UPDATE28022015/261 Joris Luyendijk ‘Dit kan niet waar zijn’. NPO2 Tegenlicht VPRO 1 maart 2015 21:05 uur

De voorzitter van de FED, Janet Yellen, zei deze week dat een renteverhoging in de VS naderbij komt, maar nog even op zich laat wachter. Daar gaf ze geen concrete redenen voor. Het werd wel duidelijk nadat bekend werd dat de inflatie in de Verenigde Staten in januari is gedaald naar min 0,1% op jaarbasis. Een heel lichte deflatie deflatie dus. Wie had daar eerder rekening mee gehouden? Alle knoppen in de VS stonden op groen. In december bedroeg de inflatie nog 0,8%. De kerninflatie, waarbij geen rekening wordt gehouden met de prijzen voor voedsel en energie, kwam vorige maand uit op 1,6% op jaarbasis, net als een maand eerder. Op maandbasis bedroeg de inflatie min 0,7%, tegen een herziene min van 0,3% in de voorgaande maand. De consumentenprijzen in de VS staan onder druk door de sterk gedaalde brandstofprijzen. Maar ook de groei van de Amerikaanse economie valt terug en is in het vierde kwartaal van 2014 maar 2,2% gegroeid op jaarbasis. Bij een eerdere raming werd de groei van 's werelds grootste economie in het vorige kwartaal nog geschat op 2,6%. In het derde kwartaal van vorig jaar kwam de groei nog uit op 5%. De consumentenbestedingen stegen in het afgelopen kwartaal wel met 4,2%, naar het hoogste niveau in vier jaar tijd. Volgens het ministerie zal deze tendens ook de komende tijd voortduren, gesteund door de verbetering van de arbeidsmarkt en een daling van de brandstofkosten. De uitgaven van Amerikaanse consumenten zijn goed voor bijna 70% van de economie van de VS. Maar of de arbeidsmarkt zich blijvend herstelt is de vraag want het aantal eerste aanvragen voor een werkloosheidsuitkering is daar vorige week met 31.000 gestegen naar 313.000. Economen rekenden in doorsnee op 290.000 aanvragen. In de voorgaande week werden er, volgens een schatting, 282.000 aanvragen ingediend. Verder treedt er een vertraging van de export op, onder meer door de duurdere dollar. In heel 2014 groeide de Amerikaanse economie met 2,4% in vergelijking met een jaar eerder. De consumentenbestedingen stegen vorig jaar met 2,5%, waarmee de grootste stijging sinds 2006 werd behaald.

Het op grote schaal opkopen van staatsobligaties (QE) waar de ECB vanaf maart mee van start gaat, zal de aandelen tot nog grotere hoogtes opdrijven en zeepbelvorming in de hand werken. Daarvoor heeft Klaas Knot al eerder voor gewaarschuwd. De vraag is of de financiële instellingen met het geld gaan doen dat ze binnenkrijgen uit de verkoop van staatsobligaties. Gaan ze daarmee kredieten verlenen voor nieuwe investeringen of wordt dat geld ingezet om aandelen te gaan kopen? Dat gaat dan zeepbelvorming veroorzaken. De markten nemen daar kennis van, maar de bull market zet zich door.

In Trouw las ik een opiniestuk met de kop “omhels Griekenland met vergeving en verzoening” van de econoom Marcel Canoy en de theoloog Kees van der Kooi. Een van de stellingen die worden neergezet luidt: 'Als schulden onhoudbaar zijn, worden ze ook niet terugbetaald als de Grieken uit de eurozone stappen.' In de eerste alinea wordt gesteld dat de Grieken een torenhoge schuld hebben opgebouwd, van €320 mrd (waarvan €240 mrd aan Europa). Het gebruik van 'opgebouwd' steekt mij tegen de borst. In ieder geval is de schuld aan Europa opgelegd, dat is niet vrijwillig gebeurd. De voorgeschiedenis is dat bij de start van de Muntunie de Noordelijke eurolanden de Zuidelijke eurolanden hebben beloofd dat ze hun welvaart ook bij hen mogelijk zouden gaan maken. Daar ligt de kern van wat we nu het Griekse drama noemen. Dat project werd voortvarend ingezet. Wij exporteerden en zij consumeerden en onze banken financierden. Achteraf moeten we ons de vraag stellen wie de regie voerde over de uitvoering en wie controleerden. Niemand. De Noordelijke landen keken naar hun handelsbalans en exportkansen en de Zuidelijke landen vroegen zich af wie dat zou gaan betalen. Het duurde tot eind 2009 voordat duidelijk werd dat 'er stront aan de knikker was'. Ons bankwezen zat opgezadeld met risicovolle leningen aan de Zuidelijke landen en Ierland. In 2010 werd duidelijk dat er grote ongelukken zouden gaan gebeuren als de banken niet zouden worden geholpen. Berlijn besloot de banken te redden door hun leningen aan Griekenland af te laten lossen door, uiteindelijk, Europese noodfondsen. Die leenden aan Griekenland €240 mrd die grotendeels werd gebruikt om de schulden aan hoofdzakelijk de Duitse en Franse banken af te lossen. Maar de Europa is nog niet uit de problemen, de schuld waarmee Griekenland zit opgezadeld is onhoudbaar. Dijsselbloem zat deze week te glunderen bij DWDD hoe goed hij de partijen in de eurogroep bijeen had gehouden, maar opgelost is er niets. Dijssel haalde een pyrrusoverwinning, alleen heeft hij dat zelf nog niet door. Het enige wat hij heeft bereikt is dat de problemen 2 maanden naar voren zijn geschoven, maar of de Grieken daarmee zijn geholpen vraag ik me nog steeds af. De regeringen van Giorgos Papandreou jr (2009-2011); Loukas Papadimos (2011-2012); Panagiotis Pikrammenos (2012-2012) en Antonis Samaras (2012-2015) hebben met nieuwe noodleningen Griekenland getracht te behoeden voor een default, door te gehoorzamen aan de eisen van Europa en de financiële markten. Niemand van al deze premiers heeft naar de sociale gevolgen gekeken van de door de trojka opgelegde bezuinigingen. In mei heeft het Griekse volk zich daarover uitgesproken. Hoe dit proces ook zal aflopen, de Grieken zullen er niet in slagen al hun schulden terug te betalen. Het maakt eigenlijk voor Europa weinig uit of er een Grexit plaatsvindt of niet. Europa krijgt al zijn geld, dat erin is gestoken, niet meer terug. Ik zie twee opties. De eerste is dat de eurogroep biedt Griekenland aan dat, voor een periode van tien jaar, de rente op de schulden aan Europa op nul procent wordt gesteld en dat geen aflossingen daarop hoeven te worden gerealiseerd. Dat betekent niet dat Griekenland van zijn schuld af is, want dan houden ze toch nog €80 mrd over aan derden. Na tien jaar moeten Europa en de Grieken dan gaan bekijken wat er dan nog mogelijk is voor de openstaande vorderingen. Griekenland wordt nu geholpen met Europese subsidies (die dus niet behoeven te worden terugbetaald) om hun economie weer op de rails te krijgen. Europa neemt de plicht op zich te gaan investeren in projecten voor de toekomst, waarin Griekenland dan ook kan participeren. De tweede optie is: maak schoon schip met de Grieken, laat Europa haar verlies nemen. Breng de totale staatsschuld van €320 mrd terug naar 120% bbp, verlaag de rente naar een actueel tarief en subsidieer de Griekse economie tot een niveau dat ze hun eigen geld weer kunnen verdienen en hun rente en aflossingen op hun schulden kunnen terugdraaien. Pas zo nodig de looptijd van de leningen aan. Het opiniestuk refereert aan Genesis 37 en 39-50, over Jozef, de jongste zoon van de rijke herdersvorst Jacob , die door zijn oudere broers wordt verkocht als slaaf aan Midianitische kooplui. Uiteindelijk wordt hij onderkoning in Egypte en dan test hij zijn broers of er nog ruimte is voor een gezamenlijke toekomst. En die wordt gevonden.

Wolfgang Schäuble reageerde op de Griekse brief aan de eurogroep van 19 dezer voor verlenging van het lopende leningenprogramma met een harde afwijzing: NEIN. In wat vriendelijker toon stelde de Duitse minister van Financiën later dat er in de tekst 'trojaanse paarden' zouden zitten. In mijn vorige blog heb ik aangegeven welke culturele verschillen zitten tussen de harde data van het Westen en de Griekse voornemens om de opgelegde sancties in te vullen. De Grieken zijn daarover ook duidelijk: als Europa ons de kans niet geeft geld te gaan verdienen, kunnen wij ook onze schulden niet terugbetalen. Maar er zit wel een groot Paard van Troje in de besluitvorming over de financiële hulpverlening aan Griekenland. Ik citeer de webpagina van de overheid: Nederland steunt eurolanden met financiële problemen door bij te dragen aan 2 tijdelijke Europese noodfondsen, European Financial Stability Facility (EFSF) en European Financial Stabilisation Mechanism (EFSM) en het permanente noodfonds European Stability Mechanism (ESM). Deze noodfondsen lenen zelf geld op de kapitaalmarkt. Dat geld lenen ze dan weer uit aan noodlijdende landen als Griekenland, Portugal en Ierland. De Europese landen, waaronder Nederland, staan garant. Dat betekent dat zij het risico dragen als een land het geleende geld niet terug kan betalen. Nederland betaalt 5,7% van de totale garanties. In juli 2013 stond Nederland garant voor €134 mrd. Aan het EMS staat Nederland garant voor €40 mrd. Hoe hoog het bedrag is waarvoor Nederland zich garant heeft gesteld op dit moment heb ik niet kunnen achterhalen. Het CBS heeft becijferd dat sinds het begin van de problemen in Griekenland, in mei 2010, het land in totaal €195 mrd aan noodsteun heeft ontvangen van Europese landen. Nederland leende tot nu toe €11,9 mrd. Dat getal valt me mee. De grootte van die lening is gebaseerd op het BBP van het desbetreffende land. Duitsland is daardoor veruit de grootste geldverstrekker van de Grieken, gevolgd door Frankrijk, Italië en Spanje. Nederland is de vijfde verstrekker van leningen aan de Grieken. Van de 195 mrd die Europese landen aan Griekenland hebben uitgeleend, neemt Nederland 6,1% van het totaal voor haar rekening. Behalve leningen van Europese landen heeft Griekenland ook geld geleend bij het IMF en heeft de Europese Centrale Bank staatsobligaties van de Grieken opgekocht. Dat is ook een risico voor Nederland, want als de Grieken dat geld niet terug kunnen betalen moet Nederland het IMF en de ECB mogelijk financieel te hulp schieten. De Rijksoverheid stelt echter dat de Nederland in totaal garant staat voor €17,8 mrd aan financiële steun voor de Grieken, maar dat bedrag is nog niet helemaal uitgeleend.

De garanties aan de Europese noodfondsen en de directe leningen aan Griekenland hebben geen gevolgen voor de belasting die Nederlanders moeten betalen, zegt de overheid. Het geven van garanties heeft wel risico's. Mocht een land een deel van de lening toch niet kunnen terugbetalen, dan moeten de landen die garant staan het tekort dekken. Dat zou dan gevolgen kunnen hebben voor de Nederlandse begroting. Doordenkend betekent dat dus dat als Griekenland op een punt komt dat ze aan hun betalingsverplichtingen niet meer kunnen voldoen, dat financiële gevolgen kan hebben voor de Nederlandse belastingbetalers. Het is dus van het grootste belang dat Griekenland in een positie wordt gemanoeuvreerd waarin ze kunnen blijven voldoen aan haar financiële verplichtingen. Maar de Grieken willen niet een nog hogere schuld accepteren. Dat is het Paard van Troje, waarmee de eurogroep zit opgescheept. En dat is kennelijk doorgedrongen tot in Berlijn en Brussel, want waar de eurogroep op 20 februari heel moeilijk over deed, blijkt ineens geen probleem meer te zijn. Kort nadat de Grieken maandagnacht een lijst van voorgenomen hervormingen hadden ingeleverd liet de voormalige trojka van EU, IMF en ECB al weten akkoord te gaan met de gepresenteerde lijst. Daarmee werd een positief advies afgegeven aan de ministers van Financiën, die dinsdagmiddag per videoconferentie de zaak zouden bespreken. De eurogroep ging inderdaad zonder op- of aanmerkingen akkoord. Een vreemde gang van zaken aangezien het IMF zich later op die dag kritisch uitliet over de Griekse bezuinigingsplannen. Voorzitter Christine Lagarde verwijt de Grieken dat de plannen weinig concreet zijn, en dat de overheid te weinig garanties afgeeft dat hervormingen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. Dat schreef Lagarde in een brief aan eurogroep-voorzitter Dijsselbloem. De 19 ministers van Financiën waren al akkoord gegaan met de zes pagina’s aan bezuinigingen die Griekenland heeft voorgesteld. De Francaise lijkt er niet gerust op dat de Grieken doorpakken op het gebied van pensioen- en btw-hervormingen, of dat de arbeidsmarkt op de schop gaat. Wel gaat de nieuwe Griekse regering verder in het aanpakken van corruptie en belastingontduiking. Ook president van de Europese Centrale Bank Mario Draghi reageerde richting Dijssel in dezelfde trant: net als het IMF noemde hij de Griekse plannen weinig concreet, al komt dat volgens hem ook omdat de regering nog maar kort in het zadel zit. Het voorstel dat nu op tafel ligt, is volgens de ECB een goed vertrekpunt voor verdere onderhandelingen. Nu de eurogroep hun fiat aan de voorgestelde Griekse hervormingen hebben gegeven zijn de nationale parlementen van de 19 eurolanden aan bod. Daarna wordt de weg vrijgemaakt voor nog eens €7,2 mrd aan noodhulp voor de Grieken, die pas uitbetaald gaan worden als Griekenland tastbare resultaten kan aantonen van de voorgenomen activiteiten. Tot eind april is er tijd om te onderhandelen over de nieuwe voorstellen, dat is de laatste datum dat de Grieken over het geld kunnen beschikken. “Maar ik heb liever eerder een echt akkoord,´ zegt Dijsselbloem. Er moeten de komende weken nog wel aardig wat details worden doorgesproken, maar op hoofdlijnen zijn de Grieken voorlopig tot eind juni weer gered.

Hier een lijst van de voorgenomen financieel/economische hervormingen, die de Grieken hebben benoemd:

• Strijd tegen corruptie, belastingontduiking en smokkel van onder andere brandstof en tabak; de volgende vier maanden zou €1,5 mrd gehaald moeten worden door benzinesmokkel tegen te gaan, €800 mln door sigarettensmokkel te bestrijden en nog eens €2,5 mrd door onbetaalde belastingen op te halen bij rijke Grieken en scheepsmagnaten. Daarbij moet niet worden uitgesloten dat de EC aangesproken gaat worden om Europese belastingparadijzen (zoals Nederland, Luxemburg, België en Oostenrijk) mee te laten werken aan het opsporen van Grieken die gebruik maken van belastingontwijking;

• Hervorming van de arbeidsmarkt volgens de Europese 'best practices';

• Hervormingen in de concurrentiepositie van Griekse bedrijven;

• Vermindering van de bureaucratie;
• Achterstallige belastingen kunnen in kleinere porties worden afbetaald;
• Plan voor bedrijven en particulieren die hun leningen niet meer kunnen terugbetalen;

• Maatregelen om het kapitaal van banken te beschermen;
• Ontslagen ambtenaren worden toch niet opnieuw aangenomen;
• Bestaande privatiseringen worden behouden;

•Huiseigenaren worden beschermd tegen uitzetting als ze hun lening niet meer kunnen afbetalen;
• Maatregelen tegen de armoede;
• Betaalbaardere en zelfs gratis medische zorg voor wie niet kan betalen;
• 60 miljoen euro voor gratis elektriciteit voor de armen;
• €750 mln voor voedselsubsidies voor de armen.

Ik pleeg maar even de aanname dat de 19 eurolanden het advies zullen volgen en met de Griekse voorstellen akkoord zullen gaan. Misschien met wat maren en mitsen, maar niemand gaat er nu nog roet in het eten gooien. Toch waren er ook kritische geluiden te horen. Hans-Peter Friedrich van de CSU zei dat met zulke onzin in Athene men niet op de goedkeuring van de Bundestag moet rekenen. [hetgeen overigens wel met overgrote meerderheid gebeurde] Volgens Steen Jakobsen van de Saxo Bank kan de EU zulke voorstellen gewoonweg niet aanvaarden. Het zou een overwinning zijn voor al wie zich binnen Europa niet aan de regels houdt. ‘De Grieken tonen dat ze niets willen doen om de echte problemen binnen de Griekse samenleving aan te pakken en om hun economie vooruit te helpen. Een zwarte dag voor Griekenland én Europa,’ aldus Jakobsen, die vooral aantoont dat we nieuwe oplossingen nodig hebben. Er zal nog wel een meer gedetailleerder plan van aanpak moeten komen, maar van het geven van een garantie dat de beoogde doelen worden behaald binnen de geplande tijd, is een illusie. Europa moet zich realiseren dat zij de sleutel in handen hebben voor het slagen dan wel mislukken van deze noodoperatie. Het slagen ervan hangt af van de support van de 18 andere landen, waaronder Duitsland en Nederland. De eurozone moet gaan investeren opdat de Grieken daarvan een graantje kunnen meepikken om zo hun economie een impuls te kunnen geven. Er was een bankrun ………vorige week namen de Grieken zo’n €1 mrd per dag op, omdat ze het geld liever cash in huis hebben dan op hun bankrekening. De bedoeling is dat Grieken daarmee stoppen nu er dit akkoord ligt. Maar vertrouwen de Griekse spaarders de toekomst inderdaad weer? De komende week moet blijken of Grieken het geld weer terug naar de bank brengen. Of op z’n minst stoppen met het er vanaf te halen. In het gesloten en in principe gefiatteerde akkoord is afgesproken dat de Grieken pas weer geld krijgen als ze kunnen aantonen dat de bezuinigingen en hervormingen geld gaan opleveren. En dat is op z’n vroegst pas in april of in mei of pas in juni. In de tussentijd moeten de pensioenen en ambtenarensalarissen gewoon betaald worden. De vraag is of Griekenland daar wel het geld voor heeft. En in juli doemt het volgende betaalmoment al weer op, dan moet een lening van €7 mrd worden terugbetaald aan de ECB. Dat kunnen de Grieken zeker niet betalen zonder steun van buitenaf, daar is inmiddels de Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis achter gekomen. Hij rekent op steun van de Europese Centrale Bank (ECB) als het in maart niet aan zijn financiële verplichtingen kan voldoen. Griekenland bereikte eerder deze week overeenstemming met de andere eurolanden over een verlenging van zijn noodkredieten. Daarvoor moet het land echter wel aantonen aan de voorwaarden te voldoen, waardoor een volgende uitkering waarschijnlijk nog tot april [dat is heel positief ingeschat] op zich zal laten wachten. Volgende maand moet echter al een lening aan het Internationaal Monetair Fonds (IMF) worden afgelost. Later in de tijd krijgt Griekenland wel geld binnen uit de toeristenbranche. Maar april is dat te vroeg in het seizoen. Hierdoor zou Griekenland in financiële problemen kunnen komen. Volgens Varoufakis kan de ECB echter te hulp schieten, door de €2 mrd die de bank overhield aan de opkoop van Griekse obligaties over te maken naar het IMF. ,,Het is een voorbeeld, er is nog niets besloten. Maar het is geld waar wij recht op hebben'', aldus de Griekse minister. Hier neemt Griekenland opnieuw de regie in handen, wat door de eurogroep niet in dank zal worden afgenomen. De ECB wordt ingezet om een schuld aan het IMF terug te kunnen betalen. Dat kan onrust gaan veroorzaken tussen de drie leden van de trojka. De verwachte groei van de Griekse economie kan in het geding komen als een overeenkomst tussen de overheid en de geldschieters van Griekenland uitblijft. Dat zegt de president van de Griekse centrale bank, Yannis Stournaras. Griekenland wist vorige week ternauwernood te voorkomen dat banken omvielen door op het laatste moment tot een akkoord met de andere eurolanden te sluiten. Het land kreeg een verlenging van het lopende steunprogramma met vier maanden. Die tijd moet het gebruiken om hervormingen in kaart te brengen en te onderhandelen over de volgende fase. Hoewel ,,ernstige gevolgen'' voor de Griekse economie vermeden zijn, riep Stournaras de overheid op om zich volledig te storten op structurele hervormingen, zodat snel een definitief akkoord met de geldschieters kan worden opgetuigd.

Günter Hannlich schrijft over Griekenland en de euro deze week: Die Abgesänge auf den Euro werden immer bedrohlicher. Wer sich jetzt noch nicht auf den Tod der Untergangswährung vorbereitet hat, sollte es langsam tun. Bekannt für seine drastische Warnungen ist der Wirtschaftsprofessor Hans-Werne Sinn, Chef des Ifo-Instituts, das mit dem Ifo-Index für einen der wichtigsten Konjunkturbarometer der deutschen Wirtschaft verantwortlich ist. Im Interview mit „Focus Money“ sagte er in dieser Woche: „Die Schuldengemeinschaft führt zur Lawine, die alles davonreißt.“ Was in Griechenland derzeit passiere sei „Insolvenzverschleppung“, so der Professor. „Bleibt Griechenland im Euro, ist es hoffnungslos. Dann werden die Schulden nie zurückgezahlt.“ Wenn Sie sagen, der Professor sei ja bekannt für seinen Kritik und seine Warnungen ein alter Hut. Wenn jetzt so offen über ein Zerbrechen des Euro gesprochen wird, sollten Sie Vorsichtsmaßnahmen treffen! Zum Beispiel dafür:

  • Größere Banken könnten in Schieflage geraten, weil sie auf die Zahlungsausfälle durch weitere Schuldenschnitte nicht wirklich ausreichend gewappnet sind.

  • In der Bevölkerung könnte größere Unruhe und Angst ums eigene Geld entstehen. Beides kann zu einem Sturm auf die Banken führen. In Griechenland ist das jetzt schon sichtbat.

  • Schließlich könnten die Regierungen gezwungen sein, den Euro in einer Nacht- und Nebelaktion aufzugeben

Nur wenn Sie auf solche Szenarien vorbereitet sind, überstehen Sie die unvermeidbare Euro-Katastrophe und die bevorstehende Währungsreform ohne Verluste.

Ik las deze week een artikel in Trouw van de hand van Pieternel Gruppen met als kop “Griekse stoerdoenerij tegenover Duitsland is niet erg handig”. In dit artikel worden uitspraken aangehaald van een Engelse onderzoeker Spyros Economides, die met zoveel woorden zegt dat Griekenland voorzichtig moet zijn met het toebrengen van schade aan hun belangrijkste handelspartner. Griekenland wordt neergezet als de kleine David en de Duitsers als de reus Goliath. De Grieken moeten een stap terugzetten in hun poging op basis van gelijkwaardigheid in de eurozone te kunnen participeren. Na de Tweede Wereldoorlog is er een gezamenlijk inspanning geleverd tussen de Bundesrepubliek en Frankrijk, gesteund door Italië en de Benelux-landen om te voorkomen dat er opnieuw een Europees land naar de macht in Europa zou grijpen. De vraag is nu, 70 jaar later, of dat streven nog altijd actueel is. Duitsland zelf, dat na de Tweede Wereldoorlog kampte met gigantische staatsschulden, heeft ervaren hoe belangrijk kwijtschelding is voor een hervatting van het normale economische leven. <citaat Jesse Frederik> Maar het Duitse standpunt is dat Zuid-Europa moet bloeden. De eurozone heeft geen medelijden met schuldenlanden. Een keihard programma van bezuinigingen, loonsverlagingen en ambtenarenontslagen zijn en worden opgelegd. Dat is wel het minste dat de landen die er een zooitje van hebben gemaakt, moeten doorvoeren. Eigen schuld, dikke bult. Op kwijtschelden van schulden hoeven de Zuid-Europese landen niet te rekenen. Dat is de ‘aller- aller- allerlaatste maatregel’, zegt Dijssel. Ironisch dat wel, want de geschiedenis leert ons dat zonder schuldvergiffenis zou er nooit een euro zijn geweest. Een grotere puinhoop dan Duitsland er in de Tweede Wereldoorlog van maakte, kun je je niet voorstellen. En toch ontsloeg Europa, tijdens de Londense conferentie van 1953, de Bundesrepubliek van zijn schuldverplichtingen. Het land hoefde geen onrealistische herstelbetalingen te doen: voor een schuldreductie van meer dan 110 miljard DM werd officieel een uitstel van betaling tot sint-juttemis gegeven, hetgeen de Europese en Duitse economie heeft gered. Ook werden alle schulden van voor en tijdens de oorlog grotendeels kwijtgescholden. Het Duitse Wirtschaftswunder en ook het herstel van het Europese handels- en betalingsverkeer waren er nooit gekomen zonder deze drastische schuldvergiffenis. </citaat> En toch zijn Dijssel en Schäuble keihard opgetreden tegen de Grieken. Op de achtergrond speelt nog een ander scenario: 9 oktober 2012 bezocht Merkel met een grote Duitse handelsmissie Griekenland om ter plekke te bekijken of er en welke bedrijven voor een prikkie zouden kunnen worden overgenomen. Merkel/de EC/trojka hadden afgedwongen dat, in het kader van de privatisering, het Griekse publieke bedrijfsleven in de etalage moest worden gezet en daar heeft de regering Samaras aan meegewerkt. En Merkel zou Merkel niet zijn als zij daar niet, heel opzichtelijk, van wilde profiteren. Zelfs op een vernederende wijze. Tevens moet er nog steeds door Duitsland een oude Griekse rekening worden vereffend van een in WOII afgedwongen lening aan de Duitsers van 476 miljoen marken. Verder, ik schreef er al eerder over, is de goudvoorraad van de Griekse Centrale Bank in de oorlog door het Duitse leger geroofd. Bij de hereniging van Duitsland in 1989/1990 is er een streep door deze herstelbetalingen gezet. De nieuwe Griekse premier Tsipras zei vorige week tegen der Stern dat het terugbetalen van de Duitse schuld een 'historisch morele verplichting' is. Om afscheid te kunnen nemen van hun Nazi-verleden moeten de Duitsers deze openstaande rekening van de Grieken eerst nog wel even betalen, voordat verder onderhandeld gaat worden over het dossier Griekenland. Verder moet het beeld van tafel dat in de laatste eurogroep-vergadering in Brussel van de 20ste van deze maand 18 landen achter de standpunten van Schäuble hebben gestaan. Ja, Nederland en Slowakije, kozen voor een harde aanpak, maar er waren ook veel gematigder standpunten. Wat onder alle omstandigheden moet worden voorkomen is dat Europa afdrijft naar een nationalistisch (Nazi) model. Voor mij is Schäuble daar klaar voor. Daarom moet Griekenland op basis van gelijkwaardigheid met de 18 andere eurolanden moeten kunnen overleggen. Duitsland mag daar, gezien hun verleden, geen preferente positie bij innemen.
De Griekse minister van Energie, Panagiotis Lafazanis, gaat de energie- en elektriciteitsbedrijven PPC en ADMIE niet privatiseren. De bewindsman zegt ondanks beloften van de regering aan Europa om in gang gezette privatiseringen niet terug te draaien. Lazafanis' mededeling staat haaks op het akkoord dat de links-radicale premier Alexis Tsipras en minister van Financiën, Yanis Varoufakis, afgelopen week met Europese geldschieters hebben bereikt om de geldkraan open te houden. De gedeeltelijke privatisering van de PCC (Publieke Energiemaatschappij) en de ADMIE (Onafhankelijke Energie Transmissie Operateur ) was al in gang gezet door de vorige regering, van de centrumrechtse premier Samaras. PPC zou zijn aandeel van 66% in ADMIE verkopen. Chinese en Italiaanse partijen hebben zich gemeld. Tsipras' partij Syriza won de verkiezingen in januari met de belofte het beleid van zijn voorganger teniet te doen.

Europese politici hebben bij de start van de euro te veel landen toegelaten. Van sommige landen was meteen al duidelijk dat die onhoudbare overheidsfinanciën hadden. Dat zei Luc Coene, president van de Belgische centrale bank, deze week tegen DFT. We hebben landen toegelaten waarvan te verwachten was dat houdbaarheid problematisch was'. Volgens de Belgische centrale bankier is Europa 'naïef' geweest bij de opzet van de euro. Hij sluit niet uit dat er landen uit de eurozone zullen vertrekken: 'Als een land dat beslist, waarom zou je dat niet laten gebeuren?' Nou heel simpel, als Europese landen kiezen voor een nationalistische staat dan verwordt Europa tot een ontwikkelingsland omdat de kracht van de interne markt wordt aangetast en ontstaat er chaos en misschien wel onderlinge strijd in Europa. Daarom is dit een domme uitspraak.

De Griekse premier Alexis Tsipras blijft bij zijn eis voor een verlaging van de Griekse schulden. Dat heeft hij gezegd op de Griekse televisie na afloop van een ministersvergadering. De internationale geldschieters van Griekenland hebben juist aangegeven dat een schuldenverlaging er niet in zit. Vorige week werd op een bijeenkomst van de ministers van Financiën van de eurolanden in Brussel nog een akkoord bereikt over een verlenging van het Griekse steunprogramma met vier maanden. Tsipras stelt dat met die deal een basis is gelegd om opnieuw de eis voor een schuldenverlichting op tafel te kunnen leggen. Tsipras liet verder weten dat hij geen derde steunpakket voor zijn land zal vragen. Volgens de premier hebben de Grieken bij de afgelopen verkiezingen aangegeven dat er geen nieuwe steunprogramma's moeten komen. Griekenland en de andere achttien eurolanden hebben de afgelopen weken een pokerspel gespeeld in de onderhandelingen over de Griekse schulden. Eurogroepvoorzitter en minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën zei dat in De Wereld Draait Door. Dijssel zei dat het ook wel leek op een situatie waarin twee auto's keihard op elkaar afrijden om te zien wie als eerste een ruk aan het stuur geeft om zich te redden. De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis speelde óf blufpoker, óf hij onderschatte hoe slecht Griekenland er financieel voor stond, zei Dijssel. [dat laatste ontken ik zeker niet, maar de vraag is hoe, humaan, de eurogroep daarmee omgaat] Volgens de PvdA-minister kwam de nieuwe Griekse regering er snel na het aantreden achter hoe slecht het land er financieel eigenlijk voorstond. „Er was gewoon geen geld in kas, dus ze hadden hulp nodig. Ze wilden geen leningen meer want ze hadden er al te veel, maar ze krijgen gemiddeld 32 jaar om de leningen terug te betalen. Ik denk dat ze niet precies wisten hoe slecht de Griekse overheid er voorstond en hoezeer hun schuldenberg al vlak was gestreken.” Dijssel ging ook nog even in op de eerste persconferentie die hij samen met Varoufakis gaf. Dijssel zou hem na afloop hebben toegebeten dat hij met zijn laatste opmerkingen de trojka de nek om had gedraaid. „Ik zei hem dat het niet handig was. Hij haalde enorm uit naar de instellingen, wat ik flauwekul vind want ze werken voor politici. Dus om die instellingen te dissen, weet je, sla dan naar ons.”

De Europese Investeringsbank (EIB) is sceptisch over grotere financiële betrokkenheid in Griekenland. Dat meldde het hoofd van de kredietverstrekker, Werner Hoyer. Volgens hem is de EIB bereid te investeren in het financieel geplaagde land, maar ontbreekt het aan gedegen projecten, onder meer door een gebrek aan vertrouwen bij investeerders. De EIB is de ontwikkelingsbank van de Europese Unie en wordt ondersteund door de lidstaten. De bank verstrekt in samenwerking met particulieren leningen en garanties voor projecten, onder meer op het gebied van infrastructuur en klimaat. Volgens Hoyer staan er momenteel echter vrijwel geen nieuwe plannen in Griekenland op de rol. De EIB heeft voor bijna €17 mrd aan leningen uitstaan in Griekenland. Daarmee komen de kredieten overeen met ruim 9% van de omvang van de Griekse economie. In het afgelopen jaar verstrekte de EIB in totaal voor €77 mrd aan leningen. Daarvan was 90% bestemd voor projecten binnen de Europese Unie. Het midden- en kleinbedrijf kon toezien op een recordbedrag van €25,5 mrd, verdeeld over 290.000 bedrijven. Daarmee werden volgens de EIB wereldwijd 3,9 miljoen banen behouden of gecreëerd. Op het gebied van klimaat werd €19,1 mrd uitgekeerd. Voor infrastructurele projecten werd €20,6 mrd uitgetrokken. De bank spendeerde daarnaast circa €13 mrd aan duurzame projecten om banen te creëren voor jongeren.

Der Chef des Münchener Ifo-Instituts Hans Werner Sinn sagt: “Zusätzliches Geld ist nichts als ein Schmerzmittel für die griechische Krankheit und trägt nicht zur Heilung bei. Zudem wurde Griechenland durch den Euro zu teuer und muss nun billiger werden um seine Wettbewerbsfähigkeit zurück zu erlangen: das geht nur durch den Austritt aus dem Euro und die Abwertung der Drachme.“ Das ist sicherlich eine massive Position von Professor Sinn. Doch in den vergangenen Jahren ist der streitbare Ökonom schon des Öfteren durch seine Positionen aufgefallen, die sich sehr oft gegen den wissenschaftlichen und politischen Mainstream gerichtet haben. Dabei lag er nicht immer richtig. Doch in vielen Fällen hat Sinn die Finger in die Wunde gelegt und für viele Dinge erst eine Öffentlichkeit geschaffen.

Forse hogere kapitaaleisen zijn, naast scherpere politieke controle, is nodig voor alle banken, anders trekt het te complex geworden financiële systeem ondanks alle hervormingen van de wereldeconomie opnieuw onderuit, stelt Joris Luyendijk, journalist en antropoloog, in zijn boek 'Dit kan niet waar zijn'. Wall Street, The City en de Zuidas worden nog steeds bepaald door kortetermijndenken en winstbejag, stelt Luyendijk. Omdat iedereen binnen vijf minuten ontslagen kan worden zijn met zulke bankiers geen structurele afspraken te maken. Terwijl banken claimen dat ze het na 2008 – de val van zakenbank Lehman Brothers, instorting van de markten en de biljoenen staatssteun om het financiële systeem te redden – nu veel beter doen, waarschuwt Luyendijk dat er in de kern weinig is veranderd. De banken en verzekeraars hebben zoveel macht en kapitaal in huis dat ze de regelgevers omzeilen en interne controles uitlachen, aldus Luyendijk na gesprekken met 200 betrokkenen. De balansen van banken zijn echter onverantwoord zwaar belast met schulden en complexe producten. Ze zijn niet schokbestendig zodra de centrale banken hun goddelijke bescherming intrekken, leidt Luyendijk af in 'Dit kan niet waar zijn in zijn nieuw verschenen boek: 'm 'Onder bankiers' Dat Britse bankiers in 2008 wapens kochten, hun eigen banktegoeden weghaalden en er goud voor kochten en hun families eten lieten hamsteren, zegt volgens hem alles over het gevaar dat een val van banken teweeg brengt. Nog altijd is het financiële systeem als het vliegtuig zonder piloot, concludeert hij. Politici denken met schuldbewuste bankiers te praten, maar Luyendijks ervaring, na zijn gesprekken, is dat veel bestuurders tot en met de gewone daghandelaar, daar helemaal niet meer aan denken. "Veel buitenstaanders willen er niet aan dat de financiële wereld voor een belangrijk deel niet bestaat uit mensen die moedwillig kwaad doen, maar uit conformisten die zichzelf überhaupt geen vragen meer stellen." Joris Luyendijk zat twee jaar lang ondergedompeld in deze wereld. Aan het begin wist hij er net zoveel van als de gemiddelde burger, namelijk bijna niks. Stap voor stap lieten insiders hem zien hoe de financiële wereld in elkaar zit, wel met gevaar voor hun eigen baan. Zijn bankiers monsters? Is hebzucht het probleem? En nog belangrijker: kan het weer gebeuren? Zijn de diepere oorzaken van de crash van 2008 weggenomen, of is de financiële wereld nog altijd een tijdbom in het hart van onze samenleving? De conclusies zijn even stevig als pijnlijk: de instellingen die ervoor moeten zorgen dat de economie functioneert, kunnen de wereld in de afgrond storten. En dat gebeurt allemaal met de beste bedoelingen door mensen die precies dezelfde zorgen hebben als u en ik, door mensen die hun hypotheek moeten betalen en de kinderen op een goeie school willen hebben. De scherpe blik en de onbevangen manier van vragen stellen zorgt ervoor dat Luyendijk, als geen ander, inzichtelijk maakt hoe we ervoor staan. And it is not pretty. Voor de antwoorden op deze vragen kijk op 1 maart a.s. om 21:05 naar Tegenlicht op NPO2.

Het Italiaanse modehuis Prada heeft het afgelopen jaar minder omzet geboekt. Prada kampte met moeilijke marktomstandigheden, met name in China. Het concern zag de opbrengsten in het eind januari afgesloten boekjaar dalen tot €3,55 mrd. Dat is 1% minder dan een jaar eerder. Volgen analisten reageerde het modehuis te laat op de veranderende marktomstandigheden, waardoor producten van Prada in verhouding te duur werden. Eerder meldde het bedrijf al dat er sprake was van een verandering in de markt voor luxe artikelen, waarvan de aard nog niet goed was in te schatten. Op lange termijn verwacht Prada te kunnen groeien, maar op korte termijn zijn besparingen nodig om de winstgevendheid op peil te houden. Daarbij zal het bedrijf minder winkels openen dan eerder gepland. Ook zal Prada een nieuwe lijn tassen introduceren in een prijscategorie van 1000 tot 1200 euro. Onlangs opende het modehuis een filiaal in de PC Hooftstraat.

V&D mag geen loonverlaging doorvoeren voor werknemers die lid zijn van vakbonden FNV en CNV. Dat heeft de Amsterdamse rechtbank. V&D gaat in hoger beroep. V&D wilde de lonen met 5,8% korten. Volgens het bedrijf is die maatregel niet echt nodig om de toekomst van het bedrijf veilig te stellen. Werknemers zouden tussen de €200 en €300 per maand mislopen. De vakbonden wilden de 'eenzijdige maatregel' van tafel en spanden daarom een kort geding aan. De warenhuisketen mag de loonverlaging dan ook niet doorvoeren voor leden van FNV en CNV. Goed nieuws voor de 10.000 werknemers van het concern: de salarissen van alle werknemers zullen deze maand niet worden gekort. Nader beschouwt is V&D financieel nog zo gezond dat het deze last nog kan dragen.

De extra €220 mln die staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid) heeft uitgetrokken om het banenverlies in de thuiszorg te beperken, is een wassen neus. Dit constateren Abvakabo, FNV Zorg en Welzijn en thuiszorgorganisatie TSN Thuiszorg. Tot nu toe zijn van de beoogde 14.000 banen er amper 200 gered, zeggen de bonden. „Dat is niet vreemd, omdat het gros van de cliënten tot de laagste inkomensgroepen behoort en de verplichte eigen bijdrage van €12,50 per uur niet kan betalen”, aldus een woordvoerder van Abvakabo. Ik heb in december meerdere malen gewaarschuwd voor een chaos die zou gaan optreden na 1 januari dit jaar als gevolg van de overdracht van een aantal zorg- en sociale taken naar de gemeenten. Het verbaast mij niet dat iedere week weer nieuwe problemen in de media aan het licht komen, soms omdat de overdracht van dossiers heel traag verloopt, omdat de gemeenten onvoldoende kennis van zaken hebben, dan wel niet over de benodigde data beschikken die nodig zijn voor het zorgvuldig uitvoeren van de hen opgelegde taken. Kassa presenteerde dit weekend deel 1 over mensen die de dupe worden van het nieuwe zorgbeleid. Besluiten die niet worden genomen, omdat er geen geld voor is dan wel de kennis ontbreekt. Er volgen meer items over. Ik heb in mijn vorige blog al aangekondigd dat er nog meer onheil over de zorg naar buiten ging komen. Ik kon mijn eigen ogen niet geloven toen ik las dat twee duizend ouderen die vanuit een verzorgingshuis terug werden gestuurd naar huis met een zogenaamd VPT (Volledig Pakket Thuis), nu te horen gaan krijgen dat, omdat ze geen volledige zorg nodig hebben, dat VTP-pakket, met een waarde van €1100, aan het einde van dit jaar, weer komt te vervallen. Zo staat dat in de Wet Langdurige Zorg. Als ze niet terugkeren naar een verzorgingshuis, waar ze wel de beschikking krijgen over alle nodige zorg, dan vallen ze terug op de gemeenten en die hebben het geld, van een paar honderd euro voor extra diensten, niet beschikbaar, gezien de opgelegde bezuinigingen, om de senioren de zorg te verlenen die ze nodig hebben. Misschien moeten er een aantal gesloten verzorgingshuizen wel weer ingericht, bemand en geopend worden. Heel, heel slecht beleid van onbekwame bewindslieden. In ieder geval is wel duidelijk op welke 5 (2+3) politieke partijen ik mijn stem bij de komende verkiezingen niet ga toevertrouwen. Heeft een meerderheid in de Eerste en Tweede Kamer zitten slapen? Let op mijn woorden: het wordt nog een heel 'pijnlijk' dossier voor staatssecretaris van Rijn.

De provincie Limburg zegt dat voormalig VVD-gedeputeerde Mark Verheijen geen onterechte declaraties heeft ingediend. Gedeputeerde Staten van Limburg concluderen dat na extern onderzoek naar tien omstreden declaraties waarover NRC Handelsblad eerder deze maand publiceerde. De onderzoeker heeft de declaraties niet inhoudelijk getoetst maar alleen gekeken of de controle door de provincie heeft gewerkt. Desondanks concludeert CDA gouverneur Theo Bovens dat er geen onterechte declaraties zijn uitbetaald. Dat betekent dat het de verantwoordelijkheid van politici zelf is om te bepalen welke uitgaven wel of niet kunnen worden gedeclareerd aan de publieke kassen. ,,Het terugbetalen van te veel ontvangen gedeclareerde bedragen is niet aan de orde'', schrijft hij aan Provinciale Staten. Wat de gouverneur hier zegt is de groots mogelijke nonsens. Er is een onderzoekje ingesteld of de formulieren goed zijn ingevuld, gedateerd zijn en ondertekend. Maar daar gaat het helemaal niet om. Het gaat erom of er formele gronden waren, die zijn gecontroleerd. Of een wethouder die zich met een taxi naar een voetbalwedstrijd laat rijden, die kosten mag declareren bij de gemeente. Zijn dat privé kosten of vallen die onder netwerkkosten? En hoe wordt dat verantwoord? Het minste wat de burger mag verwachten is dat de gemeenteraad een protocol opstelt welke kosten onder de noemer 'netwerk' mogen worden gedeclareerd bij de gemeente. Rutte stond te glunderen na de vrijspraak van het VVD-kamerlid. Verheijen zelf denkt weer anders over de tien declaraties en meent dat hij drie keer onterecht heeft gedeclareerd voor een bedrag van in totaal €399,90. Het gaat volgens hem om een reis met de dienstauto naar een vergadering in Amsterdam en treinreizen naar een verjaardagsborrel en een tv-uitzending over verkiezingen. Verheijen heeft beloofd die kosten terug te betalen. Er loopt ook nog een integriteitsonderzoek binnen de VVD, daardoor wilden Verheijen en VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra niet reageren zolang dat eigen onderzoek van de partij naar Verheijen nog loopt. De Permanente Commissie Integriteit van de VVD heeft een stevig oordeel geveld: het gaat om "bestuursethiek". Op zichzelf misschien geringe kwesties kunnen soms grote symbolische betekenis hebben. "Anders dan bij het strafrecht is ook de schijn van ongewenst handelen dikwijls een graadmeter bij de beoordeling van de integriteit." Volgens de commissie kan een bestuurder zich niet op naïviteit beroepen. Mark Verheijen heeft daarop zijn kamerzetel beschikbaar gesteld. Dat maakte voor Rutte de weg vrij de verkiezingscampagne voor de PS in te gaan met een oproep naar de andere politieke partijen samen het beleid van Rutte af te maken. God behoede ons land daarvoor. In de laatste peiling van de Hond stijgt de PvdA 2 zetels en komt op 13 zetels, de VVD en de PVV verliezen ieder 1 zetel. Daardoor loopt het aantal zetels van de coalitie met de 3 gedogers terug naar -35 zetels.

Sinds het begin van de crisis in oktober 2007 hebben bankiers en verzekeraars in Londen 91 miljard pond (bijna €124 mrd) aan bonussen verdeeld. Dit jaar loopt het totaalbedrag naar verwachting op tot boven 100 miljard pond. De Britse campagneorganisatie Robin Hood Tax wil financiële transacties belasten en de opbrengst gebruiken om armoede en klimaatverandering te bestrijden. Robin Hood Tax ziet in de enorme bonusbedragen het bewijs dat het Verenigd Koninkrijk verdeeld is in twee klassen. ,,Er is een onhervormde financiële sector die enorme beloningen opstrijkt, terwijl de rest met de brokken zit''. De organisatie, die zegt de steun te hebben van onder meer Angela Merkel, miljardair George Soros en Nobelprijswinnaars als Joseph Stiglitz en Paul Krugman, pleit dan ook voor een veel harder beleid vanuit de overheid. ,,Het is duidelijk dat het zachte beleid dat tot nu toe is gevoerd niet heeft gewerkt. Het resultaat is een sector die zichzelf royaal beloont ondanks een aaneenschakeling van schandalen''.

De verkoop van bestaande huizen in Amerika is in januari met 4,9% gedaald in vergelijking met een maand eerder. Het aantal woningverkopen daalde tot 4,82 miljoen op jaarbasis, het laagste niveau in negen maanden. Een maand eerder kwamen de verkopen uit op 5,04 miljoen. Volgens de makelaarsorganisatie geschiedde 11% van de transacties onder druk. In het merendeel, 8% van die gevallen, ging het om een gedwongen verkoop. De gemiddelde huizenprijs lag vorige maand met $199.600 6,2% hoger dan in januari 2014.

Bij een ontwikkelde brand in een tunnel komt de brandweer je echt niet redden en zijn er niet altijd levensreddende sprinklerinstallaties aanwezig om een brand te blussen. Bovendien worden belangrijke veiligheidswaarschuwingen bij de bouw van nieuwe tunnels genegeerd. Dat blijkt uit duizenden interne documenten die in bezit zijn van RTV NH en EenVandaag over de Coentunnel, de Leidsche Rijntunnel en in aanbouw zijnde A4-tunnel bij Schiedam. Groot probleem is volgens deskundigen dat de enige instantie die Rijkswaterstaat op veiligheid controleert, Rijkswaterstaat zelf is. Uit de stukken blijkt dat de brandweer bij een ontwikkelde brand de tunnels niet in gaat om mensen te redden. Dat staat zwart-op-wit in het bijlagenboek evaluatie wetgeving tunnelveiligheid uit 2011 en ook uit de risicoscenario's van de Coentunnel die zijn gebruikt bij de openstelling van de 2e Coentunnel. Daarin worden tientallen doden ingecalculeerd. "De brandweer is ingericht en opgeleid voor standaardbranden en bestrijdt 'kleine' branden. De brandweer kan en zal niet optreden bij een ontwikkelde brand in een tunnel.". Bronnen bij de brandweer en verschillende burgemeesters bevestigen dit. Volgens veiligheidsdeskundige Ben Ale geldt dat voor bijna alle tunnels: "Mensen die van de tunnel gebruik maken denken dat als het fout gaat, de brandweer ze komt redden, terwijl er aan de andere kant is afgesproken dat de brandweer dat niet gaat doen." Ale vindt dat er eerlijker gecommuniceerd moet worden over de gevolgen van deze keuze. Burgemeesters met tunnels in gemeenten zoals Utrecht en Schiedam en de brandweer hebben zich hard gemaakt voor sprinklerinstallaties, maar in de nieuwe Tunnelwet uit 2013 zijn deze toch niet opgenomen als verplichte veiligheidsinstallatie. “Wat we gedaan hebben met de tunnelwetgeving is bepalen wat er nodig is om van een veilige tunnel te kunnen spreken. En de installaties die in de wet staan zitten in onze tunnels en daar doen we het mee”, zo verklaart Bob Demoet van Rijkswaterstaat.

De Europese Commissie eist dat Frankrijk extra maatregelen neemt om haar begrotingstekort te verlagen, maar geeft het land daarvoor opnieuw uitstel, dat maakte EU-commissaris Dombrovskis deze week bekend. ,,Frankrijk moet extra stappen nemen om haar begrotingstekort te verlagen", aldus de eurocommissaris, die Parijs daarvoor opnieuw extra tijd geeft een nieuwe deadline van 2017 heeft gesteld. Dit jaar moet €4 mrd meer worden bezuinigd, maar desondanks komt het EMU-saldo niet onder de 3%. Ook voor volgend houdt de EC er rekening mee dat die doelstelling ook dan nog niet wordt gehaald. Daarbij wordt de excessief tekortprocedure achter de hand gehouden en dreigen alsnog boetes indien de Fransen niet binnen drie maanden duidelijk kunnen maken hoe zij hun tekort alsnog versneld onder 3% zullen brengen, aldus de commissie. Zo zullen voor dit jaar al additionele maatregelen moeten worden genomen om het tekort met een extra 0,2% te verlagen. De Commissie keek de afgelopen maanden ook uitvoerig naar de begrotingen van België en Italië, die eind vorig jaar ook met kritiek werden ontvangen. De EC beperkt zich tot wat duw-, trek- en masseerwerk. Daar is wel kritiek op te horen: 'als de EU zulke fluwelen handschoenen aantrekt, kan ze het Stabiliteitspact net zo goed in een diepe lade stoppen en er nooit meer naar om kijken. De macht van Brussel is beperkt: ze kunnen de begrotingen beoordelen en aanwijzingen geven maar de uitvoering blijft in handen van de 28 nationale overheden. Blaffende honden bijten niet!

Iedereen zal pijn moeten lijden als het Nederlandse pensioenstelsel hervormd wordt. Werknemers, werkgevers en ook gepensioneerden zullen mee moeten betalen als de doorsneepremie wordt afgeschaft. Dat betoogde Jan Tamerus, master actuaris bij pensioenuitvoerder PGGM en lid van de commissie van de Sociaal-Economische Raad (SER) die de toekomst van het pensioenstelsel onderzocht, op een congres over het SER-advies. De raad heeft in opdracht van het kabinet vier pensioenvarianten onderzocht, en kwam tot de conclusie dat een persoonlijk pensioenvermogen met collectieve risicodeling de meest interessante optie is. Die variant is onbekend en moet volgens de SER nader onderzocht te worden. {de lezers van mijn blog weten dat ik hiertegen grote bezwaren heb, omdat de gemiddelde deelnemer in een pensioenfonds geen flauw benul heeft hoe een pensioenopbouw moet worden gedaan, met inachtneming met de risico's die tijdens de 40 jaar opbouw worden gelopen] Ook raadt de SER aan een eind te maken aan de doorsneepremie, waarbij jongeren meebetalen aan de pensioenen van oudere werknemers. Dat zou €100 miljard kosten, berekende het CPB. „Met alleen maar ’nee’-roepen komen we nergens”, vindt Tamerus. „Werknemers moeten accepteren dat de transitie geld kost. Werkgevers moeten blijven bijdragen aan een goede premie en moeten ook meebetalen aan de overgang. Iedereen zal pijn moeten lijden als de doorsneepremie wordt afgeschaft, ook gepensioneerden.” De Pensioenfederatie, de koepel van pensioenfondsen, heeft officieel nog geen mening over het rapport van de SER. Maar directeur Gerard Riemen liet enkele kritische noten horen. „De SER lijkt unaniem voor het afschaffen van de doorsneepremie. Ik zet daar mijn vraagtekens bij.” Wat Tamerus betreft wordt risicodeling het fundament van het nieuwe pensioenstelsel. „Ook daarom is collectiviteit noodzakelijk”, zei hij. „Zo kun je bijvoorbeeld langlevenrisico en beleggingsrisico’s delen.” Ook stelde Tamerus voor dat in het nieuwe stelsel buffers moeten komen, boven op de persoonlijke pensioenpotjes. Een slecht idee, vond Harold Herbert, directeur sector leven van het Verbond van Verzekeraars. „Buffers zijn anoniem: iedereen maakt er aanspraak op. En welk deel van de buffer neem je mee als je van baan wisselt?” De komende tijd moeten volgens Tamerus drie vragen beantwoord worden: levert de variant die de SER het meest interessant vindt een goed pensioen op, is het mogelijk echte risicodeling in te bouwen en is de transitie haalbaar? „Die laatste vraag is de moeilijkste”, hield Tamerus de zaal voor. Maar dat het stelsel op de schop moet, staat voor de actuaris vast. „Het wordt hoog tijd dat we in beweging komen. Het huidige pensioenstelsel past niet meer in deze tijd.”

RABO winst is vorig jaar 8% gedaald. De bank heeft vorig jaar een nettowinst geboekt van €1,84 mrd. Dat de nettowinst lager is uitgevallen, komt vooral doordat het resultaat in 2013 positief werd beïnvloed door eenmalige posten. ,,Onze financiële resultaten over 2014 zijn gegeven de nog moeilijke economische omstandigheden en de ontwikkelingen in de afgelopen jaren niet onbevredigend. Voor de toekomst is het echter nog onvoldoende. Onderliggend hebben we een resultaatsverbetering laten zien'', zegt topman Wiebe Draijer in een toelichting. Daarbij zijn nog wel wat vragen te stellen. Het resultaat is mede het gevolg van lagere kosten als gevolg van doorgevoerde hervormingen, ook als gevolg van lagere personeelskosten. Het kale resultaat is dus lager dan de 8% die wordt genoemd. Dat verbaast mij geenszins. Jarenlang was Rabobank de absolute nummer 1 met hypotheken in Nederland, met in 2011 nog een marktaandeel van 32%. Inmiddels is dat nog maar 21%. Dat komt omdat er steeds meer concurrenten zijn, vooral verzekeraars. RABO wil wel naar een wat hoger marktaandeel terug, maar vanwege de strengere boekhoudregels hooguit 25%. Banken moeten sinds enkele jaren immers meer kapitaal aanhouden voor hypotheken.

Oliemaatschappij ExxonMobil voorziet door de Russische sancties een potentieel verlies van $1 mrd (€887 mln). Onder meer als gevolg van de stopgezette samenwerkingen met het Russische staatsoliebedrijf Rosneft zorgen voor een flinke inkomstenderving.

De werkloosheid in Nederland is in januari licht toegenomen, maar er zijn ook meer mensen aan het werk. Dat maakte het CBS bekend. Vorige maand waren er 2000 werklozen meer dan in december. Het totaal aantal werklozen nam toe tot 645.000 personen. Daarmee is 7,2% van de beroepsbevolking op zoek naar een baan. Dat percentage is even hoog als in december. De afgelopen vier maanden zijn er meer mensen op zoek naar werk. Doordat niet iedereen van hen direct een baan vindt, neemt het aantal werklozen toe. Gemiddeld over de afgelopen drie maanden nam het aantal werklozen met 4.000 per maand toe. In dezelfde periode groeide ook de werkzame beroepsbevolking, maandelijks gemiddeld met 6.000. De toename van de beroepsbevolking komt deels doordat jongeren zich weer vaker melden op de arbeidsmarkt. Maar ook zijn ouderen langer beroepsmatig actief. Minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken) noemt het 'teleurstellend' dat de werkloosheid weer oploopt. Hij wees er echter op dat ook het aantal werkenden is gestegen: "We werken samen met werkgevers en vakbonden om zo veel mogelijk mensen aan het werk te houden of te krijgen."

Slotstand indices 27 februari 2015/week 9: AEX 483,93; BEL 20 3.714,44; CAC 40 4.951,48; DAX 30 11.401,66; FTSE 100 6.946,66; SMI 9.014,53; RTS (Rusland) 896,63; DJIA 18.132,70; NY-Nasdaq 100 4.440,672; Nikkei 18797,94; Hang Sen 24830,08; All Ords 5898,50; €/$ 1,1194; goud $1.213,70; dat is €34.822,66 per kg, 3 maands Euribor 0,039%, 10 jarig Staat 0,359%. Een liter diesel aan de pomp €1,239. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.