UPDATE27092011/62

De najaarsvergadering van het IMF heeft dit weekend geen concrete afspraken over de aanpak van de Europese schuldencrisis opgeleverd. Het IMF en de eurolanden beloofden een krachtige aanpak van de crisis en het IMF gaat bekijken welke middelen het nog ter beschikking heeft om de crisis te bestrijden. In zeven woorden samengevat: er is veel gesproken en weinig besloten. IMF-topvrouw Christiane Lagarde zei dat het bedrag dat nu in het noodfonds zit verbleekt bij de potentiële behoeftes van de kwetsbare eurolanden. De eurolanden werden in Washington onder zware druk gezet om te presteren. Geithner waarschuwde nog eens voor een run op de banken als de politieke euro-leiders en de ECB niet krachtiger gaan optreden. De EU moet aan de bak om een verdere uitbraak van de schuldencrisis te voorkomen. We moeten ons goed realiseren dat we ons bevinden op de rand van de afgrond en dat krachtige stuurmanskunst vereist is om van de afgrond weg te komen. De falende politieke Europese elite moet consequenties verbinden aan hun functioneren indien het gevoerde beleid niet snel tot resultaten leidt.

Topman Gerritse van de Autoriteit Financiële Markten roept overheden en banken op opener te zijn over de risico's van de schuldencrisis. De oud-topambtenaar van Financiën zegt dat we net als in de crisis van eind 2008 "langs het randje van de afgrond gaan". Volgens Gerritse moet het vertrouwen van de markten worden teruggewonnen door eerlijk te zijn en niet door de realiteit uit de weg te gaan. De AFM-voorzitter is het verder met DNB-president Knot eens dat een Grieks bankroet niet ondenkbaar is. Het is geen bangmakerij om dat te benoemen,maar de werkelijkheid onder ogen zien, zegt hij.

De columnist Prof Tissen schrijft in zijn column van vorige week over We leven in donkere tijden en afgelopen zondag, na de IMF jaarvergadering, vraagt hij zich af: is het systeem stuk? Beide columns zijn lezenswaardig. Aanbevolen!!

 

De effectenbeurzen zijn maandag hoger gesloten. De AEX pluste 1,93%. Beleggers hopen dat er snel besluiten worden genomen over de toezeggingen die dit weekend in Washington werden gedaan. Laten we zeggen dat de voornemens er wel waren maar of ze worden uitgevoerd moeten we afwachten. In ieder geval namen beleggers gisteren en ook weer vandaag een voorschotje. Er waren geruchten dat de eurolanden achter de schermen werken aan versterking van het noodfonds. Er was een optie dat het noodfonds, nu groot €440 mrd verviervoudigd zou worden. China en de VS eisen zelfs een vervijfvoudiging. Dank je de koekoek, dat is goed nieuws voor investeerders, beleggers, banken en financiële instellingen en het is slecht nieuws voor de burgers en belastingbetalers van de Noord-Europese eurolanden (Duitsland, Nederland, Finland en Oostenrijk). De complexe materie is heel simpel in de kern van de zaak. De 5 Zuid-Europese eurolanden hebben tien jaar lang op de pof geleefd, waardoor ze problemen hebben gekregen met de (terug)betaling met hun schulden en renten. De vraag is wie aansprakelijk gesteld gaat worden voor die schulden. Er moet iemand garanties gaan afgeven voor de aflossing van de Zuid-Europese staatsleningen, dat eisen de financiële markten (zeg maar de VS en China, de banken, investeerders, handelaren en beleggers). In feite zijn er maar 2 partijen, die daarvoor in aanmerking komen. De eerste partij zijn de beleggers, die die staatsleningen hebben gekocht. Dat kunnen pensioenfondsen zijn of banken of beleggingsfondsen. Dat zijn professionele partijen, die risico's hebben genomen en feitelijk de verliezen moeten nemen. Maar het gevolg kan zijn/is dat er dan banken gaan omvallen die hun hand hebben overspeeld. Dat zien politici niet graag gebeuren want hoe vertellen ze dan de kiezer, dat hun spaargeld is verdwenen. De tweede partij zijn de super-nationale instituties, het IMF, de Wereldbank, de FED, de ECB, DNB en andere centrale banken. In feite moeten deze instellingen worden samengevoegd met de derde partij en dat zijn de belastingbetalers van de Noord-Europese eurolanden. Als politici gaan besluiten het noodfonds te gaan verhogen naar €2.000 mrd (2 biljoen euro) en daarvoor garanties gaan afgeven dan is de Staat der Nederlanden schatplichtig maar in werkelijkheid zijn dat de belastingbetalers. Als we dus zien dat er bewegingen zichtbaar zijn dat het risico/de rekening verschuift van de beleggers en banken richting overheden dan plussen de aandelenkoersen. Moeten de super-nationale instellingen verliezen gaan nemen ook dan komt op enig moment de rekening te liggen op het bord van de spaarzame en goed oppassende burger. Het gaat op dit moment dus over de verhouding waarin eventuele verliezen verdeeld worden tussen de financiële wereld en de burgers uit de rijkere eurolanden. Als de Jager zegt dat Europa zich sterk gaat maken om de eurocrisis op te lossen, betekent dat dat Uw en mijn spaargeld en de opgebouwde pensioenreserves worden ingezet om de banken zoveel mogelijk uit de wind te houden. Ik vrees dat wij, burgers in dit land, linksom of rechtsom, er heel bekaaid vanaf gaan komen.

Duitsland gaat terug naar een eigen munt. Nederland, Oostenrijk en Finland zullen aankoppelen, de rest van Europa valt verder uit elkaar. Dat is het meest zwarte, maar ook het meest waarschijnlijke scenario, schrijft de Belgische econoom Johan van Overtveldt in zijn nieuwe boek "Het einde van de euro". "We hebben in een economische euforie geleefd, waardoor de structurele tekortkomingen van Europa niet direct aan de orde kwamen.'' Alles bijeen heeft het proces nog lang geduurd. Deze crisis is er een teveel en nu wordt duidelijk dat door het ontbreken van een politieke unie en echt flexibele markten in Europa het zo niet langer werkt.'' Volgens Van Overtveldt slaat momenteel de stemming in Duitsland om. "Je hebt geen vergrootglas nodig om te zien dat daar aardverschuivingen plaats vinden. In regionale verkiezingen verliest Merkel, en dat komt door haar Europabeleid. Ook de sterke Bundesbank keert zich zich tegen de ECB en huidige politieke koers. Uiteindelijk stapt Duitsland eruit als we er niet in slagen een structureel en degelijke antwoord voor deze crisis aan te dragen." Voor het interview bij de presentatie van het boek Het einde van de euro gebruik deze link.

Het ingrijpen op de financiële markten door de Europese Centrale Bank (ECB), zoals het opkopen van staatsobligaties, is veel te ver gegaan. Dat zegt president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) in het huisblad van de centrale bank. In het DNB Magazine van september stelt de DNB-president en ECB-bestuurder dat de ECB is opgericht om de prijsstabiliteit te bewaken. De supranationale instelling is volgens hem "de afgelopen maanden al veel te ver gegaan in het ingrijpen op financiële markten, zoals het opkopen van slechte leningen". Onder het Securities Markets Program (SMP) heeft de ECB zeker al voor EUR153 miljard aan obligaties van zwakke eurolanden opgekocht. Doordat Zuid-Europese landen in goede tijden hun staatsfinanciën niet op orde hebben gebracht, zijn ze door de economische crisis van 2008 in problemen geraakt, aldus Knot. Volgens hem "kun je stellen dat Italië – maar ook Spanje, Ierland en Griekenland – de goede economische jaren niet hebben gebruikt om hun overheidsfinanciën op orde te brengen. Dat is die landen kwalijk te nemen." Net als zijn voormalige baas, minister Jan Kees de Jager, wil Knot dat er een onafhankelijke Europese budgettaire autoriteit komt die automatisch sancties oplegt aan landen die "zich niet aan afspraken houden" en als dit langdurig aanhoudt "economische soevereiniteit verliezen". De Zuid-Europese landen zullen orde op zaken moeten stellen en effectiever belasting moeten heffen, minder uitgeven en hervormen, aldus Knot. De nodige hervormingen in Zuid-Europa zullen tijd vergen, waardoor Noord-Europa "een paar jaar financiële ondersteuning zal moeten geven". "In kwijtschelden van schulden zie ik niets", voegt Knot daaraan toe. "Wie geld leent, heeft de verplichting dit ook weer terug te betalen." "Dat geldt ook voor de Grieken". "Als dat land zijn economie privatiseert zoals in Noord-Europa al lang is gebeurd, dan wordt de staatsschuld meteen tot beheersbare proporties teruggebracht." Pas als alle begrotingen en economieën binnen de eurozone op orde zijn, wil hij denken over eurobonds die gegarandeerd worden door alle leden van de zone. Hij noemt ze "op termijn onvermijdelijk. Maar pas als sluitstuk."

De eurolanden moeten in de komende weken aan de markten duidelijk maken hoe ze het bestuur van de eurozone willen verbeteren. Dat stelde minister van Financiën Jan Kees de Jager na afloop van de najaarsvergadering van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). „De markten willen weten hoe een monetaire unie van 17 landen, met 17 verschillende parlementen, kan overleven zonder mechanisme om het juiste beleid af te dwingen”, zei De Jager. „Dat leek een vraag voor de lange termijn, maar er moet op korte termijn een antwoord op komen.” De Europese top die medio oktober wordt gehouden is volgens De Jager waarschijnlijk het beste moment om het onderwerp te bespreken. De eurolanden beloofden bij de IMF-top alles te doen om de schuldencrisis te bestrijden. Daarnaast gaven de rijke landen volgens De Jager duidelijk aan dat ze ook bij een verdere achteruitgang van de economie vasthouden aan hun bezuinigingsprogramma's. „Overheidsschulden zijn in potentie veel gevaarlijker dan een beetje minder economische groei. Voor een oplossing van de crisis is het noodzakelijk om geloofwaardige bezuinigingen te implementeren, niet op middellange termijn maar nu.” „De eurolanden zullen alles doen om de financiële stabiliteit te verzekeren van de eurozone als geheel en van de afzonderlijke lidstaten”, stelden de 187 lidstaten van het IMF in een verklaring. Daarbij gaat het volgens de verklaring om de implementatie van de afspraken die euroleiders eind juli maakten over de versterking van het noodfonds en de verbetering van het bestuur van de eurozone.

In de aanloop naar de bijeenkomsten van dit weekeinde was er zowel vanuit het IMF als uit landen buiten de eurozone veel kritiek op het tempo waarin Europa de schuldencrisis aanpakt. Daardoor dreigt de onrust op de financiële markten te ontaarden in een recessie, waarschuwde het fonds. Schäuble, de Duitse minister van Financiën, heeft gisteren nogmaals bevestigd dat er geen verhoging komt van het noodfonds, maar wat is zo'n uitspraak waard als zijn baas, Angela Merkel juist het tegenovergestelde beweert. ik schrijf het niet voor het eerst, maar moeten de rijkere eurolanden niet eerst eens diep gaan nadenken of ze eerst willen gaan bezuinigen of eerst de motor, die de economie aandrijft, tot een grotere activiteit gaan aanzetten. In de uitspraak die de Jager hier doet kiest hij partij. Maar ik wil de Jager nog wel even onder zijn neus wrijven dat ondanks de €18 mrd aan bezuinigingen die het kabinet Rutte-1 doorvoert dat niet tot gevolg heeft dat de staatsschuld afneemt. Nee, ook volgend jaar stijgt de staatsschuld verder met €50 mln per dag. De beslissing op welke wijze de 17 lidstaten van de eurozone de eurocrisis te lijf gaan moet niet worden overgelaten aan de nationale regeringen. De Rutte's en de De Jager's zijn te bekrompen van geest om daar beleid op te maken. Harde woorden voor de politiek, maar de Europese politieke elite heeft een jaar lang geen tastbaar resultaat geboekt. Daar komt bij de vraag of de besluiten van de 17 Regeringsleiders van de eurozone wel zullen leiden tot de broodnodige rust op de financiële markten. De politiek loopt al >12 maanden achter de feiten (de financiële markten) aan. The situation is very dangerous. Dat zegt ook de Finse premier die gisteren op het Catshuis op bezoek was bij Rutte. Binnen weken moeten er spijkers met koppen worden geslagen: het is 2 minuten voor 12 en we bewegen ons langs de rand van de afgrond. Verder vraag ik mij af waarom de Jager het advies van het IMF negeert dat rijkere landen nu moeten stoppen met bezuinigen en alle energie moeten inzetten voor een aantrekkende economische groei. Bij alle goede voornemens die dit weekend zijn uitgesproken door of namens de eurolanden blijft beloven gemakkelijker dan realiseren.

Volgens IMF-presidente Christine Lagarde is de wereldeconomie op een kritiek punt beland. „De situatie is ernstig, maar er zijn al veel positieve stappen gezet”. „Op het gebied van de regulering van het financiële systeem en het versterken van de banken is al veel gebeurd, op het gebied van bezuinigingen is veel toegezegd. We zijn halverwege, nu moeten we stevig doorpakken om aan de andere kant te komen.” Lagarde putte vertrouwen uit de bijeenkomsten met ministers van Financiën en centralebankpresidenten dit weekeinde in Washington. „Er was een echte dialoog, zonder ontkenningen en zonder dat er met vingers werd gewezen. Er is een gemeenschappelijke diagnose gesteld over de huidige gebeurtenissen en er is een gedeeld gevoel over een gemeenschappelijk doel.” De nieuwe baas van het fonds wierp wel de vraag op of de kas van het IMF groot genoeg is om de gevolgen van de economische onrust te bestrijden. „Onze leencapaciteit van ongeveer 400 miljard dollar ziet er nu nog goed uit, maar verbleekt bij de potentiële behoeftes van kwetsbare landen en landen die niet direct met de crisis te maken hebben. Het lijkt me nuttig als we die behoeftes op korte termijn bespreken.”

Eurolanden werken aan mogelijkheden om de armslag van hun noodfonds (EFSF) te vergroten zonder het bedrag waarvoor overheden garant staan te verhogen. Dat zegt een hooggeplaatste Europese ambtenaar. „We moeten een mechanisme vinden die van elke euro in het EFSF 5 euro maakt, maar daar is nog geen beslissing over genomen”, aldus de ambtenaar. Gedacht wordt aan het Amerikaanse advies om leverage toe te gaan passen: een hefboom functie te gaan toepassen. Dat wil zeggen meer geld op de markt lenen als EU dan het bedrag van de achterliggende garanties. Daar zijn wel veel haken en ogen bij kijken. De ECB moet daar dan fungeren als dekmantel voor het geval dat het avontuur fout afloopt. De omvang van het noodfonds, waarbij de eurolanden garant staan voor 440 miljard euro, kan vanwege weerstand in vooral Duitsland volgens de ambtenaar waarschijnlijk niet worden verhoogd. Europa werd afgelopen week onder grote druk gezet door de Verenigde Staten en diverse opkomende economieën om meer maatregelen te nemen om de schuldencrisis te bestrijden. Hun vrees is dat de crisis verder overslaat naar grotere economieën, de Europese bankensector verzwakt en daarmee wordt de groei van de wereldeconomie geschaad. „Alleen als de overheden voldoende bezuinigen keert het vertrouwen dat staatsobligaties risicovrij zijn terug, en daarmee wordt de angel uit de financiële crisis getrokken. Griekenland, Spanje en Italië zijn echt wel op de goede weg, men ziet dat er nu echt iets moet gebeuren. Maar daarmee zijn we er niet, die landen moeten ook weer gaan groeien”. Volgens een zegsman van het IMF kunnen we niet uit de problemen komen met landen die al tien jaar niet meer groeien, of die een jeugdwerkloosheid hebben van 30 tot 40%, zoals Spanje. „Daarvoor moet je hervormingen doorvoeren als het opengooien van de arbeidsmarkt en het vrij laten van beroepen. Verder moeten de opkomende landen nu hun verantwoordelijkheid nemen.”

De eurolanden zullen alles doen wat nodig is om de schuldencrisis te bestrijden. Dat beloofden zij bij de najaarsvergadering van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). “De eurolanden zullen alles doen om de financiële stabiliteit te verzekeren van de eurozone als geheel en van de afzonderlijke lidstaten'', stelden de 187 lidstaten van het IMF in een verklaring. Daarbij gaat het volgens de verklaring om de implementatie van de afspraken die euroleiders 21 juli maakten over de versterking van het noodfonds en de verbetering van het bestuur van de eurozone. In de aanloop naar de bijeenkomsten van dit weekeinde was er zowel vanuit het IMF als uit landen buiten de eurozone veel kritiek op het tempo waarin Europa de schuldencrisis aanpakt. Daardoor dreigt de onrust op de financiële markten te ontaarden in een recessie, waarschuwde het IMF.

Ik kwam dit weekend een beschouwing tegen over de grondoorzaken van de financiële crisis van de hand van de Nijmeegse hoogleraren Henk van Houtem en Ester-Mirjam Sent. In de eerste alinea stellen de schrijvers: “zelfredzaamheid, eigen verantwoordelijkheid en keuzevrijheid, dat is de mantra van dit kabinet. Maar daarmee verergert het kabinet de economische crisis alleen maar.” Wat mij aansprak was de benadering van de problematiek dat het bestrijden van de financieel/economische crisis plaatsvindt met de klassieke kaasschaafmethode. De dieperliggende systeemfouten worden niet aangepakt. De beleidsmakers zouden op zoek moeten gaan naar de bron van het falen. De aanname die wordt toegepast is dat egoïsme goed is om het herstel van de financieel/economische crisis te realiseren. Daardoor wordt economie 'egonomie'. De schrijvers leggen dat als volgt uit: in de egonomie staat op ieder hoofd een prijs, is iedereen onderdeel van de jacht. Ben je niet in het vizier van hen die jagen, dan tel je niet meer mee. Dan ben je 'outcast'. Het systeem heeft van burgers 'consumensen' gemaakt. Je moet ervoor zorgen dat je op de juiste tijd op de juiste stoel zit. Iedereen moet aan die mantra voldoen, zo niet dan is dat je eigen schuld en ben je een lozer. Hoe hoger de sociale druk op het ego, hoe meer er gejaagd zal worden op de plek die sociale status geeft. Het is een ideologie waarin hebzucht, die zich uit in zelfverrijking, bonussen en (carrière)succes ten koste van anderen niet gehoond, maar juist beloond wordt. De neo-liberale aanpak van deze regering probeert de gevolgen van de economische crisis, ontstaan door gebrek aan solidariteit en hebzucht, te reduceren. Enerzijds bezuinigt het kabinet Rutte-1 op de elementen van de solidaire samenhang, zoals gezondheidszorg, kinderopvang, onderwijs, cultuur en ontwikkelingshulp, anderzijds wakkert het het individualisme en consumptieve hebzucht verder aan. Mijn vraag is dan ook: waar kijken de liberalen naar ………….. naar de toekomst of naar het verleden?

Ook de BRICS landen hebben dit weekend van zich doen spreken in Washington. De 5 landen, Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika, zitten echt niet te wachten op een default van Griekenland of de ineenstorting van de muntunie. Voor die landen functioneert de euro als de 2e reservevaluta (na de dollar). En hun belang is dat de euro een krachtige valuta blijft. Een verrassing voor mij was dat ten minste 2 Zuid-Europese eurolanden in China naar steun hebben gezocht voor de afzet van hun staatsobligaties. Van Cyprus is wel bekend dat ze met Rusland over een lening van 2,5 mrd in gesprek zijn of dat waren. Over de toekomst zeggen de BRICS landen dat de goede vooruitzichten, die ze hadden achter de horizon zijn verdwenen als gevolg van de grote financiële instabiliteit. De rijke landen moeten verstandig macro-economisch beleid gaan voeren en zeker niet teveel geld in de systeem gaan pompen. De 5 landen zeggen nu al last te hebben van een teveel aan liquiditeit. Dat overtollige geld is verantwoordelijk voor onstuimige kapitaalbewegingen en sterk fluctuerende grondstofprijzen.

De financiële sector moet dienstbaar worden aan de samenleving en het kortetermijndenken laten varen. Dat zei zondag voormalig topman van de SER, de Nederlandse oud-bewindvoerder bij de Wereldbank in Washington en de Rabobank topbankier Herman Wijffels in het televisieprogramma Buitenhof. De sector heeft de afgelopen decennia ,,destabiliserend en parasiterend'' gefunctioneerd voor de economie en maatschappij en daar moet een einde aan komen. Wijffels begint in oktober als voorzitter van het Sustainable Finance Lab (SFL) aan een serie discussies met de sector en andere belanghebbenden om ,,te komen tot een maatschappelijke sector die levert waar wij behoefte aan hebben''. In de gesprekken moet worden onderzocht of er ,,wellicht andere wetgeving, andere regelgeving, andere vormen van toezicht moeten komen''. Hoogleraar financiële markten Arnoud Boot, eveneens lid van het SFL, zei in Buitenhof dat juist de huidige situatie, waarbij de financiële sector in een moeilijk parket verkeert, kansen biedt om over de lange termijn na te denken. ,,Er is juist nu bereidheid in de sector''. Boot noemde het overigens verrassend dat ABN Amro, dat nu in staatshanden is, ,,niet het initiatief neemt tot een maatschappelijke dialoog''. Terwijl volgens hem het feit dat ABN Amro nu nationaal bezit is juist ,,extra verantwoordelijkheid geeft om daar te beginnen''. Wijffels liet doorschemeren dat op het moment dat de bank weer in private handen overgaat, een beursnotering niet de meest verstandige optie zou zijn. ,,Niet-genoteerde banken hebben de crisis over het algemeen beter doorstaan dan banken met een beursnotering''. Volgens Wijffels moet ABN Amro ,,een stevige set van aandeelhouders'' hebben die de bank ,,in de samenleving verankeren''. Een overname van de bank door pensioenfondsen noemde hij ,,een mogelijkheid''.

De komende 10 jaar staat de wereld een periode van toenemende schaarste van grondstoffen voor voedsel te wachten. De voedselproductie kan de groeiende bevolking niet bijhouden en de prijzen van grondstoffen stijgen en schommelen sterk. Dat staat in een rapport van de Rabobank dat afgelopen zondag in Washington werd gepresenteerd. Volgens de bank kunnen de problemen alleen worden opgelost als alle grote partijen in de productieketen samenwerken en samen streven naar een verdubbeling van de productie op duurzame wijze. Alleen dan is er in 2050 genoeg voedsel beschikbaar voor de wereldbevolking, die dan met 50 procent gestegen zal zijn tot 9 miljard. De boeren hebben straks echter slechts de helft aan water, landbouwgrond, fossiele brandstoffen en meststoffen beschikbaar, schrijft de Rabobank. De bank ziet heil in innovatie in de landbouw en in het verder afbouwen van exportbelastingen op landbouwproducten. Dit zou een landbouwproductie op de „meest efficiënte locaties en op de meest efficiënte manier” mogelijk maken. Boeren moeten ook meer geld gaan krijgen voor hun productie, denkt de bank. „Daarvoor zijn vrije handel en eerlijke verdelingsafspraken nodig en daarvan is op dit moment nog lang geen sprake.” Overheden zullen steeds vaker de levering van grondstoffen voor voedsel gaan regelen om hun burgers te kunnen voeden. Volgens de bank gaat de schaarste, als die na 2025 nog voortduurt, steeds meer geld gaan kosten.

De Britse defensiefabrikant BAE Systems wil circa drieduizend banen schrappen. Dat meldden zondag Britse media. De stap is het gevolg van de krimpende defensiebegrotingen van Europese landen. Volgens de berichten verdwijnen de meeste banen in de divisie die militaire vliegtuigen bouwt, de Eurofighters. Het gaat vooral om banen in het noorden van Groot-Brittannië. BAE, die de afgelopen paar jaar al meer dan 15.000 banen heeft geschrapt, zal naar verwachting de nieuwe inkrimping komende week aankondigen. Een Britse vakbond noemde de maatregel ,,een mokerslag voor de defensie-industrie''. Het defensieconcern maakte in juli bekend dat de nettowinst in het eerste halfjaar van 2011 met 22 procent was gedaald.

De verkoop van nieuwe woningen in de Verenigde Staten is in augustus met 2,3% gedaald ten opzichte van juli. In totaal werden er 295.000 woningen verkocht. Het verkoopcijfer over juli werd herzien van 298.000 naar 302.000 stuks.

Prijzen van bestaande koopwoningen in ons land zijn sinds medio 2008 vrijwel onafgebroken gedaald. In augustus noteerden de prijzen 8,5% lager dan 3 jaar eerder. In de vier grote steden was de daling minder sterk, in Ede was de daling het grootst: 19%.

De aanname van de regering in de Miljoenennota dat de zorgpremie volgend jaar met 11 euro per jaar zou gaan stijgen lijkt te optimistisch te zijn. Zorgverzekeraar Menzis noemde eerder al een stijging van de zorgpremie voor 2012 tussen de 20 en 30 euro realistischer. Nu is de eerste zorgverzekeraar, DWS uit Schiedam, met een maandpremie van €102,50 naar buiten gekomen, een stijging van de jaarpremie met 36 euro. De toenemende kosten van de vergrijzing worden genoemd als reden van de premieverhoging. Tegelijk met de premieverhoging wordt de basisdekking verlaagd en het eigen risico verhoogd van €170 naar €220 , waarmee het mes aan beide kanten in de zorgverzekering snijdt.

Duitse ondernemers zijn in september opnieuw somberder geworden over de economische ontwikkelingen. De Ifo-vertrouwensindex daalde tot een stand van 107,5 van 108,7 een maand eerder. Ondernemers vrezen dat de economische ontwikkeling in het vierde kwartaal verder kan afkoelen. Ook de index die de economische verwachtingen voor de komende 6 maanden meet, ging omlaag. De graadmeter zakte tot 98 van 100 een maand eerder.

Bondskanselier Angela Merkel van Duitsland ziet niets in nieuwe economische stimuleringsmaatregelen. Die zijn volgens haar niet het goede antwoord op de eurocrisis. Indirect leverde zij daarmee kritiek op de Verenigde Staten die juist hadden aangedrongen op nieuwe Europese maatregelen om de economie te stimuleren. ,,We hebben een combinatie van economische groei en solide overheidsfinanciën nodig. Wij zijn geen voorstander van een nieuw stimuleringspakket''. Zij is er ,,diep van overtuigd'' dat het verkeerd is te denken dat de groei moet worden bevorderd door nog meer schulden te maken. Amerikaanse functionarissen hebben er herhaaldelijk bij Europese leiders op aangedrongen de langzaam groeiende economie te stimuleren om de crisis te bestrijden. De huidige crisis in de eurozone heeft volgens Merkel niets te maken met het bestaan van één gemeenschappelijke munt. Zij is het gevolg van de enorme schuldenlast van landen in de eurozone. ,,We hebben geen eurocrisis, maar een schuldencrisis'', zei de bondskanselier.

Het Griekse parlement zal instemmen met de voorgestelde bezuinigingen en Griekenland zal in oktober een volgend deel, 8 miljard euro, uit het vorig jaar opgetuigde noodfonds krijgen. Dat zei de Griekse minister van Financiën Evangelos Venizelos vandaag. Het parlement stemt aan het eind van deze middag over de invoer van een belasting op onroerend goed. Het voorstel werd op 11 september geopperd en moet leiden tot 2 miljard euro aan extra inkomsten voor de Griekse staat. Met de maatregel, die geldt voor 2 jaar, zou Griekenland voldoen aan de voorwaarden van het IMF, de EU en de ECB voor noodsteun. Venizelos wil voor eind oktober ook de instemming van het parlement voor andere bezuinigingsvoorstellen. De minister zei ook dat er veel belangstelling is vanuit de private sector om bij te dragen aan de financiering van een tweede steunpakket voor Griekenland. Het gaat daarbij om de bereidheid van banken om de Griekse staatsobligaties die zij bezitten in te ruilen voor nieuwe met langere looptijden en een lagere rente. Venizelos liet zich niet concreet uit over het animo onder de banken maar zei dat de aantallen ,,optimistisch en bemoedigend'' zijn. De afspraken die in juli werden gemaakt over de nieuwe steun zijn ,,de bijbel'' voor Griekenland, aldus Venizelos. Inspecteurs van de drie geldschieters, IMF, EU en ECB, keren nog deze week terug naar Athene. Volgens Venizelos zal premier George Papandreou ze een brief sturen met de belofte om de bezuinigingen door te voeren. De Duitse bondskanselier Angela Merkel zegt toe er alles aan te doen om het vertrouwen in Griekenland te herstellen.

De Spaanse oppositiepartij Partido Popular (PP) wil Spaanse banken dwingen hun vastgoedbezittingen op de markt aan te bieden. Dit heeft de schaduwminister van Economische Zaken van de partij, Alvaro Nadal, gezegd. De PP ligt in de peilingen een straatlengte voor op de regerende Socialistische Partij, en zal naar verwachting de vervroegde verkiezingen in november winnen. Investeerders zijn huiverig geld in Spaanse banken te stoppen omdat de huidige waarde van hun vastgoedbezittingen door de vastzittende markt onduidelijk is. ,,Door het vastgoed op de markt te verkopen wordt de waarde ervan duidelijk, en weten we hoeveel de banken op hun vastgoedportefeuilles moeten afschrijven. Ook wordt de markt zo weer geactiveerd'', aldus Nadal. Door de te verwachten verliezen op de verkoop van vastgoed en noodzakelijke afschrijvingen op de bezittingen hebben de banken volgens Nadal wel nieuw kapitaal nodig. De politicus hoopt dat het Europese steunfonds EFSF dat kan bieden.

De aandelenkoersen schieten omhoog +4,53% en de goudprijs ($1661,70) is volatiel. Een passende verklaring ervoor is er niet. In ieder geval wordt er door partijen soms meer goud aangeboden dan gekocht. In hoeverre centrale banken een positie hebben ingenomen, het zou best kunnen. Andere punten van reflectie. De VS en de BRICS-landen voeren de druk op de eurolanden op de soliditeit van de euro te waarborgen. Begrijpelijk want de euro fungeert voor die landen als de tweede reservevaluta. Een ander aandachtspunt is de vraag of Griekenland de eindstreep over 35 jaar gaat halen zonder default. Ik geloof niet dat ook maar iemand daarin nog gelooft. De brug is te lang en te zwak om de overkant te halen. Ook al wordt besloten de Grieken komende maand opnieuw €8 mrd te geven dan zijn daarmee de problemen nog niet opgelost. De vraag blijft op dit moment of de nationale parlementen van de eurolanden aan de verhoging van het noodplan hun medewerking gaan geven. Tot slot, ik heb daar al meerdere keren op gewezen, is de inflatie variant. De inflatie in de eurozone op laten lopen naar 10% en alle alle problemen lossen als sneeuw voor de zon op. Het negatieve aspect hieraan is dat de waarde van alle geld met 10% daalt. Kun je voor je spaargeld nu 1000 broden kopen, als de inflatie naar 10% stijgt kun je nog maar 900 broden kopen voor hetzelfde bedrag aan euro's. Lijkt ook niet aantrekkelijk. Verder is de vraag of 10% wel voldoende is en moet het eerder 20% zijn. De eerstkomende vergadering van de ministers van Financiën uit de eurolanden is aanstaande maandag in Luxemburg en de regeringsleiders komen 17 oktober bijeen in Brussel voor een EU-top. Begin november komt de G20 bijeen in Cannes.

Als er op de aandelenbeurzen een feestje wordt gevierd moet er rekening mee gehouden worden dat de verliezen van de Zuid-Europese landen richting overheden (en dus op het bordje terechtkomen van de burgers van de Noord-Europese eurolanden). De oren van de politici zijn dit weekend in Washington flink gewassen en dat levert kennelijk het gewenste resultaat op. Uiteindelijk eet de hele financiële wereld uit dezelfde ruif. Het laatste nieuws is een klein berichtje uit de VS:

,,Het pessimisme van consumenten van afgelopen maand duurt voort in september'', aldus een Amerikaanse econoom. ,,Consumenten maken zich ook zorgen over hun toekomstige verdiensten. Dat is geen goed teken voor de uitgaven.''

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.