UPDATE24012015/256 Nederlandse politiek wil de geldkraan niet opendraaien

Laat ik dit blog beginnen met een uitspraak die mij bekend voorkwam. Waar had ik die eerder gehoord of gelezen. Ja, ………….. inderdaad… ik heb het zelf geschreven in dit blog al meer dan een half jaar geleden. De bevolking heeft geen vertrouwen in de politiek meer en vindt ze onbekwaam de complexe problemen waarmee Europa wordt geconfronteerd op te lossen. Ik onderschrijf deze uitspraak nog altijd. Europa ontbeert een visie op de toekomst.

Ik weet niet hoe en waar ik onze minister van Buitenlandse Zaken, Bert Koenders, moet plaatsen. Ik doel op het uitvoeren van de doodstraf van Ang Kiem Soei (1952). Hij was een Nederlander die in Indonesië de doodstraf kreeg, nadat hij werd schuldig bevonden aan betrokkenheid bij grootschalige XTC-productie. Ang Kiem Soei werd geboren in Nieuw-Guinea en was etnisch Chinees. In 1975 kwam hij naar Nederland, waar hij in Utrecht ging wonen. Voor een zakenreis vertrok hij naar Indonesië. In 2002 vond een politie-inval plaats bij een fabriek, waar 15 duizend XTC-pillen per dag konden worden geproduceerd. Bij deze inval werd een vriend van Ang Kiem Soei doodgeschoten. Ang werd daarna in Jakarta gearresteerd. Hij werd, door het OM aangewezen als de grote man achter de schermen van het XTC-laboratorium en in de media aangeduid als de XTC-koning. Zelf heeft Ang altijd ontkend betrokken te zijn geweest bij de productie van XTC. Zijn verweer was dat hij slechts voor zaken en om te gokken in Indonesië was, en dat zijn doodgeschoten vriend de werkelijke leider van de XTC-bende was. De Nederlandse regering heeft zich ingezet om de uitvoering van de doodstraf te voorkomen. Rutte heeft het in Indonesië bij de autoriteiten aan de orde gesteld en de Koning heeft drie dagen voor de executie nog gebeld met de Indonesische president. Dat is zwaar geschut voor iemand waarvan niet helemaal duidelijk is wat zijn positie precies was bij de enorme productie van XTC in Indonesië. De relaties van Nederland met wat nu de staat Indonesië is dateert van het eind van de 16e eeuw. Dat was kort voor de oprichting van de Vereenigde Oostindische Compagnie, die toen onder meer op Java enkele bezittingen en in de Molukken een aantal eilanden bezat. Na de nationalisatie van de VOC in 1798 gingen die over op de toenmalig Bataafse Republiek. De naam Nederlandsch-Indië kwam bij de VOC in de jaren 1620-1622 al voor, als 'Nederlandsch-India'. Nederlands-Oost-Indië was vanaf 1816 de gebruikte officiële benaming voor alle in de Indische Archipel door de Nederlandse staat gekoloniseerde gebieden. Op 17 augustus 1945 (2 dagen na de capitulatie van Japan, waarmee de Tweede Wereldoorlog voorbij was) riep Soekarno de Republik Indonesia uit. Tijdens de Tweede Wereldoorlog had de Nederlandse regering in Londen beloftes gedaan over de zelfstandigheid voor Nederlansch-Indie. Deze beloftes werden geformuleerd in de radiotoespraak voor radio Oranje door koningin Wilhelmina op 7 december 1942. Het koloniale bewind van Nederland over wat nu heet Indonesië is dus al 70 jaar geleden beëindigd. Het is een land met een eigen structuur, strafrecht, cultuur en religie(s). Wij hebben de doodstraf afgeschaft, wij stoppen mensen tot aan hun dood op in een psychiatrische kliniek en dat vinden wij humaan. Overal in de wereld worden (on)schuldige mensen vermoord en daar hoor je nooit wat over. In een aantal landen die in Zuid-Oost Azië liggen bestaat de doodstraf nog altijd en wordt ook uitgevoerd.

De onderliggende argumenten van het besluit van de Board van de SCB om de CHF te ontkoppelen van de EUR zijn door mij, in het vorige blog, onderbouwd op de mededeling van de Zwitsers dat zij hun handen vrij wilden hebben ten aanzien van het beleid van de ECB. Dat leek mij logisch mede doordat er vorige week nog sprake was van verschillen van mening over het door de ECB te voeren monetaire beleid tussen de groep Merkel en de groep Draghi. Er speelde echter nog een veel meer voor de hand liggende reden en dat was het feit dat door de dalende koers van de euro het verschil in waarde met de CHF was opgelopen tot 15%. Dat verschil werd onhoudbaar. In feite had de CHF 2 jaar geleden al gerevalueerd moeten worden, maar de Zwitsers vonden een goedkope valuta, evenals de Japanners en Chinezen, aantrekkelijk voor de exporterende bedrijven. En dat is wel de realiteit geweest. Dat de industrie nu moord en brand schreeuwt is begrijpelijk en verklaarbaar. In diezelfde alinea heb ik gewezen op enige onrust op de financiële markten over mogelijk ook andere landen die zich willen ontkoppelen van de EUR. Het gaat dan om de Deense kroon. Monetaire autoriteiten ontkennen dat aan alle kanten maar de markt is daardoor niet gerustgesteld. Scandinavische banken en de Deense overheid bezweren dat het onwaarschijnlijk is dat die koppeling verdwijnt, maar de speculatie gaat door. "We hebben de benodigde instrumenten om de koppeling te behouden", zegt de Deense centrale bank. De Deense centrale bank hanteert een doel van ruim 7,46 Deense kroon voor één euro. Naar boven en naar beneden mag de koers 2,25% afwijken. De bank kan ook steun inroepen van de Europese Centrale Bank als dat nodig is. De centrale bank van Denemarken reageerde met het nog onaantrekkelijker maken geld in Denemarken te stallen. De depositorente ging verder omlaag, van -0,05% naar -0,2%. De stap kwam als een verrassing voor de markt, omdat er geen vergadering van de centrale bank gepland stond.

Eind december meldde ik reeds dat er zwaar weer op komst was voor het warenhuis V&D. Deze week werd er meer over bekend. DFT: V&D grijpt hard in om de winkelketen weer op de rails te krijgen. Er komt een nieuwe topman, de directie wordt vervangen en de keten gaat op grote schaal reorganiseren. Experts verwachten dat V&D nog dit jaar wil aankondigen dat er tenminste tien vestigingen zullen sluiten. De maatregelen die V&D aankondigt geven het beeld van een gevecht op leven en dood. Zo gaat het mes fors in de personeelskosten. Het personeel wordt gevraagd 5,8% van zijn loon in te leveren. Dat staat helemaal dwars op de toezegging van vorige maand dat de medewerkers een loonsverhoging van 1% zouden krijgen. Vakbond CNV Dienstenbond is geschrokken. "Dit is buitenproportioneel en biedt bovendien geen enkele structurele oplossing voor de problemen waar V&D mee kampt", aldus bestuurder Martijn den Heijer. Daarnaast zullen de arbeidsvoorwaarden worden versoberd. De voorwaarden die voor nieuwe medewerkers gelden, zullen ook gaan gelden voor huidige medewerkers. Op het hoofdkantoor in Amsterdam komen dit jaar 50 van de 450 arbeidsplaatsen te vervallen. Verder kondigt V&D alle huurcontracten te gaan heronderhandelen, met als doel de huurlasten permanent te verlagen. De winkelketen, die in handen is van de Amerikaanse investeerder Sun Capital, lijdt al jaren verlies. De problematiek is dat het bestedingsgedrag aan het veranderen is. De consument koopt meer in webshops en laat de winkels links liggen. Of gaat via internet op zoek naar de beste prijs. En dan zijn er nog de prijsvechters als Primark en Action die met snel wisselende assortimenten een nieuwe generatie consumenten aantrekt. Het warenhuissegment incl winkelreuzen voeren koerswijzigingen door of zijn dat van plan. Zo stopt de Bijenkorf met winkels die vooral op mode gericht zijn. Blokker neemt zijn 600 winkels op de schop. Ook de Hema is bezig met een grote ombouwoperatie. Er komen zo'n 600 nieuwe producten in het assortiment, en even zoveel artikelen verdwijnen van de schappen. Nieuwe producten moeten beter opvallen en er komen 'blijmakers' in het assortiment. "Het oude Hema-gevoel moet wel overeind blijven. De Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam (HEMA) werd in 1926 opgericht. De eerste winkel stond in de Kalverstraat in Amsterdam. De artikelen werden verkocht tegen eenheidsprijzen van 25 en 50 cent. In 1928 werd het prijzenaanbod uitgebreid met bedragen van 10 cent, 75 cent en één gulden. Eigenaar van de HEMA is de Britse investeringsmaatschappij Lion Capital.

Twee oudgedienden uit de monetaire wereld hebben begin van deze week van zich laten horen. Zij uiten krachtige taal over het monetaire beleid van de ECB. Misschien ook wel persoonlijk aan het adres van de Italiaan Mario Draghi. DFT: Eerst de oud-president van DNB, Nout Wellink. Hij stelt dat het voor onze koopkracht goed nieuws is dat de prijzen dalen. De Europese Centrale Bank moet dan ook niet proberen om de huidige deflatie te bestrijden. „Ik denk dat de inflatie de komende jaren lager zal liggen. Dan komt er nog de daling van de olieprijzen bij. Daar moeten we buitengewoon dankbaar voor zijn.” De prijzen in de eurozone zijn in december met 0,2% gedaald en in Nederland 0,1%. Formeel zitten we daarmee in deflatie, een scenario dat economen doorgaans proberen te voorkomen. Ter discussie staat het monetaire beleid van de ECB om voor elf honderd miljard aan staatsleningen van eurolanden te gaan kopen. Op dit moment wordt over de besluitvorming gespeculeerd, er is nog niets zeker. Deze stimulans zou de inflatie juist moeten aanwakkeren. Wellink, jarenlang bestuurder van de ECB, ziet er niets in. „De diagnose is verkeerd”, aldus de oud-centrale bankier. Hij denkt niet dat we langjarig in deflatie terechtkomen. Volgens Wellink is de angst dat consumenten hun aankopen uitstellen en bedrijven niet meer willen investeren niet terecht. Sterker nog, het is een mooie koopkrachtmeevaller dat de prijzen onder druk staan. „Ik moet er niet aan denken dat de ECB erin zal slagen om het prijspeil met twee procentpunten omhoog te krijgen, terwijl er verder geen verbetering van de economische situatie ontstaat. Dan gaan we er allemaal 2% reëel op achteruit.” De voormalig bestuurder van de Bank of England, Mervyn King, waarschuwt dat naar zijn mening 'meer stimulans van centrale banken niet gaat helpen om de wereldeconomie weer op stoom te krijgen. King is meer bezorgd over de voortdurende zwakte aan de vraagkant van de economie. "Dáár moeten we ons zorgen over maken", zei hij in een speech voor de London School of Economics. "We hebben waarschijnlijk het grootste monetaire stimuleringspakket ooit achter de rug en nog is er niets verbeterd aan de vraag." Meer monetaire stimulering lijkt dan ook niet de oplossing, aldus King, die tot 2013 voorzitter was van de Bank of England. "Er zijn grote onevenwichtigheden tussen landen en binnenlanden. Simpelweg de rentes verder verlagen of meer stimuleren gaat dat probleem niet oplossen." King spreekt uit ervaring over QE, want onder zijn leiding kocht de BoE voor £375 miljard aan staatsleningen tussen 2009 en 2011. Mijn vraag is of er nog wel voldoende vertrouwen is om honderden miljarden euro's in de markt te pompen zonder dat dat tot chaos leidt. Ja, het beleggersgilde zal staan te juichen, maar dat kan geen argument zijn om een zo ingrijpende maatregelen door te voeren. Marktvorsers verwachten dat Draghi niet meer terug kan. Hij zal moeten doorregeren. Ook het IMF deed deze week nog een duit in het zakje door de verwachtingen voor de groei van de wereldeconomie met 0,3% naar 3,5%. In de eurozone, behalve Spanje (waar het wel beter gaat), blijven de investeringen achter en dreigt de deflatie waardoor de groeiverwachting door het IMF is bijgesteld naar 1,2% (-0,2%). Daarbij komt ook nog dat de positie van Rusland als handelspartner zal verslechteren, als gevolg van de gedaalde olieprijs en de door het Westen opgelegde financieel/economische sancties. De groei is gecorrigeerd van +0,5% naar -3%. Het IMF doet een interessante uitspraak over de gevolgen van de dalende olieprijzen. In de VS zullen consumenten door het dalende prijsniveau meer gaan consumeren, terwijl in de eurozone alles ingezet gaat worden om het prijsniveau te laten stijgen. Ik blijf van mening dat de verantwoordelijkheid voor het financieel/economische beleid in Brussel ligt. Het is een politiek dossier waarvoor de regeringleiders verantwoordelijk zijn. In feite ondersteunt de ECB zo een beleid, maar kan en mag in geen geval zich met de uitvoering bezig houden. Maar kennelijk voelt Draghi zich daartoe geroepen, terwijl de politici zich in hun zetels achterover leunen. Als er op heel korte termijn geen toekomstvisie wordt vormgegeven voor Europa in relatie tot de financieel/economische realiteit, worden de burgers het kind van de rekening. Alle mediaaandacht die Draghi heeft gekregen voor het monetaire beleid dat hij gaat voeren maakt hij de burger onzeker. En terecht. Uit een onderzoek van de Telegraaf blijkt dat steeds meer Nederlanders met een spaarrekening op zoek zijn naar een andere bestemming voor hun geld, nu dit op de bank nauwelijks nog rente oplevert. Ruim vier op de tien spaarders geeft aan een deel van het geld op te willen nemen nu duidelijk wordt dat de rente de komende maanden alleen nog maar verder gaat dalen en onder 1 procent gaat zakken. Het advies om het spaargeld te investeren in zonnepanelen, lijkt vanuit de duurzaamheid aantrekkelijk, maar vanuit het rendement niet. Nu de stroomkosten de neiging hebben te dalen wordt de terugverdientijd steeds langer. Dat geldt trouwens ook voor panelen die al geplaatst zijn. Een tweede advies om te beleggen heeft ook zo zijn onzekere kanten. Stel, iemand belegt in 10 jaars Nederlandse Staat. De effectieve rente daarvan is <0,4%. Stel je koopt nu de 3½% Nederlandse Staat aflosbaar per 15 juli 2020. Daar betaal je voor €1190,70 (plus transactiekosten). Je koopt dus een obligatie die over 5½ jaar €1.000 oplevert. Je krijgt dan aan rente 5,5x€35=€192,50. Het netto rendement is dus 0%. Dat is dus een slecht alternatief. Zo gemakkelijk is het niet een aantrekkelijk rendement voor het spaargeld te vinden. Edele metalen, zijn fors aangetrokken deze maand, maar eind volgende maand kan de notering van goud zo maar $100 per 31,1034768 gram lager zijn. Mark my words!

NOS: Een meerderheid in de Tweede Kamer is tegen het plan van de Europese Centrale Bank (ECB) om staatsleningen op te kopen van eurolanden. VVD, PVV, CDA, SP en ChristenUnie willen niet dat de obligaties van probleemlanden voor rekening van andere eurolanden komen. Door deze zogenoemde 'quantative easing' zou er bij de banken geld vrij moeten komen voor investeringen en kredieten voor bedrijven. Regeringspartij VVD vindt het onverstandig om de risico's te spreiden over de hele eurozone: de plannen van de ECB mogen er niet toe leiden dat het ene land opdraait voor de verliezen op staatsleningen van andere landen. De VVD-fractie in de Tweede Kamer vindt het prima als andere landen Nederlandse obligaties opkopen, maar andersom voelt hij er weinig voor. 'We moeten de Nederlandse belastingbetaler niet verantwoordelijk maken voor de risico's die bijvoorbeeld de Italiaanse staat loopt.' Maar wat de Nederlandse politiek ervan vindt wordt bij de besluitvorming van de ECB niet meegenomen. De centrale banken hebben hun eigen verantwoording voor het monetaire beleid. Ij wat tot nu toe naar buiten is gekomen wil de ECB de geldkranen opendraaien om daarmee de rente nog verder te laten dalen (de rente staat op nu op 0,15% en het tienjarig papier staat al <0,5%), de koers van de euro omlaag te krijgen, de export van goederen en diensten naar landen buiten de eurozone concurrerender te maken (de andere zijde van de medaille is dan dat onze import van buiten de eurozone duurder wordt) en de economische groei in de eurozone zou door de aankoop van staatsleningen door de centrale bank(en) moeten kunnen gaan aantrekken. In Nieuwsuur werd dinsdagavond ook aandacht aan dit onderwerp besteed (door investeringen). Noud Wellink en de Duitse topeconoom Hans-Werner Sinn zien niets in de plannen van de ECB, zoals ze nu bekend zijn. Sinn gelooft niet in de goede bedoelingen van Draghi. Het enige wat Draghi nastreeft, zegt hij, is het overeind houden van de banken en de Zuid-Europese landen te behoeden voor een default. Draghi wil de rente zo extreem laag houden om te voorkomen dat ze failliet gaan. Of de ECB zelf papier gaat opkopen dan wel dat laat doen door de nationale centrale banken, de verliezen worden uiteindelijk omgeslagen over alle EU-lidstaten. Kwantitatieve verruiming heeft in alle varianten tot gevolg dat de Noordelijke lidstaten de verliezen gaan betalen van de Zuidelijke landen. Wellink stelt dat de diagnose van de problemen en het medicijn dat daarvoor wordt gegeven, niet gaan leiden tot een gezonde economie. In den beginne werd het beleid van de ECB gevoerd op basis van unanimiteit (eenstemmigheid), later werd dat consensus en tegenwoordig worden besluiten genomen bij meerderheid van stemmen. Omdat er meer armere eurolanden zijn dan welvarender landen, zijn de besluiten 'gekleurd' en dat komt Draghi goed uit. Politici en centrale bankiers moeten niet al 'te enthousiast' worden over het beleid van de ECB, zegt de Oostenrijkse centralebankpresident Ewald Nowotny. "Men moet naar de lange termijn kijken en niet overenthousiast worden over één vergadering". Op de financiële markten wordt breed verwacht dat de ECB een omvangrijk opkoopprogramma voor staatsleningen (QE) zal aankondigen. De spanning is de laatste weken flink opgebouwd in de markt, en het uitblijven van een pakket zou een fikse teleurstelling zijn. Het is voor mij volstrekt een raadsel waarom deze centrale bank directeur 20 uur voor de persconferentie naar buiten komt met deze uitspraak. Wordt dat gestuurd vanuit Berlijn of Frankfurt of is dit een uitspraak vanuit Wenen, die stoom wil afblazen? Ik heb geen flauw idee hoe de pionnen er op dit moment voorstaan! De politici kijken stuurloos toe hoe Draghi zich in allerlei bochten moet wringen. Er zijn gerede twijfels of de banken zitten te wachten op nieuw geld. Bij de laatste veiling van de ECB schreven banken maar mondjesmaat in voor een vierjarige lening (TLTRO) tegen 0,15%. De banken kunnen het geld nergens kwijt: de vraag naar investeringskredieten blijft achter en wat doe je dan met overtollige liquiditeiten? Ja, er zal wel vraag zijn naar kredieten maar die vraag komt uit zwakke sectoren van bedrijven waar verliezen moeten worden gefinancierd. V&D zal wel wat kunnen gebruiken, maar zit de markt daarop te wachten? Het is niet te hopen. De ECB wil de Amerikaanse slag ook maken, die na zes jaar, waarin $4.000.000.000.000, in de markt werd gepompt, dat erin resulteerde dat de groei weer aantrok. Draghi zou zich in eerste instantie willen beperken tot tussen de €500 en €1000 mrd. Maar diezelfde aanpak werd na 20 jaar een fiasco in Japan, dat daardoor nu een gigantische staatsschuld zit. Aan het TV-programma kwam ook de oud-ECB president, de opvolger van Wim Duisenberg, Jean-Claude Trichet aan het woord. Wat mij daarvan is bijgebleven is dat hij een aantel keren het woord 'vrienden' herhaalde. Ja, de lidstaten van de eurozone zijn elkaars vrienden en daarom zullen de Grieken ons alle uitstaande leningen terugbetalen. Alleen het argument dat hij daarvoor gebruikt deugt niet: de belastingbetalers van de eurozone hebben geen €240 mrd aan leningen aan Griekenland gegeven. Die leningen waren gegeven door het Europese bankwezen, voornamelijk Duitse en Franse banken. Merkel voorzag dat er een aantal banken zouden omvallen als Griekenland niet aan haar verplichtingen zou kunnen voldoen. De Brusselse politiek heeft toen besloten dat de eurolanden die bankleningen zouden overnemen, inclusief het aangetast terugbetalingsrisico. Daarvoor werden noodfondsen opgericht die de Grieken geld leenden, dat ze moesten aanwenden om bankleningen terug te betalen aan de Westerse banken. Dat is allemaal over de hoofden van de belastingbetalers besloten. Om dan nu te zeggen 'dat was een vriendendienst' is ver weg van de realiteit.

ECB-voorman Mario Draghi heeft op 22 januari 2015 een omvangrijk opkoopprogramma van staatsobligaties (QE) aangekondigd. De ECB zal in maart per maand leningen opkopen bij banken om de economie te stimuleren en de inflatie aan te jagen. Die aankopen lopen in ieder geval tot september 2016. Als het 'nodig' is zal de opkoop worden gecontinueerd. De ECB zal per maand €60 miljard aan obligaties bij banken gaan opkopen, waarmee een totaalbedrag van €1140 miljard is gemoeid. Deze kwantitatieve verruiming, ook wel QE genoemd, moet de inflatie in de eurozone die veel lager is dan de doelstelling een steun in de rug geven. Een klein deel van de risico's wordt gedeeld door alle eurozone landen, de rest (80%) is voor de centrale banken van de lidstaten zelf. Dat was een tegemoetkoming aan de vier (van de 19) dissidenten in het bestuur die 'tegenstemden'. Ik schrijf wel tegenstemden, maar er is helemaal niet over het voorstel van Draghi gestemd. De koppen 'voor' en de koppen 'tegen' zijn geteld. Met QE krijgen banken nog meer ruimte voor kredietverlening, de ECB koopt de obligaties immers van hen. Bijkomend positief effect zou een daling van de waarde van de euro moeten zijn. Op de aandelenmarkten werd enthousiast gereageerd op het aangekondigde monetaire beleid van Draghi. De herfinancieringsrente ging in september omlaag naar het historisch lage niveau van 0,05% en blijft daar op staan. De depositorente blijft 0,2% negatief, wat inhoudt dat financiële instellingen rente moeten betalen om middelen bij de ECB onder te brengen. Alle Europese aandelenbeurzen, behalve Zurich, sloten in het groen. De euro kwam tegenover de dollar flink onder druk en gleed weer door de $1,15 heen. Verder liepen de obligatie- en aandelenkoersen op.

President Klaas Knot van De Nederlandsche Bank heeft niet ingestemd met het stimuleringspakket van de Europese Centrale Bank. Hij was één van de vijf tegenstanders in het ECB-bestuur. Mario Draghi heeft enige concessies aan de tegenstanders. Dat was voor Knot en vier anderen onvoldoende reden om akkoord te gaan met het pakket van €1100 mrd. Naast Knot waren de andere tegenstanders de Duitsers Jens Weidmann en Sabine Lautenschläger, de Est Ardo Hansson en de Oostenrijker Ewald Nowotny. De ECB gaat grootschalig staatsleningen opkopen. De risico’s daarop worden slechts voor 8% gedeeld. Verder dragen de nationale centrale banken de risico’s van de staatsobligaties van hun eigen landen. [Er zijn 2 data: 8% van de risico’s worden door alle 19 eurolanden gedragen en 80% is voor de nationale centrale banken. Volgens mij is dit een flut-afspraak van Draghi, want hoe wordt dat in de praktijk uitgevoerd? Land A raakt in default, een aantal banken gaan failliet, de nationale centrale bank van land A zit vol met zo goed als waardeloze staatsleningen. Wie draagt de risico’s? Land A zegt de ECB, maar land A is blut. Dat is dus een toezegging van Draghi aan de tegenstemmers van likmevestje.] De centrale bankiers vreesden heftige politieke debatten in hun eigen land over het delen van risico’s. In Nederland sprak een meerderheid van de Tweede Kamer zich al uit tegen risicodeling. Bij tegenstanders van de stimulans bestaat veel twijfel over de noodzaak ervan en de effectiviteit. Momenteel is er lichte deflatie in de eurozone, maar die is veroorzaakt door de dalende olieprijzen en zou dus volgens critici niet gevaarlijk zijn. De aankoop van staatsobligaties stuit vooral in Duitsland op veel verzet. De reacties na de bekendmaking van de voorgenomen opkoop van staatsobligaties heeft veel kritisch commentaar opgeleverd. De vraag is of hier een staatsgreep heeft plaatsgevonden door een niet-democratisch gekozen autoriteit binnen de EU. Gaat het wel over verdere verruiming van liquiditeiten voor de banken? Er zijn twijfels of de banken wel zitten te wachten op nog meer geld, dat ze bij de ECB kunnen stallen tegen een negatieve rente van 0,2%? Is inflatie/deflatie niet veel te hoog op de monetaire agenda gezet. Ik hoorde deskundigen zelfs openlijk zeggen dat de werkelijke reden van deze enorme geldoperatie is de rente laag te houden om zo de problemen van zwakke landen en zwakke banken op te schuiven. De enige reden zou zijn dat Draghi zich profileert als de redder van de Zuid-Europese landen. Hij neemt klakkeloos aan dat iedere maand €60 mrd aan staatsobligaties te koop zijn. Misschien wel van de zwakke landen, maar of de Noord-Europese landen meespelen is maar zeer de vraag. Bij zo'n grote opkoper gaan de obligatiekoersen stijgen en daalt de rente nog verder. Draghi versterkt met dit beleid het beeld dat de eurolanden een munt hebben die 'niks' kost en geen rendement oplevert. Nu al haalt de Staat renteloosgeld uit de markt. Wat moeten we dan doen met de €1100 mrd waarmee Draghi de geldmarkt nog verder wil verruimen. De markten reageerden enthousiast op het nieuwe geld dat op de markt beschikbaar komt. Daarmee kan 'lustig' verder gespeculeerd worden op de financiële markten. Dat is beslist niet een van de doelstellingen die de ECB moet uitvoeren. Maar de Nordic-landen moeten juist het hoofd bieden aan een Europese Centrale Bank die de euro omlaag drukt. Voor Finland, dat de euro voert, is een concurrentievoordeel in de vorm van een goedkopere munt welkom voor de economie. Maar in bijvoorbeeld Denemarken is het een ander verhaal. De Deense centrale bank van het land heeft deze week al twee keer de rente verlaagd, naar min 0,35% nu. Op die manier hoopt de bank het onaantrekkelijker te maken om geld te steken in de Deense kroon, en de munt zo te verzwakken. De vraag is of deze operatie wel goed is voor de euro. Iedereen kent nog wel de uitspraak, die Draghi op 26 juli 2012 deed: “De ECB is bereid om alles te doen wat nodig is om de euro te beschermen”. Is hier sprake van bescherming of juist uitholling? We moeten in de overweging wel meenemen dat Draghi zover gaat omdat hij van de regeringsleiders geen tegenspel (behalve dan van Merkel) krijgt voor het uitvoeren van zijn plannen. Stoot hij hiermee Merkel van haar troon? De zwakkere eurolanden zien in Draghi de 'Redder van Europa', die alles doet om de eurozone te redden van de ondergang. Maar hij manoeuvreert wel op de rand van de afgrond. Als zijn operatie slaagt, waar ik niet vanuit ga, dan wordt hij de President van Europa.

Klaas Knot, de president van DNB, bevestigt dat hij tegen de miljardensteun aan de banken heeft gestemd. Hij is niet overtuigt van de effectiviteit van de operatie. In Buitenhof zei hij daarover dat van de opkoop van staatsobligaties van Nederlandse banken, weinig verwacht moet worden. De ECB richt haar pijlen vooral op de pensioenfondsen. Daar plaats ik wel een kanttekening bij: door de dalende rente zal de dekkingsgraad verder afnemen, hetgeen de pensioenuitkeringen verder onder druk zal zetten. Als pensioenfondsen staatspapier gaan verkopen maken ze een grote koerswinst. Maar dan …..Knot hoopt dat de pensioenfondsen de vrijkomende gelden gaan beleggen in investeringen. Maar dan zullen er wel garanties moeten komen en een aantrekkelijk rendement. En nu juist dat zie ik nog niet gebeuren. Er is nog een ander aspect aan QE waaraan weinig aandacht is besteed. Het succes van QE in de VS is toe te schrijven aan het feit dat de financiële markten werden overspoeld met geld uit de monetaire financiering, waardoor de koersen sterk zijn gestegen. Die winst is voor een groot deel in handen gekomen van de rijken en nauwelijks bij de armen. Rijken werden erdoor rijker en de armen in de VS werden relatief gezien nog armer. Knot beaamt dat de vorming van zeepbellen, als gevolg van de verruiming van de markt met €1140 mrd, kan eindigen met zeepbellen die imploderen. Monetaire financiering veroorzaakt ook (ongewenste) bijwerkingen. Terugkijkend op het gevoerde monetaire beleid onder president Mario Draghi, moet worden geconcludeerd dat, op QE na, alle ingezette monetaire tools niet hebben geleid tot het beoogde resultaat. QE is een 'paardenmiddel' dat wordt ingezet om deflatie te bestrijden en om de economie in de eurozone aan te jagen. Maar is er wel sprake van deflatie? Knot zegt dat de laatste cijfers aangeven dat we ons bevinden in de meeste kleine negatieve inflatie (-0,1%), die mogelijk is. Wel ziet hij de gedaalde olieprijs als een kadootje waar we optimaal van moeten profiteren. De vraag is echter of de economie weer op stoom gaat komen door overtollig geld in de markt te gaan pompen? Volgens Knot hebben de Nederlandse banken voldoende geld in kas om aan een vraag naar investeringskredieten te kunnen voldoen. Dan vraag ik mij af, geen gevaar voor deflatie, geen directe behoefte bij de banken naar meer geld, waar heeft de meerderheid van het Bestuur van de ECB dan over gestemd? Knot had liever gezien dat er onderzoek zou worden gedaan naar de oorzaak van de lage inflatie. Kennelijk leest Klaas Knot mijn blog niet want dan had hij geweten waarvan het dalende prijsniveau moet worden gezocht: gebrek aan visie op de toekomst op economisch, financieel, sociaal en fiscaal terrein. Draghi is in feite niet meer dan een uitvoerder van een beleid dat de 19 regeringsleiders van de eurozone nooit hebben vormgegeven. Onze politieke leiders staan stil bij het Europa van de 28 nationale staten en zetten geen enkele stap voorwaarts naar een Politieke Unie, dat als fundament kan dienen voor de Muntunie. Er moet een toekomstvisie komen dat het vertrouwen krijgt van het bedrijfsleven en van de burgers. Uiteindelijk moet de politiek een stap achteruit zetten om plaats te maken voor Europese bestuurders. Over de verkiezingen in Griekenland zei hij dat de Grieken al uitstel van betaling hebben gekregen en ook een renteverlaging op de schulden aan het Europese noodfonds. Dat zal zo zijn maar is dat relevant. Het maakt de lijdensweg die de Grieken moeten afleggen alleen maar langer. Je bent in een martelgang terecht gekomen en halverwege krijg je te horen dat de afstand en de daarvoor benodigde tijd wordt verdubbeld. Sta je daar dan over te juichen of word je agressief?

Europa staat op het punt een historische beslissing te nemen. De geldpersen gaan aan! Om de kwakkelende economie extra te stimuleren gaat de Europese Centrale Bank geld scheppen. De Europese Centrale Bank heeft een 'geloofwaardig' pakket gepresenteerd. Wel is het opletten dat de toch al aanwezige schaarste op de obligatiemarkten nu verder aangewakkerd wordt, zegt Vincent Juvyns, wereldwijd beleggingsstrateeg van JP Morgan Asset Management. “Ik denk dat de ECB een geloofwaardige move heeft gedaan", zegt Juvyns. Hij leidt dat af aan de reactie op de markten, waar aandelen hoger koersten en obligatierentes verder daalden. "Het is ook belangrijk dat de ECB geloofwaardig is, want de rol van centrale bankiers ligt her en der onder vuur, dus dan moet je wel overtuigend zijn." Nu krijgt de ECB dus "een zeker applaus van de markten", zegt Juvyns. "Voor aandelen en obligatiemarkten lijkt het goed uit te werken. Of het pakket ook voor de reële economie zal helpen, moet nog bewezen worden. Waarschijnlijk helpt het wel in de zin van een lagere euro en lagere financieringskosten voor bedrijven." Voor een deel zal de economische impuls echter ook van consumenten moeten komen. "Het ligt voor de hand dat de rendementen op spaarrekeningen nog lager zullen worden. Dus de ECB hoopt op deze manier ook spaarders aan te moedigen om weer meer risico te nemen met hun geld door het te beleggen. [Dat is een wat vreemde redenering. Door de uitbreiding van de liquiditeiten vliegen de aandelenkoersen omhoog, vormen in deze omstandigheden, en vormen ‘bubbles’ , de risico’s nemen dus toe en dan zegt Juvyns dat spaarders risicovoller moeten gaan beleggen. De logica ontgaat me, maar je er zijn altijd beleggers in de markt die op het hoogste punt van de markt instappen.] Of het uit te geven.” Juvyns benadrukt wel dat de impuls die van QE uit zal gaan in Europa kleiner zal zijn dan in de VS. “Dat komt doordat Amerikaanse bedrijven zich veel meer via de markt financieren dan Europese. Lagere rentes werken daarom in de VS veel sneller door voor bedrijven. In Europa werkt dat alleen met vertraging door.” Daarnaast is er, onder meer door een lagere uitgifte, al een soort schaarste van verhandelbare staatsobligaties ontstaan op de obligatiemarkt. “Nu de ECB nog meer die markt op gaat als koper, wordt die schaarste verder aangewakkerd.” Beleggers doen er dus goed aan de waarderingen van obligaties goed in de gaten te houden, aldus Juvyns. [ Hier zegt hij dus nog verder stijgen, voor zover dat mogelijk is want de rente ligt al dicht tegen de 0% aan.]

Fondsmanager John Pandtle van het Amerikaanse Eagle Asset Management stelt dat het grootschalige obligatieopkoopprogramma van ECB-president Mario Draghi noodzakelijk is om het deflatiegevaar te beteugelen. QE kan de Europese economie bovendien een opkikker geven. Hoewel Pandtle zich op de Amerikaanse aandelenmarkt richt, heeft hij recht van spreken. De VS heeft immers al voor enkele biljoenen staatsobligaties opgekocht. „Als QE in Europa maar half zo effectief is als in de VS, kan het een trend changer' zijn voor de economie.” De vraag of de Europese economie dit jaar dankzij het opkoopprogramma sneller zal groeien dan de 1-1,2% die belangrijke instituten nu voorspellen, durft de fondsbeheerder niet te beantwoorden. „Daarvoor is het te vroeg.”

Dit is de grootst mogelijke onzin. Draghi gaat €60 mrd staatspapier per maand tot september 2016 opkopen, maar hij heeft geen flauw idee wat er met dat geld gaat gebeuren. De kans is groter dat de extra liquiditeiten naar de beurzen verdwijnen, waardoor de koersen verder zullen stijgen, dan dat het wordt aangewend voor investeringskredieten in de eurozone. Investeringen zijn hard nodig maar dan zullen de politici eerst kleur moeten bekennen over wat de status van de EU wordt. Een Europa van 28 lidstaten, 28 regeringsleiders, 28 kabinetten, 28 parlementen, 28 nationale belangen, 28 begrotingen, 28 naties met -veelal te hoge – staatsschulden dat wordt nooit iets. Wat zeker wel aan de orde komt is dat door dit beleid van de ECB de schulden van de zwakke eurolanden worden gedeeld met de vermogens van de sterkere eurolanden. Wij gaan dus meebetalen aan de Griekse, Italiaanse, Franse, Portugese en Cyprische schulden. Dat is de opzet van Draghi en daarmee heeft een meerderheid binnen het ECB-bestuur ingestemd. In die val zijn Duitsland en Nederland getrapt. Ik zeg het erg cynisch maar daar gaan onze spaarcentjes en onze opgebouwde pensioenreserves. En wat krijgen we ervoor terug? Waar de regeringsleiders het af laten weten (het bouwen van een gemeenschappelijk politiek Europa) forceert Draghi dat in een handomdraai en niemand in Brussel geeft een kick. Ik begrijp wel dat de Europese regeringsleiders zich op de achtergrond hebben gehouden en het hebben laten gebeuren opdat ze, in een latere fase, tegen hun achterban kunnen zeggen dat ze door Draghi op 22 januari 2015 voor een voldongen feit zijn geplaatst en dat, als gevolg van de dwang vanuit de ECB, de 19 eurolanden hun soevereiniteit moeten overdragen aan Brussel. Deze dag zal de geschiedenisboekjes ingaan als het keerpunt in Europa. Als onze banken er al toe overgaan staatspapier aan de ECB te verkopen (door de lage rente wordt de verkoopopbrengst hoog) dan komt het bij banken terecht die dat voor een lage rente aan consumenten en bedrijven kunnen uitlenen. Nog nooit eerder paste Europa dit middel toe. Gratis geld de economie in pompen klinkt aantrekkelijk maar is ook zeer omstreden. In EenVandaag waarschuwden de economen Geert Noels en Jaap van Duijn voor de risico’s. Zij stellen dat de ECB vooral zwakke eurolanden wil helpen en daarbij negeert dat de Europese economie met al dat gratis geld juist afstevent op een nieuwe crisis. Die aangekondigde geldexplosie van €1.140 mrd leidt ons naar averechtse gevolgen. Wij krijgen een rad voor de ogen gedraaid. Het spaargeld en onze pensioenen zullen erdoor ontwaarden. Het kan het begin zijn van een hyperinflatie. Het is een wanhoopsdaad van een technocraat, die geen democratische status heeft, maar wel een geheime agenda. Martin Visser, economisch commentator en journalist van de Telegraaf reageerde met de uitspraak dat het grote verschil in de aanpak van in crisis in 2009 is, dat direct daarna een grote zuivering in het Amerikaanse bankwezen heeft plaatsgevonden en dat de problemen van de Europese banken zijn vooruitgeschoven en dat beleid wordt in 2015 en 2016 door Draghi doorgevoerd. Er moeten in Europa banken gaan omvallen om de sector te kunnen saneren, maar de daarvoor verantwoordelijke autoriteiten laten dat niet gebeuren. En de rekening die daarvoor betaald gaat worden is hoog, misschien wel extreem hoog, misschien is er sprake van, wat in het casino heet, alles of niets.

Het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve, verhoogt waarschijnlijk medio dit jaar de rente. Dat voorspelt Christine Lagarde, de directeur van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), op het World Economic Forum in het Zwitserse Davos. ,,Onze verwachting is dat de renteverhoging eerder medio dit jaar plaatsvindt dan aan het einde van het jaar. Het feit dat de FED de rente gaat verhogen is op zichzelf goed nieuws. Het geeft aan dat de zaken in de juiste richting gaan'', aldus Lagarde. De rente staat al sinds eind 2008 op het historisch lage niveau van 0 tot 0,25%. Als de VS de rente gaan verhogen komt de euro nog verder onder druk te staan.

DFT: Het banenverlies in de internationale financiële sector zal dit jaar naar verwachting onverminderd aanhouden. Dat meldt het betrouwbare financiële persbureau Bloomberg. Uit een enquête blijkt dat 83% van de respondenten verwacht dat het banenverlies in de bankensector dit jaar doorgaat. De meeste respondenten denken dat het banenverlies wereldwijd zal plaatsvinden. Slechts 8% van de ondervraagden gaf aan te verwachten dat banken dit jaar personeel gaan aannemen. Sinds de financiële crisis van 2008 en de Europese schuldencrisis in 2010 zijn tienduizenden banen verloren gegaan in de bankensector. Bij het Amerikaanse Citigroup was het banenverlies het grootst, met 133.000 arbeidsplaatsen in de afgelopen zeven jaar. Vier van de grootste banken in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten hebben sinds begin 2008 het aantal banen met bijna 350.000 verminderd. Verschillende Europese banken hebben voor dit jaar banenverlies aangekondigd. Het Britse Standard Chartered heeft gezegd 4000 banen te gaan schrappen en ook bij Deutsche Bank worden reducties van het personeelsbestand overwogen. Ook in de Nederlandse financiële sector verdwijnen veel banen.

KLM moet een zelfstandige Nederlandse positie binnen de Air France KLM Group behouden. Daar hoort ook een autonoom financieel beheer bij om zelf te kunnen investeren en de eigen kasstromen te controleren. Dat schrijft deze week staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur), mede namens de minister Dijsselbloem van Financiën, aan de Tweede Kamer. "De Nederlandse Staat heeft met 5,9%-belang in KLM NV weinig invloed op het beleid van de Air France KLM Group. Toch vinden we, de Nederlandse overheid, het belangrijk dat we grip houden op de ontwikkeling van knooppunt Schiphol en het netwerk van KLM". De PvdA-staatssecretaris bestrijdt dat KLM structureel zijn winsten aan Air France moet afdragen. "De middelen van KLM worden in eigen vloot geïnvesteerd, of gaan naar bedrijfsgerelateerde investeringen", laat Mansveld weten. Mansveld benadrukt in de kamerbrief 'Air France KLM op de voet te volgen'. Volgens Mansveld zijn er voor KLM en Air France grote uitdagingen om een passende strategie te vinden voor de groeiende concurrentie in de luchtvaart, vooral die uit Arabische landen en van prijsvechters. De staatssecretaris laat niks los over eventuele ontslagen of andere ingrepen. "Afgesproken met de Fransen is dat KLM in Nederland gevestigd blijft met eigen vliegvergunningen en een multihub-systeem in de luchthavens van Parijs en Amsterdam", is het enige wat ze kwijt wil.

Dijssel is zijn wisselgeld al voor de verkiezingen in Griekenland aan het verspelen en speelt de radicaal-linkse partij Syriza in de kaart met zijn uitspraak dat de Griekse schulden aan de andere eurolanden niet zullen worden kwijtgescholden. Volgens Dijssel is er onder de eurolanden totaal geen draagvlak voor het kwijtschelden van schuld. Landen moeten schulden gewoon terugbetalen, is de opstelling. Wel is een nieuwe schuldverlichting mogelijk. Dat kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door Griekenland meer tijd te geven de schuld af te betalen of door de rente te verlagen. Dijssel bereidt zich niet voor op een vertrek van de Grieken uit de eurozone. Dat scenario noemt hij „zeer ongewenst”. Ook de Grieken zouden er zo over denken, aldus Dijssel. Hij bedoelt te zeggen de aftredende Griekse regering Samaras denkt daar ook zo over. Dat hij Grexit zeer ongewenst vindt, begrijp ik wel. Maar als hij moet gaan kiezen tussen Grexit of schulden kwijtschulden, waar staan hij en zijn kompanen dan?

Griekenland blijft gewoon in de eurozone. Een vertrek van dat land is niet in het belang van de eurozone en ook niet van de Grieken zelf. Dat zegt Dijssel na afloop van de wekelijkse ministerraad. Volgens hem zou het opgeven van de euro Griekenland in grote problemen brengen. Ook van kwijtschelden van Griekse schulden kan geen sprake zijn, onderstreepte hij. De eurokritische partij Syriza, die de komende Griekse verkiezingen zondag lijkt te gaan winnen, stuurt daarop aan. Volgens Dijssel is hiervoor geen draagvlak in de eurogroep. Premier Mark Rutte kijkt met ,,grote belangstelling'' naar de stembusgang. Als Syriza wint en een coalitie gaat vormen moeten we maar eens kijken wat die wil, zei hij. Maar ook de nieuwe regering moet zich aan de gemaakte afspraken houden, voegde hij eraan toe. Volgens hem begint het land net het effect te merken van het ,,uiterst zware hervormingsprogramma''. De werkgelegenheid neemt toe en de economische groei is een van de hoogste van de EU, aldus de premier. ,,Het zou vreemd zijn als de Grieken daar ineens van zouden afwijken. Net nu het begint te werken.'' Een kat in het nauw maakt vreemde sprongen. Of de eurogroep op dit moment zich al uitspreekt over de wensen die de Grieken daarna op tafel gaan leggen, is niet relevant. Dat de eurogroep niet wil heronderhandelen is al langer bekend. Het zou zelfs heel vreemd als de eurogroep zich voor de uitslag van de verkiezingen en de vorming van een nieuwe Griekse regering erover zou uitspreken. Dat beide partijen de kaarten voor hun borst houden, hoort bij het spel. En toch zou de situatie kunnen ontstaan dat het goed zou zijn voor Europa en voor de Grieken als Europa schulden gaat kwijtschelden opdat de Grieken een herstart kunnen maken. Dat zou ook goed zijn voor een grote groep van 300.000 Grieken die onder de armoedegrens leven, geen 'bed,bad en brood' hebben en gebukt gaan onder grote schulden (geen energie meer, geen zorg, geen verzekeringen). Dijssel mag dan een socialist zijn maar over de sociale kant van het in Athene afgedwongen financieel/economische beleid heb ik hem nooit horen spreken. Voor een socialist is dat een uitermate kwalijke zaak. Hoe groot zijn de risico's voor ons als het Griekse dossier verkeerd afloopt. Hebben de Grieken eigenlijk veel te verliezen? En welk bedrag staat er op het spel als het 'fout' afloopt. Hoe groot is het belang van de Griekse economie in die van de eurozone? 2% bbp. Daar ligt niemand wakker van. Hoe groot is het financiële belang? De Griekse schuld is €300 mrd, de EMU-schuld is 175% bbp. Het belang dat Nederland heeft in de aan Griekenland verstrekte noodleningen is 'slechts' € 12 mrd, voor Duitsland is dat €55 mrd en voor de Fransen €42 mrd. We moeten ook kijken naar de Griekse nationale bank, de Griekse banken en de ECB. Draghi heeft de Griekse banken, hoe moeilijk de situatie ook was, altijd geholpen. Ik vrees dat het directe en indirecte belang van de ECB in Griekenland groot is, heel erg groot misschien wel. Op zich staan de Grieken er slecht voor, waartoe ze ook besluiten. Stappen ze uit de eurozone dan zullen ze teruggaan naar de drachme. Is er nog wel vertrouwen in de drachme op de financiële markten? Er wordt rekening mee gehouden dat de drachme 50% zal moeten devalueren. De Grieken moeten dan stoppen met het importeren van goederen en diensten want die worden dan onbetaalbaar. Hoe groot zijn de kansen voor de Grieken met het opstarten van een nieuwe economie zolang 25% van de bevolking werkeloos is. Maar er is ook wel een lichtpuntje: Griekse export wordt spotgoedkoop en de toeristenindustrie gaat topomzetten draaien. Syriza gaat de verkiezingen in met de toezegging dat ze een eind maken aan de 'vernederende bezuinigingen'. Voor Europa zit er wel een addertje onder het gras: De Ieren willen een schuldenconferentie beleggen met Griekenland, Portugal, Spanje en Ierland (en misschien ook wel met gasten uit Frankrijk en Italië) om schuldverlichting van Europa te verkrijgen. Zondagavond/nacht weten we meer over de uitslag van de Griekse verkiezingen.

De economische groei in de eurozone is in januari aangetrokken tot het hoogste niveau in bijna een halfjaar. Dat blijkt uit eerste ramingen. De inkoopmanagersindex waarmee de activiteit in de economie van de eurolanden wordt gemeten ging deze maand van 51,4 naar 52,2. Zowel in de industrie als in de dienstensector trok de groei aan. De ontwikkelingen in de eurolanden blijven uiteenlopen. De Franse economie toont nog altijd tekenen van krimp, terwijl de groei in Duitsland aantrok. Op basis van de eerste indicaties zou gesproken kunnen worden van een positief begin van het jaar. De groei is nog wel ,,zorgwekkend zwak'', maar verbetering lijkt in zicht. De cijfers wijzen volgens de onderzoekers op een economische groei van 0,2% in de eurozone dit kwartaal. Voor de goede orde: er wordt gesproken over ramingen, zorgwekkend zwak, de cijfers wijzen in de richting en eerste indicaties. Dat betekent wel dat het nog alle kanten op kan gaan. Over Dijssel gesproken: Nederland was in 2014 het slechtste jongetje uit de eurozoneklas. Daarna was het Frankrijk. In 2015 krijgt België ook deze status. Het Belgische begrotingstekort bedraagt voor dit jaar €13,4 mrd, dat is 3,3% bbp. Te hoog dus. Het Belgische kabinet ging nog uit van 2,9%, maar de gewesten Wallonië en Vlaanderen hadden creatieve boekhoudtrucs bedacht en daar trapte de EC niet in. Dus moest het nieuwe kabinet van Charles Michel op de rem trappen. Aan de EC werd een brief gestuurd met goede voornemens. Een veel groter probleem vormt de EMU-schuld. De Belgische staatsschuld bedraagt 107%, bij een EMU-norm van 60% bbp. De Belden zijn stout geweest.

Het overlijden van de koning van Saudi-Arabië zorgde voor een stijging van de olieprijs. Beleggers speculeren mogelijk op een verandering van het beleid in de grootste olieproducent binnen oliekartel OPEC. Saudi-Arabië was eind vorig jaar de drijvende kracht achter het besluit binnen de OPEC om de olieproductie ondanks de dalende prijs voorlopig niet te verlagen. Na dat besluit ging de olieprijs nog verder omlaag. De prijs van een vat Brent, de graadmeter voor olie uit het Midden-Oosten en Europa, steeg met 2% naar $49,65. Amerikaanse olie werd ook 2% duurder en kost nu $47,23 per vat. De prijzen staan daarmee overigens nog altijd min of meer op de laagste niveaus sinds begin 2009.

Het Nibud waarschuwt ervoor dat de koopkrachtontwikkeling in 2015 in de meeste gevallen minder positief is dan het loonstrookje aangeeft. Consumenten moeten niet te blij te zijn als ze hun salarisstrook over januari onder ogen krijgen. Niet alle koopkrachtbepalende elementen worden meegenomen op het loonstrookje, zo laat het Nibud, het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting, weten. Zo zijn de inflatie, de veranderingen in de toeslagen, de hervorming van de kindregelingen en de hogere zorgpremie niet zichtbaar op de salarisstrook. Het hogere netto salaris zegt daarom weinig over de koopkracht. De koopkracht stijgt wel voor velen, maar niet zo fors als het lijkt op de loonstrookjes of uitkeringsspecificaties. Er zijn ook groepen die volgend jaar minder te besteden hebben. Met name gepensioneerden, stellen waarbij een van de partners werkt,en bijstandsgerechtigden, leveren dit jaar in. Huishoudens met een bijstandsuitkering gaan er enkele euro's tot enkele tientjes per maand op achteruit. Het Nibud spreekt van een „zorgelijke ontwikkeling, omdat gezinnen op bijstandsniveau al structureel geld tekortkomen.” De meeste werkenden hebben dit jaar juist iets meer te besteden. Hun koopkracht neemt veelal met bijna 1% toe. Maar niet iedereen profiteert. Middeninkomens, huishoudens met een inkomen tussen de €25.000 en €40.000, gaan er soms zo'n €40 tot €50 per maand op achteruit. Dit omdat ze geen zorgtoeslag meer krijgen. Ook veel ouderen moeten inleveren. Dit komt vooral doordat pensioenen niet genoeg stijgen om de prijsstijgingen te compenseren. Huishoudens met zorgkosten moeten eveneens rekening houden met een koopkrachtdaling. Door veranderingen in de zorg wordt er minder vergoed en de korting op de eigen bijdrage wordt afschaft. Nu gemeenten de zorg zelf moeten regelen, zal de precieze uitwerking in de koopkracht per situatie en per gemeente verschillen. Wie er wel fors op vooruit gaan, zijn werkende alleenstaande ouders. Bij deze groep stijgt de koopkracht in sommige gevallen met meer dan 8%. De omzetting van bepaalde heffingskortingen in een hoger kindgebonden budget pakt voor hen gunstig uit. Het Nibud verwacht niet dat het aantal consumenten met financiële problemen dit jaar zal afnemen. Hoewel het koopkrachtplaatje voor veel werkenden iets gunstiger is, is de verbetering niet genoeg om het verlies aan koopkracht van de afgelopen jaren goed te maken.

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) komt onder de nieuwe rekenregels uit op 102%. Dat zegt PFZW-directeur Peter Borgdorff. Hij loopt daarmee vooruit op de officiële cijfers, die het fonds later deze maand bekend maakt. Borgdorff stelt dat de dekkingsgraad is berekend op basis van de strengere rekenregels, die per 1 januari 2015 in zijn gegaan, als gevolg van het nieuwe Financieel Toetsingskader (FTK). Als reden wordt aangegeven de lagere rente. Daarin staat dat een dekkingsgraad van 125% vereist is. Dat betekent overigens niet dat PFZW, dat de pensioenen direct moet gaan korten: de fondsen mogen rekenen met de gemiddelde dekkingsgraad van de afgelopen 12 maanden. Ook krijgen pensioenfondsen langer de tijd om te herstellen wanneer hun dekkingsgraad te laag is. Hoe zijn pensioenfonds er onder het oude regime voor stond gaf de PFZW-voorman niet prijs. Eind november 2014 was de dekkingsgraad van het fonds 105%.

De Turkse centrale bank heeft deze week het belangrijkste rentetarief met 50 basispunten verlaagd. ,,Het strikte monetaire beleid, de dalende olieprijzen en lagere voedselprijzen zorgen voor een afzwakkende inflatie'', aldus de centrale bank. De renteverlaging zorgde er voor dat de Turkse lira terrein won ten opzichte van de euro en de dollar. De Turkse centrale bank verhoogde vorig jaar de rente van 4,5% naar 10% om de koersval van de lira te stoppen en de inflatie in toom te houden. Inmiddels is het belangrijkste rentetarief in stappen verlaagd tot 7,75%. Het strikte monetaire beleid viel niet in goede aarde bij de Turkse regering. President Recep Tayyip Erdogan haalde vorige week nog maar eens uit en gaf aan dat hij de top van de centrale bank desnoods op het matje zal roepen als dat nodig is. De president is groot voorstander van een verdere renteverlaging. Op die manier hoopt hij dat de afzwakkende Turkse economie weer op gang komt. Een lagere rente zorgt er voor dat consumenten meer gaan lenen en bedrijven meer investeren. De Turkse regering ziet de hoge rentestand als een van de belangrijkste oorzaken voor de afzwakkende economie. In het derde kwartaal van vorig jaar nam de groei zelfs af tot 1,7%, het laagste niveau sinds 2012. Voor heel 2014 verwacht de Turkse regering een groei van 3%.

Werknemers moeten in de toekomst een persoonlijk pensioenpotje gaan opbouwen. De doorsneepremie, waardoor jongeren meebetalen aan de oudedagsvoorziening van ouderen, moet verdwijnen. Maar om risico's zoveel mogelijk samen te delen, moet het nieuwe pensioensysteem wel collectieve elementen blijven houden. Dat staat in een ontwerpadvies van de Sociaal-Economische Raad (SER) aan staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken). De SER, een adviesorgaan van werkgevers, vakbonden en onafhankelijke deskundigen, wil zijn ideeën de komende tijd uitwerken. Het adviesorgaan heeft ook gekeken naar andere varianten, zoals een geheel vrijwillige regeling of een nationale pensioenregeling, maar die zijn afgevallen. In het huidige pensioenstelsel sparen werknemers via hun werkgever voor een aanvullend pensioen, naast hun AOW. In de meeste cao's gebeurt dat verplicht. De pensioenfondsen, die bestuurd worden door bonden en werkgevers, garanderen een bepaalde pensioenuitkering als iemand zijn pensioenleeftijd heeft bereikt. De afgelopen jaren is echter gebleken dat die garanties niet altijd waar te maken zijn. Pensioenfondsen kwamen door de financiële crisis en door de stijgende levensverwachtingen in de problemen. Ze konden daardoor hun pensioenen niet meer jaarlijks aan het prijspeil aanpassen. In een aantal gevallen moesten ze zelfs verlagen. Het ontwerpadvies van de SER snijdt een actueel aan. In feite stelt het voorstel van de SER solidariteit niet langer centraal bij het opbouwen van pensioenreserves. Nu is het nog zo dat in veel gevallen werknemers en werkgevers tezamen een pensioenreserve opbouwen voor gepensioneerde werknemers. Al langer is bekend dat werkgevers die verplichting willen afkopen. De werknemer moet zelf maar de fondsen generen die nodig zijn voor een pensioenuitkering. Waar ik een fervent tegenstander van ben is dat de werknemer zelf die opbouw moet uitvoeren. In de praktijk zal blijken dat dat een enorme mislukking wordt. Om het heel simpel te houden: het allergrootste deel van werkend Nederland mist de kennis van zaken, die nodig is om in een periode van 40 jaar een pensioen op te bouwen. De verleidingen om tussentijds opgebouwde pensioenreserves te gaan consumeren dan wel te gaan investeren in een nieuwe keuken, badkamer dan wel in de tuin, is groot. Verder zal een deel van de werknemers veel grotere risico's willen gaan nemen bij het beleggen van de premies, dat 'onderweg' pensioengeld is verdwenen door speculaties of zich te laten voorlichten door duistere figuren met prachtig lijkende rendementen, die nooit worden waargemaakt. Weg geld!!

Gunther Hannlich waarschuwt deze week voor de oorlogsindustrie. Sie erhalten heute Zugriff auf ein handschriftliches Dokument, in der Sie die GESAMTE Wahrheit über die Kriegshetze der Politiker erfahren! Es geht um Enthüllungen, von denen Sie nicht einmal zu träumen wagen würden. Egal ob Frankreich, die Ukraine oder Syrien … Die POLITIK-MAFIA schürt weltweit Kriege. Es geht dabei um Geld. Viel Geld. Es geht um Milliarden an Dollar. Doch bisher gelangen KEINE Informationen zu dieser Mafia an die Öffentlichkeit …was Sie gleich lesen werden, wird Ihr Weltbild für immer verändern. Wahrheiten, auf die Sie sich und andere sich seit Jahrzehnten verlassen, werden in den nächsten fünf Minuten in sich zusammenbrechen wie ein Kartenhaus. Sie werden ab jetzt alle aktuellen Krisen auf der Welt mit anderen Augen sehen. Sie werden erkennen, wer hinter den Konflikten steckt und aus welchen Interessen er getrieben wird. Ja, sie werden sogar von dem nächsten Krieg erfahren, der jetzt in 2015 ansteht, wer dahintersteckt, und warum man von diesem jetzt schon weiß. Es geht dabei um einer der skandalösesten und ekelhaftesten Politik-Skandale der Menschheitsgeschichte. Ihr Weltbild wird sich hier und heute für immer verändern. Het is maar een citaat uit een lang verhaal hoe de wapenindustrie veel geld verdient aan de brandhaarden, die hier en daar worden opgestookt door de Amerikanen.

Die katastrophale Wahrheit über die Schweiz und den Franken: Schweizer Finanz-Spezialisten haben den Euro schon aufgegeben. Die Wahrheit über Griechenland 2015: Euro-Ausstieg nach der Wahl unvermeidbar. Das bringt den Euro-Tod! Die Wahrheit über Deflation und Wirtschaftskrise 2015: Die Folgen werden verheerend sein – für alle, die jetzt noch ungeschützt sind.

NU: De discussie over de aanpak van jihadisme in Nederland heeft geleid tot een verschuiving in de peilingen. Als er nu verkiezingen zouden zijn, zou de PVV drie zetels winnen ten opzichte van vorige week en uitkomen op 23 Kamerzetels. De VVD zou er twee inleveren en 28 zetels overhouden. De berichten over de verwachte inkomensdaling voor 65-plussers lijken vooral slecht uit te pakken voor de PvdA. De sociaaldemocraten zouden opnieuw een zetel moeten inleveren en er twaalf van de 38 overhouden.

Slotstand indices 23 januari 2015/week 4: AEX 454,56; BEL 20 3504,61; CAC 40 4.640,69; DAX 30 10.649,58; FTSE 100 6.832,83; SMI 8161,16; RTS (Rusland) 820,99; DJIA 17672,60; NY-Nasdaq 100 4.278,142; Nikkei 17511,75; Hang Sen 24850,43; All Ords 5468,20; €/$ 1,1209; goud $1.294,10; dat is €37.125,28 per kg, 3 maands Euribor 0,053%, 10 jarig Staat 0,389%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.