UPDATE25072015/282 Politieke leiders spreken over hun visie over ‘later’

In de Mediacourant lees ik dat de politieke leiders Diederik Samsom(PvdA), Halbe Zijlstra (VVD) en nieuwkomer Jesse Klaver (GroenLinks) door Nieuwsuur uit hun Haagse kaasstolp worden gehaald. Ze staan centraal in de driedelige serie ‘Leiders over Later’, waarin drie belangrijke thema’s voor de toekomst centraal staan. Nieuwsuur legt de drie politici in het Amsterdamse filminstituut EYE waarschuwingen uit de wetenschap voor op de terreinen demografie, technologie en klimaat. In het EYE toont Nieuwsuur de drie heren videoboodschappen van wetenschappers, die een verontrustend scenario schetsen voor het jaar 2050. Ze roepen politici op om eens diep na te denken over de toekomst. Dat gebeurt volgens Nieuwsuur niet vaak genoeg. “De gejaagde actualiteit dwingt Den Haag vaak tot vluchtige debatten. Niet zelden bepalen incidenten het politieke discours.” Daarom haalt het programma ze ‘voor even weg uit Den Haag en nodigt ze uit om in het hart van de Nederlandse hoofdstad te spreken over grote thema’s voor de toekomst’. Zijlstra, Samsom en Klaver reageren op de boodschappen van de wetenschappers en proberen een visie te formuleren voor de komende decennia. Dit levert verrassende uitspraken op. Zo pleit Halbe Zijlstra voor meer arbeidsmigratie naar Europa, zegt Jesse Klaver niet onmiddellijk te willen stoppen met de import van olie en toont Diederik Samsom zich een warm pleitbezorger van robotisering. Ik ben benieuwd.

Ik heb in mijn vorige blog de vloer aangeveegd met de gesloten deal van de Eurotop/Eurogroep met Griekenland over steun aan de Grieken door nog meer leningen aan de Grieken te geven teneinde ter kunnen voldoen aan de rente en aflossingsverplichtingen van de Grieken aan de drie geldschieters. Een onzalig plan dat het Griekse drama alleen maar groter zal maken. Ik zeg het nog maar eens 'waar niet is verliest ook de keizer zijn recht'. Het is het zoveelste besluit van politici van de Brusselse instituties, dat geen voldoende haalt. De 19 regeringsleiders van de eurozone accepteren een plan van aanpak dat aan alle kanten rammelt. Ook hier weer een voorbeeld van de onbekwaamheid van de Europese politieke elite, die zich tevreden stellen met een kortetermijn 'oplossing'. Het mankeert de politieke leiders aan visie, aan langetermijn perspectieven. Uiteindelijk gaat ze dat de kop kosten. Ook deze week weer een staaltje van politiek onvermogen van de 28 EU-lidstaten over de opvang van vluchtelingen die de Middellandse Zee oversteken en hoofdzakelijk in Italië en Griekenland en middels ook via Turkije naar de Balkan gaan om daar voet op Europese bodem te zetten. De Europese Unie (EU) wil de komende jaren 40.000 Syrische en Eritrese vluchtelingen (die nu in Italië en Griekenland worden opgevangen) en 20.000 vluchtelingen die buiten de EU verblijven over de EU-landen verspreiden. Maar een andere inschatting is dat alleen dit jaar er al 50.000 worden verwacht. De Europese Commissie heeft gepleit voor bindende quota, maar daar voelen de meeste EU-landen niet voor. Zij zien niets in een 'verplichte' solidariteit. De verwachting is dat pas in september de eerste vluchtelingen, van de toegezegde 2.047, uit de Griekse en Italiaanse opvangcentra naar Nederland zullen komen. Nederland stelt wel de eis dat de vluchtelingen moeten geregistreerd zijn en beschikken over documenten en vingerafdrukken. De afzonderlijke lidstaten zegden toe om op vrijwillige basis 40.000 mensen te herplaatsen en 20.000 extra asielzoekers op te nemen uit landen die nu de meeste vluchtelingen uit oorlogsgebieden opvangen, zoals Libanon en Turkije. Die 20.000 wordt gehaald, maar alleen dankzij de toezegging van Noorwegen, Zwitserland, Liechtenstein en IJsland. Deze niet-EU landen nemen 4.098 vluchtelingen voor hun rekening. De vergadering van de Commissie Asielzaken, waarin namens Nederland staatssecretaris Klaas Dijkhoff (VVD, Veiligheid en Justitie) aanzat werd een ‘gênante’ ruzie binnen de EU over asielvraagstukken. Het overleg over de verdeelsleutel van de spreiding van vluchtelingen in de EU heeft onvoldoende toezeggingen opgeleverd. Dat wordt als uiterst ‘teleurstellend’ ervaren. Opnieuw is er onvoldoende solidariteit binnen de EU om het complexe probleem van volksverhuizingen op te lossen. 15 van de 28 EU-lidstaten hebben het door de EC toebedeelde quotum nog niet toegezegd. Nederland wel, wij participeren met 4,5%. Het gevolg is dat Italië en Griekenland, die nu nog het leeuwendeel van de asielzoekers, die de EU binnenkomen, voor hun rekening nemen, slechts 'iets' worden ontlast. De vergadering was zeker geen unaniem succes. Misschien zelfs wel een aanklacht tegen het onvermogen van de Europese politieke elite om noodzakelijke besluiten weg te schuiven. Er kwam geen eerlijke verdeling over dit continent tot stand. Ik ervaar dat als een aanklacht tegen de Europese politici. Met name Oost-Europese landen liggen dwars en willen geen extra vluchtelingen opnemen. De lidstaten kwamen niet verder dan afspraken over 32.256 vluchtelingen, terwijl eerder was afgesproken 40.000 migranten te verdelen. Vermoedelijk wordt pas in december vastgesteld hoeveel migranten ieder land gaat opnemen. Toch is besloten vast te beginnen met de herplaatsing uit solidariteit met Italië en Griekenland. Ik zie dit als een besluit van onvermogen. De vraag wordt steeds actueler waarvoor de Europese Unie staat: voor samen werken, voor samen problemen oplossen, voor solidariteit of voor pragmatisme? Van de EC verlang ik dat ze het initiatief nemen om het Europese staatsbestel op de schop te nemen en een einde maken aan het nationale denken en handelen. De huidige weg is een doodlopend pad.

In de media dringt steeds meer de ernst door van het falende beleid dat wordt toegeschreven aan de politieke elite in de EU. Steeds meer wordt er getwijfeld aan de deal van de eurotop met de Griekse premier Tsipras. Je kunt je afvragen wat de Griekse premier heeft bewogen met de opgelegde condities accoord te gaan. Velen zien het als verraad aan zijn eigen partij en aan de uitslag van het referendum. In feite regeert hij samen met de oppositie, die hij als 'verderfelijk' heeft neergezet. De vraag is of de Griekse samenleving de nieuwe lasten kunnen dragen. De Grieken zitten al met een inhumane ramp en die negatieve ontwikkeling gaat door naar een inhumane ramp++. Lezers van dit blog weten dat ik een groot tegenstander ben van nog meer leningen naar de Grieken, geld waarvan het grootste deel moert worden aangewend voor aflossing van schulden en betaling van rente. Dit is een onzinnige operatie, daar de Grieken hun schuld nooit meer helemaal terug kunnen betalen. Maandag gaan de onderhandelingen over een derde hulpplan van ca €86 mrd in Athene van start met de onderhandelaars van de trojka. De Grieken zelf moeten daarvan zelf €50 mrd opbrengen door privatisering van staatsbedrijven. Ik ben ervan overtuigd dat de Grieken een oor aangenaaid gaan worden door de onderhandelaars. Mark my words. Naar wat Tsipras heeft bezield om akkoord te gaan van de door Merkel c.s. afgedwongen voorwaarden, kan ik alleen maar gissen. Vreemd is ook dat het Griekse parlement tot twee keer toe in grote meerderheid achter het voorgelegde beleid van Tsipras is gaan staan. Alleen om de onderhandelingen over het financiële steunpakket dat op de top van de eurozone overeen is gekomen, aan te kunnen vangen. Twee parlementariërs waren afwezig en 31 dissidenten zijn leden van de partij van de premie: Syriza. Premier Alexis Tsipras drong voor de laatste stemming aan voor de hervormingen te stemmen. Alleen op die manier kan worden voorkomen dat Griekenland uit de eurozone wordt gezet, zei Tsipras. Dat risico is hiermee uit de weg gegaan. Ik zie, met deze aanpak, geen enkele toekomst weggelegd voor de Grieken, met het plan van aanpak worden alleen de belangen gediend van de geldschieters. De Griekse schuldenberg wordt hoger en de economie zal nog verder in de put wegzakken, hetgeen zal leiden tot grote sociale onrust, waar niemand op zit te wachten. Het enige wat ik kan zeggen is: haal dit dossier weg bij de Brusselse technocraten en bureaucraten. Europa zet haar beleid voort het zwakke land verder leeg te halen en zich meester te maken van de laatste steunpilaren die het land nu nog heeft. Vervolgens blijven de Grieken berooid achter en worden aan hun lot overgelaten. Geen EU en eurozone die dan nog een hand uitsteken. Ik verwacht over 6 maanden dat de Grieken om nog meer hulp gaan vragen. En dan? Het parlement heeft wel één positief besluit genomen namelijk dat in de wet wordt opgenomen dat belastingbetalers niet opdraaien voor de problemen als Griekse banken omvallen. Het parlement is nog niet uit beeld want over de meest impopulaire 'pijnpunten' moet nog worden gestemd in augustus. Het gaat dan om het afschaffen van het vervroegd pensioen en het verhogen van de belasting voor boeren.

Guido Grandt, Chefredakteur von "Unangreifbar Leben" schrijft dit weekend een artikel over subsidies, die de EC tot 2020 uitkeert aan 6 Balkanstaten en Turkije, landen die op de wachtlijst staan voor toetreding tot de EU, ter waarde van €12 mrd, opgebracht door EU-belastingbetalers. Het gaat om de landen Albanië, Servië, Bosnië Herzegovina, Macedonië, Montenegro, Kosovo en het meeste geld gaat naar Turkije. De schrijver stelt dat het hier gaat om landen met een hoog corruptiegehalte.

De top van de bankensector in de VS moet van de FED $200 mrd aan extra risicodragend vermogen aantrekken om de risico's van een financiële implosie voor de Amerikaanse samenleving te beperken. Tijdens de bankensector in 2008 bleek dat enkele Amerikaanse banken het hele financiële stelsel kunnen ontwrichten. De FED wil voorkomen dat zo een crisis zich opnieuw voltrekt en heeft daarom besloten dat 8 banken hun buffers moeten vergroten. De gedachte erachter is dat banken er zelf toe besluiten hoe groot ze worden en daarmee een risicofactor vormen voor de overheid: too big to fail. JP Morgan Chase, met $2500 mrd veruit de grootste bank van de VS, moet 4,5% meer risicodragend vermogen aantrekken boven de norm BIB norm van 7%; Citigroup +3,5%; Bank of America, Goldman Sachs en Morgan Stanley ieder +3%; Wells Fargo +2%; State Street +1,5% en New York Mellon +1%. De FED heeft een dappere stap voorwaarts gezet door de lobby van de financiële wereld te trotseren en de functie van de Toezichthouder door te voeren. Deze banken staan nu voor de keuze: of hun balansen inkorten dan wel de nieuwe regels van de FED doorvoeren. Hoe staat de top van het Europese bankwezen ervoor?

DFT: De vastgoedtak van de genationaliseerde SNS Bank hangt een claim van ruim honderd miljoen euro boven het hoofd. Aanleiding vormt een miljoenendeal waar voormalig SNS-directeur Buck Groenhof, inmiddels verdacht van fraude, een jaar voor zijn arrestatie zijn handtekening onder zette. De bewuste deal, die draaide om de financiering van het bekende winkelcentrum The Wall van vastgoedman Roger Lips, klapte toen de fiscale opsporingsdienst FIOD een onderzoek startte naar mogelijke fraude door Groenhof. SNS wilde de overeenkomst die Groenhof met Lips had gesloten plotseling niet meer nakomen. Lips houdt de in ’Propertize’ omgedoopte vastgoedtak van SNS verantwoordelijk voor de ondergang van zijn vastgoedconcern, blijkt uit een dagvaarding. De naar Dubai uitgeweken Lips claimt in eerste instantie €5 mln van de voormalige vastgoedtak van SNS. Maar daarnaast eist de 51-jarige vastgoedman ook een schadevergoeding voor de ondergang van zijn bedrijf. Dijssel heeft wat uit te leggen aan de Kamer. De rechter zal zich moeten afvragen in hoeverre SNS het slachtoffer van deze zaak is dan wel de oorzaak. Als het verdienmodel van het winkelcentrum onvoldoende rekening is gehouden met een conjuncturele terugval, met een instortende vastgoedsector dan liggen de kaarten er ineens heel anders voor.

Poolse en Portugese werknemers, die hebben gebouwd aan de Koning Willem Alexandertunnel bij de A2 in Maastricht, hebben recht op tenminste dezelfde arbeidsvoorwaarden als hun Nederlandse collega’s. Dat oordeelt de rechtbank in Utrecht. Op het loon van de buitenlandse arbeidskrachten is volgens de rechter ten onrechte een vergoeding voor huisvestings- en andere kosten ingehouden. Ook moeten achterstallige pensioenpremies worden betaald. Aan de tunnel in Maastricht wordt gewerkt door een samenwerkingsverband tussen Strukton en Ballast Nedam. Beide zetten eigen werknemers in, maar ook Poolse en Portugese krachten. Die werden in 2012 ingehuurd via het internationale uitzendbureau Rimec, dat sinds kort Mecra heet. De uitzender vond dat de bouwcao niet van toepassing was op buitenlanders, maar daar gaat de rechter niet in mee. Daarom moet Rimec de ingehouden bedragen alsnog voldoen.

De bedrijvigheid in de industrie van de eurozone is in juli iets zwakker gegroeid dan een maand eerder, op basis van voorlopige cijfers. De inkoopmanagersindex voor de industrie in het eurogebied kwam vorige maand uit op 52,2, tegen een stand van 52,5 in juni. Een score hoger dan 50 wijst nog wel op groei. De index voor de Duitse industrie noteerde een stand van 51,5, tegen 51,9 een maand eerder. De index voor de industrie in Frankrijk kwam uit op 49,6, tegen 50,7 in juni. Ook de dienstensector in de eurozone liet vorige maand een minder sterke groei zien. Deze graadmeter daalde naar 53,8, van 54,4 in de voorgaande maand. Zowel in Duitsland als in Frankrijk was sprake van een zwakkere bedrijvigheid in de dienstensector. De samengestelde index voor de eurozone kwam uit op 53,7, tegen 54,2 in juni. Ook in China is sprake van een afnemende bedrijvigheid in de industrie in juli. De inkoopmanagersindex die de bedrijvigheid weerspiegelt kwam daarbij uit op het laagste niveau in vijftien maanden tijd. De index daalde van 49.4 naar 48,2.

De Nederlandse export naar Rusland is in een jaar tijd bijna gehalveerd. In de eerste vier maanden van dit jaar voerde Nederland voor €1,26 mrd naar Rusland uit tegenover €2,07 mrd in dezelfde periode een jaar eerder. Dat is een daling van meer dan €800 mln, blijkt uit gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De daling is vrijwel geheel veroorzaakt door de sancties die zijn ingesteld na het neerhalen van vlucht MH17, een jaar geleden. In een jaar tijd is het Russische aandeel in de Nederlandse goederenexport gedaald van 1,43 naar 0,89%. Daarmee daalt Rusland als exportbestemming van Nederland van de 12e naar de 19e plek. Vooral de export van machines en vervoermaterieel laten een forse afname zien. In de eerste vier maanden van 2015 ging er in deze categorie voor €473 mln aan goederen naar Rusland. In dezelfde periode vorig jaar was dat nog €890 mln. De grootste afnames betroffen hier tractoren, computers en computeronderdelen, aldus het CBS. Maar ook natuur- en voedingsproducten zijn minder uitgevoerd. Vooral de export van kaas, groenten en bloemen en planten nam af. Voor natuur- en voedingsproducten is Rusland als exportbestemming licht gedaald van plek 12 in de eerste vier maanden van 2014 naar 16 in 2015.

Ik heb al langer zo mijn twijfels over Gerrit Zalm en de ABNAmro, ook al heb ik dat niet eerder zo expliciet aan de orde gesteld. Zalm was in de periode 1994-2007 minister van Financiën in de Paarse kabinetten Kok1 en Kok2 en later in Balkenende2.Hij was een boekhouder die zijn zaakjes goed op orde hield. Maar het was wel een periode met vrijwel geen tegenwind en zwaar weer. Hij heeft de overgang van de gulden naar de euro vormgegeven. Op de wijze waarop dat heeft plaats gevonden wordt tot op de dag van vandaag nog altijd kritiek geuit. Daarna is hij bij de DSB bank neergezet om het verdienmodel van Dirk Scheringa grondig te vernieuwen. Daarin is hij niet geslaagd. De vraag rijst dan of een goeie minister van Financiën ook een bankier is. Die vraag beantwoord ik niet positief. Net zomin als het zou gaan over de functie van President van een centrale bank. Ik breng een scheiding aan bij de boekhouder, de bankier en de monetaire autoriteit. Zijn eerste boek draagt de titel 'de romantische boekhouder', dat zegt ook wel iets over hem. Recentelijk, in maart 2015, was hij nog direct betrokken tot een ernstig verschil van mening met Dijssel over een besluit van de Raad van Commissarissen en Zalm over de redelijkheid van een aan zijn mededirecteuren toegekende salarisverhoging van €100.000,-, dat tot grote maatschappelijke commotie leidde. Daar is Zalm ook niet zonder kleerscheuren uit gekomen. De zaak werd snel vergeten want het naar de beurs brengen van de aandelen ABN Amro had een hoge prioriteit van het kabinet en daarvoor is Zalm nodig. Er is nog geen datum wanneer de Staat de eerste 20% naar de beurs brengt maar wel wie dat gaan doen. Het is heel ongebruikelijk maar de eerste tranche wordt naar de beurs gebracht door …. ABN Amro zelf! De beursgang wordt geregeld door drie banken, naast ABN Amro zijn dat Deutsche Bank en Morgan Stanley, heeft het NLFI bekend gemaakt. Deze instantie claimt tevreden te zijn over de beloning, die ruim binnen de verwachte opbrengst van de notering zou zijn gebleven. Goldman Sachs is na ING, Rabobank, Barclays, Nomura, Citigroup en Société Generale afvaller van een drie weken durend sollicitatieproces. Verder zijn de zakenbanken JP Morgan, Bank of America/Merrill Lynch, Credit Suisse en UBS niet in de prijzen gevallen. Ik kan de gevolgen hiervan nog niet overzien, maar toch heb ik twijfels over deze beslissing voor de gevolgen voor de Nederlandse Staat. Dijssel vertrouwt erop dat de privatisering van deze staatsbank in goede handen is bij Gerrit Zalm. Ik heb zo mijn twijfels: eerst zien en dan pas geloven.

De Japanse overheid moet haar economische steunbeleid uitbreiden met structurele hervormingen om de zwakke groei van de Japanse economie aan te jagen. Daarmee moet onder meer een te grote afhankelijk van de zwakke yen worden voorkomen. Dat stelde het Internationaal Monetair Fonds . Hoewel de inflatie in Japan inmiddels zo'n 1,5% bedraagt, benadrukte het IMF dat het een ,,uitdaging" wordt om de doelstelling van 2% te behalen. Daarvoor zou de centrale bank van Japan (BoJ) moeten komen met een uitbreiding van zijn stimuleringsprogramma, meent het IMF. Het is niet voor het eerst dat het IMF Japan waarschuwt voor een gebrek aan economische hervormingen.

Rabobank moet een zakelijke klant ruim een miljoen euro terugbetalen, omdat die door de bank in 2008 werd opgezadeld met een nutteloos en tegelijk zéér risicovol rentederivaat. Dat heeft de rechter in Den Bosch bepaald. De veroordeling van Rabobank tot terugbetaling van €1.023.093,17 aan plafondfabrikant Plameco uit Best maakt het tot een van de grootste renteswaprechtszaken tot nu toe. Het is een welkome steun in de rug van vele duizenden ondernemers zoals slagers, tandartsen en boeren, die afgelopen jaren in ernstige financiële problemen zijn geraakt nadat zij door hun bank ongewild een dergelijk risicovol product kregen geadviseerd. In Nederland zou het naar schatting 18.000 bedrijven en middenstanders gaan, die in de jaren vóór de crisis het advies van hun bank kregen om zich in te dekken tegen een eventuele stijgende rente op hun uitstaande leningen. Dat was een slecht advies want de rente daalde alsmaar naar extreem lage niveaus. Tevens werd er niet bijverteld dat de renteswap twee kanten heeft. Als de rente niet stijgt, maar daalt kan dat de ondernemer veel, soms heel veel geld kosten. Veelal werden rentederivaten aan de man gebracht zonder op die risico's te wijzen. Als ik nog wel eens met ondernemers over dit financiële product spreek krijg ik sterk de indruk dat accounts-managers bij de banken op pad gestuurd naar cliënten met de product, zonder dat ze over voldoende informatie beschikten over de risico's die klanten ermee liepen. De teneur was 'de bank staat erachter, dus is het een goed product, want anders zou mijn werkgever mij daarover hebben geïnformeerd'. Het beeld wordt langzamerhand onderuit gehaald.

De aandelenbeurzen sloten de week lager af, het blijft toch onrustig en het is de vraag of de (on)rust rond de gang van zaken met betrekking tot het Griekse dossier nu tot staan is gekomen. Verder zijn er twijfels over de financieel/economische ontwikkelingen in China. De handel in edele metalen kreeg harde klappen, goud daalde 4,5%.

Slotstand indices 24 juli 2015; week 30: AEX 490,04; BEL 20 3.772,62; CAC 5.057,36; DAX 30 11.347,45; FTSE 100 6.579,81; SMI 9.322,97; RTS (Rusland) 859,12; DJIA 17.568,53; NY-Nasdaq 100 4.557,374; Nikkei 225 20.544,53; Hang Sen 25139,70; All Ords 5556,80; €/$ 1,0986; goud $1.099,50; dat is €32.139,99 per kg, 3 maands Euribor -0,019% (1 weeks -0,129%, 1 mnds -0,074%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,853%, 10 jaar VS 2,26%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,229. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.