UPDATE26062012 De tijd loopt door: het is 3 voor 12

Is Rutte nou zou dom of zijn wij zo slim? Europa verkeert in de meest kritieke fase van haar bestaan en Rutte doet op een verkiezingsbijeenkomst van de VDD zijn best te nadrukken dat Nederland niet zonder Europa kan functioneren. Een zaal vol over-enthousiaste partijleden die campagne gaan voeren voor de waanbeelden van Rutte. 'Waan' in de zin van niet-realistisch en a-sociaal, bezuinigen op lasten voor mensen die op enigerlei wijze niet volwaardig aan de samenleving kunnen deelnemen. Daar zet de VVD zich voor in. Voor de rijken in dit land die met hypotheekrente-aftrek de komende 30 jaar nog worden gesubsidieerd door Henk en Ingrid. Volgens mij heeft hij en zijn kompaan de Jager geen flauw idee van wat er gaande is in Europa. De mini-top had tot doel de posities van Frankrijk, Italië en Spanje met steun van Lagarde tegenover Duitsland te versterken. De druk op Merkel moet worden opgevoerd, nee moet worden geoptimaliseerd. Duitsland moet met veel geld, heel veel geld, over de brug komen om de probleemlanden overeind te houden. Die zwakke landen hebben er een gigantische troep van gemaakt en zien geen voortgang zonder dat ze over nieuw geld kunnen beschikken. Ik vrees dat dat geld er pas komt als die zwakke broeders bereid zijn hun politieke soevereiniteit in Brussel/Berlijn in te leveren. Dat betekent dat Merkel een hoge prijs vraagt van Hollande, Monti en Rajoy. Misschien op dit moment wel te hoog. Het IMF, een internationaal financieel instituut, staat voor behartiging van de belangen van de financiële wereld (banken, verzekeraars, institutionele beleggers) en kijkend naar de voorstellen uit Washington die op de bordjes in Brussel zijn gedeponeerd moet je vaststellen dat de Europese problematiek voor rekening en risico van de burgers komt. De drie losers (de zwakke broeders: Frankrijk, Italië en Spanje) hebben de druk op Merkel opgevoerd om het opgebouwde vermogen van de 5 rijkere Noord-Europese landen ter beschikking te stellen van Brussel zodat die dat geld kan herverdelen onder de Zuid-Europese zwakke broeders. In het taalgebruik van Lagarde heet dat: het stichten van een bankenunie, een begrotingsunie en meer economische hervormingen. Merkel heeft zich achter een voorstel gesteld om met bestaande ongebruikte geldmiddelen een stimuleringsfonds op te richten dat zich gaat inzetten voor economische groei, nieuwe banen, infrastructuur. Daar zal Rutte wel mee kunnen leven. De positie van Rutte in dit machtsproces is niet transparant. Er wordt gevreesd dat hij 'ja' zegt en 'nee' doet. En uiteindelijk pas als de beslissingen al genomen zijn en er geen weg terug meer is, het volk gaat informeren waartoe besloten is. Dat noemen we dan democratie. De les die Lagarde de Europese politieke elite heeft voorgehouden: meer economische hervormingen b.v. privatisering van overheidstaken en deregulering is wat het IMF wil. Maar de Grieken hebben al aangekondigd dat de nieuwe Griekse regering geen 2 maar 4 jaar nodig heeft om het begrotingstekort binnen de normen te brengen. Verder wil de Griekse regering de met de trojka gemaakte afspraken afzwakken "zonder een bijkomende daling van de lonen, pensioenen en overheidsinvesteringen". Tevens wil men heronderhandelen over het opschorten van de ontslagen bij de staat en middelen voor de werkloosheidsuitkeringen. Verder willen de Grieken het minimum loon verhogen. "Het doel van de Grieken is ontslagen van voltijds personeel te vermijden, aanzienlijk te besparen op werkingskosten en minder bureaucratie te creëren". Athene heeft beloofd het aantal ambtenaren met 150.000 terug te schroeven, waarvan 15.000 dit jaar. Ook de plannen voor het snijden in het minimumloon en de maatregelen om ontslagen te vergemakkelijken zouden moeten worden heroverwogen. De realiteit is dat waar niets is de keizer zijn recht verliest. Van Rompuy zou op de komende EU-top (28 en 29 juni) in Brussel zijn bankenunie presenteren. De politieke haalbaarheid hiervan is nog niet rijp, zegt men nu, vandaar dat van Rompuy komt met een 'economische verdieping' wat dat ook moge inhouden. Fitch heeft maandag haar oordeel over de kredietwaardigheid van Cyprus verlaagd en meent dat de vooruitzichten voor het land negatief zijn. Dat betekent dat de kredietwaardigheid in de komende maanden mogelijk nog lager wordt ingeschaald. Het land is verlaagd naar de junkbondstatus BB+. De Cypriotische banken hebben €23 mrd aan schulden uitstaan in Griekenland. Dat is meer dan het land in een jaar verdient. De regering zelf is niet in staat om de bankensector te redden door recessie, recordwerkloosheid, bezuinigingen en een torenhoog begrotingstekort. Een woordvoerder van de Cypriotische regering zei eerder deze maand al dat er een ,,ernstige kans'' bestaat dat de Europese Unie het land moet redden. Spanje heeft formeel een verzoek ingediend om Europese noodsteun voor zijn aangeslagen bankensector, zonder een specifiek bedrag te noemen. Dat heeft een woordvoerster van het Spaanse ministerie van Economische Zaken gemeld. De Spaanse bankensector zit in grote problemen als gevolg van een diepe vastgoedcrisis. Banken kunnen niet aan het extra kapitaal komen dat zij nodig hebben om aan de aangescherpte Europese liquiditeitsregels te voldoen. De Spaanse overheid is evenmin in staat dat geld tegen een aanvaardbare rente te lenen. Europees commissaris voor economische en monetaire zaken Olli Rehn verwacht dat binnen enkele weken een overeenkomst is opgesteld met daarin de voorwaarden voor de steun, zo liet hij in een reactie weten. Hij wees erop dat Spanje zijn bankensector zal moeten hervormen en dat de banken die steun gaan ontvangen, ook voorwaarden zullen worden opgelegd. Het hervormen van de markt is noodzakelijk om het vertrouwen in de Spaanse economie te herstellen, aldus Rehn. De eurolanden hebben tot maximaal 100 miljard euro klaarliggen om Spanje te helpen zijn bankensector te versterken. Dat is net zoiets als water naar de zee dragen! Moody's deed er nog een schepje bovenop door bij 28 Spaanse banken de kredietstatus te verlagen, in enkele gevallen wel met 4 treden tegelijk. Als motivering geeft Moody's dat Spanje de financiële problemen van de banken in z'n eentje niet meer kan oplossen. Beleggers op de Europese aandelenmarkten waren op de eerste beursdag van deze week somber gestemd over de eurocrisis. Zij vrezen dat de eurotop die donderdag en vrijdag wordt gehouden niet tot concrete maatregelen zal leiden, zoals dat vorige week ook al het geval was met de ontmoeting van de G20. Scepsis blijft heersen op de financiële markten. De rente op Italiaans en Spaans staatspapier steeg door. Roelof-Jan van den Akker (ING) voorziet een verdere terugval van de AEX. Frankrijk moet een begrotingstekort van 7 à 10 miljard euro zien op te vullen als het land dit jaar de beoogde schuldenreductie tot 4,5% van het bruto binnenlands product (bbp) wil halen. Dat zegt minister van Financiën Pierre Moscovici. Het is nog onduidelijk of het €7 of €10 mrd wordt. In 2011 bedroeg het emu-saldo 5,2% van het bbp. De nieuwe Franse regering zal de begroting voor dit jaar actualiseren als alle cijfers in kaart zijn gebracht. Naar verwachting gebeurt dat begin juli. De Duitsers moeten in het 3e kwartaal €3 mrd meer op de financiële markten gaan lenen om de bijdrage aan het ESM te kunnen betalen. De positie van de euro is ervoor verantwoordelijk dat de vooruitzichten voor de Engelse economie somberder zijn geworden, zegt de Bank of England (BoE). Het Duitse consumentenvertrouwen is deze maand licht toegenomen. Het consumentenvertrouwen in de VS is deze maand opnieuw afgenomen. De euro is weer onder de $1,25 gedaald. De AEX sloot in de min.

De ondernemers in de industrie zijn in juni onverminderd somber, meldt het CBS. Het cijfer dat het producentenvertrouwen aangeeft kwam uit op min 4,8 vergeleken met min 5 in de maand mei. Het producentenvertrouwen is samengesteld uit drie deelindicatoren: het oordeel over de orderpositie, de verwachte productie in de komende 3 maanden en het oordeel over de voorraden gereed product. Het oordeel over de orderpositie verbeterde weer iets, na 3 maanden met een verslechtering. Het oordeel over de voorraden veranderde nauwelijks. Daarentegen verslechterde de verwachting over de productie in de komende 3 maanden.

De 27 lidstaten van de EU praten eind deze week over een gezamenlijk beleid voor banken. Ook willen ze, hier wordt bedoeld de financieel/economisch zwakke landen van de EU, één garantiestelsel voor spaargeld en meer afstemming van begrotingen. Duitsland en Nederland zijn hier faliekant op tegen, als ik Rutte moet geloven. Maar een ontwerptekst voor de EU-top pleit hiervoor. De tekst is opgesteld door voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie, EU-president Herman Van Rompuy, ECB-president Mario Draghi en eurozonevoorzitter Jean Claude Juncker.

De bankenlobby laat van zich horen en hebben Brussel voor hun karretje gespannen. De Bank voor Internationale Betalingen (BIB) heeft al gepleit voor een gezamenlijk Europees bankenbeleid. ,,Er is geen ontkomen aan de conclusie dat een pan-Europees financieel systeem en een pan-Europese centrale bank een pan-Europees bankensysteem nodig heeft'', stelde het samenwerkingsverband van 's werelds belangrijkste centrale banken in het jaarverslag. Binnen Europa klinkt de laatste maanden een steeds luidere roep om de vorming van een bankenunie. Daarbij moeten de risico's voor Europese banken door de eurolanden samen worden gedragen. Daarnaast zou er een Europees depositogarantiestelsel moeten worden opgetuigd. Dat dat geluid hoorbaar is, begrijp ik wel. Dat komt van lidstaten en banken uit die lidstaten, zoals in Spanje, die opgescheept zitten met beleggingen in onverkoopbaar vastgoed of dubieuze staatsleningen, waardoor ze 'normale' bankenrisico's niet meer kunnen dragen. Daardoor slaagt de herkapitalisatie niet. Dus moet je proberen die risico's elders onder te brengen, ik zeg hier liever dumpen, en dat lukt alleen maar door schuldendeling. Duitsland en Nederland opschepen met die risico's. Volgens de BIB, de centrale bank van de centrale banken, helpt een Europese bankenunie het vertrouwen in de euro te herstellen. Spaarders uit zwakkere landen hoeven bij een gezamenlijk vangnet hun geld niet meer over te boeken naar banken in andere landen, waardoor banken in de zwakke landen betere kansen krijgen om te overleven. In de huidige crisis brengen uitgeholde banken de overheid van het land waar ze vandaan komen in steeds grotere problemen. Politici moeten die vicieuze cirkel tussen banken en overheidsfinanciën breken, vindt de BIB. De centrale banken hebben met hun buitengewone maatregelen een economische depressie weten te voorkomen, stellen ze in het jaarverslag. Maar waar het jaarverslag niet over rept is de prijs die daarvoor moet worden betaald. Nu moeten de onderliggende problemen in de financiële sector worden aangepakt om de volgende crisis te voorkomen. De BIB wil alleen maar van de zwarte Piet af, dat is de achtergrond van het voorstel, waar ze de EC warm voor hebben gekregen. Wat in de mini-top al duidelijk werd is dat er naast meer politieke integratie Duitsland, Frankrijk, Spanje en Italië ook voorstander zijn van een zogenaamde bankenunie, waarbinnen meer toezicht komt op Europese banken en er ruimte is voor een Europees depositogarantiestelsel voor spaarders. Rutte is voor meer toezicht, door b.v. de ECB, maar tegen een Europees deposito-garantiestelsel. Verder is in Rome gesproken over het bevorderen van de economische groei in Europa, waarbij de Italiaanse premier Monti verklaarde dat er zo'n EUR130 miljard nodig zal zijn om de economie binnen de eurozone een impuls te geven. De Duitse bondskanselier Merkel voegde daaraan toe dat er wordt gestreefd naar een economische groei van 1%, waarbij meer uniformiteit binnen Europa van belang is om dit doel te bereiken. Merkel verklaarde ook eens te meer dat ze tegen direct lenen uit de Europese noodfondsen is. Nu moeten landen nog formeel een verzoek voor een lening uit het EFSF of het ESM indienen, maar onder meer het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en enkele Zuid-Europese lidstaten, waaronder Spanje zijn voorstander van een constructie waarbij banken direct zelf een verzoek om noodhulp kunnen doen. De bondskanselier vindt echter dat de voorwaarden op grond waarvan de noodfondsen zijn opgezet gevolgd moeten worden. Stauble liet weten dat het hoog tijd wordt dat de EU een Europese regering krijgt. Mijn vraag is dan: op democratische leest geschoeid? Duitsland heeft al langer naar buiten gebracht dat ze politieke macht naar Brussel wil laten brengen door die lidstaten die hun hand ophouden voor noodhulp. Van Rompuy speelt daar op in: Brussel zou meer te zeggen moeten hebben over de Europese banken en de budgetten van de 17 eurolanden. In het stuk wordt benadrukt dat de plannen ,,bouwstenen'' zijn en ,,een werkmethode suggereren''. Het is absoluut geen definitieve blauwdruk, aldus Van Rompuy, al verwacht hij wel dat de regeringsleiders in algemene zin het eens zullen worden over het pad naar een sterkere Europese economische en monetaire unie. De vier bouwstenen hebben betrekking op verdere integratie van financieel, begrotings-, en economisch beleid. Het gaat om een verschuiving van de macht van nationale niveau's naar een meer gecentraliseerde aansturing en controle. Van Rompuy schrijft dat op het niveau van de eurozone het mogelijk moet zijn om nationale begrotingen te veranderen als landen in overtreding zijn van de Europese begrotingsregels. Mijn vraag is dan: wat wordt de functie van de nationale parlementen. Wat gebeurt er met de nationale regeringen en staatshoofden. Hoe gaat de democratie functioneren? Allemaal vragen waar nog geen antwoord op is.

Lezers van dit blog kennen mijn mening over onze minister van Financiën. Hij deed deze week weer een aantal interessante uitspraken. Een bankenunie is een product voor de langere termijn. Over Europees toezicht op de Europese banken valt wel te praten, maar andere aspecten van een bankenunie schuift hij van tafel. Onze oplossingen zijn structureel, die van de Zuid-Europese landen zijn korte termijn oplossingen, die snel zijn uitgewerkt. Hij neemt een neutraal standpunt in ten aanzien van het advies van DNB aan de burgers om te gaan sparen en met spaargeld de hypotheek te gaan aflossen. Schulddeling en een Europees deposito-garantiestelsel schuift hij door naar de toekomst. Maar dat is nu juist wat de zwakke broeders nodig hebben. Nederland en Finland liggen wat dit betreft op één lijn. Duitsland stelt zich enigermate soepeler op als de lidstaten bereid zijn hun politieke soevereiniteit over te dragen aan Brussel. Duitsland opteert voor een Europese regering. Nederland verwacht niet dat de EU-top van deze week een einde gaat maken aan de banken- en eurocrisis en de problemen van de overheidsschulden.

De Griekse minister van Financiën in het kabinet Samaras Vasselis Rapanos is vrijdagmiddag een uur voor zijn beëdiging in het ziekenhuis opgenomen wegens oververmoeidheid, volgens de behandelende artsen. Hij is weer uit het ziekenhuis maar heeft de premier laten weten dat hij ontslag neemt als minister van Financiën. Ik schreef eerder dat hij president was van de Griekse centrale bank. Die info is onjuist. Hij is/was voorzitter van de Griekse Nationale Bank, een van de zorgenkindjes van het Griekse bankwezen. Om welke reden Rapanos zich heeft teruggetrokken is niet bekend gemaakt. Zijn opvolger is de econoom Yannis Stournaras, hoogleraar aan de Universiteit van Athene. Hij zou 12 jaar geleden de besprekingen met de EU hebben gevoerd over toetreding van Griekenland tot de eurozone. Hij krijgt het niet gemakkelijk als er bij het IMF en de EU geen ruimte wordt gegeven voor uitvoering van de overeengekomen bezuinigingen en hervormingen, in de daarbij afgesproken tijdslijn. Brussel wist niet hoe het Griekse probleem zou moeten worden opgelost en nam daarvoor het IMF in de hand. Wat hoogst irritant was en is, is het feit dat de Jager luidkeels heeft staan roepen vanaf de zijkant dat de bezuinigingen niet hoog genoeg konden zijn en de hervormingen niet snel genoeg moesten worden doorgevoerd. Waartoe dat geleid heeft weten we. En het gezichtsverlies voor het IMF/Lagarde wordt in Washington niet in dank afgenomen. Die zullen de zwarte Piet zo snel mogelijk naar Brussel schuiven. Er moet zo snel mogelijk met de Grieken heronderhandeld worden, zeg ik, over wat wel realiseerbaar is. Ik blijf onderstrepen dat als eerste de economie weer op gang moet komen. Dat de Grieken weer aan het werk kunnen, dat de koopkracht zich gaat herstellen en pas dan moeten de hervormingen moeten worden doorgevoerd. De rente- en aflossingsverplichtingen moeten worden opgeschort. Er moet geld in de Griekse economie worden gepompt in plaats dat de banken worden terugbetaald. De Griekse delegatie naar het EU-topberaad wordt geleid door de Griekse president en niet de premier die nog ziek thuis zit (oogoperatie).

Technisch gezien is Nederland uit de recessie door een bijgesteld cijfer over het 1e kwartaal. Op kwartaalbasis dan wel te verstaan, op jaarbasis zitten we nog wel in de recessie. Het cijfer van het CBS kwam heel onverwachts.

De huizenprijzen daalden in mei sterker dan in de voorgaande maanden. Gemiddeld waren bestaande koopwoningen 5,5% goedkoper dan in dezelfde maand vorig jaar. Net als in voorgaande maanden waren in mei de prijzen in alle provincies lager dan een jaar eerder. Ook alle woningtypen daalden in waarde. De huizenprijzen in 2012 daalden tot nu toe met 4,4%. In april gingen de prijzen van koopwoningen met 5,2 procent omlaag en in maart bedroeg de daling gemiddeld 4,7 procent. Vorige maand werden er wel voor het eerst in lange tijd meer woningen verkocht. Eerder deze week werd bekend dat er in totaal ruim 10.000 koopwoningen van eigenaar wisselden, bijna 3 procent meer dan een jaar eerder. ''De trend blijft echter neerwaarts", zegt het CBS. Over de eerste 5 maanden van het jaar werden er 42.000 woningen verkocht. Dat zijn er ruim 12 procent minder ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.

De Chinezen manipuleren met de werkeloosheidscijfers, om daarmee hun afzwakkende economie te verbloemen. De New York Times bericht na onderzoek dat het sterke aanwijzingen heeft gevonden dat de economische data die China publiceert niet correct zijn. Nu ook de Chinese economie, in het kielzog van Europa en de VS, begint te haperen, stellen Westerse economen en prominenten uit het bedrijfsleven dat er bewijs is dat lokale en provinciale ambtenaren economische gegevens vervalsen om de omvang van de problemen te verdoezelen. Hoewel Chinezen over het algemeen een vrij sceptische kijk hebben op gegevens die door de overheid gepubliceerd worden en er met enige humor wel wordt gezegd dat ‘niets zeker is totdat het officieel door de overheid ontkent is’, is het lastig om anders dan op basis van de officiële cijfers een beeld te krijgen van de economische situatie in China. De NYT bericht dat enorme steenkool reserves de laatste maanden zich ophopen in de opslaggebieden, iets wat verband houdt met een teruglopende consumptie door energiecentrales. Dit is weer een indicator voor het afnemen van economische activiteit. Lokale en provinciale ambtenaren dwingen echter het management van energiecentrales deze gegevens niet aan Peking door te geven omdat dit een negatief effect kan hebben op het aanzien dat deze ambtenaren in de hoofstad genieten. Tevens worden in sommige steden en provincies gegevens over de productie, belastingopbrengsten, en winsten van bedrijven hoger gerapporteerd dan feitelijk het geval is, zo melden bestuurders van bedrijven en economen. Hierbij sporen ambtenaren bedrijven aan om een aparte boekhouding te voeren waarin bedrijfsresultaten en belastingafdrachten worden opgenomen die niet bestaan. Deze bronnen schatten dat deze fraude een scala aan economische indicatoren met zo’n 1 of 2 procent punt zou kunnen beïnvloeden.

EU-voorzitter Herman van Rompuy wil de lidstaten van de Europese Unie verplichten hun pensioenstelsels te hervormen. Het opvallende aan het plan is dat het om een verplichting gaat en niet om een vrijblijvend voorstel. Van Rompuy zegt concrete plannen te hebben voor de pensioenstelsels, die hij op de EU-top van 28 en 29 juni in Brussel aan de landen gaat voorleggen. Nu worden er alleen aan individuele lidstaten aanbevelingen gegeven door de EU, maar volgens de voorzitter is het belangrijk die aanbevelingen in de toekomst universeel te maken.

Stroom en gas gaan nog aanzienlijk duurder worden. Dat stelt topman Peter Terium van de energiegigant RWE. „In Duitsland is nu al discussie over de vraag in hoeverre de energierekening voor de minima nog is op te brengen. Ook in Engeland is energy poverty een thema. Ik verwacht dat dit voor de lage inkomens in Nederland ook gaat spelen”, aldus Terium. Volgens hem schuilt het probleem in de wens om geen gebruik meer te maken van fossiele brandstoffen en kernenergie. „Die kosten moeten ergens vandaan komen, en mijn kas is leeg. Als het niet uit de staatskas komt, komt het vanzelf in de stroomprijs terecht.” „Onze planning voor 2025 is: 20 procent wind, een beperkt percentage zon en meer dan 50 procent biomassa, de enige duurzame bron die wereldwijd altijd voorhanden is. Probleem is de kostprijs, zeker nu in Duitsland zonne-energie zwaar wordt gesubsidieerd en tegen afbraakprijzen op de markt gedumpt”, aldus Terium. Volgens hem verpest dit het marktsysteem, ook in Nederland, en verhindert het het bedrijf te investeren in schone technieken voor steenkool en verdere toepassing van biomassa.

Een cyberoorlog meldt DFT: Internetfraudeurs hebben geprobeerd met een geavanceerde en geautomatiseerde methode grote bedragen te plunderen van bankrekeningen van bedrijven in onder meer Nederland. Dat stellen de beveiligingsbedrijven McAfee en Guardian Analytics. De aanvallen waren volgens de onderzoekers gericht tegen financiële instellingen in Europa, Latijns-Amerika en de Verenigde Staten. De precieze omvang van de pogingen tot diefstal is nog niet duidelijk. De onderzoekers schatten dat die ergens tussen de 60 miljoen en 2 miljard euro ligt. In Nederland zouden ruim 5000 rekeningen bij twee niet nader genoemde banken getroffen zijn. De daders probeerden volgens McAfee en Guardian Analytics in totaal meer dan 35 miljoen euro weg te sluizen. Of er daadwerkelijk geld is buitgemaakt en zo ja, hoeveel, is nog onduidelijk.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.