UPDATE27092014/239 Jongeren worden de dupe van de nieuwe pensioenwet van Klijnsma

Ik heb nogal wat kritiek gekregen op mijn stelling in het vorige blog, waar ik stelde dat: Dijssel gaf ook weer een staaltje van zijn onkunde weg. Hij heeft nog altijd niet door dat de economie weer pas gaat aantrekken zodra het bedrijfsleven de de burgers weer vertrouwen krijgen in de toekomst. Maar, niet alleen Rutte, ook Dijssel heeft geen visie op de toekomst. Volgens hem zijn de consumenten het probleem van de stagnerende economie. Terwijl zij, in mijn visie, juist het enige goede doen wat ze kunnen: niet voluit consumeren. Dijssel redeneert dat als de consumenten nu weer meer vertrouwen zouden krijgen ze weer meer gaan consumeren, waarna het bedrijfsleven weer gaat investeren, de werkgelegenheid weer aantrekt en de staatskas weer wordt gevuld. Ik stel Dijssel opnieuw de vraag op welke gronden zouden consumenten hun spaargeld weer gaan uitgeven. Heeft de politiek een stip op de horizon gezet, zien we weer licht in de tunnel, heeft de Europese politiek een helder routeplan naar de toekomst en hoe ziet het statuut van de Europese Unie eruit. Niets van dat alles en daarom ontstaat er geen vertrouwenssituatie. </citaat> Ik blijf bij mijn eerder ingenomen stellingname. De hoge werkeloosheid en de stagnerende economie in de eurozone en de EU28 is een Europees probleem, dat moet worden toegeschreven aan het falende beleid van de Europese politici. Daar is geen eenduidigheid over de politieke fundamenten van Europa, terwijl Duitsland dwars ligt voor wat betreft het stimuleren van de binnenlandse vraag. Dit laatste geldt ook voor andere eurolanden, die uit de z.g. gevarenzone zijn gekomen (waaronder Nederland). In deze positie lijkt het logisch dat het kabinet daarin het voortouw neemt, maar dat gebeurt niet. Daar ageer ik tegen. Zowel de premier als de minister van Financiën bevinden zich in de 'achterhoede' en hebben geen verbinding met hetgeen zich aan het front afspeelt. Ze proberen te sturen vanuit de 'achterhoede' en zo werkt dat niet. Een premier is een leider voor het gehele volk die voor het front staat en de richting aangeeft naar 'de stip aan de horizon'. Maar die stip is er niet en ik vrees dat die er de komende jaren, met Juncker achter het stuur, ook niet komt. Er is en er komt vooralsnog geen consensus over een politieke en financieel/economische visie en over het te volgen routeplan. Wat Dijssel in feite zegt is 'dat het kabinet met lege handen staat en geen plan voor de toekomst kan formuleren (lukt ook nooit met 28 EU-regeringsleiders, die nationalistisch blijven denken en handelen) en dat hij het volk oproept het land te 'redden', iets waartoe hij niet in staat is. Rutte is een blokkerende factor, maar uiteindelijk moet de regie komen uit Brussel. De vraag is ook 'hoe komen Frankrijk en Italë uit de misère' zolang Merkel geen groen licht geeft voor monetair financieren (staatsschuld op laten lopen). Daarbij komt de vraag: op welke wijze hoognodige en ingrijpende hervormingen in gang gezet gaan worden. Een monetair probleem vormt ook de lage intrest van de ECB (0,05%). Wat is de waarde nog van een valuta met een zo extreem lage rente? Wat gebeurt er als de private markt weer gaat investeren en consumeren? Dan gaat de rente stijgen, stel naar een procent of vier of zes. Dan verdrievoudigen de rentelasten van de overheid en welke gevolgen heeft dat dan voor het overheidstekort. Binnen de kortste periode zitten we dan weer met een EMU-saldo van >3%. Concluderend blijf ik erbij dat het kabinet de eerste partij moet zijn om de economie te stimuleren, zodat er bij de consumenten en het bedrijfsleven weer vertrouwen ontstaat in onze samenleving. Ik vrees dat zolang de bezuinigingen nog niet allemaal zijn opgelegd en uitgewerkt, de onzekerheid blijft. Dat is mijn mening, maar niet iedereen deelt die met mij. In de laatste politieke barometer van van Maurice de Hondt wordt de VVD, na afloop van de Algemene Beschouwingen in de 2e Kamer , beloond met 3 zetels en komt daarmee nu op 30. Rutte wordt als de beste debater neergezet. Dat is ook zo: hij is een vlotte spreker, die veel aandacht krijgt. Maar het volk denkt dat iemand die goed van de tongriem gesneden is ook wel een goede politicus en leider zal zijn in een wereld vol complexe problemen. Rutte leidt, met zijn spreekstijl de aandacht af van de grote problemen waarmee hij, en dus ook de hele samenleving, worstelt. Daar scheiden onze wegen zich. Rutte c.s. is bezig met de afbraak van een deel van de samenleving, die grote gevolgen kunnen hebben voor de onderkant van de samenleving en voor ouderen en kwetsbare personen. Door hem daarvoor te belonen gaat mij veel te ver. Voor mij is een vlotte babbelaar niet voldoende om het gebrek aan visie van hem en zijn politieke vrienden van tafel te krijgen. Er is een stemming waarneembaar dat we het ergste van de crisis achter de rug hebben, dat hoop ik ook, maar ik denk het niet. Ik zal mijn standpunt ook onderbouwen. In de Troonrede en de bijgeleverde stukken blijkt dat de werkeloosheid gaat afnemen, de werkgelegenheid voor 50++ gaat verbeteren en de huizenmarkt gaat weer aantrekken. Consumenten geven al weer meer uit en de inkoopmanagersindex zou al weer in de plus staan. De economische lente komt eraan! Dat is de zonnige kant, maar hoe staat de schaduwkant ervoor? Het gratis afscheidscadeau van de vertrekkende Europese Commissie aan de 28 EU-lidstaten met een aanpassing van de rekenmethodiek van het bruto binnenlands product (bbp), dat leidt tot veel betere kengetallen van het emu-saldo (<3%) en de EMU-schuld (van 73,5 naar 68,6% bbp), maar doet niets veranderen aan de reële getallen. Daarmee is het huishoudboekje van de overheid nog niet op orde. Daarbij komt dat de gepubliceerde werkeloosheidscijfers worden gemanipuleerd. Als iemand langer dan 4 weken niet heeft gesolliciteerd, wordt hij niet meer meegeteld als werkeloze. Denk daarbij aan vakantie, ziekte of vrijwilligerswerk/mantelzorg. Los daarvan heeft de UWV duizenden werkelozen ZZP'er gemaakt. Daarmee daalt de werkeloosheid en stijgt het aantal ondernemers. En zo worden mensen zonder werk uit beeld gemanoeuvreerd. Bij mij komt de vraag op in hoeverre de prognoses voor volgend jaar 'betrouwbaar' zijn. Waar grote behoefte aan is is 'werk aan de winkel', maar daar is het kabinet niet duidelijk over. Over de huizenmarkt worden positieve ontwikkeling in de markt gezet, maar in feite beperkt zich dat tot de Randstad en een deel van Noord Brabant. En dan zijn er nog een aantal onzekerheden, die onze open economie kunnen treffen. Denk aan Oekraïne, ISIS, Syrië en Irak, Israël vs Palestijnen, Turkije en de handelsoorlog van de VS/EU tegen Rusland v.v. Maar misschien komt er één positief puntje. Dijssel gaat met de banken/hypotheeknemers praten over herfinanciering van hypotheken die onder water staan door ze over te sluiten tegen de lagere marktrente. Het gaat om 1 miljoen huishoudens die daarvan zouden profiteren. Of de banken daaraan gaan meewerken zal moeten blijken, maar de voorzet van Dijssel is in ieder geval positief!

Kijkend naar het binnenland is er grote zorg over de haalbaarheid van de verhuizing van de jeugdzorg over 3 maanden naar de gemeenten. 3/4 van de aanbieders van jeugdzorg, professionals dus, hebben nog altijd geen zekerheid over het budget voor het komende jaar dat van de gemeenten moet komen. De gemeenten krijgen daarvoor van de overheid 30% minder dan de overheid daar zelf voor betaald. De helft van alle instellingen stelt dat geldproblemen het voortbestaan bedreigt. Er is veel onduidelijkheid over de zorg aan kinderen die nu onder de jeugdzorg vallen. De Transitiecommissie Stelselherziening jeugd spreekt van een zorgwekkende situatie. Er zouden al gemeentes zijn die amateurs, zich buurvrouwen en buurmannen noemend, die een intakegesprek doen en dan op basis van hun onderbuikgevoel een diagnose stellen. En dan zijn er ook nog wethouders die daarin geloven. Wij, als samenleving, zouden niet moeten accepteren dat 'kwetsbare kinderen' de dupe worden van de bezuinigingsdrang van dit kabinet. Er zijn situaties waar kinderen moeten worden begeleid: kindermishandeling, ADHD, pesten, psychische storingen, ontregelde/uiteengevallen gezinnen, slechte leerprestaties, verkeerde omgeving, drank en drugs, autisme en de vraag is of de gemeentes voldoende gekwalificeerd personeel in dienst hebben of inkopen om deze zorg te kunnen leveren. Vooralsnog heb ik daar grote twijfels over. Een heel ander aspect stelt de NOS aan de orde. Duizenden kwetsbare jongeren zitten thuis in plaats dat ze op school zitten. Ze volgen geen onderwijs, als gevolg van financiële prikkels die het ministerie geeft voor scholen die goed presteren. Minister Bussemaker ontkent dat, maar gaat daar toch een onderzoek naar instellen. De boodschap van de overheid aan jongeren is: ga naar school, volg een opleiding en haal je diploma. Maar voor duizenden mboZZP'ers zit dat er niet in. Onderzoek van Nieuwsuur laat zien dat ROC's kwetsbare jongeren weigeren omdat die te duur zijn en te laag presteren. Moeilijke leerlingen die extra begeleiding nodig hebben zijn voor ROC-scholen veel minder aantrekkelijk dan leerlingen die in één keer hun diploma halen. Kwetsbare leerlingen, kinderen met achterstand/ziekte/problematische gezinnen, zijn bijvoorbeeld minder aanwezig en ze doen langer om hun diploma te halen of halen hun diploma helemaal niet. Als gevolg daarvan zijn er ROC's die deze leerlingen mijden, omdat ze geen docenten hebben die zijn opgeleid voor onderwijs aan kwetsbare jongeren, die veel meer aandacht vragen en trager studeren. Voor modelscholen is dit type speciaal kleinschalig onderwijs niet aantrekkelijk. Ze zijn er ook niet op ingericht. De minister dat er voor speciaal onderwijs wel degelijk budgetten beschikbaar zijn, toch gaat ze onderzoek doen wat de reden is dat duizenden jongeren geen onderwijs volgen, terwijl ze dat wel graag zouden willen hebben. De Onderwijsinspectie houdt goed in de gaten hoeveel leerlingen op een mbo hun diploma halen. Blijft een school daarin achter dan krijgen ze minder geld. En wat doen ROC's dan …….. datgene wat in de lijn der verwachtingen ligt. Dat mag U, geachte lezer, zelf invullen. We blijven wel zitten met de vraag hoe de toekomst voor deze jongeren eruit ziet. Hun hele leven van een uitkering leven, het slechte pad opgaan, verslaafd worden aan roken, drinken en drugs? Het kabinet is nu aan zet. De politiek wijst naar christelijke schoolgemeenschappen, die de lat te hoog leggen, waardoor kwetsbare jongeren niet worden aangenomen. Dat is wel erg kort door de bocht.

De Nederlandse regering heeft besloten dat we, gedurende één jaar, mee gaan doen met 'the coalition of the willing', onze 40 bondgenoten die de strijd aangaan tegen ISIS. We beperken ons, op dit moment, wel tot acties in Irak. We sturen 6 F-16 vliegtuigen , plus 2 reserve toestellen, en 250 militairen ter ondersteuning van de militaire missie. Daarnaast gaan er 130 trainers naar het Midden Oosten om Iraakse en Koerdische strijders te ondersteunen. De regering is er zich van bewust dat het risico van terroristische aanslagen in Nederland hierdoor toeneemt. Maar, zegt de vice-premier Lodewijk Assscher, wij hebben ons daardoor niet laten afschrikken. De oorlog tegen ISIS kan wel jaren gaan duren. Op dit moment wordt de grondoorlog tegen ISIS gevoerd door Syrische-, Iraakse- en Koerdische milities. Maar die staan daar redelijk alleen en willen versterking van meer grondtroepen en meer wapens. De grondtroepen moeten, volgens Obama, uit het Midden Oosten komen. ISIS zegt 'stuur maar veel wapens naar de Koerden dan hebben we ze binnen de korst mogelijke tijd in handen. Obama heeft wel 5 Arabische staten achter zich verzameld, maar of die aan het oorlogsgeweld deel gaan nemen is maar de vraag. Of soenieten de strijd aangaan tegen andere soenieten, we moeten het afwachten. Het kan ook leiden tot een machtsgreep van de soenieten tegen de sjiieten Er wordt gesuggereerd dat IS van het begin af aan is gesteund vanuit Saoedi Arabië. IS heeft deze week de oorlog verklaard aan Saoudi-Arabië. Zij voelen de luchtaanval uitgevoerd door 8 piloten van de Saoudi-Arabische luchtvaart als verraad. De piloten werden direct neergezet als de 'nieuwe helden', maar IS heeft een prijs op hun hoofden gezet. Op sociale media worden de namen en adressen van de vliegeniers gecommuniceerd. In feite kiest 'the coalition of the willing' voor eigen bescherming, maar in feite staan ze aan de kant van de sjiieten. Waartoe dat kan leiden, denkt niemand over. IS is een bedreiging voor de rust in het Midden Oosten, maar ze staan wel aan de grenzen van Europa, met hun hakmessen. 330 jaar geleden stond een leger van 138.000 man, onder bevel van sultan Mehmet IV, ook al eens voor de poorten van Wenen. In die tijd beheerste het Ottomaanse Rijk reeds het grootste deel van de Balkan tot aan Hongarije toe. Wat is de kracht en de macht van ISIS? We moeten dat zeker niet overdrijven. Het 'leger' van ISIS bestaat uit goed bewapende fanatieke moslims, die voor een ideaal strijden en daarvoor barbaarse methoden niet schuwen. Heel onbeschaafd volk. Het Westen zou, zegt Obama, jaren nodig hebben om middels luchtmachtaanvallen en grondtroepen die paar duizend djihadisten 'buitenspel' te zetten. De zwakste schakel in de Arabische wereld is Saoudi-Arabië. Dat land ligt het dichtst bij de idealen van IS. Daar worden vrouwen nog gediscrimineerd, daar worden wekelijks publiekelijk onthoofdingen en soms ook kruisigingen uitgevoerd. Wij grijpen nu wel in in de Arabische wereld, met alle consequenties die daaruit kunnen voortkomen. Het is nu nog wel een vonk, die bedwongen moet worden, maar als dat jaren gaat duren, riskeren wij een vuurzee, waarmee het Saoudische Koningshuis wordt onttroond en waar IS zich gaat vestigen. Met alle gevolgen voor de wereld en de wereldeconomie vandien. Maar de realiteit van vandaag is dat zich in delen van het Midden Oosten een humanitaire ramp voltrekt. Obama heeft zich wel in krachtige woorden uitgedrukt, maar hij zit wel met een probleem met de luchtaanvallen op Syrisch grondgebied. Hij heeft daar geen volkenrechtelijk mandaat voor. De aanvallen worden beoordeeld als niet-legitiem. Deskundigen op internationaal recht hebben zo hun twijfels of de VS hiermee weg komt. Het Pentagon zegt dat ze zich beroepen op een volkenrechtelijk mandaat dat de Veiligheidsraad meer dan 10 jaar geleden heeft gegeven voor de bestrijding van de terroristische groep Al Qaeda. Maar dan moeten de Amerikanen kunnen bewijzen dat ISIS is voortgekomen uit Ad Qaeda en dat kan nog best een probleem worden. In ieder geval is daar grote onzekerheid over. Een heel ander aspect is waarom 'the coalition of the willing' zo snel is ingestapt zonder de aanvallen juridisch zijn onderbouwd.

Ondanks hevige kritiek op de beroepsgroep weigeren accountants te snoeien in hun vorstelijke beloningen. Sterker nog, kantoren moeten wel fors betalen om kwalitatief goede accountants aan zich te kunnen blijven binden. Een ding moet wel veranderen: maakt een accountant een uitglijder dan moet hij een deel van zijn geld terug geven. Dat staat in het rapport 'In het publiek belang' van de werkgroep Toekomst Accountantsberoep. De werkgroep is onder druk van Den Haag opgericht om met een reeks van maatregelen een einde te maken aan alle schandalen rond de beroepsgroep die naar buiten zijn gekomen zoals de gebrekkige controle bij Vestia (derivaten), Imtech (boekhoudfraude), SNS Reaal (vastgoedwaarderingen) en Ballast Nedam (steekpenningenaffaire). Tegelijkertijd komt de financiële waakhond AFM met een rapport over de kwaliteit van de controle op jaarrekeningen door de Big Four (KPMG, Deloitte, PwC en EY) en stelt dat het werk onder de maat is. Sinds 2009 is de kwaliteit nauwelijks verbeterd. De sector presenteerde ook zelf voorstellen om de kwaliteit van de werkzaamheden te verbeteren. De vier grootste accountantskantoren van ons land zijn zwaar door het ijs gezakt na de kwaliteitstoets van de AFM. Vooral KPMG scoort slecht, maar ook Deloitte, EY en PwC doen hun werk niet goed. De AFM spreekt van „structurele tekortkomingen” en eist „fundamentele verbeteringen”. De AFM heeft bij elk van de vier accountantsorganisaties tien wettelijke controles uit de periode 2012 – 2013 beoordeeld, zo maakt de waakhond bekend. Het aantal ’onvoldoende’ wettelijke controles bedraagt vier bij Deloitte, drie bij EY, zeven bij KPMG en vier bij PwC. In totaal heeft de AFM de kwaliteit van achttien van de veertig (45%) beoordeelde wettelijke controles als ’onvoldoende’ aangemerkt. Dat is slechts een marginale verbetering ten opzichte van de vorige AFM-rapportage. Beleggersclub VEB pleitte eerder al voor een salarisplafond om een einde te maken aan 'de graaicultuur'. Maar daar ziet de beroepsgroep zelf geen heil in. "De werkgroep is het met de overgrote meerderheid van de stakeholders eens dat niet de hoogte van het inkomen bepalend is voor de kwaliteit van accountants. Als er al een verband zou bestaan tussen beloning en kwaliteit dan zou verwacht mogen worden dat een hogere beloning eerder betere accountants aantrekt dan minder goede accountants", schrijft de werkgroep, die bestaat uit accountants van verschillende kantoren. Minister Dijsselbloem (Financiën) stelt dat de kwaliteit van de vier grote accountantskantoren onder de maat is en dat is voor hem onacceptabel. Hij komt daarom met strengere wetgeving. Ook gaat de AFM strenger optreden tegen falende accountants, zegt hij. Het ministerie heeft ook een onderzoek 'Onder de maat' uit laten voeren door de Erasmus Universiteit Rotterdam. Ondernemers zijn bang dat strengere regels in hun nadeel werken. Daar kunnen ze best nog wel eens gelijk in hebben, want in het verleden konden zij de bedrijfsresultaten een bepaalde sturing meegeven. Daaraan moet een einde komen. Accountants moeten de realiteit laten zien en niet langer een gemanipuleerde werkelijkheid.

Het Europese reddingsfonds ESM, waar nog ongeveer €450 mrd in zit, is niet bedoeld om te investeren in de Europese economie. Als Brussel een voorstel indient om het wel mogelijk te maken, zal Nederland daar tegen zijn, zegt Dijssel in de Tweede Kamer. Hij reageerde op waarschuwende woorden van de VVD. Volgens berichten in Duitse media zou de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker, in november willen voorstellen om het ESM te gebruiken voor het herstel van de Europese economie. Volgens Dijsselbloem zou het Europees verdrag daarvoor moeten worden veranderd om mogelijk te maken wat Juncker zou willen. Nederland zal daar niet voor zijn, aldus de minister. Europese verdragswijzigingen zijn alleen mogelijk als alle betrokken landen het er mee eens zijn.

De euro is deze week weer goedkoper geworden. Geen dramatische val, zeker niet, maar toch zakte de euro tegenover de dollar van 1,40 in mei naar 1,27 nu. Dat is toch een afwaardering van 10%. De vraag is of deze daling zich voortzet dan wel op dit niveau stabiliseert. Daarvoor moeten we naar de toekomst kijken. Welke elementen zijn daarvoor van belang: de inflatie, de hoogte van de rente en de verwachtingen voor de economische ontwikkeling. Ten opzichte van de VS blijft Europa achter in de verwachtingen voor economische groei. Als gevolg van de lagere euro zullen de exporterende bedrijven concurrerender worden buiten het gebied van de eurozone, maar zullen de prijzen van onze import uit landen buiten de eurozone duurder, waardoor de inflatie zal gaan toenemen. Dat kan ook doorwerken in de rente. De sleutel is in handen van de ECB. Ik wil niet speculeren op een verder inzakkende eurokoers, ook al zijn er anderen die op die mogelijkheid wel wijzen.

DFT: Een ander probleem komt van de fiscus: het voortbestaan van de terminale thuiszorg wordt serieus bedreigd door de manier waarop de Belastingdienst omgaat met zelfstandigen in de zorg. ZZP'ers zijn cruciaal voor de zorg aan stervenden. Met alleen mensen in loondienst is die niet te leveren, zeggen betrokkenen. Volgens de Belastingdienst kunnen ZZP'ers niet als onderaannemer werken voor thuiszorgorganisaties vanwege de wet- en regelgeving. Op grond van de Kwaliteitswet zorginstellingen is de thuiszorgaanbieder nu verantwoordelijk voor de kwaliteit en kan die niet delen met een onderaannemer/er. Mensen in loondienst moeten daarom het werk doen. Toch is deze situatie jaren gedoogd. Het afgelopen jaar is de Belastingdienst ineens gaan handhaven en ZZP'ers die in de zorg werken, gaan controleren. Minstens 1200 zelfstandigen zijn de dupe geworden en kunnen niet meer werken. Zij zouden zich schuldig maken aan een schijnconstructie. Inmiddels zijn 600 gedupeerde ZZP'ers in beroep gegaan tegen de beslissing. FNV Zelfstandigen geeft juridische bijstand aan ZZP'ers die in de problemen zijn gekomen. Ze zijn zowel hun inkomsten als hun perspectief kwijt. Patiënten die minder dan drie maanden te leven hebben, hebben recht op terminale thuiszorg. Huisartsen en ziekenhuizen schakelen voor de patiënten thuiszorgorganisaties in dat werk uitbesteden aan zelfstandigen.

De fractievoorzitter van de VVD in de Tweede Kamer, Halbe Zijlstra, heeft aangekondigd dat hij beschikbaar is als politiek leider van de VVD, als Mark Rutte het voor gezien houdt. Ook Edith Schippers zou voor die functie beschikbaar zijn. Toch vreemd dat, terwijl Rutte zegt een derde termijn als premier te ambiëren, eventuele opvolgers al in stelling komen. Of houdt de VVD er rekening mee dat bij de verkiezingen voor Provinciale Staten volgend jaar (op 18 maart) en de daarop volgende verkiezing voor de Eerste Kamer (op 26 mei) de panelen zodanig gaan verschuiven dat doorregeren door Rutte II niet langer mogelijk is?

Het operationele verlies bij AF/KLM als gevolg van de pilotenstaking bedraagt €20 mln per dag. Air France heeft 23 september laten weten dat de overheveling van vluchten naar Europese bestemmingen naar prijsvechter Transavia is afgeblazen. We praten dan over een verlies van €400 mln bij Air France. Maar het geschil is nog niet opgelost want Transavia gaat nu wel binnenlandse vluchten in Frankrijk uitvoeren en daar worden Franse piloten op gezet. Dus staken de piloten door.

Nederlandse economie doet het beter als eerder werd aangenomen, meldt het CBS. Als die informatie juist is, verbaast mij dat. Vorig jaar was ons land nog een van de zwakste jongetje uit de klas van de eurozone. En nu doen we het ineens veel beter dan Duitsland (krimp), Italië (krimp), Frankrijk (stagnatie) en België (minieme groei). De groei in het tweede kwartaal is bijgesteld naar 0,7% op kwartaalbasis. In het eerste kwartaal was de eerste raming nog een krimp van 1,4%, nu is die herzien naar 0,3%. Op jaarbasis groeide de economie in het tweede kwartaal met 0,9%. Het aantal banen daalde, volgens het CBS, niet met de eerder genoemde 8000, maar 'slechts' met 1000. De economische groei is opvallend beter dan in andere eurolanden. De groei wordt toegeschreven aan de export. Daar zou ik graag wat meer over te weten komen. Waar komt de groei in de export vandaan en onder welke bedingen worden die goederen en/of diensten en aan wie uitgevoerd? Op de financiële markten wordt ongerust gereageerd op de nieuwe tegenvallende berichten over de Europese economie. Daardoor zakte de euro verder weg op de valutamarkten. Die ontwikkelingen voedden de speculaties dat de ECB nog verder zal moeten gaan dan de maatregelen die tot op heden zijn aangekondigd. Een lagere €/$ koers verbetert onze concurrentiepositie op de exportmarkten buiten de eurozone. Met het vooruitzicht dat de rente in de Verenigde Staten in de komende maanden gaat stijgen, zorgt die verwachting ervoor dat handelaren hun interesse verleggen naar de dollar. Tegelijkertijd passeert er een bericht dat Duitse ondernemers in september voor de vijfde maand op rij pessimistischer zijn geworden over de economische vooruitzichten. De vertrouwensindex van Ifo daalde van 106,3 in augustus tot 104,7 deze maand. Duitse ondernemers maken zich zorgen over de economische afzwakking in Europa en de onrust in Oekraïne en het Midden-Oosten. Zij vrezen dat daardoor de export van Duitsland onder druk komt te staan. DFT: Jens Weidmann, de president van de Bundesbank, waarschuwt dat de 'rust in eurozone bedrieglijk en gevaarlijk' is. De eurocrisis is nog altijd niet voorbij. Het mag dan wel rustig zijn op de financiële markten, het kan evengoed alsnog mis gaan. De huidige rust is zelfs gevaarlijk omdat die 'beladen' rust de eurolanden de noodzaak ontneemt om hun economieën te hervormen. "De crisis ligt nog niet achter ons, al lijkt de kalmte op de financiële markten dat wel te suggereren." Weidmann zit samen met de centrale bankiers van de andere eurolanden in het bestuur van de Europese Centrale Bank. Daar is hij veruit de meest kritische bestuurder. Hij stond dan ook niet achter de belofte van ECB-president Mario Draghi om desnoods opnieuw staatsobligaties te kopen als daarmee zwakke eurolanden kunnen worden gered. Hij ontkent dat de inmiddels befaamde belofte (Draghi doet ‘whatever it takes’ om de euro te redden) de enige manier was om de euro overeind te houden. Op de vraag of de eurozone-patiënt niet zou zijn overleden als Draghi deze actie niet had genomen, zegt Weidmann: "Ik denk niet dat dat het geval zou zijn geweest. Beleidsmakers in Europa hebben een noodfonds opgezet van miljarden euro’s. Dat was de correcte, democratische weg. Zeker gezien het feit dat dit noodfonds ook staatsobligaties kan kopen." Volgens Weidmann ontneemt de ECB met haar controversiële acties de regeringen hun verantwoordelijkheden. Hij noemt de ontstane rust op de markten zelfs ‘bedrieglijk en gevaarlijk’. "Het neemt de druk bij overheden weg om snel de noodzakelijke hervormingen door te voeren. Als dat niet alsnog wordt gedaan, kunnen beleggers heel snel hun risico-inschattingen gaan aanpassen." Weidmann maakt zich zorgen over het pad dat de ECB is ingeslagen. Begin van deze maand verlaagde de centrale bank de rente van 0,15% naar 0,05% en kondigde ze een opkoopprogramma van verpakte bankleningen en gedekte obligaties aan. De Duitse centrale bankier stelt dat het de ECB allang niet meer louter te doen is om het aanjagen van kredietverlening. "Afgezien van wat je mening is over dat laatste pakket van de ECB, heeft het bestuur van de centrale bank duidelijk gemaakt dat ze bereid is met haar monetaire beleid heel ver te gaan. De focus is nu niet langer slechts op het stimuleren van kredietverlening maar op het rechtstreeks geld pompen in de economie als dat nodig is. Daarom markeren de recente beslissingen een belangrijk keerpunt en een scherpe verandering in het monetaire beleid van de ECB." Interessante uitspraken die nieuw licht werpen op SuperMario en de ECB. Wie is er verantwoordelijk voor de economie in Europa, zijn dat de politieke bestuurders of is het een mix van monetaire en politieke autoriteiten?

Het belangrijkste gebeuren van deze week is de aankondiging dat Google in de Eemshaven een datacentrum gaat neerzetten: een investering van €600 mln. Dat is goed nieuws voor Groningen. Het centrum zal uit vele tienduizenden servers bestaan, die een capaciteit hebben van 120 megawatt en jaarlijks 960 gigawattuur energie gaan verbruiken. Op het hoogtepunt van de bouw zullen er 1000 man werken. In het datacentrum gaan 150 mensen werken, computertechnici, beveilingsmensen, electrotechnici en mensen voor de catering. De panden worden vier verdiepingen hoog en beslaan ruim 40 voetbalvelden (50 hectaren bouwgrond). In 2016 moet het datacentrum operationeel zijn. Een van de redenen dat Google zich hier gaat vestigen is een aantrekkelijke fiscale regeling (laag belastingtarief) en het feit dat vanuit de Eemshaven directe kabels lopen naar de VS. Het datacentrum gaat onder andere data van en voor Gmail en Google Maps verwerken, dienen als opslagruimte voor data in the cloud en het wereldwijde communicatieverkeer hier opslaan. De vraag is natuurlijk wat de Amerikanen van plan zijn met de opslag van zulke enorme hoeveelheden data en dat van over de hele wereld? Waar reed ik met mijn auto op 25 september 2014, hoeveel mensen zaten erin, waar reed ik naartoe en waar hebben we onderweg een kopje koffie gedronken? In hoeverre is de opslag van privé mails en andere documentatie schending van de privacy?

Philips voegt de divisies Healthcare en Consumer Lifestyle samen onder de noemer HealthTech en verzelfstandigt de lichtdivisie. De onderdelen die worden samengevoegd hadden vorig jaar een omzet van €15 mrd, de inkomsten bij de lichtdivisie bedroegen €7 mrd. Daarmee hebben ze volgens Philips voldoende schaalgrootte om te profiteren van het erfgoed van meer dan 120 jaar innovatie. Philips overweegt meerdere opties voor ,,alternatieve eigendomsstructuren'' voor de lichtdivisie. Meer informatie over dit proces volgt in 2015. Volgens het bedrijf kan de lichtdivisie op eigen benen beter inspelen op kansen in de ,,fundamenteel veranderende'' lichtmarkt. In juni zette Philips al de productie van onderdelen voor led-verlichting en autolampen apart. Staan die nu in de etalage?

Europese banken doen niet wat (Super)Mario Draghi van ze had verwacht. Ruim 250 banken hebben ingetekend voor de eerste ronde voor TLTRO voor slechts €82,6 mrd. Banken tekenden maar mondjesmaat in, mogelijk omdat het geleende geld voor een rente van 0,15% met een looptijd van 4 jaar, met de mogelijkheid van vervroegde aflossing, uitsluitend aangewend mag worden om de kredietverlening aan bedrijven en consumenten te entameren om daarmee de economische bedrijvigheid in de 18 landen van de eurozone aan te jagen. Bij de introductie werd een omvang genoemd van €400 mrd met een maximum van €1000 mrd. Het moet een grote teleurstelling voor de president van de ECB zijn geweest dat zo 'voorzichtig' is ingeschreven. In het EP zei hij dat de inschrijving binnen de bandbreedte valt, waarmee de ECB rekening had gehouden. De persoon van Draghi komt steeds meer ter discussie te staan. Hij regeert op een ondemocratische wijze en zijn handelen wordt niet gecontroleerd. Draghi presenteert het monetaire beleid op een wijze alsof het zijn beleid is. Hoe groot is het draagvlak en wat is de inbreng van de directie en de 18 presidenten van de nationale centrale banken van de eurolanden? Hij herhaalde in het EP nog eens zijn oproep aan de eurolanden dat er structurele hervormingen nodig zijn waardoor het vertrouwen in de reële economie terugkeert. De meeste belangstelling voor de nieuwe lening kwam uit Italië en Spanje. Dat kan positief worden geïnterpreteerd maar ook negatief. Als banken in die landen verliezen gaan financieren van ondernemingen, worden, uiteindelijk, de problemen alleen maar groter. En dan is het nog de vraag of alle 250 banken die hebben ingetekend, de stresstest wel overleven? Wordt vervolgd.

De Zwitserse Centrale Bank SNB, Schweizer Nationalbank, liet deze week weten dat zij, in het monetaire beleid, tools kunnen inzetten om de koers van de Zwitserse Franken t/o de € niet onder de 1,20 te laten komen. Er moet rekening mee worden gehouden dat een negatieve rente tot de mogelijkheden behoort.

De ingreep van dit kabinet in de pensioenreserves heeft een pensioendialoog op gang gebracht. Even voor de goede orde: de pensioenreserves ter grootte van €1100 mrd, zijn in het verleden bijeengebracht door de werknemers met geldelijke steun van de werkgevers. Behalve dat de overheid de verplichte bijdragen van haar ambtenaren aan het ABP speelt de overheid verder geen rol. De pensioenfondsen worden aangestuurd door vertegenwoordigers van de vakbonden en de werkgeversorganisaties en worden gecontroleerd door DNB. Maar dit kabinet, in de persoon van staatssecretaris Jetta Klijnsma, wil een vinger in de pap omdat, zegt ze, er zoveel geld in de pot zit, dat de politiek er niet omheen kan kijken wat er met die miljarden moet gebeuren. In gewoon Nederlands staat hier 'dat de overheid een deel van dat geld goed kan gebruiken om haar doelstellingen te verwezenlijken.' Er is een verwijt hoorbaar dat als de overheid een positieve bijdrage wil leveren in dit dossier zij het initiatief moet nemen met het opzetten van een oudedagsvoorziening (pensioenfonds) voor ZZP'ers. De gespaarde pensioenreserves hebben inderdaad een omvang, waar Brussel verlekkerd naar kijkt. Ze hebben voldoende projecten in Europa waarmee ze maatschappelijk verantwoord en duurzaam kunnen investeren. De insteek van Brussel is dat de solvabiliteit van pensioenfondsen moet worden gelijkgesteld aan die van verzekeringsbedrijven. Daar zijn de sociale partners sterk op tegen. Maar of dat dit geld op termijn Nederlands blijft, daarover heb ik mijn twijfels. De hoogte van de pensioenuitkeringen valt en staat met de rendementen en de vermogenswinsten en -verliezen, die tijdens de opbouwperiode van 40 jaar worden gerealiseerd. Daarbij speelt het rentepeil een grote rol. Al eerder heb ik commentaar gegeven op geluiden van jongeren dat ze meer vrijheid willen voor waar ze hun premies willen onderbrengen (dus een vrije keuze voor een pensioenfonds of verzekeraar), zelf het risicoprofiel willen bepalen van de opgebouwde reserve, vrijheid voor vervroegde opname en het zelf willen bepalen van de hoogte van de premie. Een grotere keuzevrijheid heeft ook zijn nadelen. Het huidige stelsel is gebouwd op basis van solidariteit. Maar de arbeidsmarkt verandert met ZZP'ers, tijdelijke arbeidscontracten, oproep en part-time werk, bonafide en niet-bonafide uitzendbureau's en tussenpersonen. Dat heeft gevolgen voor de opbouw van pensioenrechten. Maar ook het idee dat jongeren hun pensioengeld laten beheren door meer risicovolle vermogensbeheerders, brengt grote onzekerheid met zich mee. Grotere risico's dragen grotere verliezen met zich mee. En de vraag is of mensen dat risico willen dragen? Het gaat om de opbouw van een aanvullende oudedagsvoorziening. Veel deelnemers missen de kennis en de interesse om zich te verdiepen in de beleggingsrisico's van het opgebouwde pensioenvermogen. Het idee om de afdracht van pensioenpremies aan te wenden voor aflossing van een woninghypotheek spreekt mij wel aan. Alleen is het de vraag hoe het fiscale plaatje er dan uit gaat zien. Een andere vraag is of de bijdragen van de werkgevers aan de pensioenopbouw blijven bestaan, hetgeen van groot belang is. Ik blijf erbij dat ik waarschuw voor het beleggen van pensioengeld in risicovollere producten, want om door te moeten blijven werken tot je 90ste is ook niet aantrekkelijk. Dat zou zelfs verboden moeten worden door de wetgever. Jongeren trekken aan de bel omdat zij er in de plannen van Klijnsma niet goed uitkomen, ook al ouderen worden bevoordeeld. Daar zal het laatste woord nog wel niet over gesproken zijn.

De werkloosheid in de Verenigde Staten is afgelopen week met 4,3% en 12.000 aanvragen toegenomen tot 293.000 ten opzichte van de week ervoor. Twee weken geleden daalden de aanvragen voor een uitkering nog scherp. In totaal hebben in de VS 2,4 miljoen mensen een uitkering. Er is een groot aantal werklozen, die in de statistieken niet meer werden meegeteld, omdat ze zich al langer van de arbeidsmarkt hebben afgekeerd en mogelijk nu weer terugkeren.

Günter Hannich, Duitse vermogensanalist schrijft over de angst voor inflatie, die nog altijd onder Duitsers leeft, als gevolg van de mega-inflatie uit 1922 tijdens de Weimar Republiek. Toch verwachten economen dat de kans voor deflatie groeit. Ook de ECB zijn deze geluiden te horen. In het verleden is het niet eerder voorgekomen dat in een periode van een lage rentestand een stijging van de inflatie optrad. En in het heden verkeren wij in een positie van een extreem lage rentestand. En de rentes dalen nog steeds. De ABN Amro heeft deze week de spaarrente verlaagd naar 0,9%, terwijl de fiscus, voor de bepaling van de IB, nog altijd uitgaat van een fictief rendement van 4%. Hannlich stelt dat die lage rentestand nog jaren kan voortduren, met als consequentie een stagnerende economische groei. Sollte sich aber die Lage in der Euro-Zone und in den USA weiter verschärfen (und danach sieht es auch auf Grund vieler Wirtschaftsdaten aus) sehe ich die große Gefahr für das Aufkommen einer deflationären Weltwirtschaftskrise. Auch wenn Ihnen das heute noch keiner sagt, so steht doch für mich jetzt schon fest. Uns stehen Verhältnisse wie in den 1930er Jahren bevor. Zum Höhepunkt der Krise werden wieder zerlumpte Gestalten auf der Straße herumlaufen. Noch wird jedoch die Bevölkerung bei Laune gehalten. Die Medien spielen dabei eine ganz entscheidende Rolle. Neben Desinformation und gezielter Inflationspropaganda sorgt auch immer mehr Unterhaltung nach dem altrömischen Motto „Brot und Spiele“ für Ablenkung. Immer Fernsehen beruhigt eine ausufernde Fußballberichterstattung so die Massen. Wir wissen alle noch, wohin diese Ablenkungen in der Geschichte geführt haben: In den Untergang des einstmals römischen Weltreichs. Was ist nur an den Börsen los? Die Party an den Finanzmärkten geht unaufhörlich weiter. Die Notenbanken sorgen weiter für billiges Geld. Dieses Geld fließt in Aktien – weil es kaum noch attraktive Alternativen gibt. Wenn es nach vielen Experten geht, kann diese Party einfach so weitergehen. Ich, Güther Hannich, sage hier ganz klar: Nein, das kann sie nicht. Wir werden alle noch das Platzen dieser gewaltigen Spekulationsblase erleben. De Folgen werden massiv sein.

Slotstand indices 26 sep 2014/week 39: AEX 418.49; BEL 20 3.206,49; CAC 40 4.394,75; DAX 30 9490,55; FTSE 100 6.649,39; SMI 8774,36; RTS (Rusland) 1156,15; DJIA 17113,15; Nasdaq 100 4053,719; Nikkei 16229,86; Hang Sen 23692,64; All Ords 5316,60; €/$ 1,2684; goud $1219,40, dat is €30.881,48 per kg, 3 maands Euribor 0,082%, 10 jarig Staat 1,116% 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.