UPDATE25022012/102

Ik ben de afgelopen week begonnen met kortere blogs te schrijven met gerichtere onderwerpen. Voorlopig zal ik dat experiment voortzetten.

De belangrijkste uitspraak van dit weekend is te vinden in der Spiegel. Daar zegt de Duitse minister Hans-Peter Friedrich van binnenlandse zaken dat hij pleit voor het uitzetten van Griekenland uit de eurozone. Hij meent dat de kansen voor Griekenland buiten de eurozone groter zijn dan binnen de monetaire unie. Friedrich benadrukt dat hij Griekenland niet uit de muntunie wil zetten (is ook niet mogelijk), maar hij denkt dat de Grieken een betere toekomst wacht als ze met een aantrekkelijk aanbod de eurozone verlaten. Dat betekent wel dat de trojka niet in staat wordt geacht Griekenland een perspectief aan te bieden. Friedrich is de eerste Duitse minister die zich uitlaat over een vertrek van Griekenland uit de eurozone. Toen ik dit las moest ik denken aan hetgeen ik op 23 februari j.l. schreef in het blog 'Het zesstappenplan' over de harde taal die Jan Kees de Jager heeft aangeslagen tegen de Grieken. Een aanpak die ik niet deel en waarvoor ik gewaarschuwd heb voor 'de deksel'. Of de Grieken in staat moeten worden geacht hun samenleving en economie weer op te bouwen vanuit de ruïnes, die zijn aangericht op de eerste plaats door de Grieken zelf, door Goldman Sachs, door de voornamelijk Duitse en Franse banken, door onvoldoende controle van de Europese politieke elite in de afgelopen 12 jaar (Kok, Balkenende, Rutte, Zalm, Bos en de Jager) en door de veel te hoge eisen die door de EU, de ECB en het IMF zijn opgelegd/afgedwongen. De Griekse samenleving moet opnieuw worden heringericht. De economie moet op poten worden gezet en er moet op sociaal gebied veel gebeuren. Misschien wel met harde hand, maar hopelijk met een perspectief, meer dan de trojka de Grieken kan aanbieden. Als de Jager nu zijn mond even dichthoudt wordt het misschien nog wel wat in Griekenland. Morgen stemt het Duitse parlement over het meest recente reddingspakket aan Griekenland. De Duitse minister van financiën Wolfgang Schäuble heeft nog voor deze stemming aangegeven een nieuw miljardenpakket niet uit te sluiten.'Er zijn geen garanties dat de ingeslagen weg leidt tot succes', zei hij in een brief aan het parlement. 'Het is misschien niet de laatste keer dat het Duitse parlement te maken krijgt met financiële steun voor Griekenland.' Zijn Nederlandse collega Jan Kees de Jager hield eveneens een slag om de arm in een brief aan het parlement die hij gisteren naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. 'Het pakket vormt geen garantie dat de problemen in Griekenland geheel opgelost zijn', aldus De Jager. Dit weekend publiceert het FD een lovend artikel over Jan Kees de Jager, waar ik grote vraagtekens bij zet. Een citaat: 'ten onrechte beschouwt menigeen Jan Kees de Jager als een apolitieke minister. Hij zou vooral een praktisch ingestelde man zijn, een vreemde eend in de bijt van politiek Den Haag. Maar niets is minder waar. Hij weet dat hij aan populariteit kan winnen als hij de banken wat harder aanpakt. Ook zal hij dan oppositiepartij PvdA, in de persoon van Ronald Plasterk, gemakkelijker op zijn hand krijgen. En dus wil hij banken laten bloeden voor de redding van Griekenland, ondanks waarschuwingen van zijn ambtelijke top om dat niet te doen. De drie meest betrokken top-ambtenaren, Ronald Gerritse, Klaas Knot en Maarten Verwey, waarschuwden De Jager er persoonlijk voor dat de paniek op de financiële markten alleen maar groter zou worden als hij zou inzetten op een bijdrage van banken en andere financiële instellingen. Toch zette de minister deze inzet door en maakte hij die onderdeel van een openbare politieke discussie. De Jager kon politiek scoren als hij banken zou dwingen tot een aanzienlijke financiële bijdrage aan het Griekse reddingspakket. Uit kiezersonderzoek wist de CDA-minister dat hij aan populariteit zou winnen als hij de banken harder zou aanpakken. Ook was de kans groter dat hij steun van de PvdA zou krijgen voor de crisisaanpak als hij deze lijn koos.

De ambtelijke top was gefrustreerd dat De Jager beter luisterde naar economen als Onno Ruding, Sweder van Wijnbergen en Arnoud Boot dan naar de adviezen van zijn eigen Financiën-ambtenaren. De werkverhouding met Verwey, die in Brussel de opzet voor een Europees noodfonds leidde, raakte uiteindelijk zelfs danig verstoord door onderlinge onenigheid over de koers. Gerritse was tot 1 mei 2011 secretaris-generaal bij Financiën en is inmiddels voorzitter van de Autoriteit Financiële Markten. Knot is president van De Nederlandsche Bank en was destijds directeur Financiële Markten en Verwey, die tegenwoordig een topfunctie bij de Europese Commissie heeft, was toen directeur Buitenlandse Financiële Betrekkingen. De Jager wordt neergezet als een succesvol ondernemer bij een Rotterdam's internetbedrijf, die een glansrijke politieke carrière neerzet. Voor mij zet hij zich neer als een luid sprekende marktkoopman, die zijn waren aanprijst. Een schreeuwerig type. Hij voldoet voor mij niet aan het profiel, dat ik heb van een Rotterdamse ondernemer. Ik vrees dat hij een ruime onvoldoende scoort voor zijn kennis op financiële zaken en een groot gebrek heeft in onderhandelen. Dat hij politiek gewin hoger laat scoren dan verstandig beleid voeren, zegt mij voldoende. Hij gaat voor de verpakking niet voor de inhoud. Het wordt dramatisch voor hem zodra hij het Nederlandse volk de rekening moet gaan presenteren van de Griekse tragedie.

Nederland krijgt dit en volgend jaar in totaal 140 miljoen euro minder rente dan geraamd op de leningen aan Griekenland. Dit jaar gaat het om 50 miljoen euro minder, volgend jaar om 90 miljoen. Dat schrijft minister Jan Kees de Jager aan de Tweede Kamer. De lagere rente is het gevolg van aanpassingen in het reddingspakket voor Griekenland. De lagere rente-opbrengsten worden volgens De Jager wel volledig gecompenseerd door het terugsluizen van de korting waarmee de Europese Centrale Bank Griekse obligaties heeft gekocht. Netto is er dan geen verlies voor de schatkist, aldus Financiën. Hier pleegt de minister een aanname, die helemaal niet zeker is. Of de ECB op termijn geen verlies gaat leiden op Griekse, Portugese, Ierse, Italiaanse en Spaanse staatsobligaties is nog maar helemaal de vraag. Als Griekenland op enig moment bankroet gaat kan dat bij de ECB tot enorme verliezen leiden. Het spel met de Grieken is nog lang niet gespeeld: ik waarschuw nog steeds voor 'het paard van Troje'.

Het nieuwe leningenpakket van in totaal 130 miljard euro heeft geen gevolgen voor het totale bedrag waarvoor Nederland garant staat. De garanties voor het tweede Griekse programma passen binnen het garantieplafond van 98 miljard euro. De Jager schrijft verder dat het pakket geen garantie is dat de problemen in Griekenland geheel zijn opgelost. De risico's afwegend vindt hij wel dat het perspectief biedt aan de Grieken en de kansen op herstel van vertrouwen en financiële stabiliteit in de eurozone verbetert. De Tweede Kamer moet nog instemmen met het nieuwe reddingsprogramma voor de Grieken.

Minister Jan Kees de Jager van Financiën heeft zich in het voorjaar van 2011 niets aangetrokken van de dringende waarschuwingen van zijn ambtelijke top over de aanpak van de Griekse crisis. Drie van zijn hoogste ambtenaren adviseerden hem om de private sector niet op te laten draaien voor de kosten van de Griekse redding. De vraag of hier sprake is van vrijwilligheid dan wel dwang bij banken en andere financiële instellingen. De wetgeving waarmee Athene de schuldomwisseling op wil leggen aan alle obligatiehouders bevestigd volgens Fitch alleen maar dat er feitelijk van 'dwang' sprake is. Fitch Ratings zegt daar nu over dat als de kredietbeoordelaars Griekenland als wanbetaler categoriseren, hoeft dat nog geen gevolgen te hebben voor de verzekeringscontracten (cds'en) die zijn geschreven voor een eventuele wanbetaling. De International Swap and Derivative Association (ISDA) zal uiteindelijk de afweging moeten maken of er van een vrijwillige schuldomwisseling sprake is of van een zogenoemd ‘credit event’ (=wanbetaling). Fitch neemt daarna de kredietwaardigheid van Griekenland opnieuw onder de loep.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel stelde in 2010 al voor dat de banken moest gaan meebetalen aan de redding van eurolanden. Maar zij wilde dit pas laten ingaan in 2013 als er een permanent noodfonds zou zijn. De Jager is in Europa de drijvende kracht achter het idee om banken al in 2011 te laten opdraaien voor een deel van de kosten van Griekenland.

De Jager opperde dit plan in april 2011 op een informeel beraad van ministers van financiën, dat in het Hongaarse Gödöllö werd gehouden. Hij kreeg in die discussie de wind van voren van Jean-Claude Trichet, die op dat moment nog president is van de Europese Centrale Bank. Trichet voorspelde een financieel armageddon, als De Jager zijn zin zou krijgen. Uiteindelijk is de bankenbijdrage er toch gekomen. Begin van deze week stemden de banken ermee in een verlies van >50% op hun Griekse staatsobligaties te nemen. Op de EU-top van eind oktober kwamen de Europese regeringsleiders al overeen dat ze de banken in het vervolg nooit meer op deze manier zouden aanslaan om de kosten te dragen van de redding van een land. Ze gaven toe dat deze koers te zeer een politieke inzet was geworden, waardoor de onzekerheid op de financiële markten eerder groter dan kleiner was geworden. De drie Nederlandse topambtenaren waren niet tegen elke vorm van herstructurering van de Griekse schuld. Ze wilden echter een openlijk debat hierover voorkomen en deze oplossing pas inzetten als die snel en in stilte gerealiseerd kon worden. De Jager kiest voor een tweetrapsaanpak. Eerst pleit hij voor een zachte vorm van herstructurering, een variant waarbij Griekenland aflopende staatsobligaties niet aflost, maar die leningen met circa drie jaar verlengt. Hij hoopt dat de ECB deze voorzichtige vorm van private bijdrage acceptabel vindt. In zijn strategie blijft het niet bij deze softe aanpak. Als de Europese banken eenmaal op krachten zijn, de Ieren en Portugezen goed op weg zijn met hun herstelprogramma en de Grieken inmiddels meer binnenkrijgen dan ze uitgeven, dan kunnen de banken alsnog steviger worden aangepakt, bijvoorbeeld door ze een flink verlies te laten nemen op de Griekse staatsleningen. Daarmee is Griekenland in één keer van een flink deel van zijn schuld af. Je kunt niet zeggen dat de Jager erg behoedzaam handelt. Bij aankomst in Brussel op 16 mei spreekt hij toch openlijk over herstructurering. ‘Het uitgangspunt moet zijn dat Griekenland iedere euro terugbetaalt’, zegt de minister. ‘En mocht later ooit blijken dat dat niet het geval is, dan vind ik dat de private sector dat moet opbrengen. Maar zover zijn we nog niet.’ Hij erkent dat achter de schermen over herstructurering wordt gesproken: ‘Natuurlijk bespreken we alle mogelijke onderwerpen, inclusief herstructurering, maar in het openbaar zijn we erg terughoudend om erover te discussiëren en debatteren.’ Banken en verzekeraars kunnen hun borst natmaken. Op de een of andere manier zal in hun Griekse beleggingen gesneden gaan worden. Op 23 en 24 mei 2011 krijgt hij van Trichet te horen dat de ECB nog steeds faliekant tegen een bankenbijdrage is uit vrees dat dit beleggers zo bang maakt dat ze niet meer durven te investeren in Europese staatsleningen. En dan zou de eurozone van de regen in de drup belanden. De Jager blijft stoere taal spreken. Hij spreekt steeds vrijelijker over een bijdrage van banken. In Berlijn legt hij uit hoe vrijwillig die bijdrage van bankiers zal zijn: ‘Je zet ze allemaal bij elkaar in één kamer en schetst wat het alternatief van herprofilering zou zijn. En dan houd je hun het betere scenario voor.’ Oftewel: dreig met een Grieks faillissement en de bankiers willen vanzelf wel meedoen met een mildere vorm van herstructurering. De drie topambtenaren schrijven een notitie waarin ze de vele risico’s opgeven die De Jager neemt als hij de lijn van een private bijdrage doorzet, de ambtenaren spreken zich niet voor of tegen deze koers uit. Dat hebben ze mondeling al meermaals gedaan, maar die strijd hebben ze verloren. Maarten Verwey, op dat moment directeur Buitenlandse Financiële Betrekkingen, onderhandelt voortdurend namens De Jager in Brussel. Hij heeft grote moeite met de instelling van De Jager, die van de bankenbijdrage een belangrijke politieke inzet maakt. Klaas Knot, directeur Financiële Markten, en Ronald Gerritse, thesaurier-generaal, delen de kritiek. Zij zien hoe De Jager aan populariteit onder de Nederlandse kiezers wint als hij zich afzet tegen de banken. Marketingonderzoek met focusgroepen leert de minister dat hij daarmee scoort.

De topambtenaren nemen het De Jager kwalijk dat hij van de Griekse redding een populair binnenlands politiek thema maakt. Volgens hen verergert dat de problemen. Als de Griekse schuld onhoudbaar is, is een forse afwaardering van de Griekse portefeuilles bij banken onvermijdelijk, zo weten ook deze drie ambtenaren. Maar dat kan ook gerealiseerd worden met een snelle, in stilte voorbereide actie. Dit gevoelige thema verdraagt nauwelijks publiciteit. En daarbij menen de drie dat je geen onrust moet zaaien onder beleggers als je het noodfonds nog niet paraat hebt staan. Juist daar schort het aan. Het duurde ongelooflijk lang voordat eindelijk de beloofde € 440 mrd in het fonds beschikbaar was. En op dat moment was allang duidelijk dat het fonds eigenlijk twee, drie keer zo groot had moeten zijn. Achteraf moet echter gesteld worden dat het gevoerde beleid van de minister veel schade heeft opgeleverd voor ons land. De Jager is weliswaar trots dat hij de Zuid-Europese politici en de ECB stap voor stap naar zijn standpunt heeft getrokken, de conclusie op de EU-top van 8 en 9 december 2011 was dat de aanpak nooit meer zo zou moeten zijn als die van Griekenland. Te veel openbare discussie, te veel politieke spelletjes, te veel stoere taal. Als diezelfde politici ondertussen niet leveren wat betreft het noodfonds, is het vragen om problemen. Ondertussen is de Griekse zaak steeds moeilijker te verkopen. De regering komt met extra bezuinigingen, maar daar zit nog steeds een substantieel gat in. De Jager ziet al op zich afkomen dat de eurolanden en het IMF voor zeker € 90 mrd aan nieuwe leningen moeten verstrekken aan Griekenland, waardoor alweer een groter deel van de Griekse staatsschuld in publieke handen komt. Op vrijdag 3 juni rondt de trojka zijn inspectie in Athene af. Het rapport moet nog uitkomen, maar de weg lijkt vrij om in de komende weken groen licht te geven voor de vijfde tranche. Maar dan moet wel eerst een tweede noodplan voor de Grieken gemaakt worden. Want zonder financiering in 2012 zal het Internationaal Monetair Fonds geen geld overmaken. Die interne IMF-regel is bekend. Toch zegt De Jager er niets over in de brief die hij laat op die avond naar de Tweede Kamer stuurt. Op zondag noemt DNB-president Wellink in een interview de harde feiten wel: Griekenland heeft extra geld nodig. De Jager kan er dan ook niet meer omheen en hij stuurt prompt een tweede brief naar de Kamer over de Griekse situatie: ‘Gegeven het feit dat Griekenland naar alle waarschijnlijkheid niet reeds in 2012 terug kan naar de de financiële markten is bovendien een “financieringsgat” ontstaan. Dit gat zal moeten worden gedicht’, zo geeft de minister nu toe. Hoeveel geld dat is, weet hij niet: ‘Dit is mede afhankelijk van de betrokkenheid van de private sector.’ Suggesties van ambtenaren van Financiën om de voor- en nadelen van die private bijdrage aan de brief toe te voegen worden door de minister van de hand gewezen. Uit het uitgelekte trojkarapport blijkt dat IMF, ECB en Europese Commissie vinden dat de onzekerheid rond Griekenland ook aan het falen van de ministers van financiën te wijten is: ‘Bovendien heeft onzekerheid over de werking van de EU en de financieringsfaciliteiten van de eurozone de spanning in de financiële markten verergerd.’ Maar de minister zet onverdroten door op de ingeslagen koers. Op 14 juni zegt hij in het debat met het parlement dat beleggers minstens 20 à 30%van het tweede reddingspakket voor hun rekening moeten nemen, liever meer. Het is koren op de molen van een meerderheid van de Kamerleden. Wordt vervolgd ………..

De ministers van financiën van de 20 rijkste landen, de G20, bespreken momenteel in Mexico City de mogelijkheden om het noodfonds voor de eurozone $2 biljoen groot te maken. De G20 zou bereid zijn in april zo’n $500 tot $600 miljard naar het IMF over te maken, eerder werd al $358 miljard gestort. Maar de G20 doet dat alleen als Europa eerst zelf het noodfonds ophoogt. Dit kan door de fondsen ESM en EFSF samen te voegen, hierdoor ontstaat een pot geld van €750 miljard ($1 biljoen). Samen met het bovengenoemde geld van de G20 staat de teller dan op een kleine $2 biljoen. Dat zou genoeg moeten zijn om de Europese schuldencrisis te beteugelen. Een verergering van de crisis betekent slecht nieuws voor de wereldeconomie. Heel de wereld, en met name de G20, heeft dus veel belang bij een goede afloop. Maar tot op heden voelt met name Duitsland er niets voor om het geld uit de noodfondsen ESM en EFSF samen te voegen. Onze Oosterburen zijn bang dat zo’n samenvoeging de druk om te hervormen zal wegnemen. En dan zou de kern van het probleem, meer uitgaven dan inkomsten, nooit worden aangepakt. De Duitsers zijn er dus op tegen maar de rest van de eurozone en zelfs in de EU kan redelijk leven met de samensmelting van ESM en EFSF”, zo zei de Deense minister van economische zaken Margrethe Vestager. “Maar het is te vroeg om te zeggen of dat al wordt besloten tijdens de EU-top van begin maart.”

FD: Vestia heeft eind oktober 2008 een groot, verpauperd opslag- en kantoorgebouw in Rotterdam gekocht voor een verrassend hoog bedrag. De in opspraak geraakte Zuid-Hollandse woningcorporatie Vestia betaalde €11,1 mln, terwijl het gebouw, het zogeheten Haka-gebouw, twee jaar eerder €2,1 mln opbracht. De prijsstijging is opmerkelijk. Tussen juni 2006 en oktober 2008 is er niets aan het pand verbouwd. Toch meent de verkoper, vastgoedhandelaar Jan Ultee uit Bergen (NH), dat er factoren zijn die het prijsverschil rechtvaardigen. Zo kon Vestia als nieuwe eigenaar profiteren van mildere milieu-eisen. Vastgoedkenners in Rotterdam typeren de prijsstijging echter als ‘een heel grove stijging’. Vestia is eind vorig jaar in problemen gekomen door zijn derivatenpositie. Daarop moest de corporatie enkele miljarden euro’s bijstorten, omdat zij te weinig rekening had gehouden met een sterk gedaalde rente. Directeur-bestuurder Erik Staal stapte 1 februari op. Zijn opvolgers moeten nu sterk saneren in Vestia’s woning- en projectenbestand. Een van de commissarissen moest in 2009 tijdens een vergadering de rondvraag aangrijpen om een toelichting te krijgen op het aankoopbedrag van het Haka-gebouw. Tot zichtbare irritatie van bestuurder Staal, zo melden bronnen. Uiteindelijk ging de raad in latere vergaderingen unaniem akkoord met de al gedane aanschaf, zonder dat de commissarissen wisten dat in 2006 nog €2,1 mln voor het pand was betaald. Over de prijs van €11,1 mln zegt ex-voorzitter van de raad van commissarissen Siwart Kolthek: ‘Het was een prijs die ons aanstond.’ Vestia heeft het Haka-pand naar eigen zeggen gekocht om een positie in het gebied te krijgen met het oog op toekomstige (sociale) woningbouw. De gemeente Rotterdam wil het hele verrommelde gebied van de Stadhavens de komende jaren herinrichten en alle havengerelateerde opslag verplaatsen. Vestia wil in het Haka-gebouw een campus voor ‘clean tech’-bedrijvigheid huisvesten. Minister Spies van Binnenlandse Zaken heeft Vestia eind november per brief gevraagd uitleg te geven over de aankoop van het Haka-gebouw omdat die mogelijk de taak van een woningcorporatie te boven gaat. Van de enorme prijsstijging van €9 mln is de minister blijkens de brief niet op de hoogte.

Het dagelijks bestuur van de Europese Unie verwacht dat de economische activiteiten in Nederland met 0,9 procent dalen. Daarmee is de commissie beduidend somberder dan het Centraal Planbureau, dat in december nog uitging van een krimp met 0,5 procent. Met de verwachte achteruitgang van 0,9 procent laat Nederland alleen Griekenland (min 4,4 procent), Portugal (min 3,3 procent), Italië (min 1,3 procent) en Spanje (min 1 procent) voor. De hoogste groei is te vinden in Letland, Litouwen en Polen. Voor de eurozone met 17 landen houdt de commissie rekening met een krimp van 0,3 procent. Voor de 27 EU-landen als geheel wordt groei, noch krimp voorzien dit jaar. De commissie is een stuk negatiever geworden over 2012. Eerder werd ervan uit gegaan dat de economie in de EU met 0,6 procent en die van de eurozone met 0,5 procent zou groeien. De commissie voorziet geen groei in de eerste helft van dit jaar. Wel wordt er een bescheiden groei verwacht in de tweede helft van het jaar. De ING verwacht een economische krimp van 1% van het bbp dit jaar. Vicevoorzitter van de Europese Commissie Olli Rehn zegt dat er stabilisatie optreedt in Europa. ”Het economisch sentiment is nog slecht, maar de spanning op de financiële markten neemt af." De EC denkt dat de markten zich hebben kunnen stabiliseren door vooruitgang in de aanpak van de schuldencrisis.

Spanje streeft er niet langer naar het begrotingstekort dit jaar te beperken tot 4,4 procent, maar heeft die doelstelling nu bijgesteld tot 5 procent van het bruto nationaal product. Premier Mariano Rajoy en minister van Economische Zaken Luis de Guindos zullen de plannen waarin dit nieuwe streefcijfer wordt genoemd binnen 10 dagen aan de Europese Unie presenteren. In 2010 bedroeg het tekort nog 9,3 procent en over 2011 komt het waarschijnlijk uit op 8 procent, ruim boven de doelstelling het tot 6% te beperken. De regering-Rajoy, die in december aantrad, heeft voor miljarden aan bezuinigingen aangekondigd. Om het tekort te beperken tot 4,4 procent zou nog eens voor 25 miljard euro moeten worden bezuinigd. Bij een tekort van 5 procent is nog een extra ombuiging van rond de 15 miljard nodig.

De beurs loopt ruim 6 maanden vooruit op de economie. Sinds eind september is de AEX bijna 25% gestegen, binnenkort zou de conjunctuur dus weer moeten aantrekken. Olie kan echter roet in het eten gooien. Consumenten lopen altijd achter. Als zij nog feest vieren, vreest de beurs al de naderende neergang en dalen de koersen. Andersom geldt dat ook. Als consumenten nog in zak en as zitten zien beleggers al weer licht aan het eind van de tunnel en beginnen zij alvast aandelen te kopen waardoor de koersen gaan aantrekken. Sinds het dieptepunt van 327 punten op 22 september is de AEX met bijna 25% gestegen. Er van uitgaande dat de beurs zo'n 6 maanden vooruit loopt op de conjunctuur, zou de economie vanaf eind maart dus weer moeten gaan aantrekken. Pensioenfondsen kunnen beter presteren als ze straks in het nieuwe pensioenstelsel risicovoller mogen beleggen. Dat zegt Hans Rademaker, bestuurslid van vermogensbeheerder Robeco en verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid. ‘Met een stelsel dat meer risicoruimte biedt, kunnen fondsen meer beleggingskansen benutten dan nu. Dat is gunstig voor hun financiële positie.’ De aanname zoals hier verwoord dat het nemen van grotere risico's hogere rendementen geeft. Dat is pertinent onjuist. Critici zijn juist bang dat fondsen in het nieuwe stelsel meer risico’s nemen, waardoor zij ook veel geld kunnen verliezen. Henk Brouwer, voorzitter van pensioenreus ABP, probeerde onlangs deze onrust te sussen. Brouwer verwacht dat het nieuwe pensioenstelsel niet leidt tot een aanpassing van het risicoprofiel. Sinds het sluiten van het pensioenakkoord in juni 2011 is er een heftige discussie over de mogelijkheden die het nieuwe stelsel biedt om meer risico te nemen. In tegenstelling tot critici van het akkoord zien vermogensbeheerders het nemen van risico juist als een manier voor fondsen om uit de problemen te groeien.

De kredietstatus van Griekenland is door Fitch verlaagd naar C, een stapje boven de status van wanbetaler. Moody's en Standard and Poor's (S&P) hanteren reeds vergelijkbare ratings voor Griekenland. Ook S&P en Moody's hebben al aangegeven dat zij een schuldomwisseling hoogstwaarschijnlijk als wanbetaling zullen zien. Onder de dinsdagochtend in Brussel afgehamerde afspraken voor een 'vrijwillige' bijdrage van de private sector schelden banken 53,5% van de nominale waarde van oude Griekse staatsobligaties kwijt. Dat moet de Griekse staatsschuld terugdringen naar circa 120% in 2020. De omwisseling was een belangrijke voorwaarde voor een nieuw reddingspakket van de eurolanden en het IMF voor Griekenland. Tevens accepteren de banken een verlenging van de looptijd en een lagere rente. De verliezen voor de private sector komen daardoor in totaal uit op circa 74%. De bedoeling is dat 95% van de oude schulden wordt aangemeld voor de omwisselingsoperatie. Gebeurt dit niet, dan wil Athene via wetgeving de omwisseling algemeen verbindend verklaren voor alle partijen. Volgens Fitch komt de operatie overeen met de omwisseling van een probleemschuld. 'De rating is daarom verlaagd van CCC naar C om aan te geven dat een wanbetaling op korte termijn zeer waarschijnlijk is'. Als de schuldomwisseling in gang is gezet, zal het kredietoordeel van Griekenland verlaagd worden naar 'restricted default', wat staat voor een gecontroleerde wanbetaling. De uitstaande Griekse oude staatsobligaties zullen dan de D-rating krijgen, wat staat voor wanbetaling. De wetgeving waarmee Athene de schuldomwisseling op wil leggen aan alle obligatiehouders bevestigt volgens Fitch alleen maar dat er feitelijk van 'dwang' sprake is en niet van vrijwilligheid.

Met de obligatieruil krijgen private schuldeisers nieuwe obligaties die minder dan de helft van de nominale waarde hebben ten opzichte van de prijs waarvoor ze gekocht zijn. Dit zal wel niet juist zijn: de Jager zal wel bedoeld hebben 'ten opzichte van pari'. Op die manier wordt € 106 mrd aan Griekse schulden afgeschreven. De overeenkomst is onderdeel van het tweede reddingspakket van € 130 voor Griekenland. Aan het akkoord met de private schuldeisers gingen weken van onderhandelen vooraf. Op het laatste moment accepteerden de banken dat de staatsobligaties 53,5% minder waard worden. Verder betaalt Griekenland de schuldeisers een lage couponrente van 2% die in een tijdspanne van tussen de 11 en 30 jaar geleidelijk verder oploopt naar 4,3%. De overeenkomst betreft in totaal € 206 mrd aan Grieks staatspapier. De regering hoopt dat 90% hiervan zal worden ingewisseld voor nieuwe obligaties. Indien minder dan 75% van de obligaties niet worden ingeruild gaat de deal niet door. Banken hebben tot 12 maart de tijd om te beslissen of ze op het voorstel willen ingaan.

Het vertrouwen van Duitse ondernemers is in februari voor de vierde maand op rij toegenomen. Dat bleek uit cijfers van het onderzoeksbureau Ifo. De index waarmee het vertrouwen wordt gemeten, steeg van 108,3 in januari naar 109,6 in februari. Zowel het oordeel over de huidige omstandigheden als de verwachtingen voor de toekomst verbeterden sterk. Dit wijst erop dat er in Duitsland geen sprake is van een recessie. ,,De Duitse economie ziet er robuust uit''. ,,Maar we kunnen de risico's nog niet wegstrepen.'' Het gevaar komt volgens hem vooral van de Europese schuldencrisis en van stijgende brandstofprijzen, die de groei van de consumptie kunnen dempen. Voedingsmiddelenconcern Wessanen heeft het resultaat in het vierde kwartaal van 2011 zien duikelen. Door afschrijvingen, voornamelijk in de tak van biologische winkels, zette het concern een verlies van 35,1 miljoen euro in de boeken. Het bedrijfsresultaat kwam uit op een verlies van bijna 40 miljoen euro. De omzet van Wessanen ging eveneens omlaag tot 157,2 miljoen euro. De daling met 8,9 procent is onder meer het gevolg verkopen van onderdelen. Op autonome basis steeg de omzet met 0,8%. De Belgisch-Franse bank Dexia heeft 2011 afgesloten met een nettoverlies van 11,6 miljard euro. Een jaar eerder bleef onder de streep nog een nettowinst over van 723 miljoen euro. Het megaverlies is veroorzaakt door eenmalige posten. Dexia werd vorig jaar grotendeels genationaliseerd door de Belgische overheid, die Dexia Bank België kocht. Op die transactie leed de bank een verlies van 4 miljard euro. Daarbovenop komen een waardevermindering van onder meer Griekse staatsobligaties van 3,4 miljard euro en andere kosten ter waarde van bijna 3,6 miljard euro. Volgens Dexia is van het verlies van 11,6 miljard euro zo'n 6,4 miljard euro toe te schrijven aan de voortgezette activiteiten. Die bestaan, na de verkoop van enkele kleine onderdelen, voor het overgrote deel uit slechte leningen.

De Duitse verzekeraar Allianz heeft in het vierde kwartaal van 2011 flink afgeschreven op zijn Griekse bezittingen. Mede daardoor halveerde de nettowinst ruimschoots van 1,1 miljard euro in de laatste drie maanden van 2010 tot 492 miljoen euro. De winst valt fors lager uit dan waarop analisten in doorsnee rekenden. Allianz schreef 24,7 procent af op zijn Griekse bezittingen. Het restant staat voor 310 miljoen euro in de boeken.

Het Franse bankconcern Crédit Agricole heeft een verlies geleden in het vierde kwartaal van 3,07 miljard euro, vooral door eenmalige afschrijvingen bij de investeringstak en verliezen op Grieks staatspapier. Dat heeft de op twee na grootste beursgenoteerde bank in Frankrijk donderdag bekendgemaakt.

Crédit Agricole moet 2,5 miljard euro afschrijven op bezittingen bij de divisie zakelijk bankieren en belangen in andere banken binnen de eurozone. De stroppenpot voor verliezen op Griekse staatsobligaties moest aangevuld worden met 220 miljoen euro. Crédit Agricole zag de omzet dalen in het vierde kwartaal met 4 procent tot 4,66 miljard euro.

Nederlanders lenen steeds meer en betalen daar ook meer voor. In 2011 werd voor €9,7 miljard aan consumptieve leningen afgesloten, een half miljard meer dan een jaar eerder. Daarbij kiezen we steeds vaker voor leningen via een creditcard of voor rood staan. Niet iedereen lijkt zich echter bewust van de hoge kosten die dat met zich meebrengt. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Volgens een woordvoerder kiezen consumenten steeds vaker voor een flexibel krediet. „Dat is wel een stuk duurder, de rente op het krediet van een creditcard ligt gemiddeld 5% hoger dan de rente op een doorlopend krediet.”

In één maand tijd is het consumentenvertrouwen van de Belg teruggevallen van -16 in januari tot -20 in februari. Daarmee staat de barometer nu op zijn laagste niveau sinds april 2009. Het is al de achtste maand op rij dat de Belgen zich negatiever uitlaten over hun situatie.

Slotstand indices week 2012/8: AEX 324,91; BEL 20 2262,24; CAC 40 3467,03; DAX 30 6864,43; FTSE 100 5935,13; SMI 6184,13; DJIA 12982,95; Nasdaq 100 2604,21; Nikkei 9647,38; Hang Seng 21406,86; All Ords 4389,00; € $1,3445, goud $1773,60. 

Dit bericht is geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink.