UPDATE26072014/230 Onzekere stemming op financiële markten

Al heel snel nadat ik het vorige blog had gepost, werden mij nog twee andere opties 'aangeboden' over het neerstorten van vlucht MH17 op Oekraïens grondgebied. De eerste was een terreurdaad van de Shiieten gericht tegen het paradepaardje van Soennitische Arabische geldschieters bij Malaysian Airlines. De andere optie kan ook een heel toevallige samenval van data zijn: Boeiing model 777 van vlucht MH17 stort op 17-07 neer om 17:17 uur (15:15 uur CET=17:15 in Moskou en Dubai). Hard bewijs is er nog niet geleverd. Wel kondigden de Amerikanen aan hiermee te komen, maar ik heb niets gezien. Ook Rutte wist zo goed als zeker wie de MH17 uit de lucht had geschoten, maar moest nog wel een heel klein voorbehoud maken dat het nog niet helemaal zeker is. De 2 zwarte dozen zouden in Rusland zijn om data te manipuleren, daarna zouden de dozen naar Maleisië zijn gegaan, maar uiteindelijk zijn ze bij het Engelse Ministerie van Transport, waar de data woensdagmiddag zijn uitgelezen en waar werd geconstateerd dat er niet aan de zwarte dozen was gerommeld, door wie dan ook. Een leider van de opstand in Oost-Oekraïne heeft gezegd dat de rebellen in het gebied van Loegansk de beschikking hadden (hier staat dus niet 'hebben') over een BUK-raketsysteem waarmee de MH17 zou hebben kunnen zijn neergeschoten. Ook waren daar luchtdoelraketten op het moment van de ramp.

Wereldwijde recessie dreigt bij boycot Rusland. De roep om keiharde maatregelen richting Rusland groeit. ‘Ja, je treft de Russen zwaar met een boycot, maar het is ook zeer schadelijk voor onze eigen belangen.’ We kunnen niet zonder Russisch gas. Van binnenuit en ook van buitenaf doorloopt de wereld afschuwelijke trajecten, die de mensheid aan de rand van de afgrond brengen, zonder dat er tegengas wordt gegeven.

De vraag die ik in het vorige blog stelde 'waarom heeft de luchtverkeersleiding in Oekraïne geen positieve reactie gegeven op het verzoek van de Malaysian Airlines om boven de toegestane 10 km hoogte te mogen vliegen' ligt nog steeds op tafel. In dat licht bezien doemt er ook een andere vraag op naar aanleiding van uitspraken van Nico Voorbach, de voorzitter van de Europese pilotenvereniging ECA. Bij RTL Nieuws is te lezen dat de geheime diensten van de VS, Canada, Frankrijk, Engeland en Australië op de hoogte waren van een 'gevaar voor oorlogshandelingen tegen vliegtuigen boven het door de separatisten bezette gebied in Oost-Oekraïne. In ieder geval is die informatie doorgespeeld naar Amerikaanse, Canadese, Franse, Engelse en Australische vliegtuigmaatschappijen. Die vlogen om Oekraïne heen in plaats van erover, wat Malaysian deed. Met die wetenschap op zak is de vraag of de Nederlandse geheime dienst hiervan op de hoogte was en zo ja, waarom die informatie niet is gedeeld met die vliegtuigmaatschappijen die over dit 'besmette' gebied bleven vliegen. "Het ging over wat voor luchtdefensiesystemen of raketsystemen separatisten of andere militanten daar gebruikten en dat er dus een risico was dat deze raketten commerciële vluchten op grote hoogten konden bereiken", stelde Voorbach. Volgens hem was bekend 'dat deze in handen waren van mensen die dat zouden gebruiken tegen vliegtuigen van Oekraïne of Rusland en dus ook tegen passerende andere vliegtuigen, zogenaamde collateral damage'. [het ontgaat mij dat raketten zouden kunnen worden gebruikt tegen Oekraïense of Russische toestellen. Als juist is dat Rusland het mobiele raketsysteem en de raketten zou hebben geleverd, waarom zouden daar dan Russische toestellen uit de lucht worden geschoten] Volgens de ECA wordt dit soort informatie structureel niet gedeeld met luchtvaartmaatschappijen uit andere landen. “Als dit internationaal bekend was geweest, dan was er niet één vlucht overheen gevlogen. “Zodoende wisten luchtvaartmaatschappijen uit andere landen niet van deze risico’s. Volgens de ECA waren KLM en Malaysian Airlines niet op de hoogte van de informatie. [hier zet ik een vraagteken bij. Volgens de ECA zou de Franse geheime dienst hebben beschikt over de informatie over een mogelijke raketaanval en zou Air Frans daarover hebben geïnformeerd. De aanname is dat Air France de risico’s kende maar haar partner KLM daarvan niet op de hoogte heeft gebracht.] Voorbach vindt dat schandalig. "Omdat je hier niet praat over inlichtingen of commerciële belangen, maar over mensenlevens." De ECA baseert zich op informatie van piloten uit de eigen achterban, maar ook op contacten in de inlichtingenwereld. De vereniging wil dat er zo snel mogelijk een organisatie wordt aangewezen die wereldwijd informatie gaat verzamelen en die deelt met alle landen en luchtvaartmaatschappijen. De Amerikaanse inlichtingendienst CIA en de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA willen niet op de uitspraken van de ECA reageren. De Nederlandse Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding laat weten dat de Onderzoeksraad voor de veiligheid alle kwesties rond de ramp onderzoekt en dus hier ook naar zal kijken. De AIVD reageert niet op de uitspraken van de ECA. Luchtvaartdeskundigen, buiten de officiële onderzoekscommissies, die de satellietbeelden en foto´s hebben bestudeerd komen nu naar buiten met hun visies. Zo zegt een Spaanse luchtverkeersleider dat hij Oekraïense gevechtsvliegtuigen bij het Maleisische toestel heeft zien vliegen. Dat loopt parallel met uitspraken dat de Oekraïense luchtmacht, Oekraïense militaire vliegtuigen laat begeleiden door gevechtsvliegtuigen. Soms gebeurt dat ook met commerciële vluchten boven Oost-Oekraïne. Een andere analyse is dat een SA 11 raket niet in de Boeiing 777 is geslagen maar aan de rechterzijde van het toestel is ontploft. Er zijn ook hardnekkige theorieën over andere schuldigen dan de separatisten. Ik ben nog steeds heel tevreden over mijn keuze om achter Rutte te staan met betrekking tot zijn beleid bij de behandeling van de rampvlucht. Lezers van dit blog weten dat ik mij dikwijls heel kritisch heb uitgesproken over het financieel/economische en sociaal/maatschappelijke beleid van zijn kabinetten en dat vind ik nog steeds. Ondanks dat Rutte direct na zijn eerste uitspraken in de media en in de politiek werd neergezet als een 'softie'. En toen hij deze week bekend maakte dat er een delegatie van onderzoekers naar de plek van de ramp worden gestuurd die worden begeleid door 40 onbewapende marechaussees. Dit beleid afgezet tegen de 'eis' dat Nederland een zwaar bewapende missie naar Oost-Oekraïne moet sturen, verandert zijn imago niet. Ook niet als de VN besluit om een bewapende militaire missie naar Oekraïne te sturen. Dwars door deze ontwikkelingen heen diende premier Jatsenjoek in Kiev het ontslag van zijn kabinet in. Of dat gevolgen heeft voor de afhandeling van de ramp met vlucht MH17 is onduidelijk. Ook moet boven water komen wat de positie is van de Oekraïense regering met betrekking tot het afgeschoten passagiersvliegtuig. Volgens de afgetreden premier heeft hij het ontslag van zijn regering ingediend omdat twee partijen zijn coalitie hadden verlaten. Daardoor kan de regering geen noodzakelijke wetten meer door het parlement krijgen. Jatsenjoek wil onder geen beding een coalitie vormen met communistische partijen. Er worden in oktober nieuwe verkiezingen verwacht. De hamvraag is waarom 2 coalitiepartijen niet langer het beleid van Jatsenjoek wilden steunen. Als ik kijk naar de problemen waar Oekraïne voor staat, lijkt het mij volstrekt onverantwoord om het kabinet nu op ´non/actief´ te zetten. Het land verkeert op de rand van de afgrond, De strijdkrachten slagen er niet in de separatisten in het Oosten onder bedwang te krijgen. 1 miljoen inwoners zijn op de vlucht. De rebellen schieten regelmatig Oekraïense vliegtuigen uit de lucht en dat is daar ´lokaal´ nieuws. Bij het sluiten van dit blog bereikte mij nog een interessant analyse over het neerstorten van vlucht MH17. Het Maleisische toestel werd boven Oost-Oekraïne geëscorteerd door 2 Oekraïense gevechtstoestellen. Er is in de richting van de drie toestellen een raket afgevuurd van het type SDA-11. Die raket is niet ingeslagen in het Maleisische toestel maar in een van de gevechtsvliegtuigen. Die is in de lucht ontploft en heeft daardoor zoveel schade aangericht aan de Boeiing 777 dat deze is neergestort. Juridisch is het interessant wat hierbij de positie van de Oekraïense regering is. In deze case heeft een Oekraïens toestel zoveel schade toegebracht waardoor het is neergestort. Dat kan de reden zijn waarom het Oekraïense kabinet deze week is afgetreden. Wat is de status van de separatisten? Zijn zij opstandige Oekraïense inwoners, hebben zij een status aparte? Geld om de schade, aangericht door het neergestorte vliegtuig, te vergoeden heeft de regering in Kiev niet. Kan het Westen daarvoor de Russen aansprakelijk stellen? Nee, alleen het leveren van wapentuig aan derden is niet strafbaar. Alle landen doen dat, ook de Amerikanen, Engelsen, Fransen, Duitsers en Nederlanders. De wapenvoorraden van de Broederlijke Leider en Gids van de Revolutie van Libië, Moammar Mohammed al-Qadhafi, beter bekens als Khadai, waren wereldbekend. De voorraden zijn na zijn dood in 2011 de hele wereld overgegaan en zijn nog altijd zeer gewild bij terroristen. 

Om dit onderwerp af te sluiten las ik een essay van Rob de Wijk, geschiedkundige en deskundige op het gebied van internationale betrekkingen en veiligheidszaken, over de geopolitieke dimensies die de ramp van vlucht MH17 heeft veroorzaakt. Hij laat in zijn stuk zien dat Europa Rusland onderschat, Poetin niet begrijpt en dat Europa niet meer weet wat machtspolitiek is. Onze politieke leiders, schrijft de Wijk, zijn 'de lessen die we geleerd hadden uit de Koude Oorlog alweer vergeten zijn. De spierballentaal die Westerse politieke leiders spreken aan het adres van de Russische premier, is leeg gebral, als er geen consequenties aan worden verbonden'. Op hoofdlijnen zet hij de binnenlandse Russische politiek neer als een vorm van 'soevereine democratie', naar zijn ideeën daarover, die vrij is van buitenlandse beïnvloeding en normatieve druk. Daarvoor heeft hij een breed draagvlak opgebouwd, waarin hij wordt gesteund door de orthodoxe kerk, die het antiwesterse Russische nationalisme en de toegenomen afkeer van het Westen onderschrijft. Het conflict met Oekraïne, de Krim en de separatisten in Oost-Oekraïne moeten worden geplaatst in de 'doctrine dat de stabiliteit van Rusland zou zijn gewaarborgd als delen van de oude Sovjet-Unie, mede om de Russischtaligen te beschermen, in confederale structuren zouden worden opgenomen. ' Na de 'Koude Oorlog' verdween het beeld van Rusland als de grote vijand. Deze dreiging verdween en maakte plaats voor een kortetermijnbeleid, gebaseerd op economisch gewin. Westerse pogingen om de Westerse invloedssfeer uit te breiden naar het oosten: naar ex-Sovjet Staten werd voor de Russen de 'rode lijn'. De afrekening door Rusland ontstond toen de macht van het Westen werd aangetast door de financiële crisis. De militaire macht in het Westen werd beperkt tot de inzet naar humanitaire missies. Militair zijn wij niet meer in staat onze belangen en waarden te verdedigen. De relatieve rust tijdens de Koude Oorlog was de resultante van politieke eenheid, een sterke economie en militaire geloofwaardigheid. Dat evenwicht is verbroken doordat Europa is verworden tot een verzwakt continent, waar onderlinge solidariteit, door opkomend populisme, en gebrek aan politiek leiderschap het politieke landschap ondermijnen. De oude Romeinen wisten het 2000 jaar geleden al 'wie geen oorlog wil, moet zich daarop voorbereiden'. In het essay wijst de Wijk erop dat het nog niet te laat is om orde op zaken te stellen. Maar het dreigen met sancties heeft geen enkele zin als daar geen solidariteit aan ten grondslag ligt en machtsinstrumenten worden versterkt. Maar, zeg ik dan, daar moet wel een (hoge) prijs voor worden betaald. Alleen Nederland exporteert al voor €8 mrd aan machines, bloemen, vee en chemicaliën importeren we voor €25 mrd aan energie, gas en olie, waarvan een groot deel in Pernis wordt geraffineerd. Dan kan Fenedex (Federatie van Nederlandse exporteurs) wel zeggen dat hun leden daar wel begrip voor hebben, maar of de aandeelhouders, financiers en vakbonden daar ook zo over denken is maar helemaal de vraag. Rusland is wel onze derde grootste handelspartner buiten de EU. We moeten ons goed realiseren dat nieuwe sancties op financieel/economisch terrein kan leiden tot soortgelijke acties door de Russen. Daarom is het van het grootste belang dat bij alles wat er nu gaat gebeuren 'de achterdeur niet op slot wordt gegooid'. Gebeurt dat wel dan resteren drie opties aan het einde van dit geschil: zowel Rusland als het Westen komen in een economische depressie terecht die zijn weerga in de recente geschiedenis niet kent, het Westen moet zijn verlies accepteren dan wel er ontstaat een nieuwe wereldoorlog, die miljoenen slachtoffers zal eisen. Dat is geen dreigement, maar kan wel de resultante zijn van toekomstig beleid. Een derde van de Duitse industrie draait op Russisch gas, de Fransen bouwen aan 2 marineschepen voor de Russen, welke gevolgen gaat dat teweegbrengen op de arbeidsmarkt? Er was al een 'aanwijzing ' dat de ECB de geldkraan moet gaan opendraaien als er sancties worden afgekondigd. Het is een 'tool' die kan worden ingezet om de financieel/economische schade enigermate te beperken. Maar als daardoor de rente gaat stijgen, zijn we nog veel verder van huis. Ik hoor U, lezer van dit blog, al denken: als de centrale bank de geldmarkten nog meer gaat verruimen daalt de rente dan niet, in plaats van stijgen? En dan is mijn reactie: volume speelt een rol bij de totstandkoming van de prijs. Maar er is ook een ander element dat de prijs beïnvloedt en dat is 'het vertrouwen in de valuta'. Vertrouwen komt 'te voet' en verdwijnt 'te paard' of met eigentijdse woorden 'vertrouwen komt met een helikopter en verdwijnt als een bliksemschicht'. Op dat moment stort ook het Westerse kapitalistische financiële systeem in, dan zijn velen van ons straatarm en staat het allergrootste deel van onze huizen 'onder water'. Wie het artikel van de Wijk leest komt tot de conclusie dat het militaire evenwicht tussen Europa en Rusland moet worden hersteld. Dat vergt grote investeringen en vraagt om veel geld. En waar moet dat geld vandaan komen. Nog verder snijden in het welzijn van de samenleving, een grotere staatsschuld? In ieder geval zal het rijke Nederland verder verarmen. Er is nog wel een escape als we accepteren dat Rusland een andere vorm van democratie voert dan de onze en wij onze mensenrechten niet aan hen opleggen. Wij zeuren niet meer over de Krim en staan toe dat Oost-Oekraïne een federale staat wordt, die zich niet hoeven te oriënteren op Europa. Als ze de banden met Rusland willen aantrekken dan is dat hun zaak, niet de onze. Onze politici gaan toch geen geopolitiek geschil laten eindigen in een economische depressie dan wel een oorlog? Ik hoor al stemmen die spreken over een zwaar bewapende militaire missie naar Oost-Oekraïne. Laten we, in Gods naam, proberen het geschil niet uit de hand te laten lopen. De Eerste Wereldoorlog, ook wel genoemd 'De Grote Oorlog', begon met de moord op aartshertog Frans Ferdinand, waarna Oostenrijk/Hongarije de oorlog verklaarde aan Servië, en eindigde met oorlog over de hele wereld waar 8,5 miljoen doden vielen, plus nog eens vele miljoenen, de schattingen lopen uiteen van 20 tot 100 miljoen, door de Spaanse Griep, die Amerikaanse militairen in 1917/1918 meebrachten naar het Frans/Belgische front, uit de VS. Ik hoor nog teveel 'deskundigen, ook politici en militairen, dat de schuldvraag eigenlijk wel vaststaat, maar wat er precies op de data van de vluchtrecorders staat weet nog niemand. De schuldigen die de ramp van vlucht MH17 hebben veroorzaakt moeten terechtstaan, daarover wil ik geen enkele onduidelijkheid laten bestaan. Maar ik wil wel eerst duidelijkheid hebben over wat er precies gebeurd is. Natuurlijk spreek ik mijn deelneming uit naar de familie, vrienden en bekenden van de omgekomen 194 Nederlandse slachtoffers en de 104 andere inzittenden van het neergeschoten toestel. Het is vreselijk wat er is gebeurd, maar tegelijkertijd gaan de oorlogshandelingen tussen Israël en Hamas gewoon door en ook daar vallen ook iedere dag slachtoffers, op dit moment al 815. Als we naar 3 jaar oorlog in Syrië kijken dan zijn daar al 130.000 doden gevallen en zijn er >3 miljoen mensen het land ontvlucht. In België hebben 120 artsen zich tot de politiek gewend om de druk op Israël te vergroten vanwege de oorlogsmisdaden die in Gaza plaatsvinden. Behalve Dries van Agt hoor ik in Nederland niemand aan de bel trekken. Opperrabbijn Binyomin Jacobs beklaagd zich erover dat het antisemitisme in ons land toeneemt en dat dat gepaard gaat met meer geweld. En wat is de relatie met het antizionisme? Ik zag bij een demonstratie tegen het militaire geweld in Gaza een demonstrant met een bord waarop stond “I am jewish and I wish Israël to stop killing Palestinians” en “Israël war criminal”. Politie tolereerde dat als 'vrijheid van meningsuiting'. Dat is ook de wereld van vandaag.

De internationale economie groeit dit jaar door het tegenvallende eerste kwartaal minder sterk dan eerder werd gedacht. Vanaf de tweede helft van dit jaar moet de groei echter weer voorzichtig kunnen aantrekken, zegt het IMF. De denktank verwacht dat de wereldeconomie dit jaar met 3,4% groeit. In het voorjaar werd nog een vooruitgang met 3,7% voorspeld. Voor volgend jaar wordt onveranderd op een plus van 4% gerekend. De minder rooskleurige prognose hangt vooral samen met de zwakke groei in de VS in de eerste 3 maanden van dit jaar en mindere vooruitzichten voor diverse opkomende economieën. Concluderend kan worden gesteld: ,,Het herstel zet door, maar blijft zwak''. Dat geldt ook voor de eurozone, waar de voorspelling voor een matige groei overeind bleef. De verschillen tussen de landen lopen echter steeds verder uiteen. Zo werd het fonds positiever over Duitsland en Spanje, maar negatiever over Frankrijk en Italië. Een nieuwe prognose voor Nederland werd niet gegeven. Het fonds ziet nog altijd grote risico's voor het herstel van de mondiale economie. Zo kunnen de politieke spanningen in het Midden-Oosten en rond Rusland zorgen voor een aanzienlijke stijging van de olieprijs. Daarnaast kan de groei internationaal tegenvallen omdat er in veel ontwikkelde landen nog altijd geen sprake is van een robuust herstel, ondanks de aanhoudend lage rente. Het IMF is aanmerkelijk somberder geworden over de Russische economie. Door de onrust rond het conflict in Oekraïne zijn de investeringen in het land nagenoeg stilgevallen en vertoont de economie dit jaar nauwelijks enige groei. Het fonds handhaafde de voorspelling dat de Chinese economie dit jaar circa 7,5% groter wordt.

De wereldhandel is in mei met 0,6% gekrompen ten opzichte van de voorgaande maand, meldt het CPB. De daling volgt op een toename van de internationale handel met 1,6% in april. In de periode van maart tot en met mei groeide de handel gemiddeld met 0,2%. In mei nam zowel de import als de export van veel ontwikkelde economieën af. In opkomende landen in Azië nam de export nog wel toe. De wereldwijde industriële productie stabiliseerde in mei op het niveau van de voorgaande maand, na een toename met 0,3% in april. In de periode van maart tot en met mei groeide de productie met gemiddeld 0,7%.

Hackers hebben een database van de Europese Centrale Bank gekraakt. De inbrekers verzamelden e-mailadressen en contactgegevens en probeerden de ECB daarmee af te persen. De in Frankfurt gevestigde centrale bank meldt op zijn website dat er geen marktgevoelige informatie is gestolen. De Duitse politie is een onderzoek naar de diefstal gestart. De centrale bankiers kwamen de hack op het spoor, toen de hackers de ECB een anonieme email stuurden waarin zij geld eisten. Hoeveel geld de inbrekers wilden, hebben de bankiers niet bekendgemaakt. De database bevatte contactgegevens van mensen die zich voor een evenement bij de ECB hebben geregistreerd. Een deel van de data is versleuteld, maar enkele e-mail- en fysieke adressen en telefoonnummers niet. De getroffen personen zijn door de ECB geïnformeerd. De centrale bank heeft alle wachtwoorden op zijn systemen veranderd en beveiligingsexperts laten onderzoeken waar de zwakke plekken zitten.

Op basis van de ontwikkelingen in het 1e kwartaal van dit jaar wat betreft de ontwikkelingen van de EMU-saldi en EMU-schulden bevinden we ons weer in een periode van vijf jaar geleden, zegt het Europese statistiekbureau Eurostat. Alle ombuigingen, in de vorm van bezuinigingen , lastenverzwaringen en structurele hervormingen, zoals die door Brussel werden afgedwongen (EC onder voorzitterschap van Barroso en met Rehn op Financiën), zoals in Nederland in de arbeidsmarkt en de zorg, hebben in het eerste kwartaal niet geleid tot verdere dalingen. Het EMU-saldo in de eurozone steeg van 2,6% naar 2,7% bbp en de EMU-schuld steeg van 92,7% naar 93,9% bbp, beiden op kwartaalbasis. Dat duidt erop dat overheden van de 18 eurolanden hun uitgaven nog altijd niet op orde hebben. In Nederland steeg het begrotingstekort van 2,3% bbp over heel 2013 naar 3,1% bbp in het eerste kwartaal. De ontwikkeling van onze staatsschuld is wel positiever. Die daalde naar 68,1% bbp in de eerste 3 maanden 2014.

Unilever heeft in de eerste helft van 2014 grote moeite om te groeien. De voedings- en verzorgingsreus heeft last van zuinige consumenten. De omzet daalde, onder meer als gevolg van de dure euro, maar ook exclusief dit wisselkoerseffect groeide het levens- en verzorgingsmiddelenconcern minder snel dan vorig jaar. Ook al gaat het weer iets beter met de economie, voor de gewone consument werkt dat nog niet door. Ook in opkomende markten zoals China, waar Unilever sterk op inzet, groeit het niet meer zo hard als gedacht. En in Europa is er zelfs krimp.

Het internetbankieren ligt er steeds vaker uit. Dat zegt de website allestoringen.nl. Zij meten de storingen via klachten op social media. De banken zelf geven geen specifieke storingscijfers. In het afgelopen half jaar waren er meer dan 250 storingsdagen. Dat zijn dagen waarop het internetbankieren van een bank voor korte, of langere tijd plat ligt. En die 250 is nu al meer dan in heel 2013 – toen waren er zo'n 190 storingsdagen. Kampioen storingen over het afgelopen halfjaar is de Rabobank. Daar lag het internetbankieren volgens allestoringen.nl 28 dagen deels, of helemaal plat. ABN zit op 23 storingsdagen, ING op 25 en SNS op slechts 4 dagen. Voor alle banken geldt overigens dat het aantal storingen in de afgelopen maand flink is gedaald. Rabobank kampte deze week opnieuw met een grote storing. Online diensten, waaronder internetbankieren, mobiel bankieren en iDeal-betalen zijn daardoor tijdelijk niet beschikbaar geweest. Eerder deze week ondervonden klanten van Rabobank ook al hinder door een grote storing. De online diensten lagen er toen uren uit. Ook geldautomaten waren beperkt beschikbaar en de Rabo beleggingsapp werkte niet. De storing trad op na een grote systeemupdate, laat Rabobank weten. Er ontstond een softwarefout die aanvankelijk ook het interne netwerk van de bank voor een paar uur plat legde.

De activiteit in de Duitse economie is deze maand onverwacht sterk gegroeid, terwijl de Franse economie opnieuw achteruitging, meldt Markit. De inkoopmanagersindex voor de Duitse economie verbeterde in juli van 54 naar 55,9. Zowel in de industrie als de dienstensector van Europa's grootste economie nam de activiteit onverwacht sterk toe. De achteruitgang in Frankrijk was wel iets minder sterk dan in juni, zo bleek uit de vergelijkbare index voor Frankrijk. Die ging in juli van 48,1 naar 49,4. Ondanks de verbetering bleef de graadmeter steken onder de 50, het niveau dat de grens tussen groei en krimp markeert.

Tien dagen geleden liet de president van de Portugese centrale bank weten dat de aandeelhouders van BES bereid zijn om de bank van meer kapitaal te voorzien als dat nodig is. De grootste beursgenoteerde bank van Portugal liet eerder zelf al weten over voldoende buffers te beschikken om eventuele verliezen, die voortkomen uit de problemen van het moederbedrijf, op te kunnen vangen. Vorig weekend maakte Espirito Santo International bekend dat het moederbedrijf van de Portugese bank Banco Espirito Santo (BES) bescherming had aangevraagd tegen zijn schuldeisers omdat het niet meer aan alle financiële verplichtingen kon voldoen, een vorm van surseance van betaling dus. De aanvraag vindt plaats onder de Luxemburgse wetgeving. Eerder deze maand kon Espirito Santo International al niet voldoen aan sommige betalingen op leningen. Een ander onderdeel van het overkoepelende Espirito Santo-conglomeraat maakte eerder al bekend niet aan een aflossing van €847 mln te kunnen voldoen. Er werd al enige tijd gespeculeerd dat Espirito Santo International bescherming tegen schuldeisers zou gaan aanvragen. BES is de op één na grootste bank van Portugal. Door zorgen over de mogelijke gevolgen van de problemen bij het moederbedrijf voor de bank kreeg het aandeel de afgelopen weken rake klappen en werd veel onrust veroorzaakt op de financiële markten, ondanks de sussende woorden van de Portugese centrale bank.

Guenther Hannlich schrijft deze week: In diesem Herbst werden Fakten auf den Tisch kommen. Derzeit wühlen sich 6.000 Bankenprüfer im Rahmen des Bankenstresstests durch die Zahlen aller europäischen Großbanken. Im Herbst müssen dann die Ergebnisse vorliegen. Und die haben das Zeug dazu, mir die Angstschauer über den Rücken zu jagen. Schauen Sie sich bitte nur diese Zahl an, um zu verstehen, was hier auf uns zukommt. Allein die spanischen Banken sitzen auf faulen Krediten in von rund 250 Milliarden Euro. Das sind die Folgen der Immobilienblase, die im Zuge der Finanzkrise geplatzt ist. Wer in Spanien Urlaub macht, kann die Neubau-Ruinen überall sehen, die dem Zerfall überlassen werden. Lange wurde diese Altlast in Höhe von einer Viertelbillion unter den Teppich gekehrt. Nun muss es langsam ans Tageslicht … Spätestens hier wird es zu einem Bankensterben kommen. Und dann heißt es: Bitte anschnallen! Es könnte turbulent werden. Zahlreiche Beispiel zeigen, wie schnell es zu einem Ansturm auf die Banken kommen kann, der unser Leben auf den Kopf stellt.

Kort Nieuws

De Italiaanse economie zal dit jaar waarschijnlijk veel minder sterk groeien dan eerder werd gedacht en het herstel blijft broos met veel onzekerheden, stelt de Italiaanse centrale bank. De groei wordt nu bijgesteld op 0,2%, terwijl in januari nog werd gerekend op een vooruitgang met 0,7%. De centrale bank waarschuwde dat er aan de nieuwe groeiverwachting nog aanzienlijke neerwaartse risico's kleven. ,,Ondanks tekenen van meer vertrouwen bij het bedrijfsleven blijft het herstel zwak'', aldus de centrale bank. De prognose van de centrale bank verschilt sterk van die van de Italiaanse regering. Zij rekent momenteel nog op een groei in 2014 met 0,8%. Voor 2015 is de centrale bank positiever gestemd met een verwachte groei van 1,3%, van een eerder voorspelde 1%.

De economische groei in de VS verzwakt enigermate. De Amerikaanse economie is vorige maand iets minder sterk gegroeid dan in mei. Dat blijkt uit de graadmeter die de Federal Reserve van Chicago hanteert voor de ontwikkeling van de nationale economie. De Chicago Fed-index zakte in juni van 0,16 naar 0,12. De graadmeter, die bij een positieve stand wijst op een groei die sterker is dan het langjarig gemiddelde, wordt samengesteld op basis van 85 economische indicatoren.

In het 2e kwartaal zijn de huizenprijzen weer wat aangetrokken, niet overal en hoofdzakelijk in de regio's Rotterdam, Amsterdam, Utrecht en den Haag. In de provincies Groningen, Zeeland en Drenthe zakten de prijzen nog wat verder weg. De huizenprijzen liggen nu bijna weer op het niveau van 2003. In 11 jaar tijd zijn de huizenprijzen nog niet in waarde gestegen en daar is geen inflatiecorrectie op toegepast. Strengere regels van de AFM, een aangepaste gedragscode en instructies van het Ministerie van Financien maken een drastische prijsstijging van woningen onmogelijk. De hypothecaire mogelijkheden zijn, desondanks, nog altijd vriendelijker dan in de ons omringende landen, waar kopers 2o tot 25% van de waarde van de woning zelf moeten inbrengen, naast de notaris-, makelaars-, taxateurs- en hypotheekadviseurskosten alsmede de verhuiskosten, verbouwingskosten en de inrichting. In Nederland kan op dit moment nog maximaal 104% van de koopprijs worden gefinancierd, maar ik hou er rekening mee dat Brussel in de toekomst strengere regels gaat opleggen aan Nederland. Ter meerdere zekerheid van ….. wordt er ook nog een inkomenstoets uitgevoerd. De regel daarbij is dat de maximale financiering 4,5 keer het jaarsalaris mag bedragen. Bij een rentevoet van 4,75% betekent dat dat iemand met een jaarsalaris van €20.000 in 2010 nog €94.892 mocht lenen en nu nog maar €59.108. Bij €40.000 zijn die cijfers €200.000 en €175.725 en bij €60.000 €333.559 en €273.173.

Het moederbedrijf van NUON, het Zweedse energieconcern Vattenfall, is in het afgelopen kwartaal weer in de rode cijfers terechtgekomen. De omzet daalde met 4,5% naar €3,96 mrd, als gevolg van de zwakke vraag naar energie en de lage stroomprijzen als gevolg van overcapaciteit.

Voor het sluiten van dit blog was er sprake van onzekerheid op de financiële markten. Zo verhoogde, tegen alle verwachtingen in, de Russische centrale bank de rente van 7,5% naar 8%. Zakte de DJIA door de 17.000 heen. Sloten de aandelenbeurzen fors lager in Europa en de VS. Blijft AF-KLM last houden van de zwakke economie. Daalt het rendement van junk bonds op de verwachting dat de rente gaat stijgen. Wil de EC de Europese kapitaalmarkt gaan sluiten voor Russen. Is het Duitse ondernemersvertrouwen deze maand verder gedaald. Is de verwachting dat binnenkort bedrijven als AkzoNobel en Unilever de valutaire tegenwind achter zich laten. 57% van de geënquêteerde deelnemers aan de peiling van DFT verwacht dat de koers van de euro gaat dalen en dan vooral door de zwakte van de Europese economie. Een minderheid denkt dat de munt ook door de sancties tegen Rusland een knauw zal krijgen. Het IMF verwacht dat de groei van de wereldeconomie verder afneemt.

Al eerder kwam Philips naar buiten met tegenvallende resultaten over het 2e kwartaal. Vooral bij Healthcare liep de omzet terug, maar nu blijkt dat ook de omzetten bij de licht- en consumentendivisie is teruggelopen. Het is heel eenvoudig: Philips verkoopt gewoon minder. Daardoor daalde de nettowinst in het 2e kwartaal 25% op jaarbasis. Er komt een nieuw kostenbesparingsprogramma om Philips weer winstgevender te maken. Enige terughoudendheid lijkt mij wel op zijn plaats.

De Engelse fraudewaakhond Derious Fraud Office gaat een strafrechtelijk onderzoek uitvoeren naar manipulatie van valutanoteringen bij onder meer grote internationale banken, als Barclays, HSBC, Royal Bank of Scotland, Citigroup, JPMorgan Chase, Goldman Sachs, Morgan Stanley, UBS en Deutsche Bank. Op de valutamarkt wordt iedere werkdag voor een tegenwaarde van €3.900 mrd verhandeld. Daarmee is deze markt de grootste in het internationale financiële systeem. Wordt t.z.t. vervolgd.

De Amerikaanse Centrale Bank (Fed) heeft ernstige kritiek op de gegevens die Deutsche Bank verstrekt over zijn Amerikaanse activiteiten. Om een nieuwe financiële crisis zoals in 2008 te vermijden, kijken de toezichthouders een stuk strenger toe op het reilen en zeilen van de grootbanken. Dat doen ze ook met de Deutsche Bank. Er schort veel aan de rapportering van de Deutsche Bank: ‘Inaccuraat en onbetrouwbaar’ luidt het oordeel. In een email omschreven de toezichthouders de rapportering van Deutsche Bank als de ergste in zijn soort, vergeleken met de andere banken. De kwaliteit van data uit 2002, 2007 en 2012, die Deutsche Bank verstrekte, wordt als zorgwekkend omschreven. De systemen bij Deutsche Bank zijn niet goed genoeg om accurate gegevens te verstrekken. Ook zouden het interne toezicht en de controle tekortschieten. De rapporteringsstructuur bij Deutsche Bank moet volledig herzien worden, zo staat in de brief van de FED. Deze week werd bekend dat Deutsche Bank (naast het Britse Barclays) in de VS een complex financieel product had verkocht dat speculatieve fondsen toeliet hun belastingen te verminderen en riskante posities in te nemen op de financiële markten. Dat is geen inbreuk op de wet, al tasten ze daarmee wel de grenzen van de Amerikaanse belastingwetgeving af. Door die manoeuvres zag de Amerikaanse fiscus miljarden dollars door de neus geboord, blijkt uit een rapport van Republikeinse senator John McCain en zijn Democratische collega Carl Levin. Belastingontwijking maar geen -ontduiking dus, concludeerden beiden. Maar, de alarmbellen rinkelen wel.

Slotstand indices 25 juli 2014/week 30: AEX 404,84; BEL 20 3.167,27; CAC 40 4.330,55; DAX 30 9644,01; FTSE 100 6.791,55; SMI 8571,48; RTS (Rusland) 1246,25; DJIA 16.960,57; Nasdaq 100 3965,165; Nikkei 15457, 87; Hang Sen 24218,52; All Ords 5574,20; €/$ 1,3431; goud $1308,30 dat is €31.290,53 per kg, 3 maands Euribor 0,209, 10 jarig Staat 1,354% .

 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.