewapen voorlopig op zak houdt vanwege een duurdere dollar die een rem zet op de groei, de export en de inflatie. Met het vooruitschuiven van de rente neemt de Amerikaanse Centrale Bank echter een groot risico vanwege het scenario dat bij een aanhoudende daling van de werkloosheid de inflatie fors zal oplopen en kan zorgen voor een toekomstige financiële instabiliteit. De rente in de VS staat nu al sinds eind 2008 op het zeer lage niveau van 0 tot 0,25%, en is sinds 2006 niet meer verhoogd. De onrust rond Jemen en de zorgen over een vertraging van de Amerikaanse economie joegen beleggers schrik aan, waardoor de aandelenmarkten deze week over een breed front omlaag werden getrokken. De olieprijzen gingen daarnaast flink omhoog na het luchtoffensief van de Saudische coalitie tegen de opstandelingen in Jemen. De vrees bestaat voor een verdere verspreiding van de onrust in het Midden-Oosten, waardoor de levering van olie verstoord kan worden.

Air France-KLM heeft het eigen vermogen versterkt door de uitgifte van een eeuwigdurende achtergestelde obligatielening van €400 mln. Dat maakte de Frans-Nederlandse luchtvaartgroep bekend. Het bedrijf betaalt een vaste coupon van 6,25% per jaar. De eerste mogelijkheid om af te lossen is in 2020. De belangstelling voor de lening was erg groot. Beleggers hadden ingetekend voor in totaal €1,1 mrd. Air France-KLM heeft in verband met de succesvolle uitgifte zijn doelstelling voor de nettoschuld aangescherpt. Die moet nu eind dit jaar circa €4,6 mrd bedragen. Eerder werd uitgegaan van €5 mrd.

Een positief geluid over Dijssel, dat komt maar zelden voor in dit blog, maar ik wil het niet onvermeld laten. Wie door onlinefraude of 'phishing' geld kwijt is, moet dat binnen 24 uur terug krijgen van de bank. Voorwaarde is alleen dat de cliënt niet zelf slordig of nalatig is geweest. Verder wordt het eigen risico bij het kwijtraken van de eigen bankpas verlaagd van €150 naar €50. Dat is het gevolg van nieuwe Europese en Nederlandse regelgeving, meldt Dijssel in een debat in de Tweede Kamer. De bewijslast bij onlinefraude blijft bij de bank liggen: die moet hard kunnen maken dat de consument iets te verwijten valt. Alleen dan kan de bank de rekening voor de fraude bij de consument leggen. ,,Dus in principe betaalt de bank het geld binnen 24 uur terug. Dat regelen we op Europees niveau, mede op Nederlands initiatief'', zegt Dijssel. Hiermee is de bewijslast voor het handelen van cybercriminelen neergelegd waar het thuishoort: bij de banken. De banken hadden in een eerdere fase, middels de Nederlandse Vereniging van Banken, de bewijslast bij de klanten neergelegd. Dat is dus nu van tafel voor al diegenen die te goeder trouw hun geld beheren.

De Duitse vermogensadviseur Günter Hannich schrijft deze week over een koppeling, waar weinig aandacht aan wordt besteed. Draghi heeft met de kwantitatieve verruiming van de geldmarkt tot doel: het aanjagen van de economie in de eurozone, het stimuleren van de bestedingen door de consument en hoopt dat het geld dat de banken nu 18 maanden lang maandelijks in kas krijgen wordt aangewend voor kredietverlening aan het bedrijfsleven, bestemd voor nieuwe investeringen. Dat proces gaat gepaard, hoopt Draghi, met een inflatie, die weer gaat stijgen, een euro die verder in waarde daalt en een rente die nog verder zakt. Maar de ervaring leert ons dat bij dalende prijsstijgingen samen met een lage rente een steeds sterkere deflatoire druk ontstaat. In het eurogebied is de jaarlijkse inflatie onlangs gedaald tot -0,3%. Een jaar eerder, bedroeg de inflatie nog +0,7%. Dit zijn de uitstaande gegevens uit de huidige statistieken van Eurostat, het statistische bureau van de Europese Unie. In sommige landen is de ontwikkeling nog veel moeilijker geweest. Zoals te verwachten, de deflatoire druk in Griekenland is momenteel zeer sterk: daar zijn de prijzen met 1,9% gedaald op jaarbasis. De geschiedenis laat zien dat bij een lage rente geen inflatie optreedt. Op dit moment is er geen signaal dat de rente zou gaan stijgen, ook al omdat de FED een hogere rente voor de dollar naar 'later' heeft verschoven. De lage rente op spaargeld, hier en daar zelfs onder de 1%, en anderzijds het goedkoper worden van goederen, stimuleert de consumenten het spaargeld te gaan consumeren, omdat het spaargeld meer oplevert door het te besteden in goedkoper wordende goederen. Je krijgt meer waar voor je geld! Maar waar ligt het laagste punt in de markt?

Over deflatie gesproken, we zien het ieder moment om ons heen. In de krant, op internet, in het winkelcentrum: in het weekend 25% korting op alle artikelen, twee halen één betalen, sale tot 70%, algehele uitverkoop. Hema, die het financieel moeilijk heeft heeft gekozen voor een grootschalige campagne voor een reeks prijsverlagingen. Dat doet Hema door klanten te vragen wat zij beschouwen als 'meest onmisbare' producten. In de komende weken zal de winkelketen de prijzen van honderden van deze gekozen producten dan fors verlagen. Het is volgens het bedrijf in de retailsector niet eerder voorgekomen dat klanten zelf invloed hebben op prijsverlagingen. De prijzenslag maakt onderdeel uit van een vorig jaar ingezette nieuwe strategie. Zo is het assortiment toen aangevuld met nieuwe en lager geprijsde producten zoals kleine cadeautjes, beautyproducten, levensmiddelen en maaltijden. De volgende stap is het verlagen van de prijzen van het basisassortiment, aldus Hema. De winkelketen hoopt dat lagere prijzen meer bezoekers naar de winkels lokken en de verkopen stimuleren. Hema kampt al langer met lage consumentenbestedingen en moeilijke marktomstandigheden. In december maakte het bedrijf bekend dat het nettoverlies in het derde kwartaal van het gebroken boekjaar was verdrievoudigd tot €14,8 mln. Dat kwam volgens het bedrijf onder meer door de vernieuwingsoperatie van de 529 winkels in Nederland. Hoewel het consumentenvertrouwen recentelijk iets is verbeterd, is de koopkracht van veel Nederlanders nog altijd stukken lager dan een aantal jaar geleden. „Klanten zoeken daarom naar goedkope alternatieven en stellen sommige aankopen uit. Ook Hema merkt dat, aangezien het bedrijf bijna alle huishoudens van ons land als klant mag rekenen”.

Ook in dit blog weer aandacht voor 'de zorg'. De problemen rond de uitbetaling van het persoonsgebonden budget (pgb) zijn nog steeds niet opgelost. Behalve individuele zorgverleners, krijgen ook veel kleine en middelgrote zorgorganisaties geen of te weinig geld van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Alle toezeggingen van staatssecretaris van Rijn ten spijt. Hij presenteerde deze week een herstelplan om de problemen rondom het persoonsgebonden budget op te lossen, maar dat gaat nog maanden duren. De Kamer is teleurgesteld: het CDA wil nu een pgb-voorschot. Voor CDA-Kamerlid Mona Keijzer komt Van Rijn wel erg laat met dit plan. "Wij hebben eind vorig jaar al voorgesteld om bestaande pgb-houders een voorschot te geven van drie maanden, wat achteraf bezien een goed voorstel was. Door uitblijvende pgb-tegoeden worden sommige zorgverleners van pgb-houders niet uitbetaald. Op hun beurt moeten de zorgverleners wel aan hun betalingsverplichtingen doen. "Deze mensen die soms al weken, al niet maanden, zonder salaris zitten, krijgen inmiddels wel de Belastingdienst op de stoep – en de banken om de hypotheken te betalen. Dat is Kafka. Een ministerie voert iets te snel in zodat je je salaris niet krijgt en het andere ministerie zit je vervolgens op de huid met boetes en aanmaningen om aan bepaalde lasten te voldoen." Ze wil dan ook dat er snel een afstemming komt tussen het ministerie van Volkgezondheid, de Belastingdienst en de banken. Goed zo, Mona: zit van Rijn maar achter z'n broek. Dit is een complete afgang voor deze bewindsman. De staatssecretaris overleefde een motie van wantrouwen in de Tweede Kamer. Niet dat een meerderheid in de Kamer van oordeel was dat de uitvoering van zijn beleid vertrouwen geeft, maar toch krijgt van Rijn nog een herkansing. Ik heb persoonlijk nog een verschil van mening met mijn zorgverzekeraar. Die liet met een emailtje, die verdacht veel leek op een phising, op 3 maart weten dat 17 dagen later de beveiliging om je eigen page te bekijken (bijvoorbeeld hoeveel geld zorgverleners hebben gedeclareerd op mijn account) hebben aangescherpt naar 2-traps. Tot nu toe kon je naar je eigen page toe met je digid code, maar dat is nu uitgebreid met een aanvullende sms-code, die je bij elke inlog moet opvragen en die dan naar je mobiel wordt verstuurd. Het gebeurt onder het mom van 'de politiek wil dat wij transparanter zijn naar onze klanten'. De digid is wel voldoende veilig voor de belastingdienst en andere overheidsinstellingen, maar kennelijk niet voor de zorgverzekeraars. Daarom wil ik op de politieke agenda zetten: hoe veilig is de digid-code? Ik heb de zorgverzekeraar verweten dat ze heel onzorgvuldig met deze wijziging zijn omgegaan. Met geen enkele maatschappelijke organisatie is overleg gepleegd. En wat gebeurt er met verzekerden, die kwetsbaar zijn en met ouderen, die geen mobiel hebben. De besluitvorming, die in 2 weken even werd doorgedrukt is discriminerend. Wie heeft er interesse om te kunnen inzien hoe groot de rekening is van een pedicure, waar ik iedere 6 weken naartoe ga? Welke crimineel steekt er tijd in om mijn digid-code te kraken?

NOS: Bij wie moet ik nu zijn voor mijn zorg, en wat als de ene instantie naar de andere wijst? Steeds meer mensen verdwalen in het nieuwe zorgsysteem en worden van het kastje naar de muur gestuurd. Zowel bij de NOS als bij de belangenorganisaties Patiëntenfederatie (NPCF), Ieder(in) en de Ouderen Ombudsman trekken mensen daarover in toenemende mate aan de bel. Ze klagen over slecht geïnformeerde medewerkers van helpdesks, onterechte doorverwijzingen, tijdrovende belrondes, onvindbare zorgdossiers en toegenomen formulierenstromen. "De juiste zorg vinden is ongelooflijk ingewikkeld geworden", zegt Illya Soffer van Ieder(in). Met persoonsgebonden budgetten kunnen mensen die zorg nodig hebben dit zelf inkopen. Tot begin dit jaar werd dat geld rechtstreeks overgemaakt aan de zorgbehoevende zelf, maar dat systeem bleek erg fraudegevoelig. Daarom werd vanaf dit jaar de sociale verzekeringsbank (SVB) ertussen geplaatst. Die moet nu de zorgverleners gaan betalen. De NPCF vindt dat verschil tussen ervaringen van mensen en het aantal officiële meldingen logisch. “Op dit moment lopen veel mensen in cirkels te zoeken naar oplossingen. Die zijn nog niet bekend bij instanties." Daarnaast hebben veel mensen nu nog zorg op basis van de oude regels. Die groep krijgt pas met het nieuwe zorgsysteem te maken als die afspraken aflopen. Jantine Kriens van Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) benadrukt dat het systeem juist bedoeld is om zich 'te vormen naar de burger': "Mensen moeten niet zelf gaan dwalen van het kastje naar de muur. Ze moeten geholpen worden door iemand die met hen meedenkt, en het probleem uitzoekt en oplost." Kriens denkt dat de bureaucratie nu tijdelijk toeneemt, maar dat die op termijn weer moet afnemen. Ze benadrukt dat gemeenten en andere instanties hard werken om dat doel te bereiken. Zorgverzekeraars, gemeenten en het Rijk zijn sinds 1 januari allemaal verantwoordelijk voor een deel van de zorg. Daardoor hebben mensen ofwel te maken met een zorgkantoor namens de verzekeraars, het CIZ namens het Rijk of het WMO-loket van de gemeente. Voor zorg via de gemeente moeten mensen de ene keer naar het wijkteam, de andere keer direct naar de gemeente. Mensen die zelf niet precies weten onder welke wet ze vallen, worden ten onrechte vaak van het ene naar het andere loket gestuurd. Ook het zorgaanbod en de regels zijn zo veranderd dat dit voor verwarring zorgt. Ieder(in) en de NPCF benadrukken dat de beloofde hulp voor het ondersteunen van cliënten in de zorgbureaucratie in de meeste gemeenten niet goed van de grond komt. Een beeld dat MEE Nederland, die deze ondersteuning in de meeste gemeenten levert, ondersteunt. Zij concluderen in hun eerste inventarisatie, na drie maanden, dat gemeenten de cliëntondersteuning beter, herkenbaar en onafhankelijk moeten regelen. Een woordvoerder van het ministerie van VWS laat weten dat veel verschillende organisaties de taak hebben om mensen te informeren. Er is een publiekscampagne, een informatiepunt met gratis telefoonnummer, een algemene informatiefolder bij huisartsen en apotheken en een mobiele vraagbaak. Ook zijn er twee websites en hebben cliëntenorganisaties via bijeenkomsten, websites en informatiebulletins hun cliënten kunnen informeren. De woordvoerder wijst er ook op dat "het merendeel van de mensen via de huisarts met de zorg in aanraking komt". Maar ook huisartsen lopen vast in de administratieve chaos. Vanaf dag 1 zijn er echter grote problemen met het systeem van pgb's. De SVB heeft de administratie niet op orde en het systeem is zo ingewikkeld dat ook budgethouders verdwalen in de bureaucratie. Zorgverleners krijgen daardoor al maanden hun geld te laat of zelfs helemaal niet. Van Rijn heeft al in verschillende debatten in het parlement beloofd zo snel mogelijk orde op zaken te stellen. Maar nog steeds meldt Per Saldo, de belangenvereniging van budgethouders, fikse problemen. Een meldpunt dat speciaal voor dringende gevallen is opgezet, het Rapid Response team, zou slecht bereikbaar zijn. Een aantal oppositiepartijen is inmiddels het vertrouwen kwijt dat Van Rijn de problemen nog kan oplossen. ‘Vier debatten op rij heeft hij gezegd dat de uitbetaling aan zorgverleners topprioriteit heeft maar nog altijd zitten mensen na drie maanden zonder salaris’, aldus SP-Kamerlid Renske Leijten. ‘Met mooie beloften kopen mensen geen brood en wordt geen zorg, huur of hypotheek betaald.’ Maar ook bij de rest van de oppositie is het geduld op aan het raken. Die eiste een deadline van Van Rijn waarop hij de problemen uiterlijk opgelost denkt te hebben. Die ging daar echter niet op in. Van Rijn stelde geen loze beloften te willen doen. Hij laat eerst nog een onderzoek doen naar de problemen en wil daarna, over twee tot drie weken, laten weten hoe snel het systeem echt kan worden vlot getrokken.

In het vorige blog heb ik afgesloten met de melding dat bestuurders bij ING, ABN Amro en Aegon beloond zijn met forse loonsverhogingen. Ik kan daar nu nog bij kunnen voegen: verzekeraar NN. Zalm, die zelf niet meedeed aan de verhogingen, spreekt van redelijke beloningen. Daar denken de burgers in dit land heel anders over. Zij spreken over de bankgraaiers. DFT schrijft daarover: De top van Nederlandse grootbanken heeft niets geleerd van de voorbije bankencrisis. Boze klanten zijn helemaal klaar met deze graaiers in hun chique maatpakken. Nog maar enkele jaren nadat onze samenleving de banken noodgedwongen met belastinggeld overeind heeft gehouden, verhogen topbankiers hun eigen salaris alweer tot schaamteloze hoogten. Bij ING gaat de bestuursvoorzitter straks zelfs bijna €2 mln per jaar verdienen, terwijl de gemiddelde werknemer momenteel amper rond kan komen. Ondertussen verlagen diezelfde bankiers de rente die ze betalen op spaarrekeningen richting de nullijn, maar blijft de rente die ze in rekening brengen voor 'rood' staan, leningen en hypotheken op woekerhoogte staan. Deze opstelling zorgt voor de uitbraak van een heuse volkswoede, blijkt uit reacties: banken worden beschuldigd van het plegen van ’financiële terreur’. Ook in de Tweede Kamer wordt verontwaardigd gereageerd. De stem voor terugkeer van de ’Rijkspostspaarbank’ in een of andere vorm terug, klinkt. Burgers zouden graag daar hun spaargeld willen onderbrengen in plaats van bij ABN Amro en ING. Dat zou betekenen dat de opsplitsing van d3e systeembanken in zakenbanken en nutsbanken opnieuw op de agenda wordt gezet. Ik heb daar al veel eerder voor gepleit. Voor de consument zou dat veel profijt en lagere risico's kunnen opleveren. En het wordt mogelijk allemaal nog veel erger. Lees en huiver …… De top van ABN Amro heeft een sluiproute gebruikt om zichzelf een salarisverhoging van een ton toe te kennen. Die route is mogelijk tegen de regels. Dat stellen Kamerleden Omtzigt (CDA), Koolmees (D66), Klaver (GL), Van Klaveren (VNL), Krol (50Plus) en Öztürk in vragen aan minister Dijsselbloem (Financiën). De partijen willen van Dijsselbloem weten wat dat nou precies betekent, een ’tijdelijk vast inkomen’, zoals de raad van bestuur de salarisverhoging noemde. „In de wet staat het heel simpel: variabele beloningen bij staatsgesteunde banken mogen niet”, zegt Omtzigt. „We zijn benieuwd hoe Dijsselbloem dit ziet.” Volgens Omtzigt spreekt ’tijdelijk’ en ’vast’ elkaar sowieso tegen. De Kamerleden wijzen er verder op dat de tijdelijke salarisverhoging van 20% voor de top van ABN Amro al in 2012 is ingevoerd, maar dat er pas nu gebruik van wordt gemaakt. „Dat de leden van de raad van bestuur eerst twee jaar van de verhoging hebben afgezien, suggereert ook dat het om een variabele beloning gaat”, zegt Omtzigt. Voor een van de topmannen is de extra beloning sowieso dubieus. Het gaat om financieel directeur Kees Dijkhuizen, voormalig thesaurier-generaal van het ministerie van Financiën. Hij trad pas in 2013 aan bij de bank, toen de bonus van 50% al was afgeschaft. Het was wel even schrikken op maandagmorgen toe ik de berichten hierover las. Mijn eerste reactie was 'hoe kan het zijn dat Dijssel doet alsof hij van niets weet'. Voordat de week ten einde is staat het het hele traject van de ABN Amro naar de beurs brengen ter discussie door een geheel onverwachte ingreep van Dijssel. Bij de ABN Amro zijn de bestuurders woest en beleggers zijn teleurgesteld. Het laatste nieuws is dat de bestuurders afzien van hun loonsverhoging van €100.000.

Ik ga trachten kaders aan te brengen in dit dossier. Om wie handelt het hier? Om bestuurders van de bank, waarvan de maximale bonussen zijn beperkt tot 20% door het Parlement. Het grootste probleem is dat nadat in 1986 Reagan en Tatcher zogenaamde financiële innovatie toestonden. In het kort: banken mochten geld scheppen en dat gebruiken om met dit geld geld te verdienen. Vanaf dat moment kwamen er ook financiële producten op de markt die, achteraf bezien enorme schades hebben aangericht. In het top- en middenkader bij banken onderscheid ik 3 segmenten: de leden van de Raad van Bestuur, die in het beleid worden getoetst door de Raad van Commissarissen, dan de accountmanagers, de mensen die producten aan de (vaste) klanten verkopen en de contacten met hun klanten onderhouden, zich tegenwoordig noemende 'bankers' en een derde groep de 'traders', handelaren op de financiële markten, vroeger geheten arbitrageanten. Wie verdienen/verliezen het grote geld bij de banken, dat is de laatste groep. In feite werken die op provisiebasis. Als ze veel winst op transacties realiseren krijgen ze ook hoge bonussen. Ook de 'bankers' delen mee in de winstpot. Hoe meer omzet zoveel te hoger de jaarbonus. En dan nog de bestuurders, die scheppen de mogelijkheden voor de bankers en de traders, maar leveren aan het resultaat zelf daar geen directe bijdrage aan. Bestuurders bij systeembanken over de hele wereld hebben voor zichzelf een elitaire positie geschapen en zich daarmee buiten de samenleving geplaatst. Zij genieten privileges en verrijken zich door zichzelf enorme, ontdaan van elke realiteit, salarissen en bonussen uit te keren. Dat wereldje is een 'old boys network'. Grenzen kennen ze, elke binding met de realiteit, met de samenleving, hebben ze niet. Politiek gezag erkennen ze niet. En, zoals eerder geschreven, deze mentaliteit kom je over de hele wereld tegen, zelfs ook bij de staatsbank ABN Amro. De spilfiguur bij ABN Amro in dit dossier is Gerrit Zalm. Zijn medebestuurders wilden een salarisverhoging van €100.000, alhoewel, vooraf al wel duidelijk moet zijn geweest, dat dat in de politiek niet goed zou vallen. Maar de bestuurders vonden een compagnon, de Raad van Commissarissen (die door het Ministerie van Financiën was benoemd), die hen steunden. Ik moet hier wel een aantekening bij maken. Die salarisverhoging van een ton was geen prestatiebeloning. Want als je tot die elitaire groep behoort, word je niet meer beoordeeld naar de kwaliteit van je functioneren, maar naar je status. Gerrit Zalm heeft zich voor het karretje van zijn medebestuurders laten spannen, gezien zijn netwerk op Financiën, waar hij in totaal 12 jaar bewindspersoon was, met een uitstekende staat van dienst. Dat is hem kwalijk te nemen. En dan komt plotsklaps Dijssel in beeld. Begin van de week zei hij nog dat na de zomervacantie de eerste tranche aandelen ABN Amro naar de beurs zouden gaan. Aan het einde van de week kwam hij met de mededeling dat de salarisverhoging van €100.000 voor de bestuurders van de staatsbank, exclusief Gerrit Zalm, politiek heel moeilijk lag en hij het naar de beurs brengen van de eerste tranche aandelen naar een later moment verschoven gaan worden. Grote schade in het vertrouwen van beleggers. Schade voor ABN Amro zelf? En dan komt de politiek weer in beeld: waarom komt er geen beschermingsmuur bij ABN Amro om een uitverkoop te voorkomen. Waarom wordt ABN Amro niet opgedeeld in een zakenbank, die naar de beurs gaat en een nutsbank voor particulieren en het MKB. Ik zou bijna willen zeggen; de NMB terug in een nieuw jasje. Volgens economen Willem Vermeend en Rick van der Ploeg zal de maatschappelijke en economische betekenis van onze financiële sector het komende decennium nog verder afnemen. Dat komt niet alleen door globalisering en de verdere opmars van het internet, maar ook door de houding van bestuurders en commissarissen in deze sector. De economen steunen de oproep van VNO-NCW-voorzitter Hans de Boer om de sector te vernieuwen en opnieuw internationaal op de kaart te zetten, maar dan moet het roer wel om.

Minister Dijsselbloem (Financiën) stelt de beursgang van ABN Amro uit. De bewindsman verwijst voor zijn besluit naar de kwestie over de verhoging van de beloningen voor bankbestuurders bij ABN Amro met een ton, waarover afgelopen week groot tumult ontstond. Dat besluit meldde hij in een summiere Kamerbrief. ,,Ik heb rust en tijd nodig'', vulde Dijssel aan. ,,Er moet weer rust en vertrouwen komen.'' Dijsselbloem bevestigt dat hij met ABN Amro-topman Zalm onenigheid heeft over het tijdstip van de beloningsverhoging. De Nederlandse Staat heeft ABN Amro momenteel nog in bezit,nadat de bank in 2009 met €30 miljard werd gered. De Tweede Kamer was uiterst ontevreden over de verhoging door de bank voor zijn toppersoneel en wilde meer informatie over de beloningsverhoging die door de staatsbank is doorgevoerd. Dijsselbloem: ,,Ik vind het correct om die vragen eerst te beantwoorden.'' Dat Kamerdebat zal tot uitstel van de notering leiden, maar de bewindsman neemt dat op de koop toe. ,,Rust en vertrouwen zijn nodig. Dat is er niet geweest en zal eerst moeten terugkeren'', aldus de minister. Die verhoging past binnen de beloningsregels die vooraf zijn vastgesteld. Maar de timing viel totaal verkeerd bij Kamerleden en vakbonden; vlak voordat ABN Amro naar de beurs gaat en de Staat zijn steun van €30 miljard belastinggeld afbouwt, verhoogde de ABN Amro-top de beloning voor zijn bestuurders. De beursgang van de bank met ruim zeven miljoen klanten kan volgens Dijsselbloem en deskundigen €15 miljard opbrengen. Prof Arnoud Bout stelt dat de beursgang moet worden uitgesteld tot 2017 om 'rust en vertrouwen' terug te winnen. Dijssel meldde vorig weekend nog dat een fraudeaffaire bij ABN Amro in Dubai geen rol van belang zou spelen bij zijn besluit om eventueel tot een beursgang over te gaan.

De huidige aankondiging is geen afstel. In augustus 2013 nam het kabinet het principebesluit dat ABN Amro op termijn teruggaat naar de markt. De beursgang is daarbij als beste optie gekozen. ABN Amro zegt in een reactie het besluit van de minister te respecteren. ,,De minister is in de lead. Als hij zegt dat we gaan, dan gaan we. En anders niet.'' De raad van commissarissen van ABN Amro geeft geen millimeter toe aan de ophef in Den Haag over de verhoging van de beloningen van de raad van bestuur van de bank. Dat blijkt uit een intern bericht dat de bank heeft verspreid aan medewerkers. De voorzitter van de RvC, Rik van Slingelandt, schrijft aan het personeel: ,,Een week geleden, op vrijdag 20 maart, heeft ABN AMRO het jaar- en duurzaamheidsverslag over 2014 gepubliceerd. De aanpassing van het inkomen van de Raad van Bestuur heeft tot veel reacties geleid. Vandaag heeft de minister bekend gemaakt dat hij in dat licht het besluit over de beursgang uitstelt. Dat heeft opnieuw voor veel publiciteit over de bank gezorgd. Ook van medewerkers hebben we veel reacties en vragen ontvangen. De negatieve beeldvorming die is ontstaan, betreuren we en daarom willen wij als Raad van Commissarissen, verantwoordelijk voor de beloning van de leden van de Raad van Bestuur, graag via deze weg reageren. We zien in jullie reacties dat de kritiek vooral gaat over het morele, ethische aspect van ons besluit. Luisteren wij wel voldoende naar de geluiden uit de samenleving? Is deze verhoging wel passend als de rest van de organisatie op de nullijn zit? Waarom nu? Zoals jullie hebben kunnen lezen in het jaarverslag en in de berichtgeving op intranet, heeft ABN AMRO de afgelopen jaren een versobering van het beloningsbeleid ingezet. Dat vinden we belangrijk om de kosten naar beneden te brengen, maar ook om nadrukkelijk rekening te houden met de geluiden uit de samenleving. Deze versobering betreft ook de leden van de Raad van Bestuur. De variabele beloning voor de Raad van Bestuur zou bij on target presteren volgens de afgesproken arbeidsvoorwaarden 50% (EUR 304.000) bedragen. Dit zou het totale salaris op EUR 912.000 hebben gebracht. Deze beloning is gepast en redelijk in vergelijking met andere banken en andere vergelijkbare bedrijven. Per saldo zijn de bestuurders nu teruggegaan naar een totale beloning van EUR 708.000. We vinden het belangrijk dat gemaakte afspraken nagekomen worden. Dit past bij goed werkgeverschap. De Raad van Bestuur heeft twee jaar vrijwillig afgezien van de verhoging die hen toekwam vanwege onder andere het negatieve sentiment. Dat vinden wij niet langer acceptabel. De huidige Raad van Bestuur is pas ná de nationalisatie aangetrokken. Zij zijn in 2009 begonnen aan een belangrijke taak: de opbouw van een nieuwe, stabiele bank: ABN AMRO. Bij het tekenen van hun contract zijn duidelijke afspraken op het vlak van arbeidsvoorwaarden maar ook op het vlak van KPI’s gemaakt. Wij waarderen de Raad van Bestuur omdat hij, overigens samen met alle medewerkers, ABN AMRO naar volle tevredenheid weer op de rails heeft gezet. Ons inziens is het niet verantwoord om medewerkers, wie dan ook, van hoog tot laag, twee jaar na het tekenen van het arbeidscontract zonder aanwijsbare reden, terwijl zij de gestelde doelen behalen, een derde van het inkomen af te nemen. Het nakomen van afspraken is volgens ons een belangrijk rechtsbeginsel. Daarom hebben we gekozen voor een gedeeltelijke compensatie conform de wet. Zoals hierboven staat toegelicht, blijft er ook na deze aanpassing per saldo sprake van een verslechtering van de oorspronkelijk afgesproken arbeidsvoorwaarden. Dat hebben we ook naar buiten toe bij de presentatie van het jaarverslag inzichtelijk gemaakt, omdat we vinden dat het belangrijk is om transparant te zijn over de beslissingen die we nemen.". Tot zover de i9nterne memo van de ABN Amro aan het personeel. Waaraan volledig voorbij wordt gegaan is dat de vermogenspositie van Dé Bank helemaal niet zo sterk is als wordt aangegeven. Ik herhaal mijn eerder ingenomen standpunt dat een systeembank tussen de 8 en 11% buffers zou moeten hebben om veilig en maatschappelijk verantwoord te kunnen bankieren. Het standpunt van de RvC is misschien juridisch sterk als je vasthoudt aan wat 5 jaar geleden is afgesproken. Maar er zitten ook ethische en sociaal/maatschappelijke kanten aan waar geen aandacht aan worden besteed. De scoop van de RvC is veel te klein.

De betrouwbaarheid van Emiel Roozen als financieel directeur van Delta Lloyd staat buiten kijf, aldus de verzekeraar in het jaarverslag. De Nederlandsche Bank (DNB) eiste eind vorig jaar dat Roozen uiterlijk 1 januari 2016 uit zijn functie gezet moet zijn. En als de Kamer Dijssel ter verantwoording roept zegt hij ´dat hij de vinger aan de pols gaat houden´. Dat is daadkrachtig bestuur: daar zitten de topbestuurders van de banken te trillen op hun zetel.

Ze zijn keihard in het zakendoen. Het enige wat telt, is veel geld verdienen, desnoods ten koste van 'alles'. In de VS is Justitie het zat: daar is de jacht op hedgefondsen geopend. Justitie ziet hedgefunds meer als criminelen dan als beleggers. Ze 'kopen' veelal voorkennis bij bedrijven die op de beurs, WallStreet, Nasdaq, genoteerd staan. Met deze voorkennis slaan ze aan het handelen voordat het bedrijf ermee naar buiten treedt.

Op de opiniepagina van Trouw trof ik een interessant artikel aan over het functioneren van de democratie van de hand van Joop van Holsteyn en Ruud Koole, beiden verbonden aan het Instituut voor Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden. Enkele citaten, die voor zichzelf spreken: Een gezonde vitale democratie bestaat bij de gratie van de oppositie. Dat premier Rutte al voor de verkiezingen van PS op zoek ging naar (nieuwe) partners (het CDA en GL) om zijn beleid te steunen, is verklaarbaar. Dat partijen proberen kabinetsplannen naar eigen politieke kleur bij te stellen, is begrijpelijk. Maar hemel daarbij niet de 'constructieve' oppositie (de gedogers) op en spreek denigrerend over de echte oppositiepartijen. Als de praktijk van vandaag de norm wordt voor morgen, mag op termijn een destructief effect ervan worden verwacht. Regeerbaarheid en bestuurbaarheid zijn mooi, maar liefst niet ten koste van de parlementaire democratie en van gezonde parlementaire verhoudingen. (de tekst is hier en daar aangepast).

De VVD kwam deze week met een beleidsnota waarin een 21-jaar oud voorstel over het asielbeleid van de toenmalige fractievoorzitter Frits Bolkenstein in een nieuw jasje was gestoken: de Europese grenzen moeten dichtgemetseld worden voor alle soorten vluchtelingen. Wij zitten met handen en voeten gebonden aan verdragen, afspraken en Europees beleid, die het sluiten van grenzen in de weg staan. Hoe realistisch is dit plan? Op dit moment schept het een schijnwerkelijkheid: een illusie. Onuitvoerbaar! In het voorstel worden vluchthavens in de regio gecreëerd waar vluchtelingen worden opgevangen. Op dit moment wordt al 82% opgevangen in de eigen regio, onder slechte omstandigheden, want het rijke Westen is nog altijd karig met het sturen van geld en materieel. Volgens VluchtelingenWerk wordt van de Syrische vluchtelingen al 97% opgevangen in de regio, zoals Jordanië, Libanon en Turkije. De rest, 3%, komt naar Europa. In 2013 waren er wereldwijd 51,2 miljoen ontheemden. Dat is meer dan ooit sinds 1989. Turkije is door de toestroom van vluchtelingen uit Syrië, 1½ miljoen, waar een opstand uitmondde in een burgeroorlog. In Turkije zitten in totaal 1,62 miljoen vluchtelingen. In Pakistan worden ook ongeveer 1,6 miljoen vluchtelingen opgevangen. Het is een internationaal probleem, waar meerdere aspecten bij een rol spelen, zoals het leveren van wapens aan militante regimes, humanitair leed en het verlies van huis en haard door onschuldige burgers. Het sluiten van de Europese buitengrenzen is a-sociaal en onuitvoerbaar. Dat voorkomt niet vorig jaar in Europa 626.000 mensen asiel aanvroegen, waarvan 26.210 in ons land. Dat zijn grote aantallen, zeker als in acht moet worden genomen dat elke asielzoeker ons jaarlijks €25.000 kost. Dit VVD voorstel is te simpel, er is ook geen kamer-meerderheid voor. Ook Rutte heeft het in de la gelegd.

De VVD krijgt veel kritiek op het standpunt dat Nederland meer zou moeten samenwerken met dictators. In een interview in de Volkskrant pleit VVD- fractievoorzitter Zijlstra voor een "realistisch buitenlandbeleid". De PvdA wil niet dat Nederland de mensenrechten uit het oog verliest. "Het steunen van dictators leidt, op zijn best, tot schijnstabiliteit",zegt PvdA-Kamerlid Servaes. GroenLinks vindt dat de VVD na het asielrecht,nu ook de mensenrechten "bij het vuilnis zet". D66 vraagt zich af of de VVD wil samenwerken met Assad en de SP denkt dat het gaat om eigenbelang.

De economische activiteit in de Verenigde Staten is in februari een fractie zwakker gegroeid dan in de voorgaande maand. De index waarmee de Chicago Fed de bedrijvigheid meet, kwam vorige maand uit op min 0,11. Het cijfer voor januari werd bijgesteld tot min 0,10, van een eerder gemelde plus van 0,13. Een stand lager dan nul geeft aan dat de groei lager is dan het langjarig gemiddelde. Hoe betrouwbaar zijn cijfers als er zulke grote correcties op moeten worden toegepast. Hier achteraan komt ander teleurstellend macronieuws uit de VS: de duurzame orders in de VS vielen 1,4% terug, terwijl op een kleine toename was gerekend. Ook het cijfer over een maand eerder werd neerwaarts bijgesteld. De domper zorgde voor een terugval van de dollar doordat beleggers verwachten dat een renteverhoging in de VS op de lange baan zal worden geschoven. Daarop verzwakte de dollar en steeg de waarde van de euro. In de afgelopen maanden heeft de euro juist een enorme verzwakking ondergaan tot een voorlopig dieptepunt van $1,04 vanwege de monetaire stimulering door de ECB.

De regionale economie van Den Haag staat onder druk door de hoge werkloosheid. 11% van de beroepsbevolking in de regio is werkloos. Dat is dubbel zoveel als het landelijk gemiddelde. De Hofstad is bij uitstek de stad van de ambtenaren. Hier zien wij wat de gevolgen zijn van het kabinetsbeleid van deze regering. Vooral de jeugdwerkloosheid valt op in negatieve zin. Dit meldt het economisch bureau van de ING. Door de reputatie van Den Haag als stad van vrede, recht en veiligheid is de stad erg geschikt om beveiligingsbedrijven aan trekken, zo denkt ING. De economen halen bijvoorbeeld het toegenomen belang van IT-beveiliging aan. "Met de recent gegroeide aandacht voor cybercrime zijn de internationale kansen op dit gebied toegenomen."

De Nederlandsche Bank (DNB) ziet geen reden om pensioenfondsen die worstelen met de lage rente op korte termijn tegemoet te komen. De huidige regels werken goed en zijn er niet voor niets. Dat zegt Olaf Sleijpen, directeur toezicht pensioenen bij DNB, in een interview met Het Financieele Dagblad. „We begrijpen dat het nu heel lastig is voor de fondsen om beleggingskeuzes te maken, dat willen we niet bagatelliseren. Maar er is geen reden voor paniekvoetbal”. Vorige week stelde metaalfonds PME dat het kabinet pensioenfondsen meer ruimte moet geven om het hoofd te bieden aan de lage rente, omdat de situatie nijpend begint te worden voor de pensioenen. Pensioenfondsen zijn vanwege hun langetermijnverplichtingen sterk afhankelijk van de rente. Volgens Sleijpen zijn de effecten van de lage rente op de pensioenen echter beperkt op korte termijn. Door nieuwe regels hoeven de pensioenfondsen dit jaar waarschijnlijk niet te korten op de pensioenen. Fondsen met een tekort moeten voor 1 juli wel een herstelplan bij toezichthouder DNB indienen. In dit plan onderbouwen de pensioenfondsen hoe ze hun dekkingsgraad binnen maximaal twaalf jaar herstellen tot het vereiste niveau. Dit vangt schokken zoals een rentedaling geleidelijker op dan onder het oude kader het geval was. De nieuwe toezichtregels werken in dit opzicht symmetrisch: meevallers leiden ook minder snel tot verhogingen van pensioenen. Maar de stabiliteit van het stelsel is met het nieuwe toetsingskader daardoor vergroot, aldus DNB. Dit neemt niet weg dat als de rente langdurig laag blijft dit uiteindelijk zijn invloed heeft op de pensioenen. Samen met andere ontwikkelingen zoals de vergrijzing en de meer dynamische arbeidsmarkt, vereist een langdurig lage rente volgens DNB een fundamentele herziening van het pensioenstelsel. Sleijen tracht een levensgroot monetair probleem, waarvoor DNB mede verantwoordelijk voor is, namelijk een langdurige termijn van extreem lage rentetarieven, af te dekken. Wat bedoelt Sleijpen met zijn uitspraak 'dat de huidige regels goed werken'? Als hij bedoelt dat de negatieve gevolgen voor de opbouw van pensioenreserves door de lage verrekenrente worden uitgesmeerd over een langere termijn dat klopt dat. Maar het geeft geen enkele garantie dat de achterstand die nu wordt opgelopen nog tijdig kan worden terugverdiend. Dit jaar hoeven de pensioenuitkeringen nog niet verlaagd, maar hij zegt niet dat dat volgend jaar ook niet hoeft te worden uitgevoerd. Dat de effecten voor jongeren die nu hun intrede doen op de arbeidsmarkt, komt er hopelijk nog wel een terugverdien periode, maar voor al degenen die in de komende acht jaar met pensioen gaan ziet het er veel somberder uit. Dit gaat over 'een doekje voor het bloeden'.

Tot slot een bericht waarmee staatssecretaris van Financiën, Erik Wiebes, deze week naar buiten kwam. Lees en huiver: sinds 2006 is de Nederlandse fiscus het astronomische bedrag van €168,2 mln kwijtgeraakt aan onterecht verstrekte toeslagen aan mensen in het buitenland. Om precies te zijn: meer dan 100.000 personen in 189 landen moeten de staat nog huur- of zorgtoeslag terugbetalen die ze te veel, dan wel onterecht, ontvangen hebben toen ze nog in Nederland woonden of werkten. Het gaat dus niet eens om fraudeplegers, maar voornamelijk om slordigheden van mensen die het moeilijke toeslagencircus niet snappen. Maar, en nu komt de spin van de staatssecretaris: hij gaat al dat geld terughalen. Wiebes gaat hoogstpersoonlijk 100.000 brieven met een terugbetaalverzoek sturen aan alle buitenlandse schuldenaars over de hele wereld. Dat klinkt niet alleen ontzettend naïef en stupide, het is ook volkomen zinloos. Want wat Wiebes er niet bij vertelt, is dat er nauwelijks internationale rechtsgronden zijn waarop de teveel betaalde toeslagen kunnen worden teruggevorderd. Voor een bedrag van €74,5 mln geldt dat deze om fiscaal-technische verdragsredenen niet ingevorderd kunnen worden. Of een schuld in het buitenland invorderbaar is hangt af van het feit of er een fiscaal verdrag met dat land is gesloten. Als er een verdrag en/of verordening is dan geldt dat geen verzoek om bijstand kan worden gedaan ten aanzien van vorderingen van minder dan € 350 en vorderingen van huurtoeslag. Dit betreft een bedrag van € 43 miljoen. Als er geen verdrag is gesloten dan kan ook geen verzoek om bijstand gedaan worden. In totaal gaat het hierbij om een bedrag van ongeveer €31,5 mln. Voor mij is het onbegrijpelijk dat de fiscus 9 jaar toeslagen uitkeert naar mensen die in het buitenland wonen, in 189 landen. Als dat 2 jaar geleden niet bovenwater was gekomen in Bulgarije, bij een ruzie onderling, zou de fiscus niet wakker zijn geworden.

Slotstand indices 27 maart 2015/week 13: AEX 485,73; BEL 20 3.712,81; CAC 40 5.034,06; DAX 30 11.868,33; FTSE 100 6.855,02; SMI 9.083,52; RTS (Rusland) 856,44; DJIA 17.712,66; NY-Nasdaq 100 4.4332,862; Nikkei 19285,63; Hang Sen 24500,62; All Ords 5888,90; €/$ 1,0889; goud $1.198,40; dat is €35.362,33 per kg, 3 maands Euribor 0,021%, 10 jarig Staat 0,299%. Een liter diesel aan de pomp €1,269, ook al gezien voor €1,239.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.