UPDATE23062012/121 Het is 5 voor 12: de tijd dringt

In mijn vorige blog deed ik kritische uitspraken over 2 hoofdrolspelers in het euro-crisis dossier van christen-democratische huize over het inhumane beleid dat wordt gevoerd. Ik begin deze keer met een uitspraak van de dichter, theoloog en predikant Huub Oosterhuis, die daarover zegt in het pamflet “Red hen die geen verweer hebben”. Dat moet voer zijn voor het kabinet Rutte-1 als ik kijk naar de beleidsvoornemens terzake van passend onderwijs, werken naar vermogen, pgb's, beschermd wonen en de afbouw van het zorgdossier (hoger eigen risico en bijbetalen voor GGZ-consulten). Het lijkt er sterk op dat 'eigenbelang en hebzucht de plaats van God in onze samenleving hebben ingenomen”. Solidariteit boet steeds meer in waarde in! “Het neoliberale economische systeem geldt als het hoogste en belangrijkste waar mensen achteraan lopen”. Althans dat wil men ons wijsmaken.

Merkel staat helemaal alleen in de wereld van de grote jongens. De G20 was dit weekend in Los Cabos in Mexico bijeen om over de financieel/economische problemen in de wereld te spraken. Besloten werd dat alle zeilen bijgezet zouden gaan worden om de wereldeconomie een oppepper te geven waarmee nieuwe banen worden gecreëerd. Maar Merkel ligt dwars. Merkel denkt nog steeds dat de hoogste prioriteit moet worden gegeven aan begrotingsdiscipline, terwijl de rest van de wereld kiest voor groei door middel van hogere overheidsbestedingen. De wereldleiders verlangen dat de Europese leiders daadkrachtiger moeten gaan regeren. De rijkere eurolanden moeten stoppen met bezuinigen en zich moeten gaan inzetten voor een hogere groei. Merkel wordt een bekrompen visie verweten. Merkel en Rutte hadden een tete a tete in Berlijn. Daar bevestigden ze nog maar eens dat beiden van oordeel dat het Europese toezicht op de banken moet worden verstevigd. Maar op de vraag van een journalist aan Rutte wat zijn visie is op een Europese politieke unie en een bankenunie bleef het stil. Rutte heeft geen visie op de toekomst van Europa, het is een hard oordeel maar wel realistisch. Een woordvoerder van de Bundesbank zei daarover dat het eindspel over de levensvatbaarheid van de EU en de € in een eindfase verkeerd. Al eerder schreef ik dat 'aan het einde van de zomer die duidelijkheid er zal zijn'. Voor wat Merkel wil is de tijd veel te kort. Het saneren van de emu-saldi en de emu-schuld van alle 17 landen moet misschien wel tien jaar of langer worden uitgetrokken. En die tijd is er niet. Er moet binnen enkele maanden knopen worden doorgehakt, maar Merkel wil dat pas doen op een moment dat de overheidsfinanciën in evenwicht zijn. Dat de handelsoverschotten tussen Noord- en Zuid Europa harmonieus verlopen. Zo ver zijn we in de verste verten nog niet. Op deze wijze door blijven modderen is ook geen optie. Wat resteert is een aftocht, een staatsgreep of burgerlijke onrust in de Zuid-Europese landen. Wat voor mij vaststaat is dat er iets moet gaan gebeuren. Europa kan de kranen niet dichtdraaien terwijl de rest van de wereld in gaat zetten op economische groei. Het oude continent, Europa, verkeert in een staat van wanorde. Er moet ingegrepen gaan worden om de toekomst van EU/eurozone in beeld te kunnen brengen. Als dat niet op een korte termijn kan worden vormgegeven in een democratisch proces dan moet het maar ……….. Vul zelf maar in, waarde lezer. Wat ik ermee wil zeggen dat 'als het niet over rechts kan dan moet het maar over links en als dat ook geen optie is dan buiten het maar buitenom'. Ik wil duidelijk zijn over de positie van Nederland in dit proces. Wij hebben het nadeel dat we een rijk land zijn dat vermogen heeft. Dat is een heel groot nadeel want de uitgifte van Europese bonds, het bankenplan en een Europees deposito-garantiestelsel voor spaargelden in de 17 eurolanden betekent dat onze €900 mrd aan pensioenreserves worden overgenomen door Brussel die dat geld gaat herverdelen voor de afbetaling van de schulden van de Zuid-Europese landen. Datzelfde gaat ook gebeuren met onze €300 mrd aan spaarcentjes, die we bij de bank hebben staan. En de vraag is of we dat willen. Is daar een democratische meerderheid voor, ik mag hopen van niet. Of gaat Nederland met de ratificatie van het ESM verdrag die soevereiniteit aan Brussel overdragen? Dat deze onwikkelingen uiteindelijk goed gaan aflopen: ik geloof er niet in. De macht van het volk is altijd nog: een bankrun. Dat betekent niet dat daarmee het spaargeld safe is. Als, ik schrijf ´als´, het avontuur van de euro fout afloopt en je hebt je spaargeld van de bank gehaald dan kun je vandaag voor die 20 briefjes van €500 10.000 broden kopen. Maar als de koers van de euro instort is het maar zeer de vraag of de koopkracht van dat geld overeind blijft. Het consementenvertrouwen speelt ook een rol van betekenis. Zo kan de versoepeling van het ontslag, met als argument de arbeidsmarkt flexibeler te maken, een negatieve rol spelen in het vertrouwen in de toekomst van werknemers. Denk aan de toename van werknemers die op flex-contracten werken en daardoor een slechtere entree hebben bij het verkrijgen van een hypotheek.

BNR: De massale afwaardering van de grootste internationale banken die kredietbeoordelaar Moody's donderdag heeft doorgevoerd, is slecht gevallen bij betrokken banken. Moody's kijkt alleen naar het verleden en heeft geen oog voor veranderingen die zijn doorgevoerd, stellen Citigroup en Royal Bank of Scotland (RBS). Daar kan ik me wel wat bij voorstellen. De klappen zullen hier en daar hard aankomen. De eurozone zit in een slangenkuil. De politici kunnen zich op korte termijn niet ontworstelen uit die beklemming en de banken zitten mee in dat schuitje. Nu het IMF waarschuwt dat de eurozone zich een een uiterst kritieke fase van haar bestaan bevindt en Moody's daarop inspeelt is het duidelijk dat de banken daarop niet zitten te wachten. Die kijken niet naar gisteren en misschien ook wel niet naar vandaag maar het liefste naar overmorgen. Moody's is in hun ogen verkeerd bezig. De realiteit van vandaag is niet interessant, nee er moet gekeken worden naar de toekomst van Europa. Het vervelende voor de financiële instellingen is alleen dat er geen toekomstvisie is van de Europese regeringsleiders. Moody's verlaagde de rating van 15 van de grootste internationale banken vanwege de grote risico's die zijn verbonden aan de Europese schuldencrisis en de risico's die de banken lopen op de kapitaalmarkt. Naast RBS en Citigroup werden ook andere grote Britse en Amerikaanse banken teruggezet, net als de grootste banken van Frankrijk, Duitsland en Zwitserland. De lagere kredietwaardigheid maakt het voor de banken waarschijnlijk duurder om geld te lenen. RBS verwacht door het besluit van Moody's ₤9 miljard extra aan kapitaal achter de hand te moeten houden. Moody's deelde de multinationals in drie groepen in. Citigroup en RBS werden daarbij samen met Bank of America en Morgan Stanley in de zwakste groep gezet. Deze banken hebben volgens de kredietbeoordelaar kleinere buffers, terwijl er grotere risico's zijn dan bij de andere banken. De veranderingen die de banken de afgelopen tijd hebben doorgevoerd moeten zich volgens Moody's nog bewijzen. Crédit Suisse kreeg de zwaarste afwaardering te verwerken. De Zwitserse bank werd als enige bank met drie stappen teruggezet, van Aa1 naar A1. Het bedrijf benadrukte in een reactie echter dat het nog altijd een van de hoogst gewaardeerde banken is in de groep waarmee het wordt vergeleken. Moody's klasseerde Crédit Suise in de tweede groep, samen met onder meer Barclays, BNP Paribas, Deutsche Bank en UBS. De kopgroep werd gevormd door HSBC, Royal Bank of Canada en JPMorgan Chase.

De volgende waarschuwing komt van het IMF: die laat weten dat de crisis in de eurozone in een kritieke fase zit die alleen met krachtige stappen richting een betere monetaire unie kan worden bestreden. Dat stelde het IMF in de eerste bevindingen van een onderzoek naar de eurozone. De eurolanden moeten de kwetsbare link tussen zwakke banken en de uitgeputte overheidsfinanciën van landen breken, stelde IMF-president Christine Lagarde in Luxemburg. De vicieuze cirkel tussen banken en overheden zorgt voor steeds grotere problemen in de eurozone. De vorming van een bankenunie, waarbij de risico's van banken door alle eurolanden worden gedeeld, moet daarom volgens het IMF de hoogste prioriteit krijgen. Ik deel dit standpunt van Lagarde niet. Zwakke banken moeten niet met kunst en vliegwerk overeind gehouden worden. Het is een harde realiteit maar de uitweg van nog meer geld in de markten pompen is zinloos. Al het al in roulatie zijnde bad money zal op enig moment toch vernietigd worden. Waarom uitstel van executie? Laat mevrouw Lagarde dat maar eens uitleggen. Daarnaast, zegt het IMF, moeten de landen werken aan een gezamenlijk begrotingsbeleid, waarbij schulden deels door alle landen samen worden gedragen. ,,Sterke toezeggingen voor een robuuste en complete monetaire unie zouden helpen om het vertrouwen in de levensvatbaarheid van de unie te herstellen''. Op korte termijn ziet het fonds een belangrijke rol voor de Europese Centrale Bank. Die moet volgens Lagarde met ,,inventief beleid'' de economische groei ondersteunen. Bezuinigingen moeten worden doorgezet in de landen die onder druk staan van de markten, vindt het IMF. Andere landen moeten echter voorzichtig aan doen, om te voorkomen dat de vraag in de hele regio de nek wordt omgedraaid. De neerwaartse spiraal tussen banken, landen en de economie is nu sterker dan ooit, waarschuwt het IMF. De stappen die tot op heden zijn genomen om de crisis te bestrijden zijn daarom niet genoeg. Een diplomatieke uitspraak die inhoudt dat het gevoerde beleid tot 'niets' heeft geleid. ,,De crisis vraagt om een sterke en meer collectieve aanpak.'' Dat is niet alleen van belang voor de eurolanden, stelt het IMF verder. Een escalatie van de crisis zal wereldwijd worden gevoeld. Wat het IMF hier stelt is 'ouwe koek' met als doel de komende EU-top op scherp te stellen. Ook de Italiaanse premier Monti doet dat met de uitspraak dat het mislukken van de EU-top volgend weekend grote gevolgen kan hebben voor de fiscale en politieke toekomst van Europa. Maar ik herhaal nog maar eens: het enige doel van die collectieve aanpak is om Brussel te beschikking te geven over onze spaarcentjes en pensioenreserves. Actualiteit: Draghi luistert naar het IMF. De ECB heeft de regels voor het onderpand dat banken moeten leveren voor leningen versoepeld.

De economie van de eurozone is in juni verder gekrompen. De inkoopmanagersindex waarmee de economische activiteit wordt gemeten, bleef deze maand staan op 46. Dat is de laagste stand sinds juni 2009. Een score lager dan 50 geeft aan dat de economie krimpt. De krimp doet zich voor in zowel de industrie als de dienstensector van de eurolanden. Daarnaast heeft de verzwakking zich inmiddels uitgebreid van de periferie van de eurozone naar Duitsland. De cijfers geven aan dat de krimp steeds ,,dieper en breder gedragen'' wordt. De ontwikkelingen in juni betekenen dat de economie van de eurozone in het tweede kwartaal met 0,6 procent is gekrompen. De verwachting is dat de krimp de komende maanden aanhoudt. Het optimisme onder dienstverleners in de dienstensector daalde afgelopen maand in het sterkste tempo sinds de ondergang van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers in de herfst van 2008. Industriële producenten bouwden de aankopen van grondstoffen ondertussen af in een tempo dat sinds juni 2009 niet meer werd gezien. De orders voor de industrie namen bovendien voor de elfde achtereenvolgende maand af. Gemiddeld zwakte de afname hier iets af ten opzichte van de voorgaande maanden. In Duitsland droogden de orders echter juist sneller op dan voorheen. Het ondernemersvertrouwen in Duitsland staat op een dieptepunt. De eurocrisis wordt ook in Duitsland steeds meer voelbaar. De vertrouwen daalde tot het laagste niveau in 2 jaar. In Nederland neemt het consumentenvertrouwen af. In april hebben de huishoudens 2% minder besteed dan een jaar eerder. Het CPB zegt dat de wereldhandel in april verder is achteruitgelopen.

In de aanloop naar de Europese top van volgende week loopt de strijd om de inzet van de Europese noodfondsen hoog op. Spanje en Italië dringen erop aan de fondsen obligaties te laten kopen, zodat hun torenhoge rentes kunnen dalen, en vinden daarbij Frankrijk aan hun zijde. Duitsland ziet hier echter niets in. De ECB gaat de Spanjaarden en Italianen nu wel te hulp schieten. Alles wat de ECB doet, alle risico's die ze lopen, alle verliezen die ze moeten incasseren doen ze indirect voor rekening en risico van de burgers van de 17 eurolanden. In de praktijk betekent dat dat de grootste rekening wordt neergelegd op de bordjes van de Duitsers, Nederlanders, Finnen, Oostenrijkers en Luxemburgers. Simpelweg omdat bij de zwakkere broeders niets te halen valt.

Dit is een gedeeltelijk achterhaald bericht, maar ik heb er toch voor gekozen dit alsnog te melden. Het Franse bestuurslid van de Europese Centrale Bank (ECB), Benoit Coeuré, zich achter de oproep van de Italiaanse premier Mario Monti geschaard om de Europese noodfondsen in te zetten tegen de overspannen markten. Volgens hem is het ,,een mysterie'' waarom dit nog niet is gebeurd, terwijl de noodfondsen hier volgens alle verdragen wel voor kunnen worden gebruikt. Coeuré deed die uitspraken op instructies van de Franse president François Hollande, vermoedt hoogleraar financiële economie Sylvester Eijffinger. ,,Hij sprak zeker niet namens de hele ECB. Het ECB-bestuur is hierover sterk verdeeld. De noordelijke landen zien dit helemaal niet zitten.'' Die weerstand is volgens Eijffinger terecht. ,,De aankopen zouden de fondsen in hoog tempo uitputten. Italië, Frankrijk en Spanje zijn daar ook op uit, omdat de weg zo wordt vrijgemaakt voor de invoering van eurobonds of het verlenen van een bankvergunning aan het noodfonds, zodat het geld kan lenen bij de ECB.'' De noordelijke landen zijn hier sterk op tegen. Zij vrezen voor het verlies van hun hoge kredietwaarderingen, waardoor hun rentekosten zouden oplopen. In de richtingenstrijd krijgt het noorden het echter steeds moeilijker, doordat Nederland compleet afwezig is in het debat, vindt Eijffinger. ,,Duitsland staat er alleen voor. Rutte heeft geen Europese strategie en maakt zich vooral druk om Wilders en de verkiezingen. Nederland lag eerst de hele tijd dwars en is nu onzichtbaar in Brussel.'' Het zij zo gezegd.

Spanje heeft donderdag 2,2 miljard euro opgehaald met veilingen van staatspapier met looptijden tot 5 jaar. De vraag naar de leningen was hoog, maar de rente die Madrid moest bieden was dat ook. Het rendement op de 5-jarige lening, die ruim 600 miljoen euro opleverde, bedroeg 6,1%. Dat is het hoogste niveau in 15 jaar. De rente bij de laatste vergelijkbare veiling was bijna 5%. Een obligatie met een looptijd van 3 jaar leverde ruim €900 miljoen op tegen een rente van 5,5%. Dat was bij een vorige veiling nog 4,9%. De rente op een 2-jarige lening, die €700 miljoen opbracht, kwam uit op 4,7%, tegen 2,1% bij een eerdere plaatsing. Op de obligatiemarkt daalde de rente op 10-jarige Spaanse staatsleningen na de geslaagde veiling van 6,8 naar ruim 6,5%. Dat is nog altijd ruim boven de grens van 6% die veel economen als onhoudbaar beschouwen, maar begin deze week stond de Spaanse rente nog ruim boven de 7%. 'Veel economen vinden 6% 'the limit', andere economen leggen de lat bij 7%. Maar in de gegeven omstandigheden gaat het om (te)veel geld.

Air France schrapt de komende anderhalf jaar ruim 5000 banen in eigen land, meer dan een tiende van het totaal. Air France verwacht dat tot en met december 2013 meer dan 1700 werknemers door natuurlijk verloop afvloeien. Er blijven dan ruim 3400 overtollige medewerkers over in alle geledingen van het bedrijf. In elk geval tot eind 2013 zal Air France in het kader van deze reorganisatie niemand onvrijwillig de deur wijzen. Het bedrijf wil gedwongen ontslagen voorkomen door werknemers te verleiden tot een vrijwillig vertrek of tot deeltijdwerk. Of dat lukt is volgens Air France sterk afhankelijk van de houding van de vakbonden. Daar wordt momenteel druk mee overlegd over de voorgestelde maatregelen en de daarvoor noodzakelijke aanpassingen van cao's. Als de bonden niet akkoord gaan, worden gedwongen ontslagen onvermijdelijk, waarschuwt Air France. Eerder maakte Air France al bekend dat zijn netwerk flink op de schop gaat. Budgetdochter Transavia Frankrijk krijgt een prominentere rol. De vloot voor korte en middellange afstanden wordt ingekrompen en ook het aanbod aan intercontinentale bestemmingen wordt kritisch tegen het licht gehouden. Air France-KLM wil de kosten de komende 2 jaar met minstens 2 miljard euro verlagen om uit de rode cijfers te komen en zijn schuld te verlichten. Omdat het bedrijf geen invloed heeft op de brandstofrekening, die een groot deel van de kosten bepaalt, zal de besparing bij materieel en personeel moeten worden gehaald.

Regering en oppositie in Duitsland hebben overeenstemming bereikt over de ratificatie van het Europese begrotingspact. In ruil voor haar toestemming krijgt de oppositie van SPD en Groenen gedeeltelijk haar zin wat betreft een stimuleringsprogramma om de economische groei en de werkgelegenheid te bevorderen. SPD-leider Sigmar Gabriel liet na het gesprek met bondskanselier Angela Merkel tevens weten dat er overeenstemming is bereikt over een belasting op financiële transacties. Berlijn zal ernaar streven in Europees verband een ,,coalitie van bereidwilligen'' te smeden. De sociaaldemocraten hopen dat de belasting van operaties aan de beurs leidt tot een ,,duurzame inkomstenbron'' voor de staat. Het begrotingspact moet een rem zetten op de overheidstekorten in de Europese landen. De toestemming in beide kamers van het Duitse parlement later deze maand geldt als zeker. De linkse partij Die Linke wil naar het Federale Constitutionele Hof stappen om het verdrag alsnog tegen te houden. Maar het is nog geen gelopen race voor Merkel. Haar coalitie van christendemocraten en liberalen heeft steun van de oppositie nodig voor de bekrachtiging van het begrotingpact. Dat raakt namelijk ook bepalingen van de Duitse grondwet. Daarom is een 2/3 meerderheid noodzakelijk in zowel Bondsdag als Bondsraad.

Goldmans Sachs-topman Lloyd Blankfein vindt dat Griekenland in de eurozone gehouden moet worden. De kosten van het in de euro houden van het geplaagde land zijn kleiner dan het laten vertrekken uit de eurozone, zei Blankfein op het Internationale Economische Forum in de Russische stad Sint Petersburg. ,,Ik denk niet dat Griekenland de euro moet verlaten. De gevolgen ervan zijn zo veel extremer dan de prijs om Griekenland erin te houden. Je zet dan een deur open naar mogelijkheden die onvoorstelbaar zijn. En zodra die deur open is, weet je niet wat er nog meer kan gebeuren." Blankfein vroeg zich hardop af wat het voordeel zou zijn om het land uit de euro te laten stappen. ,,Alle hun problemen blijven toch bestaan, binnen en buiten de euro als ze de drachme weer hebben. Ik denk daarom dat er hard gewerkt moet worden om Griekenland in de euro te houden." Blankfein zegt te zien dat de euro ook in groter verband te belangrijk is. ,,De verbondendenheid aan de euro is veel meer dan alleen politiek", zei Blankfein. ,,Het is economisch en sociaal gedreven en de consequenties van het mislukken, of het uiteenvallen van de euro zullen voor volgende generaties worden gevoeld." Blankfein is voorstander van meer Europese integratie met strengere gezamenlijke begrotingsregels en een sterkere fiscale autoriteit. ,,Het is duidelijk dat dit de weg is om op door te gaan. Ben ik er zeker van dat het ook gebeurt? Nee. Maar ik geloof wel dat het moet gebeuren."

FD: De trojka van IMF, ECB en Europese Commissie reist maandag naar Athene af om na te gaan hoe ver het land achterloopt met de bezuinigingen en hervormingen die eerder zijn opgelegd in ruil voor steun. Dat maakte de voorzitter van de eurogroep, Jean-Claude Juncker, donderdag bekend na afloop van de vergadering van de ministers van financiën in Luxemburg. Op basis van de rapportage en analyse van de trojka moeten de eurolanden vervolgens besluiten over eventuele aanpassingen van het steunprogramma, maar volgens IMF-directeur Christina Lagarde wordt er niet opnieuw onderhandeld over de inhoud van de eisen die aan Griekenland worden gesteld. Ze zei dat donderdag na afloop van het beraad van de eurolanden in Luxemburg. Minister De Jager van Financiën ziet ‘extreem weinig ruimte’ voor de nieuwe Griekse regering om af te wijken van de afspraken met Europa en het IMF, zei hij in Luxemburg. De nieuwe Griekse regering wil volgens kringen binnen de coalitie vragen om de termijn voor de verlaging van het Griekse begrotingstekort tot onder de EMU-norm van 3%, met twee jaar te verlengen tot 2016. Ook bepleit de regering Samaras waarschijnlijk een verlenging van de werkloosheidsuitkeringen en zou ze minder drastisch willen snijden in het aantal ambtenaren, dan de 150.000 die was afgesproken. Bij elkaar genomen zouden de versoepelingen ertoe leiden dat het tweede Griekse reddingspakket van € 130 mrd nog eens € 16 tot € 20 mrd duurder wordt. Ik val in herhalingen: maar het afgedwongen pakket bezuinigingen en hervormingen is onrealistisch. Dan kan de Jager wel luidt staan te verkondigen dat 'afspraak een afspraak is, waar hij aan vast blijft houden, maar als de Grieken niet meewerken houdt het op enig moment op. En laten we eerlijk zijn: de regeringsleiders hebben meer aan hun hoofd dan het Griekse dossier. Dom wat de Jager uitkraamt, heel dom.

Ik heb er al eerder over geschreven en hou het daarom kort. Lagarde is van oordeel dat we ons in een kritieke fase bevinden. Haar advies is: maak van Europa een economische unie met een centraal gezag (in Brussel?) en gedeelde schulden. Doe dat nu en wacht niet tot het te laat is, was de boodschap aan de Europese leiders. De pijn zit in de 'gedeelde schulden': wij worden gestraft doordat wij geen tien jaar op de pof hebben geleefd, maar wat voor de oude dag hebben gespaard. En, zegt Lagarde, dat geld moet naar Brussel om dat te herverdelen onder de landen die maar raak hebben geleend en uitgegeven. Zo hard is de realiteit! Maar is er ook een andere werkelijkheid? Een strijd tussen twee vrouwen: de ene bestuurt het land dat de 2e WO verloor, de andere komt uit een land dat overwon. De verliezer heeft het de laatste 60 jaar in meerdere opzichten goed gedaan. Het is een van de rijkste landen ter wereld. Het andere land maakt moeilijke tijden door. Dat land maakt in sociaal/maatschappelijk opzicht en in financieel/economische zin moeilijke tijden door. Er is geld nodig, geld voor de wederopbouw en dat geld heeft het buurland, maar komt daarmee niet over de brug. Mijn vraag aan de beide dames is: spelen hier nationalistische aspecten een rol?

Tot slot wil ik lezers die de columns van © 2012 Prof Dr R.J. Tissen volgen wijzen op zijn laatste bijdrage over het Europa-dossier Eurozone in fase van bizar beleid Hij stelt dat er twee opties zijn: een bazooka of omvallen en een herstart maken. Van Lagarde blijft weinig deskundigheid over, van het gros van de Europese elite trouwens ook niet. Van Merkel zou de oplossing moeten komen maar ze staat alleen, zelfs Rutte is afgevallen. De stand is 1:16. Dat is niet te winnen. Italië, Spanje, Frankrijk, ze hebben allemaal hetzelfde probleem. Ze hebben geld nodig om hun banken in leven te houden, om overheidsschulden af te lossen en om economische groei te financieren. En dat geld hebben ze niet en in feite wil Duitsland ze dat ook niet lenen. Er is nog een vrije optie: de geldkranen van de ECB opendraaien en niet moeilijk doen over onderpand. Dat komt later wel of nooit. Daar gaat Lagarde voor en Monti, Rajoy en Hollande. Het scenario wordt steeds triester alhoewel er positieve geluiden te horen waren over stimulering van de groei in de eurozone na een minitop in Rome.

BNR/FD: Regeringsleiders van Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje zijn het eens geworden over een pakket van stimuleringsmaatregelen voor de eurozone ter waarde van 130 miljard. Ze zijn slechts anderhalf uur samengekomen want Merkel moest naar Polen om de voetbalwedstrijd Duitsland-Griekenland bij te wonen. Achteraf werd gesproken over een vaag akkoord. Wat is de waarde van een mini-top. De 'grote vier' waren bijeen voor vooroverleg voor de EU-top van de 28e en 29e juni. Wie zijn die 'grote vier' en welke belangen streven ze na. Merkel stond in Rome tegenover 3 losers. Frankrijk, Spanje en Italië hebben geld nodig om te kunnen overleven. Die noodhulp kunnen ze niet zelf genereren, voor de muntunie konden ze dat wel, dus moet dat komen van de rijkere eurolanden, in deze mini-top vertegenwoordigd door Merkel. Een vrouw tegenover drie mannen. Dat ze spraken over de wijze waarop het vertrouwen in de eurozone hersteld moet worden, is verstandig. Dat de leiders Monti, Hollande en Rajoy niet konden praten over het op orde brengen van hun emu-saldo, emu-schuld en zwakke banken begrijp ik wel. Dat is een heikel onderwerp. Dat de oplossing gezocht gaat worden in een groeipakket ter grootte van 1 procent van het BBP van de eurozone, is een poging die verder onderzocht moet gaan worden. De Italiaanse premier Monti verklaarde na afloop van een bijeenkomst dat het stimuleren van de groei de belangrijkste doelstelling is om de eurozone uit de crisis te halen. Merkel zei tijdens de minitop dat de oplossing om de crisis te boven te komen meer Europa is en niet minder. ‘Wij moeten een signaal geven en toenadering zoeken in een politieke unie." Volgens de Franse premier François Hollande heeft hij met de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Italiaanse en Spaanse premiers Mario Monti en Mariano Rajoy afspraken gemaakt over een plan voor verdere Europese economische integratie. De 'grote vier' verwachten dat de boodschap waar Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje volgende week na een EU-top mee naar buiten willen komen, is dat de euro zal overleven. "We verwachten dat de conclusies van de top meer solide en geloofwaardig zullen zijn in vergelijking met voorgaande toppen, als het om groei gaat'', zei Monti. De Spaanse premier Rajoy zei na afloop van de ontmoeting dat de leiders hebben afgesproken om 'alle nodige mechanismen klaar te zetten die nodig zijn om te zorgen voor financiële stabiliteit in de eurozone'. Duidelijk moest worden in hoeverre Hollande en Merkel op een lijn kunnen komen bij het zoeken naar een oplossing voor de crisis. Tot nu toe weigert Merkel te praten over het collectiviseren van schulden zonder verlies aan budgettaire soevereiniteit. Hollande, evenals Monti, willen graag euro-obligaties invoeren. Merkel noemde dit eerder 'een totaal verkeerde manier' om de schuldencrisis op te lossen. “Gelijke rentestanden worden niet geschapen door de schulden te collectiviseren'', aldus de bondskanselier. Ook de oprichting van een bankenunie stuit nog op heel wat bezwaren. Zo zien de Duitsers een gemeenschappelijke spaargarantie niet zitten, terwijl Parijs, Rome en Madrid die wel willen. Merkel is ook tegen het verlenen van een banklicentie aan het Europese stabiliteitsfonds (ESM), dat op die manier de banken rechtstreeks zou kunnen herkapitaliseren. Er is wel een akkoord op handen over de invoering van een financiële transactietaks. Aanstaande donderdag komen de ministers van Financiën van de eurozone bijeen. De financiële markten zijn nog steeds onrustig, ondanks de beloofde miljardensteun aan de Spaanse banken en een pro-Europese verkiezingsuitslag in Griekenland. Maar ondanks deze wendingen zijn de Spaanse en de Italiaanse langetermijnrente de afgelopen dagen omhooggeschoten. Op de G20 is reeds afgesproken om voluit in te zetten op economische groei. Doel is de versterking van de Europese eenheid en stimulering van de economische groei. Met geld van de Europese Investeringsbank, ongebruikt geld uit EU-fondsen en het uitgeven van Euro-bonds willen de heren uit het gezelschap van deze mini-top gaan investeren in een nieuwe infrastructuur. Merkel blijft van mening dat er pas gesproken kan gaan worden over de uitgifte van Euro-bonds als de huishoudbankjes van alle 17 eurolanden op orde zijn. Bovendien vindt ze dat er vanuit Brussel een strenger beleid moet worden gevoerd bij het toezicht op de begrotingsdiscipline. Hollande stelt dat dat proces veel te lang gaat duren. Dat klopt: ik verwacht dat Europa daar tien jaar voor nodig heeft en die periode is daarvoor niet beschikbaar. Merkel is ook niet enthousiast over de bankenunie waar van Rompuy volgende week mee komt. Politieke eensgezindheid is een voorwaarde om besluiten te kunnen nemen en de financiële markten rustig te houden. Het enige waar de vier het over eens zijn is de Tobin-taks, wat een woord, waardoor financiële instellingen geld in de schatkist storten bij het doen van financiële transacties. De Engelsen, die niet tot de eurozone hoort is er zwaar op tegen. Trouwens de Jager is ook terughoudend.

De nieuwe Griekse minister van Financiën is een uur voor zijn beediging naar het ziekenhuis vervoerd. De ex-president van de Griekse centrale bank werd onwel. Artsen maakten de diagnose 'oververmoeid'. Het zal toch niet zo zijn dat de bewindsman, kennis dragend van de onmogelijke positie te voldoen aan de opgelegde eisen van de trojka, het af laat weten? Hij moet nog enkele dagen in het ziekenhuis blijven. Ook de nieuwe premier ligt in het ziekenhuis, niet vanwege de 4-2 nederlaag tegen het Duitse voetbalteam, maar vanwege een oogoperatie.

Slotstand indices 22 juni 2012/week 25: AEX 298,76; BEL 20 2.126,37; CAC 40 3.090,90; DAX 30 6.263,25; FTSE 100 5.513,69; SMI 5.989,33; RTS (Rusland) 1.281,32; DJIA 12.640,78; Nasdaq 100 2.585,53; Nikkei 8.798,35; Hang Seng 18.995,13; All Ords 4.093,80; € $1,257; goud $1572,30.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.