UPDATE26042014/218 Dreigt er een oorlog in Oekraïne?

De Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek heeft in Vaticaanstad een kort bezoek afgelegd bij paus Franciscus, hij kreeg van de paus een pen mee om een vredesakkoord te tekenen. In Rome had hij ook een gesprek met zijn Italiaanse collega Renzi. Die heeft volgens Italiaanse media gezegd dat de provocaties van Rusland kunnen leiden tot een oorlog in Oekraïne, en daarmee in Europa. Eerder had Jatsenjoek tegen zijn kabinetsleden al gezegd dat “Rusland de Derde Wereldoorlog wil ontketenen door Oekraïne militair en politiek te bezetten, en een conflict te creëren dat zich over de rest van Europa zal verspreiden”. “Pogingen tot een militair conflict in Europa zullen leiden tot een militair conflict in heel Europa. De wereld is de Tweede Wereldoorlog nog niet vergeten, maar Rusland wil nu al de Derde Wereldoorlog beginnen. We roepen de internationale gemeenschap op om zich te verenigen en zich in te zetten tegen deze Russische agressie.” Er is al aangekondigd dat morgen, maandag er nieuwe sancties door de VS en Europa tegen Rusland afgekondigd gaan worden. John Kelly, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, sprak dreigende taal tegen Poetin, die als oorlogstaal kan worden geïnterpreteerd. Dit conflict is een ver van mijn bed show. Wij zijn onze zo zorgvuldig opgebouwde welvaartsstaat in één klap ter ziele aan het brengen. Wat interesseert het mij of Oost-Oekraïne zich nu naar het oosten of naar het westen keert. Ook die mensen hebben een zelfbeschikkingsrecht en laat ze zelf daarover beschikken en in vrede leven. Politici, ook die in Brussel, moeten ophouden met uitspraken te doen en maatregelen te treffen die als 'oorlogshandelingen' kunnen worden geduid.

Heel lang is de toekomst van Europa een duister gat geweest. Ik heb al zeker 2 jaar laten weten dat het Europese beleid leidt naar de rand van de afgrond van onze samenleving. De redenen daarvoor heb ik meerdere keren aan de orde gesteld. En toch ….. begint er enig enthousiasme te ontstaan. Dan moet het Europese electoraat eind mei wel de juiste keuzes maken. Laat ik een aantal peilers benoemen waaraan een verenigd Europa moet voldoen om zich te kunnen profileren in de nieuwe wereld. Wij zijn er nog helemaal niet, wat dat betreft, want voor mij staan een aantal parameters nog op rood. Ondanks de aantrekkende economie en de eerste 'meevallers' groeit onze staatsschuld nog altijd fors. Vorig jaar kwam er €16 mrd bij, ofwel bijna €2 mln per uur. Eurostat meldt dat de Nederlandse staatsschuld eind 2013 €443 mrd bedroeg, een kleine €30.000 per inwoner.

Frankrijk moest wel met 'iets' komen om de slechte staat van de economie en de staatskas een opkikker te geven. Het land is al 40 jaar verslaafd aan begrotingstekorten en een oplopende staatsschuld naar nu 93,5% bbp. De nieuw aangestelde premier Manuel Valls, socialist op de rechter flank van de PS, presenteerde deze week een meerjarenplan om de staatshuishouding weer op orde te krijgen. Tot 2017 wordt er €50 mrd bezuinigd. Net als in ons land worden de ambtenarensalarissen bevroren en worden pensioenuitkeringen niet langer voor inflatie gecorrigeerd. De eerste aanpak van Hollande was het oplossen van de eeuwige tekorten en schulden door het weghalen van geld bij de bedrijven en de midden- en hogere inkomens. Dat mislukte als gevolg van de afnemende economische activiteit door de stijgende lastendruk. De werkeloosheid steeg, de belastinginkomsten vielen terug staatsschuld steeg. Hollande wilde een beleid gaan voeren dat ongevoelig zou zijn voor de 'heilloze bezuinigingsdrift van Brussel en Berlijn'. De nieuwe Italiaanse premier Matteo Renzi doet was Hollande niet aandurft: hij geeft de huishoudens miljarden lastenverlichting en jaagt zo de vraag aan. Renzi zegt daarmee binnen de norm van 3% voor het emu-saldo te blijven. Frankrijk zit momenteel op een negatief emu-saldo van 3,8%. Frankrijk betaalt per jaar €50 mrd rente op de staatsschuld. In feite leeft het land daarmee 'op de pof'. De draai die Hollande nu maakt is dat hij afstand neemt van zijn verkiezingsbelofte aan zijn achterban dat hij de koopkracht zou verbeteren en de uitgaven grotendeels ongemoeid zou laten. De aangekondigde bezuinigingen, waarvan je je moet afvragen of die het beoogde resultaat gaan opleveren, komen ten laste van de Franse burgerij en komen ten goede aan het bedrijfsleven in de vorm van belastingverlagingen. Zwak in het voorstel is dat het cadeau voor 'les patrons' wordt gegeven zonder dat er een tegenprestatie tegenover staat. De grote vraag is hoe de linkerkant van de Franse samenleving gaat reageren, zodra de uitwerkingen van de plannen bekend worden. Het volk moet nu de prijs gaan betalen voor het slechte financieel/economische beleid van de laatste 20 jaar. De Duitse analist Günter Hannich gelooft helemaal niet in de Franse aanpak. Hij vraagt zich af of nu duidelijk gaat worden dat Frankrijk, de 2e grootste economie in de eurozone, na Griekenland de volgende ' Pleite-Kandidat' wordt, de bevolking gaat reageren. Ik citeer uit zijn laatste nieuwsbrief:

Jetzt im Frühjahr 2014 ist es Wirklichkeit. Die Nachrichten sind voll davon. Hier nur ein paar der vielen Schlagzeile, die mir gestern ins Auge gesprungen sind:

  • Frankreich steht mit dem Rücken zur Wand (Handelsblatt)

  • Sparpaket in Frankreich – Es geht ans Eingemachte (TAZ)

  • Zu wenig Reformen: Ist Frankreich der taumelnde Riese (Augsburger Allgemeine)

  • Frankreich legt unrealistisches Budget vor (Deutsche Wirtschafts Nachrichten)

  • Frankreich ist das schwarze Schuldenschaf (Berliner Zeitung)

Die Schlagzeilen sprechen eine klare Sprache: 2014 ist der Pleitegeier mitten in Europa angekommen. Und es trifft nicht ein vergleichsweise kleines Land, wie Griechenland, das wir notfalls mit vielen, vielen Milliarden am leben halten können. Es trifft unseren ehrwürdigen Nachbarn Frankreich, eines der größten und mächtigsten Ländern im Euro. Wenn Frankreich taumelt, dann taumelt Europa mit.

  • Und dass Frankreich jetzt bereits ganz nah am Abgrund steht, das kann angesichts dieser Zahlen keiner mehr bestreiten:

  • Die Arbeitslosigkeit hat ein neues Rekordhoch erreicht: 11% über alles – erschreckende 26% bei den Jugendlichen. Jeder 4. junge Mensch findet keine Arbeit!

  • Die Staatsverschuldung hat 93,5% des Bruttoinlandsprodukts erreicht.

Ich sehe sehr schwere Zeiten auf Frankreich zukommen – und ich befürchte, dass es zu Unruhen kommen wird: Und er Wahnsinns-verschuldung Einhalt zu gebieten hat der französische Premierminister Manuel Valls Milliardenkürzungen bei den Sozialausgaben ankündigte: 50 Milliarden Euro weniger bis 2017. Das heißt: Wer aufgrund von Arbeitslosigkeit, Krankheit, Herkunft oder schlechter Ausbildung ohnehin schon am Rand der Gesellschaft befindet, muss den Gürtel noch mal enger schnallen. Vielleicht erinnern Sie sich noch an die Unruhen und Brandstiftungen vor einigen Jahren in den Pariser Vororten. Ich befürchte, hier kommt Ähnliches auf unsere Nachbarn zu – angesichts der dramatischen Finanz-Situation nur einige Stufen härter.

Meine klare Empfehlung kann daher nur lauten: Ziehen Sie sich warm an. Bringen Sie Ihr Geld in Sicherheit, bevor das Chaos in Frankreich beginnt. Das Finanz-Chaos mit ausufernden Schulden …die Unfähigkeit der französischen Regierung, das Ruder noch herumzureißen … mögliche Unruhen … das kann den Untergang Europas einleiten! Und zwar schon bald.

Hans de Geus legt op RTLZ uit wat de relatie is tussen de dure euro en de lage inflatie. 'Europa doet niet mee aan die valutaoorlog tussen de verschillende monetaire blokken in de wereld. Ondernemingen kunnen wel iets doen tegen de negatieve gevolgen, maar de sterke euro kan ook onze pensioenen raken'', legt Hans de Geus uit. Méér spullen verkopen en toch minder omzet boeken. Dat overkomt steeds meer Nederlandse bedrijven. Door de dure euro verdienen multinationals steeds minder met hun export. ''Unilever verkoopt nog steeds een flesje shampoo voor bijvoorbeeld 10 roepies. Vroeger was dat 2 Euro, nu nog maar 1,50'', aldus Hans de Geus. ''Met name in opkomende markten gaat het hard en juist daar groeit Unilever. Ook bij andere bedrijven hakt het er in.'' Monetaire financiering? ''Doen we iets verkeerd in Europa? Wellicht moeten wij ook extreme monetaire maatregelen genomen. Draghi geeft aan dat er voorlopig nog geen probleem is, wel dat er een verband is tussen sterke euro en inflatie. Persoonlijk denk ik dat je daardoor wel aandelen en misschien ook huizen duurder maakt, maar niet echt de inflatie'', aldus de econoom. ''De overheid en de centrale bank moeten ook meedoen als je echt wat wilt: grotere tekorten en die vervolgens monetair financieren. 'QE for the people' dus: zorgen dat geld echt bij de mensen terecht komt. Maar dat is vloeken in de kerk en dat gaat waarschijnlijk niet gebeuren''. ''De ECB is zo terughoudend vanwege de Duitse angst voor hyperinflatie. Dat is echter totaal ongegrond. Hyperinflatie ontstaat nooit door teveel cash, alleen door enorme productieuitval (zoals in Zimbabwe) of te grote schuld in vreemde valuta (zoals in Duitsland in de jaren 20)''. [Ik onderbreek hier even het betoog van de Geus. Ik geloof helemaal niet dat de ECB op korte termijn angst heeft voor een hyperinflatie. Het actuele probleem is het stopzetten van de deflatoire ontwikkeling. Ik hou al langere tijd rekening met een stijgende rente. Niet omdat de economische ontwikkeling daartoe aanleiding geeft maar wel omdat ik niet uitsluit dat de bankentest, die voor dit jaar staat gepland, meer probleembanken boven water zullen brengen, dan nu nog wordt aangenomen. Dat zal kapitaalvernietiging met zich brengen, waardoor de rente kan gaan stijgen. We moeten altijd in het achterhoofd houden dat de waarde van geld afhankelijk is van het vertrouwen dat het uitstraalt en geniet.] ''Er zijn meer valutablokken die vrezen voor deflatie. Japan is een bekend voorbeeld. Zij drukken met QE de yen zodat hun groei en inflatie omhoog gaan. Ze zijn echter niet alleen in de wereld, valutablokken zijn communicerende vaten. Dus met het verlagen van hun yen schuiven ze de problemen door naar andere landen. Dus de valuta-oorlog is ook te zien als het proberen het deflatieprobleem te exporteren. Als je zo'n race naar the bottom krijgt en jij doet niet mee dan blijf je zitten met de sterke euro en heel lage inflatie.'' ''Europa doet niet mee aan die valutaoorlog. Een concern als Unilever kan meer productie verplaatsen. Overigens strekt de schade zich verder dan alleen de multinationals. Overschotlanden zoals Nederland met zijn enorme pensioenpotten hebben veel in het buitenland belegd. Ons bezit wordt ook navenant minder waard'', zo besluit Hans de Geus.

Toeval bestaat niet, zeker niet in Den Haag. Dus als de staatssecretaris van VWS ’s ochtends met de zorgsector een akkoord voor €100 miljoen tekent met de ambitie 80.000 mensen in de zorg van werk naar werk te helpen, terwijl ’s middags de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) in de Kamer ligt, dan probeert ergens iemand de aandacht af te leiden van de tienduizenden banen die daarmee dreigen te verdwijnen. Zeker als blijkt dat het gaat om een ’raamwerk-overeenkomst’, waar weer ’andere uitgewerkte plannen onder hangen’. Er is dus weinig concreet en ook het geld ligt nog niet klaar. De sectorale opleidingsfondsen die andere branches aanspreken voor de banenplannen van minister Asscher (Sociale Zaken), zijn in de zorg bijna leeg. Werkgevers moeten de kosten voorschieten en deels zelf betalen. Er zijn wel eens plannen met een stevigere basis niet doorgegaan. Voor Abvakabo, gezworen tegenstander van wat voor akkoord in de zorg dan ook, was het zo makkelijk schieten. Want waar zijn die banen waar die mensen naartoe begeleid worden dan? Waarom haalt de overheid met de ene hand een streep door tienduizenden banen, terwijl ze met de andere een pleister van 100 miljoen op de wond plakt? En wie betaalt het gelag? Het zorgakkoord dat vorig jaar gesloten werd, waarmee honderden miljoenen aan bezuinigingen en tienduizenden ontslagen werden teruggedraaid, wilde de FNV/Abvokabo niet tekenen. Ook onder sociale plannen in de zorg wordt al lang geen Abvakabo-krabbel meer gezet. Zelfs de loonsverhoging in de laatste VVT-cao kwam zonder de Abvakabo tot stand. Eerst alle bezuinigingen van tafel, dan praten we pas, is het motto waaruit blijkt dat Abvakabo kennelijk niet snapt dat werkgevers en politiek de bond niet nodig hebben als die geen constructieve bijdrage wil of kan leveren. De bond zet zo zichzelf en zijn eigen leden buitenspel, schrijft DFT. Daar wil ik nog wel een kanttekening bij maken. De kans van slagen voor de WMO, bij de huidige stand van zaken, is laag. Het is een complexe verandering zowel voor de zorg zelf, de gemeenten en de burgers. In feite weet niemand of er voldoende draagvlak is om de wet op 1 januari aanstaande van start te doen gaan. Het kabinet is ervan uitgegaan dat de gemeentes dichter bij de zorgproblemen staan en dus veel goedkoper de zorg verlenen, die nodig is, dan de huidige situatie waarbij de centrale overheid de regie voert. Die aanname is nooit aangetoond, maar er wordt wel een hele decentralisatie van zorg en arbeid op doorgevoerd. Van Rijn heeft tot dusverre geen enkele partij, die bij de reorganisatie betrokken is, kunnen overtuigen van zijn aanpak. Een meerderheid in de 2e Kamer is niet te vinden in een voorstel de hele operatie uit te stellen totdat er meer duidelijk en kennis op lokaal niveau aanwezig is om die ingrijpende zorg ook uit te kunnen voeren. Er zijn veel partijen, de zorgverzekeraars, de VNG, de thuiszorg, de jeugdzorg, de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening de Wajong, de en de Participatiewet, die een veel te zware druk zetten op een veel te zwakke gemeentelijke organisatie. De Abvokabo is daar niet voor verantwoordelijk, zeker niet, maar wel een kabinet, daarbij gesteund door de 3 gedoogpartijen, die door willen drukken zonder enig inzicht welke chaos dat in de samenleving kan veroorzaken. En om kritiek op deze stellingname te voorkomen: het banenplan van Asscher moet zich eerst nog bewijzen. Gaat het voor nieuw werk zorgen, is een niet beantwoorde vraag. Tegenover het creëren van werkgelegenheid staan bezuinigingen. Het FNV spreekt van een rookgordijn dat de afbraak camoufleert. Er blijven vragen over dit banenplan. De PvdA minister Asscher gaat €100 mln subsidie geven om daarmee 80.000 zorgmedewerkers aan ander werk of scholing te helpen. Wel onder de voorwaarde dat de werkgevers en de vakbonden eenzelfde bedrag beschikbaar stellen. Die ontslagen in de zorg komen voort uit de bezuinigingen van de VVD minister Schippers. Naast de €100 mln voor de zorg, is voor sectorplannen in de 'bouw en infra' (€60 mln), 'chemische industrie en schilders' (€18 mln), 'basisonderwijs' (€11 mln), 'welzijn, jeugdzorg en kinderopvang' (€8,5 mln), 'transport en logistiek' (€15 mln), 'Noord-Veluwe' (€5 mln), 'ICT' (€5 mln) en 'uitzendbureaus' (1,5 mln) beschikbaar. Ook hier moeten de vakbonden en de werkgevers eenzelfde bedrag op tafel leggen.

Als we kijken naar de uitvoering van het Groei- en Stabiliteitspact, het functioneren van de Muntunie (ECB en de €), de Bankenunie in wording, de (in)stabiliteit van het Europese bankwezen en gebrek aan visie van de regeringsleiders en de EC op de toekomst van de EU, dan ben ik droevig gestemd. Maar als we erin zouden kunnen slagen een stap voorwaarts te kunnen zetten door 'een sociale peiler' aan het beleid toe te voegen, dan kan een deel van het beleid worden omgebogen. Stel, ik zeg stel, dat de 18 regeringsleiders van de Eurozone zouden besluiten om in het Europese beleid op te nemen dat naast normen en regels voor het begrotingstekort en de staatsschuld ook op sociaal gebied, waaronder werkgelegenheid en werkeloosheid, een norm op te leggen. Ja, ik weet dat de lobbyisten van alles uit de kast zullen trekken om dat te verhinderen, maar toch ben ik daarover positief gestemd. Ik praat nog niet over een politiek statuut in Europa, maar dat volgt vanzelf als de fundamenten harmonieus op elkaar worden afgestemd. Doorgaan met het huidige beleid is geen optie. De weg terug naar nationalisme heeft ook geen toekomst. Maar met tegenwerking vanuit de financiële wereld moet rekening worden gehouden. De onaangename bijwerkingen, op sociaal/maatschappelijk vlak, zullen worden teruggedrongen. Ik wil hier nog wel stellen dat de zorgwet waarover de Haagse politiek nog het laatste woord moet spreken, een ondoordacht wetsvoorstel is. Het streven van dit kabinet om ouderen langer thuis te laten wonen betekent wel dat er voldoende aangepaste sociale huurwoningen beschikbaar moeten zijn om ouderen 'gelijkvloers' te kunnen laten wonen. Ditzelfde geldt ook voor mensen met een koophuis, die voor de aanpassingen, b.v. een traplift, subsidie moeten kunnen krijgen. En ook de 30% korting op de AOW uitkering voor hulpbehoevenden, die door mantelzorgers worden verzorgd, slaat echt helemaal nergens op. Ik zou dit beleid liever omkeren: ouders die door een kind in huis worden genomen voor verzorging krijgen een hogere AOW-uitkering ter compensatie van de extra kosten die de mantelzorger maakt voor de verpleging. We gaan er nog veel spijt van krijgen dat we in een ijltempo verzorgingshuizen aan het sluiten zijn. Er zit nog een ander aspect om het inderhaast sluiten van 600 verzorgingshuizen. Dat zijn de 'onverwachte risico's'. Het sluiten van verzorgingshuizen kan de overheid veel geld kosten en al helemaal omdat de opzet juist was om daarmee geld te bezuinigen. Wat is er aan de hand? De overheid heeft zich garant gesteld tegenover financiers, zeg maar banken, dat als verzorgingshuizen hun financiële verplichtingen niet kunnen nakomen het Waarborgfonds voor de Zorgsector (WFZ) kan worden aangesproken. Voor verpleeg- en verzorgingshuizen gaat het om €2 mrd. Verder is er ook nog het 'protocol uitbreiding garantiestructuur sociale woningbouw aangaande verzorgingshuizen' waarin staat dat de overheid niet zomaar kan beslissen om de capaciteit van verzorgingshuizen te verminderen. Daar zitten dus nog allerlei haken en ogen, waar ik geen enkele politicus vragen over heb horen stellen.

DFT: Het kabinet moet harder ingrijpen in de hypotheekrenteaftrek. De afgesproken versoberingen zijn niet genoeg. Mensen met een aflossingsvrije hypotheek moeten worden aangespoord hun lening te gaan afbetalen. Dat adviseert de OESO, de club van rijke industrielanden, in een rapport over het economisch beleid van Nederland. 'Er moeten steviger hervormingen komen zodra het herstel op de huizenmarkt duurzaam is', schrijft de denktank. Vanaf 1 januari 2013 kunnen starters op de huizenmarkt alleen nog rente aftrekken als ze aflossen op hun hypotheek. Mensen die al een hypotheek hadden, worden alleen geconfronteerd met een heel geleidelijke versobering van de aftrek. Het neoliberale kabinet van Rutte II heeft deze groep (veelal zijn achterban) tot 2042 de tijd gegeven om de aftrek te beperken van 52% nu naar 38%. Dat gaat de OESO niet snel en niet ver genoeg. Zodra de huizenmarkt voldoende aantrekt wil de economische denktank dat de aftrek sneller wordt beperkt. Uiteindelijk zou het eigen huis hetzelfde moeten worden behandeld als gewoon vermogen. Dat betekent een aftrekbaarheid tegen 30%, het tarief van de vermogensbelasting. De OESO adviseert het kabinet om mensen met een aflossingsvrije hypotheek te stimuleren/te verplichten om toch te gaan aflossen. Een snellere versobering van de aftrek zou daarbij helpen. Verder moeten banken hun klanten actief benaderen om hun schulden af te betalen. Nu vormt de grote hypotheekschuld een risico voor de Nederlandse bankensector. Dat kan ook verder worden verminderd door huizenkopers te verplichten meer eigen geld in het huis te steken. Op dit moment mag de hypotheek maximaal 106% bedragen van de waarde van het huis. Vanaf 2018 gaat dit percentage omlaag naar 100%. Dat betekent dat mensen zelf de notariskosten, de overdrachtsbelasting en de bemiddelingskosten moeten betalen. De OESO suggereert dat huizenkopers nog maar een hypotheek van 80% mogen nemen. Het overige deel moeten mensen met hun eigen spaargeld financieren. Nederland heeft in internationaal perspectief een zeer hoge hypotheekschuld. In totaal staat er voor meer dan €600 mrd aan hypotheekschuld uit, dat is meer dan 100% van het bruto binnenlands product. De leenvoorwaarden in Nederland zijn nog altijd relatief genereus. [Ik deel dit advies van de OESO aan het kabinet wel. Tegen de discriminatie van starters voor de fiscale regels van hypotheekrenteaftrek heb ik vanaf het eerste moment al geageerd.] De OESO noemt naast de hypotheken nog twee andere zaken die meer aandacht behoeven. Dat is het noodlijdende MKB en de bankensector. Het MKB is een zorgenkindje dat harde klappen van de crisis voor hun kiezen krijgen. En als we ook nog in een deflatie terechtkomen wordt het allemaal nog slechter. Bedrijven zitten nu nog in de fase van de omzet op peil houden desnoods al verdienen we er geen cent aan. Desnoods maken we verliezen, als we maar overleven. De baken steken ook geen helpende hand uit, maar daarover later meer. De bankensector is een ander verhaal. De OESO zegt dat de Nederlandse bankwezen 'erg kwetsbaar' is. Als de banken alle ongedekte leningen nu zouden afschrijven is de helft van hun bezit weg. Dijssel heeft onlangs gezegd dat hij niet verwacht dat Nederlandse banken problemen krijgen met de stresstest. In bepaalde ranglijstjes doen de Nederlandse banken het minder goed dan Franse, Spaanse en Italiaanse. De denktank waarschuwt Nederland voor nieuwe bankreddingsacties met de uitspraak : 'de aanwezige kans op herhaling brengt de Nederlandse belastingbetaler in gevaar.' 40% van de huizenbezitters heeft schuld die hoger is dan de waarde van het vastgoed. Nederland moet gaan investeren in kenniseconomie.

Een heel ander onderwerp: oplichting van beleggers door een persoon uit Gemert die zonder vergunning beleggingen deed voor 'klanten'. Hij wordt nu vervolgd door justitie voor oplichting. Voor de gedupeerden was het allang duidelijk dat zij werden getild, alleen de toezichthouder liet het afweten. De AFM kreeg in korte tijd vier vergelijkbare meldingen over de luxe leefstijl van de man en de hoge rendementen die hij beloofde. Er werd door speculaties op de beurs in rap tempo €3 mln verlies geleden en €3,3 mln besteedde hij aan dure auto’s, huizen, vakanties en aan een verlies makende dancing. De verdachte had juist een eenmanszaak opgericht en er was nog nauwelijks bij hem ingelegd. Hij was toen al 6 keer veroordeeld tot cel- en werkstraffen voor oplichting en valsheid in geschrifte. De gedupeerden reageren verontwaardigd. ,,Het is schandalig. Het was allemaal al duidelijk maar de AFM deed lang niks’’. Bijna twee jaar na de eerste melding trad de AFM voor het eerst op. Zij legde een dwangsom op aan de handelaar omdat hij weigerde bankafschriften te verstrekken. De van oplichting verdachte persoon handelde vooral via een persoonlijke beleggingsrekening bij BinckBank. De gedupeerden zijn ook boos omdat uit niets blijkt dat het OM de rol van de BinckBank heeft onderzocht. BinckBank liet volgens hen toe dat beleggers geld op de rekening stortten, dat hij met een negatief saldo kon blijven handelen en inleg naar zijn persoonlijke bankrekening bleef overmaken. De AFM liet deze week desgevraagd weten dat signalen niet zomaar terzijde worden geschoven, maar dat vaak niet in één oogopslag duidelijk is dat er iets mis is. ,,Achteraf is dat buitengewoon vervelend voor de gedupeerden'', zo reageerde een woordvoerder. Dat betekent dus dat er binnen de AFM een gebrek aan kennis is over crimineel handelen door zogenaamde slimme jongens, die de beambten bij de toezichthouder om de vinger winden.
Beleggers die zijn opgelicht door het Helmondse bedrijf Easy Life hebben hun rechtszaak tegen de Autoriteit Financiële Markten (AFM), De Nederlandsche Bank (DNB) en het Openbaar Ministerie (OM) verloren. De rechtbank in Amsterdam heeft deze week geoordeeld dat er geen bewijs is voor de beschuldiging dat de AFM en DNB al in 2006 wisten dat beleggers werden opgelicht. Bovendien was het niet de taak van de AFM en DNB om te controleren of de inleg werd geïnvesteerd of te waarschuwen over vermoedens van oplichting. [Dan is de vraag waar de toezichthouders dan wel op moeten letten.] De rechter is het ook niet eens met de beleggers die zeggen dat het OM draalde met het begin van een strafrechtelijk onderzoek. „Er was op het moment van de aangifte geen sprake was van een redelijk vermoeden van schuld aan oplichting.” [Ik kan niet anders concluderen dat hier sprake is van een zwakke uitspraak. Wiens belangen dient de Rechtbank eigenlijk?] Ca 500 mensen investeerden €42,5 mln in Easy Life. Van het geld werd slechts €9 mln belegd in Amerikaanse levensverzekeringen. In september 2008 greep het OM in en werden de directeuren van het bedrijf gearresteerd. Nadien ging Easy Life failliet. De grootste groep beleggers heeft tot dusver geen cent terug gezien. Vier directeuren kregen celstraffen tot 4,5 jaar voor oplichting en deelname aan een criminele organisatie. [De toezichthouders, die deze oplichting veel eerder hadden moeten constateren (hebben zitten slapen dus) gaan vrijuit.]

De prijzen van koopwoningen zijn in het eerste kwartaal in het grootste deel van Nederland gedaald. Alleen in Amsterdam stegen de huurprijzen met 2,6% en in Den Haag met 1,7%. Rotterdam en Utrecht laten nog lichte prijsdalingen zien, In de Randstad ontwikkelen huizenprijzen zich in de grote steden ook minder slecht dan het landelijk gemiddelde, meldt het CBS aan de hand van de cijfers van het Kadaster. Landelijk daalden huizenprijzen in de eerste maanden van 2014 gemiddeld nog wel ten opzichte van een jaar eerder met 1,5%. In de provincies Noord-Holland en Utrecht daalden de prijzen in het eerste kwartaal minder dan 1%. Daarentegen daalden in de provincies Groningen en Friesland de prijzen van koopwoningen nog altijd hard, met dalingen van 4 en ruim 3% in het eerste kwartaal. Het huidige prijsniveau ligt 20% lager dan in zomer 2008. De laatste negen maanden is de huizenprijs weinig gedaald. In maart zijn de prijzen met 2,1% gedaald en waren ze ongeveer net zo hoog als in november 2002. CBS-econoom Peter Hein van Mulligen maakt zich geen zorgen over de prijsdaling en wijst erop dat de prijzen sinds medio 2013 stabiel zijn. „Een herstel van de woningmarkt hoeft niet automatisch te betekenen dat de prijzen omhoog gaan. Het positieve nieuws zit hem in de transactieaantallen”, stelt de econoom. [Daar zit een addertje onder het gras, lees maar verder ….] In de eerste drie maanden van dit jaar wisselden 28.963 woningen van eigenaar, ruim 25% meer dan een jaar eerder. Deze stijging is wel voor een deel te danken aan een slecht eerste kwartaal begin 2013, na wijzigingen in regelgeving voor de hypotheekrenteaftrek. [Toen tien dagen geleden de NVM met cijfers over het eerste kwartaal naar buiten kwam heb ik al een voorbehoud gemaakt bij de positieve uitstraling die ervan uitging. Het NOS Journaal meldde op 10 april jl dat de ‘huizenprijzen weer stijgen’. Ik heb toen al geschreven dat ik zou wachten op de data van het Kadaster. Die melden nu dat afgelopen maand de huizenprijzen op jaarbasis met 2,1% zijn gedaald.] De cijfers van het CBS, gebaseerd op gegevens van het Kadaster, komen niet overeen met die van makelaarsorganisatie NVM, eerder deze maand. Volgens de makelaarsvereniging werden koopwoningen in het eerste kwartaal van dit jaar gemiddeld 1,2% duurder op jaarbasis. Het verschil tussen de NVM-cijfers en die van het Kadaster is vooral dat laatstgenoemde de transacties pas registreert op het moment dat de koopakte bij de notaris is verwerkt. De NVM registreert de verkoop doorgaans enkele maanden eerder, namelijk op het moment dat de koopakte wordt getekend. Ruim een kwart van de verkopers van hun woningbezit verwachten bij verkoop met een restschuld te blijven zitten. Nog altijd staat bij 1,4 mln huishoudens de woning 'onder water'.

De kern van de financiële crisis is nog steeds niet opgelost. Het vertrouwen van de consument in de financiële sector is laag en daalt nog altijd. Volgens de AFM zijn de maatregelen die beleggingsadviseurs, banken, verzekeraars, accountantskantoren en andere financiële instellingen tot nog toe hebben genomen, stappen in de goede richting maar nog niet voldoende. ,,Binnen de sector is een cultuurverandering nodig waarbij het klantbelang nog meer vooropgesteld wordt: een cultuur van oprechte veiligheid en eerlijkheid.'' Afgelopen jaar vond er opnieuw een aantal incidenten plaats die het vertrouwen van het publiek beschaamden. De AFM wijst hierbij onder meer op het Liborschandaal bij de Rabobank, fouten van accountants bij het controleren van jaarrekeningen en enkele hoge boetes die aan flitskredietaanbieders moesten worden opgelegd. De stresstest die banken later dit jaar moeten ondergaan, wordt de zwaarste die ooit is opgesteld. Dat meldden bronnen rond de instanties die de testen opstellen en uitvoeren.: de Europese bankentoezichthouder EBA en de Europese Centrale Bank (ECB). De Europese banken moeten de komende maanden aantonen dat hun kapitaalbuffers niet door de grens van 5,5% zullen zakken als er een economische crisis ontstaat. Daarbij wordt gekeken hoe de banken presteren als de groei of krimp van de Europese economie dit jaar 2,2% lager ligt dan de voorspelling van de Europese Unie. Voor 2015 is dat 3,4% lager en in 2016 1,4% lager dan de verwachting, verwachten ingewijden. Op dit moment worden de balansen van Europa's grootste banken binnenstebuiten gekeerd. 'Het grootste Europese project ooit', zegt Danièle Nouy, topvrouw van het SSM. Vanaf 4 november aanstaande gaat de ECB/SSM toezicht houden op de 128 grootste Europese banken. Nadat de balanschecks en stresstesten zijn uitgevoerd en afgewerkt, zal het toezicht op die banken definitief in Frankfurt komen te liggen. Op de 200e verjaardag van De Nederlandsche Bank sprak nieuwbakken topvrouw Danièle Nouy over de toekomst van de Europese Bankenunie. Een van de uitdagingen is te achterhalen welke banken zwakke broeders zijn of dat in de toekomst zullen worden. De Française liet al eerder weten dat "wij moeten aanvaarden dat sommige banken geen toekomst hebben." De details rondom de stresstesten zullen op 29 april worden gepresenteerd. Volgens bronnen zal de stresstest de zwaarste worden die ooit voor banken is opgesteld. Veel banken zullen de komende maanden dan ook geld moeten ophalen op de markt om zo hun buffers te verhogen, een eis in het nieuwe toezicht. Hoe eerder dit zal gebeuren, hoe beter, liet Nouy weten. Een andere uitdaging is om ervoor te zorgen dat er in de nieuwe bankenunie zo weinig mogelijk nationale verschillen zijn. "We moeten onze taak uniform kunnen uitvoeren en de regels voor de banken in Europa moeten gelijk zijn. Maar op dit moment zijn er nog teveel nationale opties", zo oordeelde Nouy. Obligaties die volgens nieuwe kapitaalregels mee mogen tellen als kernkapitaal van banken, worden aangeduid als contingent kapitaal of CoCo's, maar dat klinkt volgens de chef bankentoezicht van de Europese Centrale Bank (ECB) te vriendelijk. "Ze zouden eigenlijk rampkapitaal moeten heten". In totaal zullen er meer dan 800 mensen werken aan het nieuwe Europese toezicht op de banken, plus nog eens 200 man aan ondersteunend personeel.

Consumenten in de eurozone zijn in april iets minder somber geworden dan in maart. Dat blijkt uit een eerste raming die de Europese Commissie naar buiten heeft gebracht. De index waarmee de commissie het consumentenvertrouwen meet, steeg in april tot min 8,7 van min 9,3 in maart. De graadmeter staat sinds eind vorig jaar hoger dan het langjarig gemiddelde. Ook in de gehele Europese Unie kregen consumenten iets meer vertrouwen in de economie, waarbij de index met 0,8 punt steeg tot een stand van min 5,8. Consumenten in Nederland houden nog altijd de hand op de knip. Ze hebben in februari 1,2% minder besteed aan goederen en diensten dan in dezelfde maand een jaar eerder. In januari gaven mensen zelfs 1,7% minder uit. Door het relatief zachte weer verbruikten de huishoudens in de eerste maanden van 2014 veel minder gas voor het verwarmen van hun woning dan een jaar eerder. De consumptie aan goederen, waar gas onder valt, daalde in februari met 11,2%. Consumenten gaven februari 0,3% minder uit aan voedings- en genotmiddelen. Aan duurzame goederen, zoals tv's en meubelen, besteedden ze wel meer (4,4%).

Turkije wil garant staan voor 85% van de kosten van projecten die meer dan een miljard Turkse lira ($467 miljoen) bedragen. Ankara zag de staatsschuld de afgelopen tien jaar dalen tot 37% van het bruto binnenlands product en veel economen zien dat als de grootste kracht van de Turkse economie. De regering van premier Recep Tayyip Erdogan heeft een aantal grote projecten op het programma staan, waaronder de derde brug over de Bosporus en de bouw van een megavliegveld in Istanbul. Volgens schattingen van Garanti Bank zitten er de komende vijf jaar voor $100 miljard aan bouwprojecten in de pijplijn. De financiering van deze projecten is een belangrijk onderwerp geworden sinds de Federal Reserve is begonnen met de afbouw van de steunmaatregelen in de Verenigde Staten. Daardoor is er veel 'hot money' weggevloeid uit opkomende markten, waaronder Turkije.

Het doek voor de Free Record Shop is definitief gevallen. Alle winkels in ons land gaan dicht. Vorige maand probeerde eigenaar Pro Cures, ook de eigenaar van het failliete Polare, de winkels nog om te vormen tot ramsj-zaken waar restpartijen te koop zouden zijn. Dat bleek een wanhoopsdaad. De 36 overgebleven winkels vielen niet meer te redden. De laatste 80 mensen verliezen definitief hun baan. Vorig jaar mei viel het doek al voor de Free Record Shop. Consumenten kozen steeds vaker om hun muziek online te kopen. Daarnaast zaten de platenwinkels op populaire winkelstraten, zoals de Kalverstraat. Daardoor had het bedrijf last van zeer hoge huren. De handel in fysieke muziek, zoals cd’s en vinyl platen, heeft nog wel overlevingskansen. Maar platenwinkels zullen geen deel meer uitmaken van de populaire winkelstraten. Ze zullen gevestigd zijn in de aanloopstraten. De marges in de branche zijn te laag om een filiaal in de Kalverstraat te rechtvaardigen. Kledingwinkels en parfumeriezaken kunnen nog wel overleven in de duurste straten, vooral vanwege de hoge marges op die producten. Het laatste nieuws is dat curator Rob Boers toch nog een poging gaat wagen een doorstart te verwezenlijken.

De oorspronkelijke curatoren van winkelketen Free Record Shop hebben grote bedenkingen bij een omstreden onttrekking van ruim één miljoen euro, vlak voor het eerste faillissement van de winkelketen. Dat blijkt uit een analyse van de vijf faillissementsverslagen van curatoren Jos Borsboom en Henk van Rootselaar. Free Record Shop, dat in 1971 werd opgericht door Hans Breukhoven, raakte de afgelopen jaren door de teruglopende verkoop van cd’s en dvd’s steeds dieper in de problemen. Reorganisaties konden niet voorkomen dat het bedrijf met zo’n 250 Nederlandse en Belgische muziek-, film- en gameswinkels in mei 2013 failliet ging. Vlak voor het bankroet had de winkelketen echter hulp gezocht bij de Gooise investeringsmaatschappij Procures, van Paul Dumas en Maurits Regenboog. Procures, ook de partij achter de onlangs failliet gegane boekwinkels van Polare, kocht één maand voor het faillissement voor één euro de Belgische dochters en de Game Mania-winkels. In hun verslagen omschrijven de curatoren deze transactie als “opvallend”, omdat de verkochte dochterbedrijven relatief rijk waren. De curatoren wijzen erop dat een van de bedrijven eind 2012 nog was gewaardeerd op €12,5 mln. Twee andere dochters bezaten een eigen vermogen van samen ruim €20 mln. Samen hadden alle Belgische dochters nog €7 mln in kas. Na faillissement deden de curatoren er dan ook alles aan om de omstreden transactie terug te draaien. Daarbij deden zij onder meer een beroep op pauliana, de juridische term voor het benadelen van de schuldeisers. Pas na dreiging met een rechtszaak lukte het eind juni vorig jaar om de relatief rijke dochters terug te krijgen. Vervolgens bleek echter dat Procures, in de twee maanden dat het eigenaar was geweest, ruim €1,2 mln aan de Belgische bedrijven had onttrokken. De curatoren wilden een onderzoek instellen naar het verdwenen geld. Maar uiteindelijk bleek Procures de enige partij die een serieus bod op een deel van de failliete boedel wilde doen. Als “nadrukkelijke, niet-onderhandelbare voorwaarde” daarvoor stelde Procures dat de curatoren zouden afzien van hun vorderingen rondom de omstreden transactie vóór het faillissement. De curatoren gingen hiermee uiteindelijk akkoord, mede om de doorstart van Free Record Shop een kans te geven en een deel van de werkgelegenheid te behouden. Na betaling van €150.000 aan de curatoren maakte Procures een doorstart met 47 Nederlandse winkels en 68 Belgische winkels. Oprichter Breukhoven kreeg een kwart van de aandelen in het doorgestarte bedrijf. “Ook gingen we akkoord omdat Procures uiteindelijk zelf de bedrijven in handen kreeg waaraan het geld was onttrokken”, aldus curator Borsboom. Maar de hoop van de curatoren op een succesvolle doorstart bleek tevergeefs. In november ging de Belgische tak van de doorstart al bankroet. Deze week viel ook de Nederlandse tak om. Borsboom zegt het jammer te vinden dat de doorstart is mislukt. “Je gunt zo’n bedrijf het beste. Maar om er een succes van te maken, moeten de eigenaren er ook naast energie wat geld in willen steken. Daaraan was in dit geval een gebrek. Er zijn indicaties dat de geldstroom de verkeerde kant op ging.”

Brancheorganisatie Bovag wil dat er een nieuw systeem van autobelastingen wordt ingevoerd. De huidige regelingen verstoren de markt, zijn oneerlijk en leveren de overheid inkomsten op die de rijksuitgaven aan het wegverkeer ver overstijgen, stelt Bovag. De marktverstoring wordt vooral veroorzaakt door de bijtellingen. Zakelijke autorijders moeten meer inkomstenbelasting betalen voor het privégebruik van hun leaseauto naarmate die milieuonvriendelijker is. Deze ,,doorgeschoten overstimulering van zuinige auto's in Nederland'' benadeelt de autobranche in ons land ten opzichte van die in andere Europese landen, zegt Bovag. De belangenclub pleit voor de snelle invoering van één ,,eenvoudig en vlak'' bijtellingstarief. Voor de langere termijn maakt Bovag zich sterk voor de afschaffing van de BPM, de belasting die moet worden betaald bij de aanschaf van een nieuwe personenauto, bestelauto of motor. Niet de aanschaf moet worden belast, maar het gebruik. ,,Betalen voor gebruik sluit ook aan bij de maatschappelijke trend dat consumenten steeds meer op zoek zijn naar vrijheid.'' Volgens de organisatie haalt de overheid jaarlijks €21 mrd binnen aan ,,autogerelateerde inkomsten'' terwijl er maar €8 mrd door het Rijk aan het wegverkeer wordt uitgegeven. Die verhouding moet minder scheef worden gemaakt: autobelastingen moeten niet worden gebruikt om gaten elders in de begroting te dichten. Maar dat laatste is niet de realiteit en gaat op korte termijn ook niet gerealiseerd worden.

Kort Nieuws

Moskou heeft vier Oekraïense banken gesloten op de Krim, het naar Rusland overgelopen schiereiland in de Zwarte Zee. Volgens de Russische centrale bank hadden de instellingen niet voldaan aan de hun gestelde verplichtingen. Klanten hadden geklaagd dat ze geen geld konden opnemen en ook geen geld konden overboeken. Rusland heeft de bewoners van de Krim verzekerd dat hun tegoeden bij de banken zijn gegarandeerd tot een bedrag van 70.000 roebel (ongeveer €14.200) per rekening. De andere Oekraïense banken op de Krim mogen onder voorwaarden tot 1 januari 2015 zonder licentie blijven opereren, aldus de Russische centrale bank. Voorwaarde is wel dat ze al hun verplichtingen nakomen. Verscheidene banken hebben al een aanvraag ingediend om door te kunnen blijven gaan. Ze krijgen concurrentie van Russische instellingen die tot eind april meer dan 200 filialen op de Krim willen openen. In een verdere stap om de Krim in te passen in Rusland heeft president Poetin een decreet getekend voor eerherstel van de Krim-Tataren en andere etnische minderheden, zoals Armeniërs, Duitsers en Grieken. Het lijden van die bevolkingsgroepen onder de Sovjet-dictatuur van Jozef Stalin wordt daarmee erkend, aldus Moskou. De Krim-Tataren vormen zo'n 15% van de bevolking op de Krim en lopen niet warm voor de annexatie van het schiereiland door Rusland.

Delen uit het bedrijfsleven presenteren tegenvallende kwartaalcijfers over de eerste 3 maanden: ASML, AkzoNobel, Philips en Vopak. De klachten zijn de dure euro en daardoor tegenvallende exporteren. Philips wees specifiek naar Rusland, waar fors minder naar werd uitgevoerd. Als reden werd opgegeven de zwakke roebel. Dat zou wel eens kunnen kloppen want door de sancties die aan Rusland zijn opgelegd door de EU (en de VS), verminderden beleggers hun financieel/economische belangen, met als gevolg een dalende roebelkoers. De multinationals betalen de prijs van het Europese beleid dat door de ministers van Buitenlandse Zaken werd vastgesteld. De Europese politiek maakt beleid dat niet is afgestemd met de nationale belangen.

Philips heeft een lastig eerste kwartaal achter de rug waarin de winst stevig omlaag ging. Het elektronicaconcern had last van lastige omstandigheden in met name China en Rusland. Ook speelde mee dat een fabriek van medische apparatuur in de Verenigde Staten tijdelijk is stilgelegd. Philips haalde vorig kwartaal een nettowinst van €137 mln, tegen €162 mln in de eerste 3 maanden van 2013. Die daling kwam zowel door slechtere operationele resultaten als door hogere kosten voor de lopende reorganisatie van het concern. De omzet van Philips zakte in het eerste kwartaal door negatieve wisselkoerseffecten met bijna 5% tot €5,02 mrd. Zonder valuta-effecten bleef de omzet stabiel. Bij de Healthcare-divisie stond behalve de omzet ook de winstgevendheid flink onder druk. Dat kwam deels doordat Philips een fabriek voor scanapparatuur in Cleveland vrijwillig heeft stilgelegd omdat onderzoek door de inspectiedienst FDA mogelijke problemen in het productieproces aan het licht heeft gebracht. Na de bekendmaking daalde de koers bijna 5%.

We kunnen niet elk jaar meer gaan consumeren ook zeker omdat onze planeet dat helemaal niet meer aankan. Het systeem loopt op zijn einde en we moeten een nieuw model gaan gebruiken. Decentraal, cyclisch, divers en coöperatief onder democratie 2.0. Zo niet dan zijn we binnen 10-20 jaar met 6 miljard mensen minder. Interessante stelling.

De verkoop van bestaande woningen in de Verenigde Staten is in maart met 0,2% gedaald ten opzichte van een maand eerder. Dat maakte de makelaarsorganisatie National Association of Realtors bekend. De verkoop kwam uit op 4,59 miljoen woningen op jaarbasis, het laagste niveau sinds juli 2012. De procentuele daling is aanzienlijk lager dan de gemiddelde verwachting van analisten, die uitgingen van een daling van 0,9% op maandbasis tot 4,55 miljoen woningen op jaarbasis. In februari gingen de verkopen nog met 0,4% omlaag. De verkopen van bestaande woningen zijn sinds de zomer van 2013 gestaag gedaald, onder meer door stijgende prijzen en weinig aanbod. De daling is de afgelopen maanden wel iets gestabiliseerd, wat duidt op een mogelijk herstel.

Hoewel veel banken nog steeds druk bezig zijn om de balansen weer op orde te krijgen, zal de zon de komende decennia weer vol gaan schijnen in de sector. Dat voorspelt Hans-Joerg Rudloff, voormalig topman bij de Britse bank Barclays. Ruim vijf jaar na het omvallen van de Amerikaanse bank Lehman Brothers die het gehele bankwezen mee omlaag trok, zegt Rudloff dat vooral de toekomst voor investeringsbanken er glanzend uitziet en de sector in zijn geheel aan de vooravond staat van een nieuwe bloeiperiode. Rudloff die in februari met pensioen ging, meent dat de groeiende behoefte aan kapitaal banken in de kaart gaat spelen en de winstontwikkeling zal versnellen. Daarnaast wijst hij op de strengere regelgeving opgelegd door de toezichthouders die een herhaling van de bankencrisis willen voorkomen. De uitspraak is zweverig en niet onderbouwd. Wat moet ik aan met zijn uitspraak dat 'de groeiende behoefte aan kapitaal banken in de kaart gaat spelen en de winstontwikkeling zal versnellen'. Ik heb zoiets van 'het zal wel' maar pas nadat het Europese bankwezen door een diep dal is gegaan.

Om de lage inflatie in de eurozone het hoofd te bieden, zal de Europese centrale bank in de nabije toekomst vermoedelijk een vorm van kwantitatieve verruiming (QE) gaan aankondigen. Dat stelt  een econoom bij Citigroup. Met een dreigend scenario van deflatie op komst is volgens deze econoom de kans meer dan 50% dat de ECB dit jaar nog in actie komt met een grootschalig aankoopprogramma van zowel publieke als private bezittingen. De stap om de balans van ECB te vergroten zal een drukkend effect hebben op de obligatierente en indirect de euro verzwakken. De Amerikaanse bank houdt er rekening mee dat bij de ECB bij de rentevergadering in juni mogelijk eerst nog de rente verder gaat verlagen om de inflatie aan te wakkeren. Kennelijk kan deze niet met naam genoemde econoom in de 'glazen bol' kijken. Kijk naar Japan wat die bereikt hebben met monetaire financiering in de laatste 20 jaar: een staatsschuld van ¥1.000.000.000.000.000 = €8.000.000.000, dat is een staatsschuld van 237% bnp. Er zijn daar in de loop van de tijd zeker 9 keer een kwantitatieve verruiming (QE) plaatsgevonden zonder dat daarmee in de afgelopen 20 jaar resultaat geboekt werd met de bestrijding van de deflatoire ontwikkeling. Je zou kunnen zeggen dat dat weggegooid geld is: een slakkentrage groei, stagnatie en deflatie. Een samenleving die opgescheept zit met een gigantische schuldenlast. Ik ga terug met de aankondiging vanuit de Citigroup dat de ECB dit jaar nog monetair gaat financieren. Francesco Papadia, oud directeur-generaal Market Operations van de Europese Centrale Bank schrijft daarover op zijn blog. <citaat>Naar aanleiding van de verhalen, die de ECB fijn ook zelf de wereld in helpt, over een eventueel op stapel staande vorm van kwantitatieve verruiming (=obligaties kopen van zelf geproduceerd geld), vond hij het nodig om wat duidelijkheid te scheppen over de mogelijkheden daarvan. Conclusie: hij ziet niet hoe de ECB dat zou kunnen doen. In zijn blog gaat hij ervan uit dat de ECB een opkoopprogramma (QE) wil starten van dezelfde omvang als de FED, de Bank of England en de Bank of Japan. Dat zou dan tussen de twee en vier biljoen euro groot moeten worden. En van de hele voorraad assets in de eurozone zijn eigenlijk maar twee soorten groot genoeg om aankopen in te doen. Dat zijn staatsobligaties en bankleningen. Staatsobligaties wil de ECB liever niet kopen, meent Papadia begrepen te hebben van Mario Draghi. Blijven bankleningen over, maar daaraan kleven ook weer nadelen. Bijvoorbeeld wat de ECB daarvoor zou moeten betalen, aangezien er totaal geen markt voor dergelijke leningen is. Bovendien heeft de ECB helemaal geen capaciteit om een zeer grote portefeuille van bankleningen te managen. Blijft over de vraag: hoe dan wel? Daar heeft Papadia geen antwoord op. Wel heeft de ECB inmiddels vaak genoeg gehint op QE, dus ze zullen met iets moeten komen. Al zit de ECB natuurlijk al sinds november op haar handen in het haar, terwijl de inflatie maar blijft dalen.</citaat> Nog even een kanttekening over de inkoop van leningen van Europese banken door de ECB. De ECB is de hoofdverantwoordelijke toezichthouder van de 6000 banken in de eurozone. Daarvoor heeft de ECB een zorgplicht. Die kan strijdig worden als de ECB een financieel belang heeft in banken die op het 'ziekenlijstje' van de toezichthouders/accountants staan. Op de eerste plaats heb ik geen vertrouwen dat door middel van kwantitatieve verruiming deflatoire ontwikkelingen kunnen worden bestreden en op de tweede plaats is het technisch niet uitvoerbaar door mogelijke 'belangenverstrengeling', die kan optreden voor de ECB.

De winst van General Motors (GM) is in het eerste kwartaal met 82% gedaald in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar als gevolg van een grootschalige terugroepactie. De nettowinst daalde van $1,2 mrd in het eerste kwartaal van 2013 tot $213 mln (€154 mln). GM nam een last van $1,3 mrd voor het terughalen van 7 miljoen auto's die mogelijk oververhit kunnen raken en kampen met mankementen aan airbags. De last werd deels opgevangen met een flinke toename van het aantal verkochte pick-ups. Hogere verkoopprijzen van modellen als de Chevrolet Silverado en de GMC Sierra droegen bij aan een omzetstijging van $36,9 mrd naar $37,4 mrd.

De Europese Centrale Bank zal hard haar best moeten doen om zo transparant mogelijk te blijven. Maar door de crisis is het steeds moeilijker geworden om voorspelbaar te zijn.  Draghi herhaalde dat de ECB klaar staat om opnieuw ongebruikelijke instrumenten in te zetten tegen een dreigende deflatie. 'De Raad van Bestuur heeft zich – unaniem – verplicht tot het gebruik van onconventionele en conventionele instrumenten om op effectieve wijze de risico’s van een te lang aanhoudende periode van lage inflatie tegen te gaan.' Duidelijk is dat Draghi worstelt met hoe open hij naar buiten moet komen. Mijn vraag is waarom het beleid van de ECB voor de financiële markten voorspelbaar zou moeten zijn.

Meer dan 100.000 mensen betalen hun hypotheeklasten te laat. In 2013 steeg het aantal mensen met een betalingsachterstand met 23%.

Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland vinden dat de opeenstapeling van de regelgeving aan banken ten koste gaat van de kredietverlening aan het midden- en kleinbedrijf. Beide organisaties juichen het daarom toe dat het kabinet voor de zomer maatregelen wil nemen om de kredietverlening aan het mkb te versterken. Zo komt er een werkgroep die voorstellen gaat doen. Aanleiding is een onderzoek van De Nederlandsche Bank (DNB) waaruit blijkt dat de kredietverlening door banken aan het midden- en kleinbedrijf „onder druk staat”. Ministers Dijsselbloem (Financiën) en Kamp (Economische Zaken) noemen dat „zorgelijk”. Volgens DNB zijn de grotere risico’s sinds het begin van de crisis voor banken reden om het aanbod van kredieten te beperken. Voor het kleinere mkb is het eigen vermogen een beperkende factor. Met weinig eigen vermogen is het lastig om een lening te krijgen, melden de ministers. „Het is voor banken immers risicovoller om een krediet te verlenen aan een bedrijf met een slechte eigenvermogenspositie.” Het kabinet heeft eerder al maatregelen genomen om de kredietverlening te stimuleren, zoals garanties en borgstellingen en kleine leningen aan mkb’ers die bot vingen bij de bank. Maar dat neemt niet weg dat er nog steeds problemen zijn. Het kabinet sluit zich aan bij het pleidooi van DNB voor een actieplan en heeft daarom de ambtelijke werkgroep ingesteld die naar oplossingen gaat zoeken. [De realiteit is dat banken geen kredieten verlenen aan bedrijven om daarmee verliezen te gaan financieren. En dat is wel de realiteit in delen van het MKB. De Nederlandse Middenstands Bank is na de oorlog lang de bank van de middenstand geweest en met succes. De NMB kon grotere risico's nemen door de garantiestelling die ze had van het Ministerie van Economische Zaken. Het is een wrang grapje maar 'banken geven in goede tijden, als de zon schijnt, klanten graag een paraplu, maar als het gaat regenen eisen ze die paraplu weer terug'. Het MKB maakt moeilijke tijden door en daar is de overheid mede schuldig aan. In 2004 heeft het CDA, VVD, D66 kabinet Balkenende II besloten dat werkgevers het loon van zieke werknemers niet één jaar, maar max 2 jaar moesten gaan doorbetalen. Het beleid heeft, achteraf bezien, grote nadelen voor zowel de werkgevers als werknemers. Ouderen krijgen minder snel werk omdat bij hen de kans op ziekteverzuim hoger is. De financiële last voor werkgevers die max 104 weken ziekengeld moeten doorbetalen, is zwaar: ofwel ze hebben dit risico verzekerd en betalen daarvoor hoge premies dan wel, omdat ze die assurantiepremies niet kunnen betalen worden ze zelfrisicodragers. “Een strop om de nek” noemt Hans Biesheuvel, de voorzitter van MKB-Nederland, deze regels. In 1994 lag het ziekteverzuim op 7% en dat werd als 'te hoog' beoordeeld. “Nederland was ziek” zei Ruud Lubbers toentertijd. Er werd toen besloten om ondernemingen met >15 werknemers, afhankelijk van de grootte van het bedrijf, 2 tot 6 weken ziekteverzuim moesten doorbetalen. Twee jaar later werd die termijn verhoogd naar één jaar. In 2000 was het ziekteverzuim gedaald naar 4%. Het CPB heeft onderzoek gedaan en komt tot de conclusie dat mede door de wet 'loondoorbetalingsverplichting bij ziekte' een relatief hoog percentage arbeidsongeschikten veroorzaakt. Werknemers komen na 2 jaar verzuim nergens meer aan het werk en verdwijnen dan in een arbeidsongeschiktheidsregeling terecht. In Europa ligt die zaak heel anders. Het gemiddelde is 2 weken, met als uitschieters Griekenland met een paar dagen, Finland tien dagen en Denemarken 2 weken. In Luxemburg is dat 15 weken, Oostenrijk 16 weken, Engeland 28 weken en Nederland is de absolute topper met 104 weken. Om de strop om de nek van de middenstand te halen en de termijn te verlagen naar een redelijk Europees niveau, bv dat van België van 4 weken, kost dat de overheid iets van <€800 mln en daar is geen financiële ruimte voor.

De crisis gaat de Bank of America krijgt van het Amerikaanse OM een boete van $13 mrd vanwege de handel in aan hypotheken gerelateerde beleggingsproducten in de jaren voor de financiële crisis.

Goed nieuws uit de bouwwereld: de verkoop van nieuwbouwwoningen is in de eerste 3 maanden van dit jaar met 35% toegenomen en de nieuwbouwwoningen zijn 25% goedkoper geworden.

De winst bij autofabrikant Ford is in het eerste kwartaal met 39% gedaald bij een licht hogere omzet. Als reden wordt gegeven: het strenge winterweer.

Bij KPN liep de omzet in de eerste drie maanden met 8,2% terug en de winst viel 98% terug tot bijna €2 mln. De reden is de sterke concurrentie in de mobiele netwerken.

Internet-aandelen doen op de aandelenbeurzen 158 keer de winst. Voor Amazon is de k/w verhouding 581.

Klaas Knot sluit niet uit dat in de toekomst de ECB negatieve rentes gaat invoeren als een middel tegen de dreigende deflatie.

De verslavingszorg moet 30% inleveren en dat kan tot grote problemen zorgen in de zorg en hogere zorgkosten.

In het volgende blog, die mogelijk iets later kan verschijnen vanwege mijn verjaardag, zal ik ingaan op de problemen die ik ervaar met de keuze die van mij verwacht wordt bij de verkiezingen van het Europees Parlement. In principe is de keuze voor dan wel tegen Europa. Ik ben tegen het Europa van nu, maar wat is het alternatief? Vermeend en van der Ploeg stellen daarover: 'De pro-Europese partijen (het hele politieke middenveld, hebben een beetje voordeel van de oplevende economie in de EU en de meerderheidsopvatting in de Europese publieke opinie dat je als land beter af bent binnen als buiten de EU. Wel is de EU mede als gevolg van de schuldencrisis en zwabberende Europese regeringsleiders minder populair geworden, maar de meeste kiezers zijn er geen voorstander van om de EU te ontmantelen.'

Slotstand indices 25 april 2014/week 18: AEX 392,85; BEL 20 3.105,90; CAC 40 4.443,63; DAX 30 9.401,55; FTSE 100 6.685,69; SMI 8374,47; RTS (Rusland) 1119,37; DJIA 16361,46; Nasdaq 100 3533,096; Nikkei 14429,26; Hang Sen 22227,60; All Ords 5.515,50; €/$ 1,3833; goud $1303,80 dat is €30.277,47 per kg, 3 maands Euribor 0,344%, 10 jarig Staat 1,82%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.