UPDATE23032013/163 Het kabinet is vleugellam

Bij alle slecht nieuws waarmee we worden overladen nu eens een positiever geluid en nog wel van VVD-icoon Hans Wiegel afgelopen zondagmorgen bij Eva Jinek. Wiegel kondigde daar aan dat Rutte niet meer verder kan regeren. Het kabinet is vleugellam. Er komt niets meer uit hun handen. CDA en D66 moeten worden benaderd om mee te gaan regeren. In dat geval wordt er voortijdig afscheid genomen van een aantal ministers. Rutte heeft dat voorstel afgewezen maar de druk vanuit de VVD is zo sterk dat hij het gezichtsverlies dat hij lijdt wel zal moet nemen. Werkt Rutte niet mee dan komen er op korte termijn nieuwe verkiezingen. Dit betekent dat ook bij de VVD is doorgedrongen dat de uitvoering van het regeerakkoord onder deze omstandigheden en met deze bewindsploeg onuitvoerbaar is. Ondernemers, ook VVDers, en PvdAers willen brood op de plank en die realiteit is er niet. Zeker niet in de bouw en op de woningmarkt: daar zien we meer faillissementen en meer werkelozen en geen tot nauwelijks handel. Verder daalt de koopkracht door de bezuinigingsrondes, die worden doorgevoerd. Rutte heeft nog maar 2 keuzes: verder regeren met een 4-partijen coalitie dan wel aftreden. Als Rutte niet bereid is het regeerakkoord op de schop te nemen dan maar nieuwe verkiezingen.

De Nederlandse regering hoeft niet meer te bezuinigen dan gepland. Dat concludeert het IMF na een twee weken durend bezoek aan ons land. De prioriteit van de regering moet liggen bij het herstellen van de groei en het beperken van risico´s. De Nederlandse consument is erg onzeker, merkt het rapport van het IMF op. Vooral de onzekerheid op de huizenmarkt heeft veel invloed op het sentiment en op de consumptie. Nederlandse huishoudens moeten doorgaan met het verlagen van hun (hypotheek-)schulden. Nederlandse banken en huishoudens zijn sterk verbonden met elkaar door de huizenmarkt. Als de huizenprijzen verder dalen dan verwacht, zullen consumenten de hand op de knip houden en banken minder geld uitlenen. Met als gevolg dat de huizenprijzen verder zullen dalen en de neerwaartse spiraal niet wordt doorbroken, voorspelt het IMF. Niet alleen huishoudens, maar ook banken zullen hun balansen in evenwicht moeten brengen. Volgens het IMF is de bancaire sector nog steeds sterk blootgesteld aan de vastgoedmarkt, zoals recent te zien was bij de nationalisatie van SNS.

Om de onzekerheid op de vastgoed- en huizenmarkt het hoofd te bieden zullen banken, volgens het IMF, hun kapitaalbuffers moeten versterken. Bovendien bereiden de banken zich zo voor op de eisen van Basel III, die de komende jaren van kracht zullen worden. Om de economie competitief te houden is er volgens het IMF een aantal structurele hervormingen nodig. Zo zou de regering er goed aan doen de arbeidsmarkt te hervormen en te investeren in onderzoek en onderwijs. Ook moeten maatregelen worden genomen om het pensioenstelsel houdbaar te houden en moeten de kosten van de gezondheidszorg worden beperkt. De conclusies van het IMF onderschrijf ik ten volle. Ik had het niet beter kunnen formuleren.

Een politieke oplossing voor de budgetcrisis in de VS is een droom. Die conclusie moet getrokken worden nadat zowel de Republikeinen als de Democraten in het Huis van Afgevaardigden hun financiële plannen hebben gepresenteerd. Een grotere kloof kan er niet gapen. Simpel gesteld komt het hier op neer: Paul Ryan, de cijferkoning van de Republikeinen, presenteerde een conservatieve agenda waarbij het begrotingstekort in tien jaar tijd naar nul wordt teruggebracht. Daarbij is geen ruimte voor belastingverhoging en krijgen de hogere inkomens er zelfs nog een forse belastingverlaging bij. Het mes wordt gezet in sociale programma’s, zoals voedselbonnen voor de armsten, onderwijs en de medische zorg. Obamacare wordt helemaal geschrapt. De rol van de centrale overheid wordt fors teruggedrongen. Het bedrag dat de regering jaarlijks te spenderen heeft wordt het laagste sinds 65 jaar, zo heeft Jed Graham van Investor’s Business Daily berekend.

We hebben de afgelopen dagen gezien dat een bankrun niet te realiseren valt. Dat was zo op Cyprus, waar de pinautomaten, omdat de banken de hele week dicht waren de enige wijze om aan contant geld te komen: max €800 per dag. Wat zijn de mogelijkheden voor spaarders die het vertrouwen in het financiele systeem, dan wel de bank waar hun spaargeld staat, verliezen en hun geld van de bank af willen halen? De mogelijkheden daartoe zijn minimaal. In zo een situatie zal een bank een maximum bedrag per pinautomaat, per dag vaststellen. Naar de balie gaan er daar je geld ophalen is er niet meer. Het chartale geld, de kassier en de baliemedewerkers zijn verdwenen. Ook de beveiliging is weg. Het personeel is omgeschoold naar een commerciele functie. Het enige uitweg is het geld overboeken naar een andere bank, maar op Cyprus hebben we gezien dat je daarmee niet van de heffing op spaarsaldi wegkomt. Overboeken naar andere eurolanden geeft ook geen 100% zekerheid dat je spaargeld daar wel safe is. Alhoewel ik me kan voorstellen dat nu geld van Zuid-Europese landen naar Noord-Europa gaat worden getransfereerd. Een overboeking naar niet-eurolanden is ook een heel gedoe, want waar open je zo snel een rekening. Het hele bankwezen is zo ingericht dat het chartaal opnemen van je geld dat je aan de bank hebt toevertrouwd, niet meer mogelijk is in Nederland. Geld is giraal en blijft giraal. Trouwens banken zijn maar voor een klein bedrag liquide, namelijk het geld dat ze nodig hebben voor het vullen van de pinautomaten. De rest van de toevertrouwde gelden wordt belegd in hypotheken, kredieten, beleggingen.

Over de noodhulp aan Cyprus en de, door de Eurogroep, daaraan gekoppelde voorwaarden is deze week veel te doen geweest. In het plan dat Dijsselbloem vorige week vrijdagnacht bekend maakte zat een heffing op al het bij banken gestalde spaargeld van 6,75% voor saldi <€100.000 en 9,9% voor saldi >€100.000. Dat voorstel verdween maandag weer van tafel. De Eurogroep kwam opnieuw bijeen en toen werd besloten dat de Cypriotische regering zelf kon gaan bepalen aan wie ze hoeveel heffing/belasting op zouden kunnen leggen, als de opbrengst maar €5,8 mrd zou bedragen. Een aantal scenario's passeerden de revue, maar de meest realistische lijkt mij: 0% voor spaarsaldi <€100.000, 10% >€100.000 en 15% >€500.000. Ook deze versie van de spaartax schijnt weer van tafel te zijn. Uit de laatste berichten valt op te maken dat de €5,8 mrd vooral zal worden weggehaald bij de Russische beleggers en bedrijven. De heffing zou zelfs voor de grote beleggers 25% bedragen. Daarover is morgen (zondag) middag overleg waaraan ook Lagarde (IMF) zelf zal deelnemen. Pas na dat overleg zal het parlement van Cyprus verder debatteren. De ECB heeft aangekondigd maandag de geldkraan dicht te zullen draaien als er geen overeenstemming is over het noodplan. De reacties op het besluitvormingsproces van de Eurogroep was niet mals. De zwarte piet ging naar Dijsselbloem. Het woord 'blunder' viel en de vorige voorzitter van de Eurogroep, de Luxemburger Juncker, sprak over 'lacunes' in het voorstel. Te weinig over nagedacht, te snel besloten. Dijsselbloem kreeg van hem een 'veeg uit de pan'. Het eerste besluit van de Eurogroep waarin Juncker niet meer geparticipeerd heeft en dan zo'n priegelwerk. Hij had er geen goed woord voor over. De aanval op Dijsselbloem persoonlijk werd in Nederland wel afgezwakt met de stelling dat de 17 ministers van Financiën van de eurozone daartoe besloten hadden. Voor Merkel is de aanpak iets te rigoureus: zij liet de deur naar Cyprus op een kier staan maar uiteindelijk liet ze gisteren weten dat ze zich 'groen en geel' ergert over de trage procesvoering. We moeten wel in acht nemen dat de €10 mrd uit het Europese noodfonds in geen verhouding staat tot de financiele belangen die de 16 andere eurolanden hebben in Cyprus. Er is een scenario denkbaar dat, of Cyprus nu links of rechtsaf slaat, dit paradijselijke eilandje de eurozone gaat verlaten. Als de spaartax wordt ingevoerd zullen buitenlandse bedrijven hun daar gestalde financiele middelen wegsluizen. Het gevolg zal zijn dat er dan nog meer banken in de problemen zullen geraken. Een winner zal er nooit komen, welke besluiten er ook genomen zullen worden. Als wij die €10 mrd gaan lenen, zien wij dat geld nooit meer terug. In feite stelt Cyprus niets voor: het economische belang is maar 0,2% van de eurozone. Het probleem zit in het 8x groter belang van het bankwezen. Zo heeft ING een belang van €900 mln in Cyprus. Ook op Cyprus is Merkel de gebeten hond bij het volk: Europe is for its people: not for Germany. Onder het volk hoor je uitspraken als: de EU laat ons stikken en 'voor ons hebben wij de afgrond, achter ons een snel stromende rivier'. Wat er ook gebeurt moeilijk wordt het toch voor het volk. Maakt het iets uit of je door de hond of door de kat gebeten wordt? Er is nu een liquiditeitstekort van €17 mrd, bestemd voor 2 grote banken. De schade die het hele proces oplevert is dat geld door buitenlanders weg weggesluisd naar een volgend belastingparadijs. Als dat gaat gebeuren stijgt het liquiditeitstekort misschien wel naar tientallen miljarden euro's. Het feit dat voor het eerst een volksvertegenwoordiging zich verzet tegen de door Brussel opgelegde dictaten verdient waardering. Of de Russen instappen of niet maakt eigenlijk niet zoveel uit omdat ik geen toekomst meer zie voor Cyprus. Daar moet de hele economie/banken/samenleving op de schop, om een nieuw verdienmodel te kunnen opstarten. Dat gaat tien tot vijftien jaar duren. Nu blijkt hoe hard het nodig is dat er een politieke unie in de EU komt opdat Brussel (en Frankfurt) al tien jaar geleden hadden kunnen ingrijpen op Cyprus. Nu is het een gelopen race zonder toekomstbeeld. Het is tragisch voor de Cyprioten, maar wel de harde realiteit. De positie die Rusland inneemt is vaag. Ze brengen naar buiten dat ze op dit moment niets doen, misschien later wel. Wat ik niet begrijp is dat de Eurogroep nu gaat meewerken aan een plan waardoor buitenlandse beleggers en bedrijven worden aangeslagen voor de redding van het land. Daar is geen logische verklaring voor en de kans is groot dat de Russen zullen reageren door hun beleggingen in de andere eurolanden terug te trekken. Ik speculeer niet op dit scenario, maar vrees het ergste. Op het moment dat het geld bij de banken op Cyprus gaat wegstromen moet er of nog veel meer geld uit het Europese hulpfonds naar Cyprus ofwel het land en de banken vallen om. De ECB kan dat wel even tegenhouden maar niet voor een lange periode.

Bij Pauw&Witteman was maandagavond Marike Stellinga te gast. Is er verdere besmetting mogelijk binnen de eurozone. Ja, dat behoort tot de mogelijkheden. Is het deposito-garantie-stelsel, dat in alle eurolanden €100.000 spaargeld garandeert, nog wel houdbaar? Haar antwoord is nee en al helemaal niet op Cyprus, waar de overheid zo goed als failliet is. Het zou veel realistischer zijn om het garantiebedrag op maximaal €30.000 te zetten. Ze deed harde uitspraken, in die zin dat ze stelt dat je van de overheid en de monetaire autoriteiten niet mag verwachten dat zij kunnen instaan voor de betrouwbaarheid van de banken en dus ook niet voor de veiligheid van het spaargeld dat door klanten aan hen is toevertrouwd. Zij stelt dat iedere burger zelf maar moet opletten dat het spaargeld bij een betrouwbare instelling is ondergebracht. Stellinga stelt dat de bankensector op Cyprus sterk moet worden gesaneerd. Dat moet ook, maar dan vliegt de werkeloosheid op dit eiland omhoog, met alle consequenties vandien. Euro-parlementariër van Baalen (VVD) kondigde aan dat in het kader van de inwerkingtreding van de Europese bankenunie er fors gesaneerd moet gaan worden in de 6000 banken die de eurozone telt. Dan kun je denken aan fusie of overname, maar ook aan sluiting of faillissement. En dan komt de vraag aan de orde of alle eurolanden voor de volle 100% de nakoming van de verplichtingen van het garantiestelsel in kunnen staan. En dan komt Dijsselbloem c.s. weer aan met een ´spaartaks´. Ik corrigeer deze econome over de verhoging van het garantiebedrag. In de uitzending stelde ze dat we 'vroeger' €30.000 hadden. Dat is onjuist. Eerst was er een bedrag van €20.000 op iedere rekening, dat is toen gewijzigd in 'op alle rekeningen tesamen bij een bank', maar daar is toen aan toegevoegd een tweede tranche tegen 90%. De regeling was toen: €20.000 tegen 100% en €20.000 tegen 90%, dat betekende dus €38.000. Dat was de regeling tot oktober 2008. Toen werd, op basis van Europese Richtlijnen het bedrag verhoogd naar €100.000 per bank. Ieder euroland is voor de uitvoering ervan zelf verantwoordelijk. Let op mijn woorden: met een spaartaks kun je ook overheidsschulden saneren!

Het Cypriotische parlement stond deze week voor een moeilijke keuze: of het wurgcontract van de Eurogroep accepteren dan wel proberen bij de Russen noodhulp te gaan vragen dan wel de 2 grootste, maar ook zwakste banken, om te laten vallen. Dat betekent dat de overheid €30 mrd aan spaargeld, dat onder het deposito-garantiestelsel valt, moet vergoeden. Dat geld is er niet. Daarbij moeten we meerekenen dat er €27 mrd aan Russisch geld in bewaring is. In totaal gaat het om €68 mrd. De Eurogroep heeft met het voorliggende voorstel voor de financiering van de €17 mrd financiele hulp voor de 2 grootste banken, wel een aanslag gepleegd op het Europese deposito-garantie-stelsel, waarbij, onder alle omstandigheden, een bedrag van maximaal €100.000 gegarandeerd wordt terugbetaald aan spaarders. Het grote risico van de opgelegde voorwaarden voor hulp aan Cyprus is dat spaarders en beleggers hun geld op gaan nemen dan wel terug gaan trekken. Internationaal wordt met ontzetting en ongeloof gereageerd op het besluit om spaarders bij Cypriotische banken deels te laten opdraaien voor de noodsteun aan het land. Zo schrijft de Britse krant The Independent dat door de maatregel moet worden gevreesd voor een bankrun in andere landen. „Als spaarders zich gaan afvragen of hun bankrekeningen in zwakke eurolanden nog wel veilig zijn, kan dat leiden tot een bankrun in Griekenland, Italië en Spanje. De EU beweert dat Cyprus een apart geval is en de Cypriotische president stelt dat de noodsteun zijn land heeft gered. Maar als de prijs daarvoor een verwoest vertrouwen van spaarders in het bankensysteem in Zuid-Europa bedraagt, dan is dat het niet waard.” De Duitse topeconoom Peter Bofinger pleit ervoor dat de maatregel wordt teruggedraaid. „Deze quasi-onteigening van spaartegoeden brengt niet alleen het bankensysteem in Cyprus in gevaar, maar is een bedreiging voor het financiële systeem in de gehele eurozone. Het moet worden aangepast, anders zal het fatale gevolgen hebben. De eurocrisis zal wederom worden versterkt. Het gevaar bestaat dat spaarders in andere landen onzeker worden en hun spaarrekeningen leeghalen.” De Amerikaanse winnaar van de Nobelprijs voor de economie, Paul Krugman, schrijft in zijn blog dat met de maatregelen wordt opgeroepen tot het leegtrekken van spaarrekeningen door nerveuze consumenten. Holger Schmieding, topeconoom bij Berenberg Bank in Londen, stelt dat door de heffing de eurozone in onbekend terrein is gekomen. „Gezien de fragiele staat van de banksystemen in vooral Griekenland en Spanje, kan elke maatregel die het herbouwen van vertrouwen in deze systemen dwarsboomt, mogelijk leiden tot financiële en economische schade.” De Russische staatskrant Rossijskaja Gaseta stelt dat de heffing een teken van wantrouwen in het Europese financiële systeem inhoudt. „Niemand kan garanderen dat morgen niet hetzelfde in elk ander willekeurig probleemland plaatsvindt, en daarvan zijn er genoeg in de eurozone. Welke zin heeft het om geld te sparen als vervolgens tussen de 10 en 15% kan worden weggenomen om andermans problemen op te lossen?“ Ik heb in mijn vorige blog al een schets gegeven wie mede, aan dit debacle, schuldig zijn. Daar heb ik een hoofdpersoon over het hoofd gezien, dat is natuurlijk de toezichthouder op het bankwezen op Cyprus. Waarom heeft die niet veel eerder aan de bel getrokken en als die dat wel gedaan heeft waarom is daar dan geen actie op ondernomen? De verantwoordelijke op het hoogste niveau is de ECB en wat heeft die gedaan toen Russische criminelen grote hoeveelheden zwart geld bij Cypriotische banken stalden dan wel het geld daar witwasten? Het feit dat de verantwoordelijke bewindslieden, politici en monetaire autoriteiten niet tijdig hebben ingegrepen heeft ertoe geleid dat nu de -onschuldige- burgers een deel van de rekening moeten betalen. De door de Eurogroep opgelegde besluitvorming betekent ook dat als zich zo een drama in Nederland zou afspelen dat buitenlandse spaarders en bedrijven zouden moeten meebetalen aan het hulpprogramma. Hier ligt een kern van onrust die tot heel ongewenste ontwikkelingen aanleiding kan geven. Terug naar Cyprus: daar voerde begin deze week de president, die een voorstander is van de spaartaks, druk overleg met de Duitse bondskanselier Angela Merkel en Europees commissaris Olli Rehn (Monetaire Zaken). Hij heeft hen verzekerd dat hij achter de gemaakte afspraken staat, maar zei ook dat mogelijk ,,wat extra hulp van de EU-partners'' nodig is, om het parlement over de streep te trekken. Wij moeten Cyprus wel steun geven opdat de banken daar hun schulden kunnen terugbetalen aan de West-Europese banken. Waar heb ik dat verhaal al eerder gehoord?

De banken in de eilandstaat Cyprus zijn ver boven de nietige status van het eilandje uitgegroeid. De lage belastingen hebben een echte ’tax haven’ van het zonovergoten paradijsje gemaakt. Er staat naar schatting voor €70 miljard aan buitenlandse tegoeden op het eiland geparkeerd. Alles bij elkaar omvat de financiële sector bijna achtmaal de reële economie. De bankenindustrie is dan ook belangrijker dan het toerisme voor de inkomsten van de Cyprioten. Aangetrokken door de gunstige fiscale regels hebben veel financiële instellingen domicilie gekozen op Cyprus, al was het maar met een brievenbusfirma. Door de lage belastingen hebben veel Britten en recent met name veel rijke Russen miljarden euro’s in het land gestald. Bijna de helft van die €70 miljard aan buitenlandse tegoeden is aan Russen toe te schrijven. Vermoedelijk gaat het om grote bedragen aan zwart geld. In die zin hebben de Russische rekeninghouders nog geluk. Ook na de eenmalige heffing, zijn ze nog altijd goedkoper uit dan wanneer ze braaf elk jaar belasting hadden betaald. Nederlandse bedrijven en pensionado’s komen niet veelvuldig voor op Cyprus. Wij hebben er vooral vorderingen uitstaan. Volgens cijfers van De Nederlandsche Bank gaat het om in totaal een kleine €2 miljard. De aantrekkingskracht voor spaarders is de veel hogere rente, die daar wordt vergoed.

Het Cypriotische parlement heeft, afgelopen dinsdagavond, het voorstel van de regering en internationale geldschieters voor de redding van de bankensector afgewezen met 36 tegenstemmen, 19 parlementariërs onthielden zich van stemming. Er was vooraf al geen twijfel over dat een meerderheid de plannen af zou keuren omdat particuliere spaarders moeten meebetalen aan het reddingsplan.

Heel Europa kijkt naar minister Dijsselbloem, nu de crisis in Cyprus dreigt te exploderen door de 'nee'-stem van het parlement. Europese ministers van Financiën eisen een spoedvergadering van de eurogroep, nu het land dreigt om te vallen. Dijsselbloem stelde dinsdagavond dat het voorstel dat de Eurogroep vrijdagnacht aan Cyprus heeft gedaan nog altijd beschikbaar is, maar wel onder de voorwaarde dat dit geld er alleen komt indien de Cyprioten zelf 5,8 miljard bij hun spaarders ophalen. Wanneer Europa haar steunplan intrekt zal het land echter nog deze week failliet gaan. Een dreiging die voor paniek in andere eurolanden zorgde. 'We willen zo snel mogelijk met Dijsselbloem overleggen', aldus de Luxemburgse-minister Frieden. In financiële kringen wordt Dijsselbloem in de wind gezet. Iemand moet de zwarte piet krijgen.

De Griekse minister Financiën, Michalis Sarris, is daarna naar Moskou gereisd om te polsen of en hoe de Russen bereid zijn Cyprus' bankensector terzijde te staan. Russische banken, bedrijven en particulieren hebben vermogens gestald in Cyprus, onder meer omdat daar relatief weinig belangstelling is voor de herkomst van het geld. Er zou daar worden gesproken over gasboringen door Gascom, waarvoor de Russen dan €15,8 mrd zouden schuiven. Of het verstandig is dat Cyprus in de eurozone blijft is de vraag. Om concurrerend te kunnen exporteren moeten ze uit de euro stappen. En Rusland een pied-a-terre toestaan in de EU zal Brussel wel niet willen.

Volgens kredietbeoordelaar Moody's hebben Europese politici met hun besluit laten zien dat de bescherming van spaarders en andere schuldeisers van banken in Europa steeds minder voorstelt. Daarbij toont het besluit volgens het kredietbureau dat de beleidsmakers bereid zijn om onrust op de financiële markten te veroorzaken om betalingsproblemen van een euroland te voorkomen. Poetin heeft scherpe kritiek op de Europese plannen. De heffing noemt hij “oneerlijk, amateuristisch en gevaarlijk”. Russische banken hebben veel geld in Cyprus gestald, waarschijnlijk circa 9,25 miljard euro en andere Russische bedrijven nog eens 5,4 miljard euro volgens kredietbeoordelaar Moody's.

De columnist Lex Oomkes schrijft in Trouw over 'Kok zou jaloers zijn geweest op het krediet dat Samsom heeft'. De vraag is of hij dat wel heeft? In zes maanden tijd is de PvdA de helft van haar stemmers bij de verkiezingen van 12 september al weer kwijtgeraakt. Van zijn succesvolle start is ook niets meer over: zijn populariteit is, evenals die van Rutte, gedaald naar een 4½. Dat is een slecht signaal dat de samenleving afgeeft aan Rutte en Samsom. Het regeerakkoord dat in een sneltreinvaart in elkaar is geknutseld, blijkt brodelwerk te zijn. De prioriteiten die het kabinet Rutte/Asscher nastreven zijn deze week door het IMF naar de prullenmand verwezen. De 3% norm is goed maar hoeft niet altijd te worden nagestreefd. Het IMF stelt dat de prioriteit van de regering moet liggen bij het herstellen van de groei en het beperken van risico´s. Samsom heeft zichzelf strak in het harnas gezet en hij ontbeert de mogelijkheid om nu te zeggen dat de extra bezuinigingen van €4,5 mrd nu even de ijskast ingaan om te gaan investeren. Hij zou zichzelf bij zijn achterban ongeloofwaardig maken. Ja, ik ben van oordeel dat hij op het verkeerde paard heeft ingezet en dat gaat hem nu opbreken. Hij kan de partij niet meer door de voordeur verlaten: hem rest slechts de achterdeur.

Het bereiken van een sociaal akkoord wordt heel ingewikkeld als het kabinet halsstarrig vasthoudt aan de drieprocentnorm. Dit zegt VVD-kopstuk Ed Nijpels. “Enerzijds zeggen ze dat overal over te praten valt, dat moet ook wel omdat ze geen meerderheid hebben in de Eerste Kamer. Aan de andere kant houden ze angstvallig vast aan die drieprocentnorm. Nijpels, lid van het dagelijks bestuur van werkgeversorganisatie VNO-NCW, zegt dat het kabinet een dubbele boodschap geeft aan de sociale partners. "De voordelen van zo’n akkoord voor dit kabinet, maar ook voor Nederland als samenleving, zijn zo ontzettend groot dat je best wat royaler mag zijn als kabinet." Natuurlijk wil Asscher op 1 april een sociaal akkoord, want op 1 mei moet er een begroting liggen in Brussel en die moet natuurlijk breed gedragen zijn. Maar deadlines, daar heeft de voormalig Commissaris van de Koningin in de provincie Friesland, een broertje dood aan. “We laten ons er een beetje gek door maken. Als wij op 1 mei een pro forma brief sturen naar Europa en zeggen dat we nog even bezig zijn, dan zal niemand in Europa daar wakker van liggen. Als wij nog een paar weken extra nodig hebben, dan moet je die nemen, want we hebben veel meer belang bij een goed akkoord tussen het kabinet en werkgevers en werknemers dan dat die brief precies op 30 april om 24:00 in Brussel ligt."

De consumptie van huishoudens is in januari met 2,3% afgenomen ten opzichte van dezelfde maand een jaar eerder. En deze trend houdt al anderhalf jaar aan. Dit komt vooral doordat mensen minder duurzame producten kochten. Ook in kleding 'was een minnetje te noteren'. In december bedroeg de krimp nog 1%. Aan duurzame goederen werd 11,9% minder besteed dan in januari vorig jaar. De uitgaven aan voedings- en genotmiddelen kwamen 1,7% lager uit, en aan diensten werd 0,3% minder uitgegeven. Door het koude weer werd wel fors meer energie verbruikt, waardoor de bestedingen aan onder meer gas en motorbrandstoffen 1,4% hoger lagen dan een jaar eerder. Het CBS heeft de consumptiecijfers gecorrigeerd voor prijsveranderingen en veranderingen in de samenstelling van de koopdagen.

Europa is nog somberder over de Nederlandse economie: we gaan waarschijnlijk dit jaar geen groei zien. De politiek in ons land verlangt meer vertrouwen van de consument in de economie. Het geld dat nu op een spaarrekening staat moeten de burgers weer gaan uitgeven. Ouderen zijn somberder dan ooit over onze economie. Dat is ook wel verklaarbaar want in die groep gaan de hardste klappen vallen. In maart verbeterde het consumentenvertrouwen licht: van -44 naar -41. Consumenten zijn nu zo ongeveer even somber als een jaar geleden toen de index op -39 stond. Ook de Nederlandse industriële ondernemers zijn deze maand pessimistischer geworden over de economie, meldt het CBS. De index die het producentenvertrouwen meet zakte in maart van min 3,6 naar min 4,8. In de voorgaande maanden klaarde de stemming onder de producenten nog enigszins op. De ondernemers zijn momenteel vooral veel pessimistischer over de verwachte productie dan in februari. Het oordeel over de orderpositie en de voorraden werd wel iets minder negatief. De pessimisten hebben echter nog altijd duidelijk de overhand. Ruim 20% verwacht momenteel dat de personeelssterkte in de komende maanden zal afnemen, terwijl 7% op een toename rekent. De werkloosheid in Nederland is in februari verder opgelopen tot 7,7%. Dit is het hoogste aantal werklozen in bijna 30 jaar. Het CBS spreekt opnieuw van een forse stijging. Er zaten vorige maand 613.000 mensen zonder werk, 21.000 meer dan een maand eerder. Het aantal WW-uitkeringen is met 7000 toegenomen tot 377.000, zo blijkt uit cijfers van uitkeringsinstantie UWV. Echt verbaasd is hoogleraar arbeidsmarkt en sociale zekerheid Ruud Meffels van de Universiteit van Tilburg over deze ontwikkeling niet. "Ik vreesde al het effect van de bezuinigingen van de overheid zelf, niet alleen wat betreft de bouw, maar ook wat betreft de zorg. Door de maatregelen in de zorg zullen 22.000 mensen boventallig worden." "Wij zijn bijna het slechtste jongetje van de klas wat betreft economische groei en dat leidt tot meer werkloosheid. Door de bezuinigingen, die behoorlijk fors zijn, komt dat erbij. Maar uiteindelijk gaat het erom wat je er in termen van concurrentie tegenover kunt stellen." Het bedenkelijke tempo waarin de werkloosheid stijgt heeft te maken met het negatieve vertrouwen onder zowel consumenten als werkgevers, zegt Meffels. "Er worden weinig nieuwe banen gecreëerd omdat we relatief weinig groei in afzet kennen; Duitsland zet wat meer af bij 'tijgers' als China, wij zijn een erg dienstverlenende economie en daarom gaat het herstel veel moeizamer." Tot nu toe kon Nederland zich nog beroepen op een relatief lage werkloosheid sinds het begin van de crisis in 2008. Naast de zorgwekkende werkloosheidscijfers bracht het CBS ook naar buiten dat 1 miljoen huishoudens inmiddels meer schuld heeft dan 'waarde onderpand'. "En dat is een dodelijke cocktail, die mensen enorm in de problemen kan brengen door de restschulden, die op kunnen gaan treden. “Dit is het hoogste percentage sinds 1984. 2400 mensen verliezen hun baan door een reorganisatie in het gevangeniswezen.

De prijzen van koopwoningen zijn in februari met 8,3% gedaald ten opzichte van dezelfde maand een jaar eerder. In januari was dat nog 9,6% op jaarbasis. De prijzen van bestaande koopwoningen lagen in februari ongeveer op hetzelfde niveau als medio 2003. Ten opzichte van augustus 2008, toen de huizenprijzen op hun hoogst waren, komt de daling op ruim 18% uit. In de eerste twee maanden van het jaar wisselden 14.157 woningen van eigenaar, bijna 5% minder dan een jaar geleden.

Kort Nieuws

Vorig jaar zijn in ons land 6.750 huurders uit hun huis gezet, waaronder 950 gezinnen. Huurachterstand was in 75% van de ontruimingen de reden, bij de overige 25% ging het om woonfraude, zoals wietteelt, overlast voor de buren en onderverhuur. Nu minister Blok de huren dit jaar gaat verhogen zullen het aantal ontruimingen verder stijgen.

De bouwproductie in de eurolanden is in januari met 1,4% afgenomen afgezet tegen de maand december. Op jaarbasis is de daling 7,3%. In de EU waren deze data 1,3 en 8%. De grootste probleemlanden, op jaarbasis, zijn: Slovenië met een daling van 22,1%, Portugal met 20,2%, Polen met 17,3%, Slowakije met 14,9% en Nederland met 13,7%.

De OESO verwacht dat de economische groei in Frankrijk dit jaar niet 0,3% zal bedragen maar 0,1%. De werkeloosheid gaat stijgen naar 11,2%, het emu-saldo wordt 3,5%. In 2014 moet Frankrijk voldoen aan de 3% norm.

Fitch waarschuwt het Verenigd Koninkrijk dat hun AAA-status kan worden verlaagd.

Beleggers in de VS speculeren op een stijging van de rente op de kapitaalmarkt.

Slotstand indices 22 maart 2013/week 12: AEX 350,74; BEL 20 2.619,55; CAC 40 3.770,29; DAX 30 7.911,35; FTSE 100 6.392.76; SMI 7.744,33; RTS (Rusland) 1.470,91; DJIA 14.512,03; Nasdaq 100 2.800,806; Nikkei 12338,53; Hang Seng 22115,30; All Ords 4.980,80; € $1,2988; goud $1609,20 dat is €39.801,26 per kg, 3 maands Euribor 0,201%, 10 jarig 1,700%. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.