Update24122012/149 Een zalig Kerstfeest

Ik begin dit speciale Kerstblog met de wens uit te spreken voor een vredig Kerstfeest en vervolgens over te gaan tot de orde van de dag. In het Parool trof ik een column aan van dr Ewald Engelen, hoogleraar financiële geografie aan de UvA, over het beleid van het kabinet Rutte II en specifiek over uitspraken van de minister van Financiën. Ik onderschrijf de visie van deze Amsterdamse econoom, ik herken de onderwerpen die hij te berde brengt en …………. hij benoemt specifieke onderwerpen zonder om de hete brij heen de draaien. Dat spreekt mij aan. <citaat> De laatste ramingen van het Centraal Planbureau zijn om meerdere redenen onthutsend. Niet omdat ze zo slecht waren. Met een procent krimp dit jaar en een half procent in 2013, een begrotingstekort van 3,8 in 2012 en 3,3 in 2013 en verder oplopende schuld zijn ze in lijn met de ramingen van De Nederlandse Bank een week eerder. De onthutsing zit elders. Waar DNB vorige week nog schermde met het vertrouwenssprookje om de krimp te verklaren, legt het CPB de schuld voor de recessie éénzijdig bij de overheid. Terwijl banken en huishoudens zuchten onder hoge schulden en zinkend vastgoed, probeert de overheid via lastenverzwaringen en bezuinigingen haar tekort versneld te reduceren om Brussel te plezieren. Een perverse exercitie die de economie nodeloos schaadt, burgers opoffert aan de redding van een mislukte munt, en het laatste restje steun voor Europa in razend tempo opsoupeert. Het staat er niet met zoveel woorden, maar toch… De recessie komt volgens het CPB door krimpende binnenlandse bestedingen. De 'forse bezuinigingen op het ambtenarenapparaat', schrijft het CPB, zijn hoger dan groeiende zorguitgaven, waardoor de overheidsconsumptie netto daalt. Huishoudens hebben dit en volgend jaar fors minder te besteden; 'terwijl de contractlonen minder snel stijgen, nemen de prijzen juist sneller toe, vooral als gevolg van beleid' – lees belastingverhogingen. Bovendien krimpt de export doordat 'het budgettaire beleid in de meeste eurolanden restrictief is' – lees: andere overheden doen al net zo'n onbezonnen greep in de portemonnee van hun burgers als die van ons. Vooral de ontwikkeling van de particuliere consumptie is dramatisch. 'Het volume daarvan,' zo schrijft het CPB, 'is in 2013 terug op het niveau van 2001.' Oftewel, wij zijn de welvaartswinsten die we sinds de introductie van de euro hebben geboekt – eerder door het CPB geraamd op een werkweek per jaar – door vier jaar falend Europees beleid weer kwijtgeraakt. Laat Wilders het niet horen! Een normaal mens gaat dan twijfelen. Dat doet de directeur van het CPB, Coen Teulings, dan ook: misschien de begrotingsteugels wat laten vieren. Zo niet onze minister van Financiën. Dijsselbloem kondigde in Het Financieele Dagblad aan 'unverfroren' vast te zullen houden aan Europese afspraken, zei zich verbaasd (diplomatenspeak voor geërgerd) te hebben over de zorgen van Teulings en zei vier jaar lang de oren te zullen sluiten voor de kiezer. Terwijl u sociaaleconomisch mag kreperen voor de hersenschim van begrotingsevenwicht, houdt Dijsselbloem zich doof voor uw gekerm. Fijne (a)sociaaldemocraat, die Jeroen. ©2012 Ewald Engelen. </citaat> Zo'n column gaat je niet in je kouwe kleren zitten. En voor Jeroen, die toch wordt neergezet als een kille inhumane technocraat, zit er dit jaar geen gezellig Kerstfeest in, en terecht. Het aantal klanten van de Voedselbank in de hoofdstad steeg dit jaar van 1100 naar 1500. Dat is een groei van 36%. Een dergelijke ontwikkeling doet zich ook voor in andere gemeentes. Landelijk is de groep van mensen die gebruik maken van de diensten van de Voedselbank met 10.000 toegenomen, dat is een toename 20%. In Buitenhof waren zondagmiddag te gast twee oud-premiers van de senioren-generatie Drs Ruud Lubbers, minister-president van 3 kabinetten van 1982-1994, en Hans Wiegel, die (vice-)premier was in het kabinet van Agt-Wiegel in de jaren 1977-1981, en twee vertegenwoordigers van de jongeren generatie, Dennis Wiersma van FNV Jong en IJmert Muilwijk van CNVjongeren. Er werd gediscussieerd over het onderwerp 'hoe komt Nederland uit de economische crisis en hoe regelen we dat op een voor alle generaties eerlijke manier'. Opvallend was de eensgezindheid over de aanpak van de problematiek door de vertegenwoordigers van de generatie tot 35 jaar en de buitenspel staande oud-politici van de vergrijsde generatie. Er werd gesproken over meer duidelijkheid over de pensioenen, zowel voor ouderen als jongeren. Lubbers sprak over initiatieven voor meer vergroening van de samenleving en over werk voor ouderen tot de pensioengerechtigde leeftijd. De jongeren vroegen aandacht voor de inkomenspositie in relatie tot werk, voor de 14% werkloosheid onder jongeren tot 25 jaar, voor een gebrek aan lef bij de politici die nu aan de macht zijn, voor het ontstaan van een generatieconflict als gevolg van de ongelijke verdeling van de lasten tussen de baby-boomers en de nieuwe generatie, waardoor geen noodzakelijke knopen worden doorgehakt. Allemaal goed en wel maar niemand, ik zeg hier geen van de vier mannen aan de tafel en ook niet de presentatrice Marcia Luyten, hebben bij de vraag over herstel van het consumentenvertrouwen ook maar één moment het woord ´bezuinigingen´ uitgesproken. Daar ligt volgens mij de oplossing van het probleem, maar tegelijkertijd zeg ik ook dat er, veel ingrijpender dan tot nu toe, hervormingen moeten plaatsvinden. Hervormingen die de samenleving gereed moeten maken voor een herstart van de nieuwe generatie (op basis van solidariteit, meer groen, meer duurzaamheid). U weet dat ik al geruime tijd mordicus tegen de €46 mrd aan bezuinigingen ben die het kabinet Rutte II gaat doordrukken. De crisis waarin ons land en breder gezien ook Europa kent drie partijen: de burgers, die de dupe worden van zware bezuinigingsmaatregelen, de werkgevers die de binnenlandse omzetten achteruit zien gaan en de overheid die het huishoudboekje niet op orde heeft gekregen en nu met zwaar geschut in stelling brengt. Dat is heel egocentrisch gedacht van het duo Rutte/Samsom. Ik heb daar geen goed woord voor over. Dat burgers in het beleid van Rutte II geen vertrouwen hebben is voor mij wel verklaarbaar. Maar er is meer waar geen politicus over spreekt en dat is het visieloze beleid van Rutte c.s. Doel van de uitvoering van dit regeerakkoord is samengevat in de one-liner dat we 'sterker uit de crisis moeten komen'. Voorlopig ziet het daar helemaal niet naar uit. Dit kabinet van neo-liberalen en sociaal-democraten hebben geen visie op de toekomst van dit land. Waar staat Nederland over 10 jaar, 20 jaar? Er is zelfs geen schets waar we in 2018 staan. En waar staat Europa dan, en de euro maar vooral wat is dan de politieke status van dit continent. En heel belangrijk heeft de nieuwe generatie de teugels overgenomen? De burger kijkt naar een toekomst die grijs is en gehuld in nevelen. Dus ja, de pensioenpotten groot €1.000 mrd moeten herverdeeld worden, de overheidsfinanciën moeten op efficiency worden beoordeeld en zo nodig worden hervormd, er moet kritisch worden gekeken naar de zorg, de woningmarkt en hypotheekaftrek en de arbeidsmarkt. Het moet echt allemaal, maar begin ermee, zeg ik tegen de Haagse politiek, duidelijk te maken hoe de toekomst van dit land eruit ziet. En als de burgers daarin vertrouwen hebben draait het sentiment vanzelf. Maar nu is eerst de politiek aan zet en sorry Rutte en Samsom: jullie zijn daar ongeschikt voor. Jullie zijn vooral bezig met de 'oude' generatie en laten vooralsnog de 'nieuwe' generatie aan de zijlijn staan. Afgelopen week vond er overleg plaats tussen de regering en de sociale partners. Maar de jongeren zijn boos, want zij zaten weer niet aan tafel. En zij vrezen in economisch barre tijden de rekening te moeten betalen. De belangenbehartiging van de jongeren en de ouderen moet veel transparanter worden. Tot slot kwam de vraag aan de orde 'waar is de premier'? Dit jaar is hij niet te bekennen in de Kerst-specials in media, dit in tegenstelling tot voorgaande jaren. Misschien heeft Mark geen tijd omdat hij tijdens de Kerst na wil denken! Hij is zich misschien wel rot geschrokken van de peilingen van Maurice de Hond: een fors dalend vertrouwen in de premier persoonlijk als wel van zijn liberale partij.

Dit bericht komt voor mij niet als een complete verrassing. De EU en het IMF rapporteren over de Griekse financiële situatie. Het noodlijdende land moet een groot deel van de nog uitstaande belastingschulden in het land afschrijven omdat ze oninbaar zijn. De Griekse belastingdienst zou nog slechts 20% van de in totaal €53 mrd aan uitstaande schulden kunnen ophalen, denken de geldschieters van het land. Daarbij moet volgens de onderzoekers veel meer aandacht worden gericht op de 1500 belangrijkste wanbetalers, die samen ongeveer twee derde van de belastingschuld vertegenwoordigen.

De winnaar van de Japanse parlementsverkiezingen van deze maand en binnenkort premier van het land, Shinzo Abe, bemoeit zich in niet mis te verstane bewoordingen met het beleid van de onafhankelijke Japanse centrale bank. Abe zei zondag op de tv dat hij de wet over de onafhankelijke positie van de Bank van Japan wil wijzigen als die niet streeft naar een inflatiecijfer van 2 procent in 2013. Abe zei voorts dat hij straks zelf iemand die zijn mening deelt, wil aanwijzen om in april de gouverneur van de Bank van Japan te worden. De ambtstermijn van de huidige gouverneur van de centrale bank, Masaaki Shirakawa, loopt dan af. De conservatieve Shirakawa was niet te porren voor het bevorderen van geldontwaarding, terwijl de productie en export van Japan al heel lang lijdt onder deflatie. Politici moeten zich niet willen bemoeien met monetaire zaken. Als poltitci de sleutel in handen krijgen van de persen die nieuw geld kunnen scheppen, moet je rekening houden met verlies van vertrouwen, leert de geschiedenis.

De PvdA is in de laatste peiling van dit jaar door Maurice de Hond de grootste partij geworden met 26 zetels, gevolgd door de PVV met 25 en de VVD en de SP met 21 zetels. D66 scoort er 18 en het CDA 16. De grootste van de kleine partijen is nieuwkomer 50+ met 8 zetels, gevolgd door de CU met 5, de SGP met 4 en GL en de PvdD met ieder 3 zetels. Premier Mark Rutte scoort laag, zowel algemeen als bij zijn eigen VVD-achterban. De Hond spreekt zelfs van „de laagste score ooit voor een premier relatief kort na het aantreden van het kabinet”. In de afgelopen tien jaar scoorde de premier altijd onder zijn eigen kiezers meer dan een 7, Rutte staat nu op een schamele 5,5.

Het wordt de komende dagen spannend in Washington. Hoe stevig staat Obama en hoe ver willen de Republikeinen gaan met het dwarsbomen van de voorstellen van de president. Er wordt met vuur gespeeld en de prijs die op het spel staat is hoog. Maar Obama is met zijn familie naar Hawai vertrokken voor een korte vakantie. De Republikeinen spreken daar schande over.

Tot slot een woord over de inhumane situatie in Aleppo, de grootste stad in Syrië. Een reportage van brandpunt.kro.nl over de puinhopen in deze stad. Ik meet me geen oordeel aan over de slachtpartijen tussen het regeringsleger en de opstandelingen. Ik heb naar de mensen gekeken en geluisterd die proberen te overleven in deze 'oorlogswinter'. En ik weet, uit eigen ervaring, hoe dat voelde in de winter van 1944/45, toen voedsel schaars was in Nederland. 'Op de bon' was het al jaren maar ook al had je bonnen dan wilde dat niet zeggen dat de bakker brood had of de slager vlees. Die situatie zag ik nu in Aleppo terug, waar >2 mln mensen wonen in wat er van over is na de bombardementen: er is geen ziekenhuis meer, geen medicijnen, er komt geen water meer uit de kraan, er is geen voedsel meer te bemachtigen en wat misschien wel het ergste is dat het buitenland geen vinger uitsteekt naar de bevolking, in deze barre onzekere tijden. Er zijn in de Westerse landen duizenden NGO's/hulporganisatie's die de mogelijkheid hebben te helpen met eten, drinken, geneesmiddelen en goederen om te kunnen overleven. Maar niemand, echt helemaal niemand steekt een hand uit naar de bevolking, die probeert te overleven. De politiek is onlangs bijeen geweest om over het probleem Syrië te praten. Besluiten zijn er niet genomen. Kennelijk wacht men met het verdelen van de buit, als de binnenlandse oorlog voorbij is. Dat is ons Kerstfeest 2012.

Op 1e Kerstdag om 13:00 uur zal Hare Majesteit haar Kersttoespraak houden. De laatste jaren waren er uit de politiek geluiden te horen die kritiek hadden op de tekst die door de Koningin altijd zelf werd geschreven. Dit jaar, voor het eerst, heeft ze een 'aanwijzing' ontvangen van de regering dat zij aandacht moet besteden aan 'vertrouwen'. Daar kan ik mij wel wat bij voorstellen. Als ik kijk naar het door de Hond gemeten vertrouwen dat de premier nog heeft bij zijn eigen achterban, als ik Samsom hoor zeggen dat hij angst heeft voor al die maatregelen die het kabinet nog moet nemen, zoals afgesproken in het Regeerakkoord, als ik kijk naar hoe diep het consumentenvertrouwen is gedaald, dan constateer een groot gebrek aan vertrouwen. Dat gevoegd bij het bericht dat >1 mln deelnemers en gepensioneerden dezer dagen te horen hebben gekregen dat de pensioenrechten worden gecorrigeerd. We praten dan over 60 tot 70 pensioenfondsen. Bij het ABP (ambtenaren) blijft de korting in 2013 beperkt tot 0,5%, maar bij PMT en het PME kan dat oplopen naar 6% en 7%. Geen enkel pensioenfonds keert een inflatie-correctie uit. Dat betekent dat alle gepensioneerden er 2,5% aan koopkracht op achteruit gaan. Dus wordt zelfs de Majesteit in stelling gebracht om het volk rustig te houden en vertrouwen te hebben in de toekomst. U weet hoe ik daar over denk. Op het allerlaatste moment werd bekendgemaakt dat de inhoud van de Kersttoespraak op Kerstavond was uitgelekt. In het volgende blog zal ik een reactie geven over de koninklijke oproep over welvaart en vrede in Europa. "In zelfvertrouwen kunnen wij aan onze Europese samenwerking blijven bouwen." 

Slotstand indices 24 december 2012/week 52: AEX 344,52; BEL 20 2.477,22; CAC 40 3.652,61; DAX 30 7.636,23; FTSE 100 5.954,18; SMI 6.889,54; RTS (Rusland) 1.516,02; DJIA 13.139,08; Nasdaq 100 2.658,05; Nikkei 10.080,12; Hang Seng 22.541,18; All Ords 4.645,60; € $1,3189 goud $1658,40 dat is €40.394,32 per kg.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.