UPDATE23092011/61

Van een lezer van de vorige blog kreeg ik een opmerking over het 'avontuur'. Ik kan me voorstellen dat de lezers meer willen weten dan de benoeming van 'het avontuur'. Om te beginnen: de uitspraak is niet van Joop Wijn. Het is mijn mening die ik gevormd heb na afloop van de sessie. Er is niets zeker meer voor het komende jaar, in feite is alles onzeker geworden tot het moment dat de Europese politiek krachtdadig gaat ingrijpen. Maar zover is het nog lang niet. De situatie vraagt om moedig leiderschap, maar zelfs een heel mager beginnetje is niet in beeld. Het is crisistijd, maar lang niet iedereen heeft dat door. Voor veel Kamerleden is dat abacadabra. De realiteit is wel dat in de afgelopen 6 weken de waarde van de fondsen, die in de AEX worden genoteerd, met €79 mrd is gedaald. Als ik een schatting maak van het verlies op de Europese aandelenbeurzen in die 6 weken kan dat wel een bedrag zijn in de buurt van €1000 mrd. Dat zegt veel over het vertrouwen dat de financiële markten hebben in het oplossen van de euroschuldencrisis en de stabiliteit van de muntunie. Evident is dat de financiële markten aangeven dat er snel iets moet gaan gebeuren. Maar met onwillige en onbekwame politieke leiders is het slecht kersen eten. Grieks papier wordt verhandeld met een fors disagio waardoor de rente is gestegen tot 55% (info van Joop Wijn: rente op basis van de koers van CDS's). Iedereen kan op zijn of haar tien vingers natellen dat geen enkel land 55% interest kan overleven. Er is voor de Grieken geen scenario waarmee ze kunnen overleven, behalve dan misschien afstempelen. Hoe groot is de rek nog in de Griekse samenleving? Het IMF zegt dat alles nog wel mee kan vallen volgend jaar: de groei daalt in de VS van 2,5 naar 1,5%, in Europa lagere plusjes. Maar alles wel onder de voorwaarden dat de eurocrisis niet uit de hand loopt en snel onder controle komt, in de VS moet de schuldencrisis worden aangepakt en de economie moet aantrekken en verder: de wereldhandel moet weer omhoog gaan. De wereldeconomie moet snel uit de gevarenzone geraken. De tijd dringt en aan de horizon doemen grote gevaren op. Er is behoefte aan sterk politiek leiderschap en door politieke en monetaire autoriteiten moeten persoonlijke agenda's opzij worden geschoven. Er is haast bij geboden. Christiane Lagarde benoemt vier recepten voor een heilzame werking: repareren, hervormen, in balans brengen en opbouwen. Als het gaat om herstellen denkt ze aan de schulden van de Amerikaanse huishoudens (als gevolg van het decennia lang op de pof leven), de bankenpositie in Europa en de overheidsschulden in de eurozone. Als de schulden niet worden weggewerkt komt er geen herstel en kunnen de banken geen kredieten verlenen. Zonder kredieten geen economische groei. Lagarde wijst op de onbalans tussen landen met grote handelsoverschotten en landen met grote handelstekorten, zoals China en de VS. China moet zijn valuta gaan revalueren en de VS moeten minder gaan consumeren. Lagarde geeft drie handwijzingen: collectief leiderschap, samenwerking en afstemming. Ik kan daar op dit moment niets mee. Sorry, mevrouw Lagarde! De financiële leiders Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika, de zogeheten BRICS-landen, hebben Europa opgeroepen de schuldencrisis overtuigend te bestrijden. De opkomende landen vrezen dat de gevolgen van de crisis ook hun snelgroeiende economieën zullen raken. ,,De crisis verergert en we moeten voorkomen dat het verder uit de hand loopt'', zei de Braziliaanse minister van Financiën Guido Mantega tijdens een persconferentie in de aanloop naar de najaarsvergadering van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in Washington. ,,De gevolgen beperken zich nu nog tot de rijke landen, maar het gevaar is dat de problemen met overheidsschulden omslaan in een nieuwe financiële crisis.''

De BRICS-ministers gaven in een verklaring aan bereid te zijn ,,via het IMF of andere internationale financiële instellingen'' een bijdrage te leveren aan de stabiliteit van het internationale financiële systeem. Concrete toezeggingen over een grotere bijdrage aan het IMF werden niet gedaan. Tijdens de Algemene Beschouwingen was het 2 dagen lang in de 2e Kamer Wilders jennen waar dat mogelijk was. De premier (glim)lachte met een grap en een grol kritiek op het voorgenomen kabinetsbeleid weg. 'De Grieken betalen ons al het geleende geld terug' was zijn mening. Maar tegelijkertijd verklaarde de Griekse minister van Financiën Evangelos Venizelos, volgens niet bevestigde bronnen, dat, als dat de enige optie zou zijn, wij 50 procent op de Griekse schulden gaan afstempelen. Voor alle duidelijkheid het bericht is door de Griekse regering niet bevestigd. Waarvan acte, mijnheer Rutte.

De Europese Unie lijkt vaart te zetten achter plannen om de 16 banken die deze zomer bijna faalden voor de stresstest te herkapitaliseren. Volgens een Franse topambtenaar moeten ze acuut op zoek naar kapitaal. Hij zei dat deze banken sneller dan voorzien hun zaken op orde moeten hebben. Maar de woordvoerder benadrukte dat er geen reden is om van het ingezette tijdspad af te wijken. De banken krijgen tot april 2012 de tijd. De zegsman herhaalde de woorden van eurocommissaris Joaquín Almunia (Concurrentie) dat het niet uit te sluiten is dat er meer banken zijn die moeten herkapitaliseren. ,,We kennen de banken die herkapitalisatie nodig hebben. Zij hebben tot 15 oktober de tijd om hun herstelplannen in te dienen.'' Het gaat om negen banken. De afgelopen weken is er op de aandelenbeurzen gespeculeerd over nieuwe financieringsrondes voor Franse banken, die het meest zijn blootgesteld aan Griekenland. Onder de 16 banken bevindt zich echter geen Franse instelling. De lijst bestaat uit Espirito Santo en Banco Portugues (Portugal), Piraeus Bank en Hellenic Postbank (Griekenland), Banco Popular Espanol, Bankinter, CaixaGalicia, BFA-Bankia, Banco Civica, Caixa Ontinyent, Banco De Sabadell (Spanje), Banco Popolare (Italië), Nova Ljubljanska (Slovenië), Marfin Popular Bank (Cyprus), Norddeutsche Landesbank en HSH Nordbank (Duitsland). The European Banking Authority heeft de 2e stresstest uitgevoerd. De uitslag was dat 5 van de 91 onderzochte Europese landen zich in de gevarenzone bevonden en moesten worden geherkapitaliseerd. Vanaf het allereerste moment heb ik kenbaar gemaakt dat de voorwaarden waaraan moest worden voldaan geen realistisch beeld zouden opleveren. Onder andere de solvabiliteitseis van 5%, die veel te laag was voor de versterking met buffers. JPMorgan Chase heeft op basis van hetzelfde materiaal maar met een minimale solvabiliteitseis van 7%, dezelfde test uitgevoerd en kwamen tot 20 banken. Mijn norm zou zijn 8% voor banken, 10% voor systeembanken en 12% voor zakenbanken. En daar zitten de buffers dan wel in. Bij alles wat Europa doet voor beheersing van de eurocrisis doen ze steeds weer te weinig of te traag zodat ze achter de markt aanlopen. Ik moet alsmaar denken aan een gezegde dat mijn moeder gebruikte: 'veel beloven en weinig geven doet de gek in vreugde leven'.

De ministers van Financiën en centrale bankiers van de G20 hebben in Washington een verklaring uitgebracht waarin ze beloven te komen met ,,een sterk en gecoördineerd internationaal antwoord op de hernieuwde uitdagingen waar de mondiale economie voor staat''. Volgens de Franse minister van Financiën François Baroin was de verklaring niet gepland, maar was het een antwoord op de stevige verliezen op de beurzen. In de verklaring beloven de ministers voor de G20-top in Cannes begin november met een actieplan te komen. ,,We zullen er zorg voor dragen dat banken voldoende kapitaal hebben en toegang tot financiering om de huidige risico's het hoofd te kunnen bieden'', aldus de verklaring. De opstellers spreken van verhoogde risico's door de schuldenproblematiek, in combinatie met een fragiel financieel systeem, marktturbulentie, zwakke economische groei en ,,een onacceptabel hoge werkloosheid''. De ministers en bankpresidenten beloven samen te werken om de economische groei te ondersteunen en ,,geloofwaardige fiscale consolidatieplannen'' te implementeren. Eerst zien, dan pas geloven.

Het sentiment op de beurzen blijft bijzonder slecht. De AEX zakte verder en staat op het laagste punt van het jaar. De AEX staat nu zelfs op het niveau van november 1996! De beurs in Amsterdam had ook vandaag, na gisteren, weer een slechte dag. Ook de andere Europese beurzen doken naar beneden in navolging van de stevige verliezen op Wall Street. Sombere berichten over de Amerikaanse-, Europese- en Chinese economieën wakkerden de vrees voor een nieuwe recessie aan.

De Griekse minister van Financiën Evangelos Venizelos houdt rekening met een afschrijving van 50 procent op de Griekse schulden. Dit zou een optie zijn als Griekenland het tweede steunpakket ter waarde van 109 miljard euro niet krijgt. Twee Griekse kranten berichtten vrijdag Venizelos dit in een toespraak aan parlementariërs van de Socialistische Partij heeft gezegd. Volgens de krant Ta Nea zei Venizelos wel dat het ,,gevaarlijk zou zijn'' een afschrijving aan te vragen. ,,Dit zou een gecoördineerde inzet van velen vergen.'' Een regeringswoordvoerder ontkende dat Venizelos de mogelijkheid van een afschrijving heeft voorgesteld, net als de socialistische parlementariër Theodora Tzakri. daarbij kan ik me wel wat voorstellen. De socialistische regering van premier Papandreou heeft tot dusverre in het Griekse parlement volgehouden dat het land kan rekenen op steun vanuit de eurozone. Nadat woensdag duidelijk was geworden dat de trojka opnieuw de beslissing over het wel of niet beschikbaar stellen van een nieuwe tranche van €8 mrd had verschoven naar oktober en de Griekse regering nieuwe bezuinigingen had opgedrongen (Griekenland wordt op die wijze kapotbezuinigd) is besloten in geheim beraad de socialistische parlementariërs voor te bereiden op een default. Kennelijk is uit dat overleg naar de pers gelekt. Uiteraard wordt dat categorisch ontkent door de regering. Ik sluit niet uit dat het uitlekken naar de pers met opzet heeft plaatsgevonden. Hiermee weet de trojka waar ze aan toe zijn: geen €109 mrd, dan gaat er gesaneerd worden. Met deze zet, in het spel dat gespeeld wordt, waarbij grote belangen op het spel staan, hebben de Grieken een verdere aantasting van het draagvlak afgesloten. Dat is voor mij wel duidelijk. Ze hebben als het ware het Paard van Troje binnengereden met als bedoeling een blokkade in te brengen tegen nog meer bezuinigingen en hervormingen. De trojka staat voorlopig even buitenspel. ,,Een dergelijk scenario is er niet.'' Het derde scenario waarmee de minister rekening zou houden is een ongecontroleerd bankroet. Dit zou op tafel komen als de twee andere scenario's geen doorgang vinden. Kredietbeoordelaar Moody's heeft de kredietwaardigheid van acht Griekse banken met twee stappen verlaagd. De afwaardering volgt op een onderzoek dat op 25 juli begon. De vooruitzichten voor alle acht banken zijn negatief, aldus Moody's. Volgens de Amerikaanse kredietbeoordelaar lopen Griekse banken risico's door hun blootstelling aan Griekse staatsleningen. Ook de afzwakkende binnenlandse economie vormt een gevaar voor de Griekse bankensector. Moody's denkt dat het aantal slechte leningen zal toenemen. Het gaat om de banken National Bank of Greece, EFG Eurobank Ergasias, Alpha Bank, Piraeus Bank, Agricultural Bank of Greece. Attica Bank, Emporiki Bank of Greece en General Bank of Greece. De vooruitzichten van de banken blijven daarbij negatief.

Het is een misvatting om te denken dat de problemen in de eurozone opgelost kunnen worden door Griekenland de drachme weer te laten invoeren. Volgens de kersverse centralebankpresident Klaas Knot blijven er in dat geval alleen verliezers over. Immers, de drachme zou meteen halveren in waarde. Daarmee is ook de Griekse terugbetaalcapaciteit gehalveerd en stijgt de effectieve staatsschuld in één klap van 165% van het BNP naar 330%. De afschrijvingen op de Griekse schulden zouden enorm zijn, een forse verliespost voor de banken en de overige eurolanden. Griekenland zou in een complete chaos worden gestort en de grenzen moeten sluiten om te voorkomen dat mensen hun euro’s bij buitenlandse banken parkeren uit vrees straks met drachmes te zitten die met de dag minder waard worden. We moeten in Griekenland blijven investeren om de enorme sociale en geopolitieke consequenties van een Grieks drama te beheersen. Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank en bestuurslid van de Europese Centrale Bank, zegt 'er serieus rekening mee te houden dat Griekenland zijn schulden niet meer kan betalen'. Voor de opvolger van Nout Wellink aan het roer van De Nederlandsche Bank, is het dan ook duidelijk, dat de eurolanden tot elkaar zijn veroordeeld. „In de geschiedenis zijn muntunies wel uiteengevallen, er is nooit één partij uitgestapt. Je kunt discussiëren over de vraag of Griekenland erbij had gemogen, eigenlijk niet dus. Maar ze zitten erbij. En de andere zwakke broeders zijn duidelijk een ander verhaal.” tussen de regels door sluit de heer Knot een massale bankrun niet uit. Rijke Grieken hebben eerder al geld overgebracht naar banken op Cyprus. Knot bevestigt mijn eerdere stelling dat wij ons, met 16 andere Europese landen, in een slangenkuil bevinden en veroordeeld zijn tot het oplossen van de de schulden van de Zuid-Europese eurostaten. Ik vrees nog altijd voor ons spaargeld en voor onze pensioenen en, anderzijds, voor een bankrun binnen de eurozone. Op enig moment verliezen de politieke en monetaire autoriteiten het vertrouwen in het wankele beleid met alle consequenties vandien. Vraag aan de heer Knot: hoe land duurt het nog voordat het duo Rutte/de Jager besluit de bezuinigingen tijdelijk stop te zetten en te verplaatsen naar betere tijden, conform het advies van het IMF en de ECB.

De huidige vertraging in de wereldwijde economische groei is ,,geen excuus'' voor beleidsmakers om het terugbrengen van overheidstekorten en staatsschulden uit te stellen. Dit zegt eurocommissaris Olli Rehn (Monetaire Zaken). ,,Wat is het juiste fiscale beleid in reactie op deze vertraging? Het EU-standpunt is duidelijk. De vertraging is geen excuus om te stoppen onze fiscale huizen op orde te brengen. Dat is nodig om het vertrouwen te herstellen'', aldus Rehn . De Fin benadrukte verder dat de Europese Unie een ongeordend failliet van Griekenland, dat de eurozone kan breken, niet zal tolereren. ,,Het is belangrijk te onderstrepen dat de Europese Unie Griekenland niet aan zijn lot zal overlaten. Een ongecontroleerd failliet of vertrek van Griekenland uit de eurozone zou leiden tot enorme economische en sociale schade'', zei Rehn aan de vooravond van de vergadering van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). een default van Griekenland wordt niet van tevoren aangekondigd, zodat daartegen verzet kan worden aangetekend. Het gebeurt op enig moment en dan zegt de EC dat ze het niet tolereren. En wat gebeurt er dan?

Alle grote Nederlandse pensioenfondsen stevenen af op afstempelen van de pensioenen. Doordat de rekenrente vandaag daalt naar 2,65% zakt de gemiddelde dekkingsgraad naar 91%. De rente waartegen de pensioenfondsen hun verplichtingen moeten verrekenen is de afgelopen maanden gezakt van 4% naar 2,65%. Elke tik omlaag kost punten in de dekkingsgraad. Bij het ABP kost elke procentpunt daling van de rekenrente 12 punten in de dekkingsgraad. Pensioenfonds voor de Metaal PME dekt zich veel meer in tegen verdere rentedalingen, daarom zakt daar de dekkingsgraad met slechts 7 punten bij elke procent rentedaling. Eind augustus stonden de Nederlandse pensioenfondsen gemiddeld op een dekkingsgraad van 99. Door de daling van de rekenrente van 3,3% naar 2,65% deze maand en door de daling van beurzen (de AEX is in september al 8% gezakt, de wereldindex MSCI verliest 6,5%) is de gemiddelde dekkingsgraad nu nog slechts 91%. Het grootste fonds van Nederland, het ABP, is deze maand zelfs al gezakt van 99% naar 89% vandaag. Het ambtenarenpensioenfonds stond eind juni nog op een redelijk gezonde 112%. Het slechtste jongetje onder de grootste fondsen, PME, staat vandaag de dag nog slechts op 86%. Alle pensioenfondsen moeten minimaal op een dekkingsgraad staan van 105%, dat is de harde ondergrens van DNB. Staan de fondsen daar niet op eind volgend jaar, dan moeten de fondsen al snel premie verhogen, pensioenen versoberen of afstempelen per april 2013. Elk procent wat een fonds uiteindelijk onder de 105% staat, betekent ook 1 procent directe daling van de pensioenen. DNB stelt dat het verhogen van de premie een hele moeilijke zaak is, omdat de loonkosten dan direct gaan stijgen, en dat is momenteel niet mogelijk. Verlagen van de (toekomstige) pensioenen komt, onder het huidige regime, dus steeds dichterbij. En wat zegt de Nederlandse politiek hierover en wat is daarover geregeld in het pensioenaccoord. Volgens mij helemaal niets.

Inwoners van de eurozone hebben steeds minder vertrouwen in de economie. Dat blijkt uit voorlopige cijfers die de Europese Commissie naar buiten bracht. De index die het consumentenvertrouwen in de eurozone aangeeft kwam in september uit op -18,9. In augustus was de stand nog -16,5. Het vertrouwen wordt aangetast door hoge werkloosheid in onder meer Ierland en Spanje, de scherpe bezuinigingsmaatregelen en de tegenvallende economische groei. Italië heeft zijn groeiverwachting voor het huidige en de komende jaren verlaagd. De regering verwacht nu dat de economische groei in 2011 uitkomt op 0,7 procent. Eerder rekende Italië nog op een groei van 1,1 procent. In 2012 zal de Italiaanse economie groeien met 0,6 procent, waar eerder werd gemikt op 1,3 procent. Ook de verwachting voor 2013 ging naar beneden. In dat jaar denkt het land nu een groei van 0,9 procent te realiseren. Eerder werd hiervoor 1,5 procent verwacht.

Volgens het Italiaanse kabinet zijn de bezuinigingsmaatregelen die eerder deze maand zijn afgesproken voldoende om de begroting van 2013 sluitend te krijgen. ik ga eerder voor een economische krimp in Italië dan voor een lichte groei. De wens is hier m.i. de vader van de gedachte.

Zowel in de dienstensector als in de industriële branche in de eurozone, zijn de activiteiten in de maand september gekrompen. De dienstensector toonde voor het eerst in twee jaar krimp. Dat bleek uit een eerste raming van de inkoopmanagersindex voor de eurozone die door het onderzoeksbureau Markit wordt samengesteld. De index voor de industrie kwam uit op 48,4, tegen 49 in augustus. Een stand van onder de 50 duidt op krimp, daarboven op groei. De dienstensector leverde nog sterker in, waarbij de index uitkwam op 49,1 tegen 51,5 in augustus. Het is voor het eerst sinds augustus 2009 dat de dienstensector krimp laat zien.

Zeven Nederlandse banken (ABN Amro, Van Lanschot Bankiers, Friesland Bank, ING Bank, NIBC, Rabobank, SNS Bank) betalen 600 van hun topbankiers nog steeds te hoge bonussen. Dat blijkt uit een rapport van de commissie die toeziet op de naleving van de code banken. Zo'n 600 bankiers, waarvan 200 in Nederland, krijgen te veel. ING, Rabobank, ABN Amro haalden de afgelopen jaren regelmatig het nieuws omdat er hoge salarissen en bonussen werden betaald. Onder druk van publiek en politiek spraken de banken een code af, waarin onder meer de afspraak werd gemaakt dat bonussen niet hoger mogen zijn dan de vaste salarissen. Als een bankier een vast salaris heeft van 500.000 euro, mag zijn bonus niet hoger zijn dan dat bedrag. Maar daar houden de banken zich niet aan, zegt de commissie die bijhoudt of de banken de code wel naleven.

Na de stevige tik van gisteren is de AEX-index op het laagste niveau sinds juli 2009 beland. De slotkoersen waren donderdag: AEX 263,44 -4,44%, BEL-20 2002,79 -5,34%, FTSE 100 5041,61 -4,67%. CAC-40 2781,68 -5,25%. Goud $ 1732,80 en de dollar 1,3468. De AEX sloot 6,4% lager dan een week eerder en 10,6% lager dan eind augustus. De handel op de Europese beurzen liet tegen het einde van de dag een opmerkelijk herstel zien. De stemming was de hele dag juist mat geweest. Beleggers putten vrijdagmiddag moed uit krachtige uitspraken van G20-landen en kregen hoop dat de Europese Centrale Bank extra maatregelen zou nemen om de financiële sector te ondersteunen. Eerder op de dag maakten beleggers zich juist grote zorgen over de gezondheid van de Europese banken. De ommekeer op de handelsvloeren kwam nadat verscheidene beleidsmakers bij de Europese Centrale Bank (ECB) hadden laten weten dat de ECB bereid was verdere maatregelen te treffen om de Europese banken te ondersteunen. Daarnaast waren er geruchten in de markt dat Franse banken extra steun zouden krijgen van de Franse overheid. BNP Paribas kreeg er bijna 10 procent bij en Société Générale 8,8 procent. Ook in andere landen lieten banken herstel zien. ING sloot 1,7 procent hoger en de Deutsche Bank kreeg er 5,8 procent bij.

De mogelijkheid van een Griekse wanbetaling en de gevolgen daarvan voor de banken speelden gedurende de vrijdag wel een centrale rol. Het slot van vrijdag was dus positief: AEX 264,72 +0,49%, BEL-20 2021,37 +0,93%, FTSE 100 5066,81 +0,5%, CAC-40 2810,11 +1,02%, DAX 5196,56 +0,63%, DJIA 10771,48 +0,35%, Nasdaq 100 2206,86 +1,02%. Goud $1657,20, $ 1,3489. De prijsontwikkeling van goud deze week is niet verklaarbaar, de euro daalde deze week van $1,3792 naar 1,3489. De plaatsing van Amerikaanse bedrijfsobligaties neemt sterk af. De terugloop zou tekenend zijn voor de crisis. Beleggers houden hun kapitaal vast. Afgelopen week werd voor $780 miljoen aan zogeheten investment grade obligaties, met een hoge kredietwaardigheid, weggezet. Een week eerder was dat rond $25 miljard.

Financiële leiders moeten dit weekeinde bij de jaarvergadering van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) het vertrouwen van de markten herwinnen. Dat zei minister van Financiën Jan Kees de Jager vandaag (plaatselijke tijd). „Dat vertrouwen is essentieel, zowel voor Europa als de Verenigde Staten”, stelde de minister aan de vooravond van de bijeenkomsten met zijn collega's en centralebankpresidenten uit de 187 lidstaten van het IMF. „Daarvoor is maar één oplossing: begrotingsdiscipline. Daarover zijn alle instellingen het eens.” In de aanloop naar de bijeenkomsten waarschuwde het IMF dat de Europese schuldencrisis kan ontaarden in een zware recessie. Het fonds riep de verantwoordelijke politici dan ook op zeer snel met oplossingen te komen. Dit weekeinde mogen er echter geen beslissingen worden verwacht, stelde De Jager. „Over Europa praten we in Europa. Maar deze bijeenkomsten zijn wel heel belangrijk, omdat de hele wereld hier is. We zullen elkaar de maat nemen.” Over de situatie in Griekenland wilde De Jager geen uitspraken doen. „De trojka keert naar verwachting begin volgende week terug naar Athene”, zei hij over de missie van het IMF, de EU en de Europese Centrale Bank die moet bepalen of Griekenland voldoende hervormingen heeft doorgevoerd om in aanmerking te komen voor het volgende deel van de beloofde hulpleningen. „Alle schoten voor de boeg zijn in dat verband nu wel gegeven. We moeten nu echt wachten op hun oordeel.” De minister wees er verder op dat de gevaren voor de wereldeconomie niet alleen uit Europa komen. „Het begrotingstekort van de VS is schrikbarend hoog. Beide regio's moeten er daarom voor zorgen dat ze op een structurele manier weer financieel gezond worden. Dat zal pijn doen, maar het is noodzakelijk.”

Het crème de la crème van de financiële wereld is dit weekend bijeen in Washington voor de jaarlijkse bijeenkomsten van het IMF en de Wereldbank. En dus spreken de beleidsmakers geruststellende woorden. 'We gaan dit en we gaan dat doen. Maar misschien zijn de problemen wel complexer en komt er meer voor kijken om de schuldencrises te bestrijden. Misschien gaat het niet meer met monetaire ingrepen lukken, misschien is het vertrouwen zo sterk aangetast dat de ingrepen veel drastischer moeten zijn. Ik heb dit weekend veel belovende uitspraken gehoord van bankiers, centralebankiers, ministers van Financiën, het IMF, de Wereldbank, de ECB, de G20. Ze zullen het allemaal goed bedoelen maar wie gaat de leiding nemen. Leermoment: hoe lang duurt het nog voordat de Noord-Europese eurolanden de bezuinigingen gaan stoppen en de eerste prioriteit gaan geven aan: de economische groei activeren. Ik ga met U nog even terug naar mijn vorige blog waar ik de figuur van 'koporaal Adolf' opvoerde. Laat ik daar helder over zijn: ikzelf en ons gezin heeft voor en in WOII geen enkele affiniteit gehad met de Feldwebel en zijn regime. Maar dat betekent niet dat de Feldwebel in één handomdraai een land in complete chaos veranderde in een werkende, disciplinaire natie. Duitsland verloor WOI terwijl ze op winst stonden, de Geallieerden zouden deze oorlog niet meer kunnen winnen. Dat beeld veranderde in 1918 binnen een week. De Spaanse griep brak uit en sloeg genadeloos toe in het Duitse leger. Alle militaire krachten vielen weg en terwijl de Duitsers nog dachten dat ze de oorlog zouden gaan winnen, liet de keizer in Berlijn de witte vlag hijsen. Die klap is hard aangekomen. Wie daarover meer wil weten leze het boek Europa van Geert Mak. De oorlogsschuld die de Duitsers op moesten brengen legde een zo zware belasting op het land dat het volk steeds grimmiger ging denken en handelen. In de Weimarrepubliek, die was ontstaan na het aftreden van de keizer, ontstond in het begin van de 20er jaren een hyperinflatie, waarbij de Reichsmark in 46 maanden 120 miljoen keer devalueerde. En toen verscheen de Feldwebel op het politieke toneel. Hij nam de macht over in 1933 toen hij rijkskanselier werd. Hij vestigde het Derde Rijk. Het was zijn bedoeling om orde te scheppen voor het Arische ras en voor een Duitse hegemonie in continentaal Europa. Binnen de kortst mogelijke termijn hadden alle Duitsers weer werk: in de auto-industrie, de oorlogsindustrie dan wel bij de aanleg van infra-structuele werken. Hoe het allemaal is afgelopen weten we. Wat ik hiermee wil zeggen is dat de trojka Griekenland niet moet overvragen want dat leidt uiteindelijk tot groot verzet van het volk. Ik vroeg me af hoe groot de rek nog is in de Griekse samenleving? Het antwoord is duidelijk: de Griek is het zat met ons en hun regering. De Griekse bezuinigingen treffen burgers en bedrijven. Tienduizenden middenstanders moeten hun deuren sluiten door de maatregelen van de socialistische regering Papandreou. Het volk is ten einde raad: nog meer bezuinigen maakt dit land kapot. Waarom moeten wij boeten voor andermans fouten, vragen ze zich af. Voorbeeld: Als Grieken medicijnen nodig hebben moeten ze zelf maximum 25% bijdragen. De rest betaalt de regering, 3 maanden later, aan de apotheek. Zo was het ooit. Maar al een jaar betaalt de regering niets meer. Er is geen geld meer, de schatkist is leeg. Het einde van het verhaal is dat dat de apotheker al zijn reserves heeft aangesproken en de bank hem geen voorschot op de vordering van de overheid geeft. De apotheek moet hij wel sluiten. Het kabinet Papandreou kan wel mooi weer spelen met de trojka, maar het vertrouwen in de Griekse politiek is tot een absoluut minimum gedaald. Wat er in Griekenland gaat gebeuren weet ik niet, maar een machtsovername sluit ik niet uit. Volgens mij is de huidige situatie uitzichtloos. De trojka is nu aan zet door een perspectief voor de Grieken te scheppen. En dan zult U zeggen dat de EU en de eurozone helemaal geen visie op de toekomst hebben. U hebt nog gelijk ook. Leermoment: wie overvraagt krijgt het deksel op z'n neus.

Nog wat korte berichten: UBS-topman Oswald Grubel heeft zijn ontslag toch genomen. Grübel stond onder zware druk vanwege het fraudeschandaal waarbij UBS 2,3 miljard dollar (1,7 miljard euro) heeft verloren.

Europa moet grotere stappen zetten om een verdere uitbraak van de schuldencrisis te voorkomen. Dat zei de Amerikaanse minister van Financiën Timothy Geithner op de najaarsvergadering van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). „De risico's rond Europese overheidsschulden en banken vormen momenteel het grootste gevaar voor de wereldeconomie”, hield Geithner zijn internationale collega's voor. „Er zijn meer maatregelen nodig om een beschermingsmuur tegen verdere besmetting te creëren. Beslissingen over hoe de problemen definitief moeten worden aangepakt kunnen niet wachten tot de crisis nog ernstiger wordt.”

De nationale parlementen van de eurolanden stemmen nog voor 1 oktober a.s. in met de afspraken die hun regeringsleiders ruim 2 maanden geleden maakten over de versterking van hun noodfonds (EFSF) en nieuwe hulpleningen voor Griekenland. Dat stelde Eurocommissaris Olli Rehn (Monetaire Zaken) tijdens de najaarsvergadering van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). „We hebben er vertrouwen in dat voor eind september alle eurolanden de afspraken hebben geratificeerd”, stelde Rehn. De euroleiders spraken op 21 juli af het EFSF onder meer de mogelijkheid te geven obligaties van landen met financiële problemen op te kopen. Daarnaast werd voor 109 miljard euro aan nieuwe hulpleningen toegezegd aan Griekenland. Vooralsnog zijn die afspraken slechts in enkele eurolanden door het parlement bekrachtigd. Later op de dag corrigeerde de woordvoerder van de eurocommissaris de gedane uitspraken. De streefdatum voor de volledige ratificatie is: voor half oktober. als Rehn zegt 'we' dan bedoelt hij waarschijnlijk de Europese Commissie. Het Nederlandse parlement wacht nog altijd op nadere informatie van de speciale werkgroep over de op 21 juli genomen besluiten op de euro-top en de financiële gevolgen die dat kan hebben voor Nederland en de Nederlandse belastingbetaler. Daarover zal eerst meer duiding moeten komen, neem ik aan. Het parlement zal toch geen blanco cheque afgeven, mag ik hopen.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.