UPDATE26112016/352 PVV stijgt naar 33, VVD daalt naar 25 zetels

Vier maanden voor de Tweede Kamerverkiezingen schiet de PVV in de peiling van 27 november van Maurice de Hond naar 33 zetels (+3). De VVD van premier Mark Rutte verliest in de laatste peiling één zetel en zakt naar 25. „De positieve electorale flow van de PVV sinds de verkiezing van Trump is verder versterkt door de eindfase van het (politieke) proces tegen Wilders over zijn uitspraak over minder Marokkanen. GroenLinks (naar 14), PvdA (naar 9) en SP (naar 11) dalen ieder 1 zetel. De score van de SP is de laagste sinds mei 2010. De partij verloor in de afgelopen weken volgens de Hond kiezers aan de PVV en 50PLUS.

De politieke onzekerheid vergroot het risico op schokken op de wereldwijde aandelenmarkten. Ook het nieuwe beleid van de Amerikaanse president Trump kan tot schokken leiden. Dat schrijft de Europese Centrale Bank in haar halfjaarlijkse Financial Stability Review. Behalve meer risico’s op de financiële markten ziet de ECB ook zwakke plekken voor banken in de eurozone. Al met al meer bedreigingen voor de financiële stabiliteit in de eurozone. Een grote onzekere factor is hoe het economisch beleid in de VS eruit gaat zien. De ECB waarschuwt dat de eurozone geraakt kan worden via de handel. Mochten de rente en inflatie in de VS verder gaan stijgen, kunnen we dat hier ook gaan merken. “Maar als er protectionistische maatregelen worden genomen, vallen die positieve effecten weg”, zegt ECB-president Vitor Constancio. Hij noemde ook de daling van de prijzen op de obligatiemarkt, in reactie op de Amerikaanse verkiezingen. “Het is nog te vroeg om te zeggen dat dit een nieuwe trend is, maar het is een belangrijke correctie.” De kapitaalmarktrente heeft de neiging aan te trekken, daarentegen is er nog geen helder beeld over de richting die de korte rente gaat inslaan. Het monetaire beleid, zowel van de FED als van de ECB, kent op dit moment nog grote onzekerheden. De daling van de obligatieprijzen betekent een stijging van de rente, aangezien die twee tegengesteld aan elkaar bewegen. Hogere rentes zijn goed nieuws voor de bankensector, waar de winstgevendheid onder druk staat. Maar een wondermiddel is het zeker niet, waarschuwt Constancio. “Er zijn veel redenen waarom de winstgevendheid onder druk staan, ook door overcapaciteit en hoge kosten bij banken. De bankensector zelf moet haar beleid ook aanpassen aan de ‘panelen die in beweging zijn. Daarbij speelt de Brexit ook nog een rol van betekenis.

Er is grafschennis gepleegd in de Javazee, zegt de Nederlandse regering. Het gaat om Nederlandse, Britse en Amerikaanse zeeschepen die in de Slag in de Javazee door de Japanse marine zijn getorpedeerd. Drie Nederlandse oorlogswrakken voor de kust van Indonesië, die daar lagen sinds ze tot zinken werden gebracht tijdens de Slag in de Javazee in 1942, zijn geheel of gedeeltelijk van de zeebodem verdwenen. Het gaat om de marineschepen Hr.Ms. De Ruyter, Hr.Ms. Java en Hr.Ms. Kortenaer. de wrakken van de eerste twee schepen compleet verdwenen, het wrak van de Hr. Ms. Kortenaer is gedeeltelijk verwijderd. Hoe de oorlogsgraven zijn verdwenen is niet bekend. Het kabinet zegt bezorgd te zijn over het nieuws, noemt de aantasting van de oorlogsgraven in strijd met het internationaal recht en zegt “diep geraakt” te worden door de grafschennis. Het zou gaan om onderzees erfgoed. De verdwijning is vastgesteld door een internationaal team van duikers dat was ingeschakeld door het Karel Doorman Fonds, dat militair personeel en veteranen van de Koninklijke Marine financieel ondersteunt. Het fonds wilde de scheepswrakken vastleggen en documenteren ter gelegenheid van de 75-jarige herdenking van de Slag in de Javazee, die in februari volgend jaar plaatsvindt. Op 27 februari 1942 probeerden geallieerde schepen onder leiding van schout-bij-nacht Doorman een Japanse invasievloot tegen te houden die op het punt stond het Indonesische eiland Java aan te vallen. De geallieerden verloren de strijd waarna Japan definitief de macht kreeg over Oost-Azië, met alle bijbehorende Europese koloniën. Nederland en Engeland verloren drie schepen en de Amerikanen een. Er kwamen 915 Nederlandse marineleden om. In totaal vonden 2.300 mensen de dood tijdens deze zeeslag, onder wie ook 259 Indonesische scheepslieden. Laat ik duidelijk zijn: wat zich in de Javazee bijna 75 jaar geleden heeft voltrokken, maar we zijn nu drie generaties verder en hoeveel mensen zijn er nog van in leven die deze scheepsramp zelf hebben meegemaakt. Zijn er nog lijken traceerbaar in het erfgoed in de Javazee? Handelaren hebben de marineschepen uit zee getakeld en ze op de kade verschroten. Daar zijn ze waarschijnlijk jaren mee bezig geweest. ‘Iedereen’ in Soerabaja heeft daar mogelijk van geweten. Wie is daar verantwoordelijk voor geweest? Geen enkele Nederlandse regering heeft zich daar ooit druk over gemaakt in de achterliggende 75 jaar? Nederland had na de oorlog deze schepen moeten lichten en naar Nederland moeten laten brengen. Alleen onze relatie met Indonesië was niet van dien aard dat daarover kon worden onderhandeld. Nu is het daarvoor te laat.

De aankomende Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn programma voor de eerste honderd dagen van zijn ambtstermijn in een videoboodschap uit de doeken gedaan. Veel van de beloften die hij tijdens de verkiezingscampagne deed, komen erin terug. Zo is hij van plan om op zijn allereerste dag als president de Verenigde Staten uit TPP te laten stappen, het vrijhandelsverdrag tussen twaalf landen rond de Stille Oceaan. Handelsovereenkomsten en de gevolgen ervan voor gewone Amerikanen waren een belangrijk thema tijdens de verkiezingen. Veel kiezers gaven de handelsverdragen de schuld van het verlies aan banen of de krimp van de industrie in de VS. Volgens Trump is „de overeenkomst een potentiële ramp voor het land.” De aankomend president zegt dat zijn honderddagenplan heel eenvoudig is: „Amerika eerst!” Of het nu gaat om de productie van staal, de bouw, de fabricage van auto’s of de zorg. Trump wil dat alles weer door Amerikanen wordt gedaan, wat werkgelegenheid en welvaart voor de Amerikaanse arbeiders tot gevolg moet hebben.

Het Duitse ministerie van Financiën ontkent dat er een topoverleg gepland staat om te praten over hulp aan Griekenland. Een woordvoerder van het Nederlandse ministerie van Financiën wilde nog niet reageren op berichten in de Duitse krant Süddeutsche Zeitung over een op handen zijnd overleg. Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem, ministers van Financiën uit de grootste eurolanden en vertegenwoordigers van het IMF, de Europese Commissie en de ECB zouden volgens deze krant eerlang bijeenkomen, maar dat wordt nu weersproken. “Er staat geen meeting gepland.” Op de agenda van de betrokkenen zou vooral de rol van het IMF staan. Het fonds wil vooralsnog niet meewerken aan het derde hulpprogramma voor de Grieken, omdat de Griekse schuldenlast nog niet voldoende is verlaagd, door de eurogroep. Toch hebben Dijssel c.s. weinig speelruimte om te bewegen. Het zou een grote nederlaag zijn als er een breuk ontstaat met het IMF over de financieringseisen die het IMF stelt aan financiële hulp van Europese landen. In feite wil het IMF daar niet meer aan meewerken. De problemen worden op de man gespeeld en in mindere mate op de bal. Als het IMF bij eerder ingenomen standpunten blijft is het voor de 19 eurolanden ‘slikken of stikken’. Ook voor Brussel, Berlijn en den Haag. Moody’s verhoogt zijn vooruitblik voor de kredietbeoordeling van het Griekse bankensysteem van negatief naar stabiel. Dat betekent dat er op dit moment geen verlaging van de kredietwaardigheid dreigt. Een pluspunt is dat de vooruitzichten voor de Griekse bankensector eindelijk weer wat zonniger worden, na jaren van diepe crisis voor de banken in het land. Dat stelt kredietbeoordelaar Moody’s. Volgens het bureau verbeteren de financieringsmogelijkheden en de winstgevendheid van de Griekse banken, terwijl de problemen door leningen die waarschijnlijk niet meer worden afgelost wat minder worden. Slechte leningen blijven overigens wel een grote bron van zorg voor financiële concerns in Griekenland, aldus Moody’s. De Griekse bankensector werd hard geraakt door de zware recessie in het land. De banken moesten op een gegeven moment kapitaalrestricties invoeren en werden met vele miljarden aan noodsteun van de ondergang gered. Het probleem hierbij is dat de eurogroep veel te hoge noodsteun aan de Grieken heeft verstrekt om te voorkomen dat Europa in een grote financiële crisis zou geraken. Het deel van de noodhulp waarmee de Grieken werden overgefinancierd, moet nu kwijtgescholden worden aan de Grieken om een herstart te kunnen maken.

Gas en licht worden gemiddeld minstens €50 per jaar duurder. Een van de belangrijkste redenen is dat gemeenten steeds vaker belasting heffen op stroomkabels (en ook waterleidingsbuizen) onder hun grondgebied, de zogenoemde precariotaks. Ook stijgt de belasting waarmee het kabinet de aanleg van windparken en andere duurzame energie betaalt. Tientallen gemeenten hebben de precariobelasting de afgelopen jaren stilletjes ingevoerd. Per gemeente gaat het gemiddeld om €2 mln aan extra geld in de gemeentekas. Vooral grootverbruikers van gas en licht, zoals industrie en landbouw, worden zwaar getroffen. Door de hogere belastingen stijgen de energiekosten van veel bedrijven met zo’n 10% en dat kan dan per bedrijf in de miljoenen lopen. De Vereniging Nederlandse Gemeenten wijst de kritiek fel van de hand, omdat de kabels en leidingen onder de grond de gemeenten nu eenmaal geld kosten.

Zorgverzekeraars en ziekenhuizen zijn er niet in geslaagd bij het bekendmaken van nieuwe zorgpremies tot 19 november ook het zorgaanbod rond te hebben. De laatste jaren wekte vertraagde contractering wrevel bij patiënten, politiek en de NZa, omdat verzekerden bij nieuwe polissen niet zeker zijn of ze bij ziekenhuizen in de buurt terecht kunnen. Dit jaar zou beterschap volgen. Maar de onderhandelingen lopen nog altijd. Zilveren Kruis is met 33 van de 80 ziekenhuizen nog in onderhandeling. Bij CZ is dit een kwart, bij VGZ 17% en Menzis moet nog met ruim de helft rondkomen. „Wij hebben er alle vertrouwen in dat we er met alle ziekenhuizen uitkomen, maar doen die belofte nog niet”, aldus VGZ. „Wij mikten op 1 november, maar niet iedereen neemt zo’n harde deadline”, zegt een Zilveren Kruis-woordvoerder. Ze zou graag zien dat die datum ook voor ziekenhuizen heilig was. „Zij moeten toch ook voor 19 november willen bekendmaken aan patiënten dat ze zorg daar vergoed krijgen?” Het ministerie van Volksgezondheid ziet veel verbetering ten opzichte van eerdere jaren en vindt het belangrijkst dat verzekeraars helder maken wat onder de polis valt, ook als er later nog contracten bijkomen.

De premier is al weken bezig campagne te voeren voor de verkiezingen van 15 maart aanstaande met de boodschap dat het kabinet Rutte II het zo goed gedaan heeft. Ik heb al eerder gereageerd met de stelling dat ik die kwalificatie voor zijn beleid afwijs. Ik heb onder meer gewezen naar de ondermaatse kwalificatie voor de doorgedrukte wijzigingen in de zorg. De wijze waarop gemeentes uitvoering geven aan de zorgtaken scoort bij vele gemeentes geen voldoende. Er ligt nog €1,2 mrd op de plank voor zorg, waaraan grote behoefte bestaat, maar geld dat niet naar de wmo gaat, maar waarvan b.v. gemeentehuizen worden verbouwd. In de provincie Limburg is de overbezetting van zieken- en verpleeghuizen schrijnend. Ziekenhuisbedden kunnen niet vrijgemaakt worden voor zieke patiënten omdat ouderen die bedden bezet houden omdat er geen enkel bed meer beschikbaar is in verzorgings- en verpleeghuizen. De radicale sluiting hiervan in Limburg heeft vormen aangenomen die doorstroming blokkeren. Daardoor moeten ziekenhuizen geplande operaties uitstellen. Samsom en Rutte dachten het ei van Columbus te hebben uitgevonden door ouderen langer ‘thuis’ te laten wonen en daarvoor de participatiesamenleving in te richten met mantelzorgers en in beperkte mate thuiszorg te bieden. De eerste signalen van het failliet van dit beleid wordt zichtbaar. En wat gaat Rutte doen? De verpleeghuizen weer openen? Een ander onderwerp: het armoedebeleid van dit kabinet. De Nationale Ombudsman en de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid hebben al eerder aan de bel getrokken. Deze week verscheen een rapport van Roel in ‘t Veld over dit onderwerp. Het armoedebeleid moet op de schop. Het systeem van het geven van voorschotten op Toeslagen (huur, zorg, kinderopvang) werkt fraude in de hand en veroorzaakt dat mensen in de schuldsanering terechtkomen. Weliswaar hebben personen met schulden recht op een beslagvrije voet, inkomen waarop geen beslag kan worden gelegd omdat dit wordt aangemerkt als een basis dat nodig is om rond te komen. Edoch zijn er instanties, ook die zeggen te handelen namens de overheid, die zich niets aantrekken van de ‘beslagvrije voet’. De wetgever geeft mensen aan de onderkant van de samenleving het recht op inkomen, laat ik het formuleren als ‘voor bed, bad, brood, zorg, maar hanteert die norm zelf niet. Er schort nog heel veel aan het armoedebeleid in ons land, maar dit kabinet heeft nagelaten orde op zaken te stellen. Door te veel regels schiet de hulpverlening bij problematische schulden haar doel voorbij.

Nederland heeft het associatieverdrag met Oekraïne – nog – niet geratificeerd, maar profiteert al volop met handel. Sommige onderdelen van het Verdrag zijn al sinds dit jaar van kracht, waarvan onze exporterende bedrijven profiteren. De handel met Oekraïne steeg de eerste negen maanden met 3,7% naar €1,17 mrd. We zouden geleerd moeten hebben van de gevolgen die de interne markt kan veroorzaken als het CBS meldt dat de uitvoer naar Oekraïne de eerste 8 maanden met 15% is toegenomen tot €150 mln. Na de oprichting van de Muntunie (ECB, euro) verdiende ons bedrijfsleven goud geld aan de export naar de Zuid-Europese armlastige eurolanden (Griekenland, Spanje, Portugal, Italië). Het succes kon niet op: de handelsbalans was zwaar positief. De politiek vergat echter te onderkennen dat die landen onze goederen wel wilde kopen, alleen ze hadden het geld niet om de rekeningen te betalen. Dat kon geen probleem zijn: we hadden banken die goed bij kas zaten en wel kredieten wilde verlenen aan Griekenland cs omdat ze ervan uitgingen dat de rijke (Noord-Europese) eurolanden als Duitsland en Nederland de risico’s wel zouden afdekken. We kennen de chaos die dat in 2008 veroorzaakte. Oekraïne is een straatarm land dat alleen maar overeind blijft zolang het IMF en de EU geld schuiven. Ik vrees dat onze exporterende bedrijven goederen verkopen, waarvan wijzelf uiteindelijk de rekening gaan betalen.

Het Duitse autoconcern Volkswagen gaat hard ingrijpen bij zijn belangrijkste merk om de winstgevendheid te verbeteren en marktaandeel te winnen in de nasleep van het dieselschandaal. Daarbij opent Volkswagen een offensief op de Amerikaanse markt met een groot aantal nieuwe modellen en elektrisch aangedreven voertuigen. Onder het nieuwe strategische plan Transform 2025+ moet de winstmarge van het hoofdmerk Volkswagen worden verhoogd naar 6%, van de huidige 2%. Vorige week werd al bekend dat de komende jaren 30.000 banen worden geschrapt om zo miljarden aan kosten te besparen. Modellen die minder goed worden verkocht zullen worden geschrapt.

De winstbelasting voor bedrijven kan in Nederland “in kleinere stappen” omlaag. Dat kan echter alleen als aftrekmogelijkheden of belastingconstructies worden versoberd of verdwijnen door internationale afspraken. Dat zegt minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën). Hij reageerde op het jongste plan van de Britse regering om de winstbelasting te verlagen. Groot-Brittannië wil daarmee aantrekkelijk blijven voor het bedrijfsleven na het vertrek uit de Europese Unie. In Nederland kan het tarief over een paar jaar geleidelijk omlaag naarmate de versobering geld oplevert, aldus Dijsselbloem. Het is niet zo dat we nu ineens heel veel geld hebben om de tarieven heel veel te verlagen, zegt hij. Verder benadrukt hij dat het bij een aantrekkelijk vestigingsklimaat om meer draait dan alleen de belastingtarieven. Ondernemers moeten hun bedrijf gemakkelijker kunnen redden van de ondergang. Gaat het toch mis, dan moet hun een tweede kans worden gegund, vindt de Europese Commissie. De commissie presenteerde deze week nieuwe voorstellen om de faillissementswetgeving in de EU gelijk te trekken. De richtlijn moet vooral tijdige herstructurering van een bedrijf in de problemen mogelijk maken, zodat ,,banen kunnen worden gered en bedrijfswaarde behouden blijft”, aldus vicevoorzitter Frans Timmermans. ,,Ook willen we ondernemers die falen stimuleren om overeind te krabbelen en het, nu wijzer, opnieuw te proberen.” Jaarlijks gaan volgens de commissie 200.000 bedrijven in de EU bankroet, met een verlies van 1,7 miljoen banen tot gevolg. Vooral voor kleinere bedrijven is het moeilijk om het hoofd boven water te houden bij financiële problemen.

Steeds meer Italianen wisselen in de aanloop naar het referendum van 4 december hun euro’s om voor goud in Zwitserland. Dat meldt de Duitse website Wirtschaftswoche. Een filiaal van de edelmetaalhandelaar Pro Aurum in Lugano zegt dat nu bijna 80% van de klanten Italianen zijn en 20% Zwitsers. Normaal is de verhouding andersom. De Italiaanse premier Matteo Renzi heeft zijn politieke lot aan het referendum over aanpassingen van de grondwet verbonden, maar de peilingen zijn voor hem niet gunstig. Een nederlaag luidt mogelijk het vertrek van Italië uit de eurozone of zelfs de Europese Unie in. Italianen zien de bui al hangen en halen hun beleggingen weg bij Italiaanse bedrijven en stallen ze in het buitenland. Het geld gaat niet in bundels over de grens, zei Robert Hartmann van Pro Aurum. Wie meer dan 10.000 euro contanten bij zich heeft moet dat aangeven. Het is nu nog mogelijk geld van een Italiaanse naar een Zwitserse bankrekening over te schrijven en daarvan wordt veel gebruik gemaakt. De positie van Italiaanse banken wordt hierdoor steeds wankeler. De op twee na grootste bank, de Banca Monte dei Paschi di Siena, raakte binnen een jaar tijd 14% van de ingelegde tegoeden kwijt. De bank heeft voor €28 mrd aan slechte leningen in de boeken staan en moet voor het einde van het jaar €5 mrd aan nieuw kapitaal aantrekken.

Een wereldwijd belastingakkoord tussen meer dan 100 landen maakt mogelijk het einde aan de Nederlandse brievenbusmaatschappij dan wel aan een deel van hun activiteiten. Na slepende onderhandelingen binnen de Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling (Oeso) werden de landen het eens over maatregelen die in één klap in meer dan 2000 belastingverdragen kunnen worden ingevoerd. Belastingontwijking door multinationals wordt op die manier een stuk lastiger gemaakt. De belastingverdragen zijn in het verleden gesloten tussen landen onderling, om te voorkomen dat bedrijven in beide landen belasting moeten betalen. In de praktijk weten bedrijven de verdragen vaak zo te gebruiken dat ze nergens belasting meer betalen. Om dat aan te pakken komen er anti-misbruik bepalingen in de ruim 2000 verdragen. Door dat in een handeling te doen hoeven landen al die verdragen niet onderling opnieuw uit te onderhandelen.
Voor Nederland kan het akkoord verregaande gevolgen hebben, zegt hoogleraar fiscaal concernrecht Jan van de Streek. “Dit is in principe op termijn het einde van de Nederlandse brievenbusmaatschappij.” Nederland is aantrekkelijk voor multinationals vanwege de vele fiscale voordelen, maar ook omdat er met zoveel andere landen belastingverdragen zijn afgesloten. De combinatie van nauwelijks belastingheffing en de rechtszekerheid van de vele verdragen heeft Nederland vele duizenden brievenbusmaatschappijen opgeleverd. De onderhandelingen over het akkoord duurden lang, maar zijn uiteindelijk binnen de Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling (OESO) afgerond. Deze club van met name rijke industrielanden werkt al langer aan maatregelen om belastingontwijking tegen te gaan, die landen jaarlijks wel tot $240 mrd aan inkomsten kost, volgens de Oeso. Het akkoord voert de druk op de Europese Unie op om eveneens tot maatregelen te komen om belastingontwijking aan te pakken. Want zolang de lidstaten geen overeenkomst bereiken over soortgelijke anti-misbruik bepalingen in Europese belastingregels, kunnen Europese bedrijven via Nederland nog altijd makkelijk de fiscus in eigen land passeren, zegt Van de Streek. “Dat heeft de EU aan zichzelf te danken. Een voorstel om anti-misbruik-bepalingen in te voeren in de Europese rente- en royaltyrichtlijn werd getorpedeerd door landen die ermee verder wilden gaan. Zij wilden ook een minimum belastingtarief, maar de onderhandelingen daarover liepen vast.” Daardoor geldt in de EU nog altijd dat rente- en royalty’s onbelast kunnen worden overgemaakt naar een Nederlandse brievenbus. Vanuit Nederland kan het geld onbelast worden doorbetaald aan de rest van de wereld. “Bedrijven kunnen zich op dat recht beroepen, ongeacht wat er in verdragen tussen Europese landen onderling staat.” Bekend is dat de Nederlandse regering en de Nederlandse fiscus deze bevoorrechte positie willen behouden, als winstmaker voor de schatkist.

Een overgrote meerderheid (479 voor en 37 stemmen tegen) in het Europees Parlement eiste deze week dat de onderhandelingen over een EU-lidmaatschap van Turkije onmiddellijk worden bevroren. Het parlement heeft daartoe in Straatsburg een niet-bindende resolutie met die strekking aangenomen. Het Europarlement is niet bij machte om de onderhandelingen te staken, maar geeft hiermee wel een sterk politiek signaal af aan Brussel. Daar is de EC en een aantal EU-lidstaten niet gelukkig mee. De Turkse president Erdogan liet dat buitenkansje niet passeren. Hij dreigde de grenzen open te gaan zetten voor vluchtelingen uit het Midden Oosten als de Europeanen ‘nog één stap verder gaan’. De Turkse regering blijft aandringen op een Europa-visa voor alle Turken en voortgang van de procedure van toetreding van Turkije in de Europese Gemeenschap. Bert Koenders gooide nog wat olie op het vuur door te ontkennen dat daar in de Tukst/EU vluchtelingen deal nooit over gesproken is. Daar is wel over gesproken maar niet in de door Turkije aangeboden voorwaarden. Daar komen bij de reacties van de Turkse regering waarbij 125.000 personen, na de mislukte militaire coup van 15 juli jongstleden zijn ontslagen dan wel zijn opgepakt. Het gaat over verschillende waarden waar Europa en Turkije anders over denken: mensenrechten, persvrijheid, vrijheid van meningsuiting. |Europa wil onder geen beding opnieuw geconfronteerd worden grote stromen vluchtelingen en speelt hoog spel daarover met de Turken en Erdogan realiseert zich dat maar al tegoed. Daar komt bij dat de EU is overeengekomen met Erdogan dat de Turken €3 mrd krijgen voor brood, bad en bed, zorg en onderwijs. En daar komt Brussel maar mondjesmaat mee over de brug. Dus draait Erdogan de schroeven aan.

De Britten gaan de geldkraan verder opendraaien om de gevolgen van de Brexit te beheersen. De Britse economie is nog niet klaar voor de Brexit, zegt minister van Financiën Philip Hammond. Daarom breekt hij met het harde bezuinigingsbeleid van zijn voorganger, dat werd afgedwongen door de techneuten van de EU. Eerst gaan ze investeren en pas later wordt de staatsschuld weer teruggebracht. Hij spreekt over een oplopende staatsschuld, een krimpende economie en een stijgende inflatie. De Britse minister van Financiën Philip Hammond had tijdens de presentatie van een tussenbalans weinig positiefs te melden over de economische vooruitzichten van het Verenigd Koninkrijk in de komende vijf jaar. Zijn voornaamste doel is de economie Brexit-bestendig te maken. Daarbij neemt hij afscheid van het harde bezuinigingsbeleid van zijn voorganger en oude baas George Osborne. Commentatoren wijten het slechte nieuws aan de stem voor een Brexit. Hammond heeft zijn oor afgelopen maanden te luisteren gelegd bij het bedrijfsleven en is tot de conclusie gekomen dat het eiland in de huidige staat niet klaar is voor Brexitopia. Zo is de arbeidsproductiviteit veel lager dan in andere westerse landen. Daarom trekt hij 1,3 miljard pond uit voor het verbeteren en uitbreiden van het wegennetwerk. Zo komt er een supersnelweg tussen Milton Keynes, Cambridge en Oxford. Het verbinden van de nieuwbouwstad met de universiteitssteden is gemodelleerd naar de Research Triangle in North Carolina. Eerder al had de regering aangekondigd door te gaan met grote en omstreden infrastructurele projecten, zoals de drie H’s: uitbreiding van Heathrow, een tweede hogesnelheidslijn en een nieuwe kerncentrale bij Hinkley Point. Er zullen ook miljarden extra gaan naar wetenschappelijk onderzoek. Onder de Conservatieven nota bene lijkt er een wedergeboorte van de economische filosofie van John Maynard Keynes plaats te vinden. De Britse regering wil de buitenwereld tonen dat het ‘open staat voor handel’. Liefst zou May ook de vennootschapsbelasting verlagen. De sombere tussenbegroting heeft de discussie losgemaakt over de vraag in hoeverre de Brexit debet is aan de doem. ‘Ter herinnering aan alle harde Brexiteers: de Brexit kost ons de komende jaren 122 miljard pond extra, geld dat we hadden kunnen uitgeven aan spoorwegen, defensie, politie, zorg…’ meldde de linkse commentator Paul Mason. De rekenmeesters van de overheid hebben voorspeld dat de staatsschuld over vier jaar, aan het einde van de Conservatieve regeerperiode, bijna 2.000 miljard pond zal bedragen. Volgens Hammond is het een investering. ‘We stomen de economie klaar voor een reis die uitdagingen met zich meebrengt, maar ook kansen.’ Zijn nieuwe inspiratiebron Keynes zag nooit het probleem in van een staatsschuld. ‘Op den duur zijn we allemaal dood’ sprak deze ooit. In een eerdere fase heb ik al eens gewezen over de desastreuze gevolgen van het neo-liberale beleid dat door de EU wordt voorgeschreven, afgedwongen met de EMU-normen van 3% en 60% bbp. Dat wordt voor Europa nog een ‘duivels dilemma’. In plaats van dat Brussel de loftrompet blaast voor de gehoorzame landen, zouden ze die landen moeten beboeten omdat ze te weinig in infrastructurele, in de meest brede zin van het woord, projecten hebben geïnvesteerd. We moeten terug naar de keynesiaanse theorie van de anticyclische begrotingspolitiek uit 1935, zoals beschreven in de The General Theory of Employment, Interest and Money (De algemene theorie over werkgelegenheid, rente en geld), van de Britse topeconoom sir John Maynard Keynes (1883-1946): de overheid gaat investeringen doen in infrastructurele projecten met geleend geld (oplopende staatsschuld) om daarmee de werkgelegenheid te stimuleren.

Dit bericht heeft de voorpagina’s van de kranten niet gehaald en toch hecht ik er waarde aan het te melden. In hoeverre de komende Amerikaanse president hierbij betrokken is, is niet te verifiëren. Het gaat om een uitnodiging van Trump aan de Hongaarse premier Victor Orban voor een kennismakingsbezoek aan het Witte Huis. Als dat waar is zal Brussel daarover niet verheugd zijn. Beide heren schetsen zichzelf als ‘een zwart schaap’, en dat werkt verbindend. Orban onderhoudt ook vriendschappelijke relaties met het Kremlin. Trump heeft kenbaar gemaakt met Poetin overleg te willen gaan plegen over de grote problemen in de wereld. We wachten af.

Ik heb de laatste maanden aandacht besteed aan pensioenfondsen ……… over de gevolgen van de lage rentetarieven, dekkingsgraden, premieverhogingen en pensioenverlagingen. Deze week kwam het ABP met het bericht dat het grootste pensioenfonds in Nederland de premie gaat verhogen van 18,% naar 21,1%. Dat lijkt fors, maar is slechts een correctie op premieverlagingen in de afgelopen drie jaar. Volgens de regeltjes is dat allemaal wel in orde, maar achteraf bezien, was dat niet verstandig. Is daarmee de onderdekking opgelost. Nee, de financiële positie van het ABP verbetert er nauwelijks door. Deze verhoging van de premie van 12% zal niet direct voorkomen dat pensioenuitkeringen niet worden gekort in de komende tijd.

©2016 hannesdewitte@gmail.com

Slotstand indices 25 november 2016; week 47: AEX 457,99; BEL 20 3.492,77; CAC-40 4550,27; DAX 30 10.699,27; FTSE 100 6840,75; SMI 7.881,53; RTS (Rusland) 1018,51; DJIA 19152,14; NY-Nasdaq 100 4.870,017; Nikkei 225 18381,22; Hang Seng 22.733,86; All Ords 5570,50; SSEC 3261,938; €/$ 1,0587; goud $1183,60; dat is €35.695,98 per kg, 3 maands Euribor -0,314% (1 weeks -0,379%, 1 mnds -0,373%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,394%, 10 jaar VS 2,3545%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,169, elders €1,289.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.