UPDATE22102016/347 Es wird einen massiven Crash geben, der erheblich stärker ausfallen wird als die Finanzkrise 2008

Er hebben deze week zoveel ontwikkelingen voorgedaan dat het moeilijk kiezen was. Ik ga mij beperken tot de grote lijnen. Ik begin met een tweetal uitspraken van de Duitse vermogensadviseur Günter Hannich, citaten uit zijn nieuwsbrief. <citaat> Der Euro steht vor dem Abgrund. Experten sind sich einig: Zu retten ist die Gemeinschaftswährung nicht mehr. Die Finanz- und Regierungschefs der EU sehen das offensichtlich auch so. Insider sprechen davon dass dies eine enorme wirtschaftliche Katastrophe hervorrufen wird. Letztlich hängen auch Aktienkurse langfristig von der Entwicklung der realen Wirtschaft ab. Genauso wenig wie ein Baum schneller wachsen kann als die Wurzeln die ihn tragen, kann auch die Börse langfristig nicht schneller steigen als die reale Wirtschaft auf die sie sich letztlich bezieht. Für mich ist deshalb klar: Es wird einen massiven Crash geben, der erheblich stärker ausfallen wird als die Finanzkrise 2008. Das Ergebnis davon wird eine neue Weltwirtschaftskrise und ein Deflationskollaps sein. Eine Deflation werden auch die Notenbanken nicht verhindern können, denn der Crash wird große Teile des heutigen Geldvermögens vernichten und damit gleichzeitig zum Bankrott der verschuldeten Unternehmen und Staaten führen. </citaat>

De Canadese minister van Handel Chrysta Freeland heeft gistermiddag na urenlang onderhandelen met de Waalse regering over het vrijhandelsverdrag van de EU en Canada (CETA) haar koffers gepakt. Althans dat kondigde ze aan, maar ze is op aandringen van de voorzitter van het Europees Parlement, Martin Schulz, niet op het vliegtuig gestapt om het overleg nog een kans te geven. Ook de Europese Commissie heeft de gesprekken gestaakt. “Maar de commissie beschouwt dit niet als het einde van het proces dat moet leiden tot de ondertekening van het handelsakkoord”, zegt een EU-bron. Bij haar vertrek zei Freeland dat de onderhandelingen met Wallonië zijn mislukt. “Ik ben teleurgesteld”, aldus de minister. “Het lijkt duidelijk voor mij en voor Canada dat de Europese Unie momenteel niet in staat is om een internationaal akkoord te sluiten, zelfs niet met een land als Canada, dat dezelfde waarden kent.” De Europese Unie en de Waalse regering gaan de komende dagen met elkaar onderhandelen over de haalbaarheid van het sluiten van het vrijhandelsverdrag tussen de EU en Canada (CETA). Daarover zijn de Waalse premier Paul Magnette (PS) en voorzitter Martin Schulz van het Europees Parlement het eens geworden. De Belgische omroep VRT melde dat Schulz vanmorgen met de Canadese minister van Handel Chrystia Freeland en Magnette heeft gesproken over de mogelijkheid de vastgelopen onderhandelingen over CETA nieuw leven in te blazen. Na afloop zei Schulz dat Canada klaar is om het CETA-handelsverdrag te ondertekenen, maar dat het probleem bij Europa ligt. Europa verkeert dus in een positie van accepteren van wat nu op tafel ligt dan wel afhaken. We moeten ons afvragen in welke mate er slecht politiek beleid aan de onderhandelingstafel is gevoerd. Vanmiddag demonstreerden ruim 8000 deelnemers in een demonstratie ‘Stop TIPP en CETA’. Thema: de verdragen bedreigen de democratie, de belangen van de multinationals worden beter gediend dan die van de consument, omdat er veel meer macht naar grote bedrijven gaat en hebben grote gevolgen voor de nationale arbeids-, sociale, milieu-, privacy- en consumentenstandaarden voor de voedselveiligheid, het dierenwelzijn en het arbeidsrecht. De Europese Unie geeft de federale regering van België tot maandagavond nog de tijd om de Walen zover te krijgen het handelsverdrag tussen de EU en Canada (CETA) te steunen. Lukt dat niet dan wordt de geplande top van 27 oktober afgeblazen waarop het pact ondertekend zou worden. De voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk spreekt naar verluidt maandagavond met de Belgische premier Charles Michel. Dan moet bekend zijn of het voor de Canadese premier Justin Trudeau zinvol is om op het vliegtuig naar Brussel te stappen om donderdag alsnog het verdrag te komen ondertekenen. De Walen wilden, op het moment dat dit blog online werd gezet, nog niet instemmen met het akkoord. Ze hebben onder meer moeite met een in het verdrag opgenomen arbitragesysteem dat volgens hen misbruikt zou kunnen worden door Canadese multinationals. Michel heeft toestemming van de Waalse regering nodig om het handelsverdrag namens heel België te kunnen tekenen. Tegenstanders zijn bang dat ondertekening zal leiden tot een verlaging van de normen voor voedselveiligheid en het milieu en tot stijgende werkloosheid en aantasting van rechten van werknemers. Er wordt dezer dagen overigens niet meer onderhandeld over het verdrag zelf, maar over een soort juridische verklaring die eraan gehecht zou moeten worden. Deze moet Walen geruststellen over een reeks bepalingen en komt ook nog tegemoet aan zorgen van andere landen. Het streven is om het CETA handelsverdrag op 27 oktoberte ondertekenen, maar dan moeten alle lidstaten voor zijn. Als de 28 lidstaten en het Europees Parlement het verdrag goedkeuren, treedt het verdrag voorlopig – de komende drie jaar – in werking. Het verdrag wordt definitief als alle nationale en regionale parlementen ermee hebben ingestemd. In ad.nl stond onlangs een artikel waarin alle in en outs op een rij zijn gezet. Enkele citaten: TTIP (Transatlantic Trade and Investment Partnership) is een verdrag tussen de Verenigde Staten en Europa en CETA (Comprehensive Economic and Trade Agreement) een verdrag met Canada. Beide verdragen zouden vrije handel moeten bevorderen, zodat een open economie op wereldniveau ontstaat. Daar worden vooral de belangen van de grote internationaal werkende bedrijven en die van beleggers beter beschermd dan die van de kleine middenstand en de consumenten. Wat zijn de gevolgen? Op termijn wordt aan alle importheffing een einde gemaakt, waardoor de handel tussen Nederland en Canada of de VS kan toenemen. Maatschappelijke organisaties, zoals vakbond FNV, voedselwaakhond Foodwatch en Consumentenbond maken zich zorgen om onder meer het milieu, de voedselveiligheid, het dierenwelzijn en het arbeidsrecht. In Canada zijn bijvoorbeeld de normen voor dierenwelzijn lager dan in de EU. Ook hanteert Canada minder strenge regels voor het gebruik van pesticiden, groeihormonen en staat Canada genetische gemodificeerd voedsel toe. De EU behoudt volgens de overheid wel het recht om zelf regels te bepalen met het ‘right to regulate’. Producten die niet voldoen aan de eisen van de EU en Nederland kunnen dus niet zomaar in de schappen belanden. Het uitgangspunt van CETA is daarentegen wel dat de behandeling van alle producten gelijk moet zijn. Nieuwe regels gelden bijvoorbeeld niet alleen voor Canadese producten maar ook voor Nederlandse. GroenLinks voorziet daarnaast dat buitenlandse investeerders ‘claims’ kunnen indienen als zij vinden dat regels of besluiten door overheden hen onterecht benadelen. De claims zouden namelijk behandeld worden in aparte arbitrage-hoven, terwijl het rechtssysteem in de EU volstaat. Ondanks aanpassingen in het CETA-verdrag blijven de bezwaren overeind. Ruim honderd hoogleraren en juridische specialisten uit heel Europa waarschuwen daarvoor in een open brief. CETA heeft tevens invloed op het intellectueel eigendom oftewel de rechten op creaties, zoals uitvindingen, merken, maar ook vormgeving en muziek. Voorstanders menen dat het niet goedkeuren van CETA, de geloofwaardigheid van de EU aantast. Wat is het belangrijkste verschil voor de volksgezondheid? Het grootste verschil is het ‘voorzorgsprincipe’ dat is bedoeld om de gezondheid van de mens, dierenwelzijn en het milieu te beschermen in de EU, wanneer er wetenschappelijk onduidelijkheden zijn. De toelatingsregels voor bijvoorbeeld chemicaliën (REACH) vallen onder dit principe. Canada en de VS kennen dit principe niet. In die landen zijn de regels andersom. In de EU wordt veelal bewezen dat iets veilig is en in Canada en de VS moeten wetenschappers maar bewijzen dat iets schadelijk is. Door CETA wordt het moeilijker producten of stoffen te verbieden als twijfel bestaat over de veiligheid, dit onderzochten juridische experts voor Foodwatch. De minister van buitenlandse zaken spreekt dit tegen, maar heeft daarvoor geen juridische onderbouwing, volgens Milieudefensie. De overheid benadrukt daarbij opnieuw dat de EU het recht heeft om zelf regels te bepalen met het ‘right to regulate’. Waarom biedt de toegevoegde ‘verklaring’ geen soelaas? Aan het verdrag van CETA is een vijf pagina’s tellende ‘interpretatieve verklaring’ toegevoegd. Minister Ploumen beweerde dat de zorgen rond de bescherming van ,,democratie, milieu, voedselveiligheid en banen” met de verklaring achterhaald zijn, echter verbetert het volgens Milieudefensie niets aan het verdrag. Het blijkt een samenvatting te zijn. Toch steunt een meerderheid in de Tweede Kamer het CETA-verdrag met een negatief advies de vakbonden FNV en CNV, Greenpeace, de Consumentenbond, het Transnational Institute, SOMO en Milieudefensie. De vrees is dat als CETA doorgaat, TTIP zonder veel moeite zal volgen.

Er rijzen steeds meer vragen over het monetaire beleid van de Centrale Bankiers. Ze worstelen steeds meer met onbeantwoorde vragen over de gevolgen van het monetaire beleid dat wordt gevoerd. Onduidelijk is wie de regie voert in een ontwikkeling waarvoor geen modellen voorhanden zijn. Bij gebrek aan visie doen ze maar wat zonder te weten waartoe dat gaat leiden. Peter Hensman, strateeg bij Newton, een boutique van BNY Mellon, stelt dat de centrale banken wanhopig proberen om de inflatie richting de doelstelling van 2% te krijgen vanwege de nauwelijks bewezen verwachting dat het behalen van dit percentage economische en financiële stabiliteit zal opleveren. Hij gebruikt de aanname: ‘een niet bewezen verwachting’. De centrale bankiers hebben in de afgelopen jaren met ongekende stimuleringsmaatregelen, zoals het massaal opkopen van obligaties in de afgelopen jaren vooralsnog tevergeefs de inflatie willen aanjagen naar de doelstelling van 2%. Hensman meent dat centrale banken in hetzelfde denkpatroon zijn gevangen als voor de financiële crisis van 2008/2009 met de focus dat 2% inflatie zowel economisch als financieel stabiliteit zal brengen, waar volgens hem echter weinig historisch bewijs voor te vinden is. Er wordt in zijn ogen ook te weinig rekening mee gehouden dat financiële excessen in het verleden juist veroorzaakt werden door het ruime stimuleringsbeleid. Hensman wijst er op dat de extreme steunacties juist met argusogen moeten worden bekeken vanwege de opzettelijke manipulatie van de marktprijzen en het terzijde schuiven van de mogelijke verstorende werking. Terwijl de financiële markten steeds meer voorsorteren op een naderende renteverhoging aan het eind van het jaar, zal FED-president Janet Yellen er nog een hele klus aan krijgen om de haviken en duiven op één lijn hierover te krijgen. In Londen wordt gesproken over ‘Dovish’, dat staat voor een soepel monetair beleid, en de teugels strak aanhalen is ‘hawkish’ beleid’. De economen benadrukken dat bij de laatste speech Yellen, die geschaard kan worden in het duiven-kamp, liet weten dat het misschien geen kwaad kan om de monetaire teugels nog wat langer te laten vieren dan gebruikelijk. Aan de andere kant gaf vice-voorzitter bij de FED, Stanley Fischer, volgens de economen in een toespraak aan dat het niet eenvoudig is om de inflatie weer onder controle te krijgen bij een oververhitting van de Amerikaanse economie en het belangrijk is om tijdig het monetaire beleid te verkrappen. De verdeeldheid die heerst binnen de FED kan bij de komende rentevergaderingen in november en december voor een verhit debat gaan zorgen over de timing van een nieuwe rentestap, stellen de economen. De FED stelde voor het laatste in december 2015 de rente met een kwartje opwaarts bij naar een stand tussen 0,25% en 0,5%. Saudis, China Dump Treasuries; Foreign Central Banks Liquidate A Record $346 Billion In US Paper. Fast forward to today when in the latest monthly update, that of July, we find that what until a month ago was “merely” a record $343 billion in offshore central bank sales in the LTM period ending July 30, one month later this number has risen to a new all time high $346,4 billion, or well over a third of a trillion in Treasuries sold in the past 12 months. Een biljoen dollar is hier 919.000.000 euro. 

Turkije, Erdogan en de oorlog in het Midden Oosten. Ankara heeft deze week aan de EU laten weten dat als het visum voor de Turken niet voor het einde van dit jaar geregeld is en de besprekingen over toetreding van Turkije tot de EU niet zijn hervat, Turkije de stekker uit de vluchtelingendeal van Merkel met Erdogan trekt. Daar komt bij dat de financiele ondersteuning van, in eerste instantie €3 mrd, voor de opvang, zorg en onderwijs van de vluchtelingen uit het Midden Oosten, niet naar Ankara zijn gegaan maar naar ngo’s. Erdogan houdt de vinger wel aan de pols. Op militair vlak deden de Turken ook van zich spreken. De Turken behoren tot de bondgenoten van de alliantie onder leiding van de VS met betrekking tot de strijd tegen IS, maar houden er ook nog een eigen agenda op na, met betrekking tot gebieden in Noord-Syrië, die in handen zijn van Koerdische milities, de belangrijkste bondgenoten van het Westen in de strijd tegen IS.Daarbij zouden tussen de 160 en 200 ‘terroristen’ zijn ‘geneutraliseerd’. Het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten meldde dat bij de aanvallen elf doden en 24 gewonden vielen. De aangevallen doelen lagen bij de dorpen al-Hasiya, Um al-Qura en Um Hosh. De door de Koerdische YPG-militie gedomineerde Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) hadden die plaatsen in de afgelopen weken op de terreurgroep Islamitische Staat veroverd. De YPG en SDF zijn in Syrië de belangrijkste bondgenoten van het Westen met grondtroepen in de strijd tegen IS. De Koerdische militie, die nauwe banden heeft met de door Turkije fel bestreden Koerdische Arbeiderspartij (PKK), beheerst grote delen van het grensgebied. Turkije wil echter voorkomen dat de Koerden hun gebieden aaneensluiten. De Verenigde Staten willen dat Irak Turkije gaat betrekken bij de poging om Mosul uit handen van Islamitische Staat te krijgen. Dat zei de Amerikaanse minister van defensie Ash Carter dezer dagen tijdens een overleg met Iraakse premier Haider al-Abadi. Maar de Iraakse premier en de Turkse president zijn niet on speaking terms. In het vorige blog heb ik gevraagd wie mij kan vertellen welke doelstellingen partijen nastreven in de oorlog in Irak en Syrië. Trouw geeft inzicht over de stand van zaken en de kansen op nieuwe militaire conflicten. Het gaat om de vernietiging van het ‘kalifaat’ van Islamitische Staat, dat in de laatste twee jaar flink is ingekrompen. Dit is te danken aan de inspanningen van het Iraakse en Syrische leger, Koerdische strijders, sjiitische milities, Syrische rebellen en jihadisten, Rusland, de Verenigde Staten, Turkije, en tal van andere partijen die in Syrië en Irak zijn neergestreken. Het voordeel hiervan is dat IS veel territorium afhandig wordt gemaakt. Het nadeel is dat iedere partij de grond voor zichzelf wil houden of de controle erover weigert af te staan. De noodzaak om IS te verslaan heeft vriend en vijand tijdelijk verenigd, maar de strijd bevat tegelijkertijd de zaden voor nieuwe, grotere conflicten. Onder het mom van de strijd tegen IS grijpen sommige landen en groepen hun kans om de grenzen flink te wijzigen. De Turkse regering heeft militairen gestuurd naar het Iraakse Mosul, waar het naar eigen zeggen bij wil dragen aan de ‘bevrijding’ van de stad. De Turkse aanwezigheid is een schending van de Iraakse soevereiniteit, want de Turken zijn er niet op uitnodiging van de Iraakse regering. Sterker, ze zijn er ondanks verschillende oproepen van Bagdad om te vertrekken. Op ongekend ondiplomatieke wijze wees president Erdogan de Iraakse regering er deze maand op dat ze niets te zeggen heeft over haar eigen grondgebied. Erdogan vond dat de Iraakse premier Abadi, die de Turken sommeert de Iraakse soevereiniteit te respecteren, zijn plek moet kennen: “Jij bent hoe dan ook niet mijn gesprekspartner. Je staat niet op hetzelfde niveau als ik, jij hebt niet mijn talent. Je tirades en geloei vanuit Irak zijn van geen enkele waarde voor ons.” Mijn reactie is dan ‘wie roept Erdogan tot de orde’? De strijd tegen IS biedt ook kansen voor de Koerden in Syrië en Irak. In Syrië voert de Koerdische YPG-militie een succesvolle oorlog tegen IS, maar de plekken die het daarbij verovert, blijven in haar bezit, waaronder ook niet-Koerdische gebieden. De Syrische Koerden bouwen daar aan een toekomstige staat, die grotendeels loopt door voormalig IS-gebied. In het naburige Irak houden de Koerdische peshmerga-strijders ook IS-gebieden vast, die vóór de komst van IS betwist werden door de Koerden en de centrale regering. De Koerdische peshmerga-generaal Hadi Halabjayi zei afgelopen zomer tegen een journalist van Al-Monitor bijvoorbeeld over de betwiste Nineveh-vlakte: “Deze gebieden zijn nu van Koerdistan. We gaan ze niet teruggeven aan het Iraakse leger, noch aan iemand anders.” De Amerikanen voeren in Syrië onder meer bombardementen uit op IS, maar hun ambities reiken verder dan het verslaan of het ‘beheersen’ van de organisatie: ze hebben er commando’s gelegerd in Noord-Syrië en een verbod ingesteld voor Syrische gevechtstoestellen boven het gebied. De Amerikanen zijn vooralsnog niet van plan om zich terug te trekken. Ook aan de andere kant van het politieke spectrum zijn landen en groeperingen bezig hun invloed uit te breiden onder de vlag van de oorlog tegen IS. Iraanse en Afghaanse strijders zijn in groten getale aanwezig in Syrië, waar ze aan de zijde van het regime meevechten. Ze vechten er niet alleen tegen IS, maar ook tegen Al-Qaida in Syrië (tegenwoordig ook wel bekend als Jabhat Fateh al-Sham) en andere rebellenbewegingen. Hetzelfde geldt voor de Libanees-sjiitische strijdgroep Hezbollah. De sjiitische partijen zijn druk bezig nieuwe netwerken op te zetten, die in de toekomst ingezet kunnen worden voor operaties tegen Israël of Amerikaanse militairen in de regio. Als IS is verslagen, ziet het er niet naar uit dat zij zich uit de gebieden zullen terugtrekken. De Russen breiden hun militaire bases uit in Syrië, met de strijd tegen IS als excuus. Ze hebben er bijvoorbeeld de S-300 en S-400 raketten gestationeerd, een zet die voor de oorlog in Syrië ondenkbaar was. De uiterst geavanceerde luchtafweerraketten zijn in staat om straaljagers binnen een straal van honderden kilometers uit de lucht te schieten, hoewel de jihadisten in Syrië geen luchtmacht hebben. De raketinstallaties zijn dan ook bedoeld als preventieve maatregel omeventuele Amerikaanse bombardementen op het Syrische leger te dwarsbomen.

Vicepremier Lodewijk Asscher had zich nog niet officieel opgeworpen als kandidaat-lijsttrekker van de PvdA, op het moment dat Maurice de Hond in zijn wekelijkse politieke peiling onder de PvdA-stemmers de voorkeur peilde naar de gewenste politieke leider bij de sociaal-democraten. Asscher scoort 47%, tegen 26% voor Diederik Samsom en 11% voor Jacques Monasch. Kiezers van alle partijen samen zien meer in Monasch dan in Samsom: 15% tegen 11%. Desondanks wordt de kans dat Samsom het wordt hoger ingeschat (21%) dan de kans dat Monasch de PvdA-lijst zal aanvoeren (3%). De kiezers zien Asscher als vakkundig en betrouwbaar en Samsom vooral als bevlogen. Het wordt voor de partijleden nog een groot probleem die sociaal-democraat te kiezen tot lijsttrekker, die in staat is de achtervan van de PvdA weer bij de les te betrekken. En dan schuift Linksom! Ook nog een kandidaat naar voren. Ik zie niemand in beeld die in staat is de socialistische kroonjuwelen weer in handen te krijgen. De Hond heeft de kiezers ook gevraagd naar het veelvuldige media-optreden van premier Mark Rutte,, die zichzelf de afgelopen weken in de kijker speelde. Van alle kiezers vond 40% de campagne negatief en slechts 15% oordeelde positief. Maar 23% zegt een goede indruk te hebben gekregen van wat Rutte van plan is. Veel mensen (42%) vonden dat er sprake was van ‘veel geschreeuw, weinig wol’ en 32% noemde Ruttes media-optredens irritant. ‘Een slimme campagne’ vond 18% en ‘premierwaardig’ vond 10%. Onder zijn eigen VVD-achterban scoorde Rutte aanzienlijk beter. Enkele kanttekeningen, mijnerzijds. 23% van de geënquêteerden, bijna een kwart dus, zegt een goede indruk te hebben gekregen wat Rutte zegt van plan te zijn. Dat vind ik vreemd, want volgens mij zegt de man namelijk helemaal niks en dat geeft hij ook toe want wat hij gaat doen om ervoor te zorgen dat de jongeren van nu het net zo goed gaan krijgen als de baby boom generatie. Hij suggereert het zonder hard beleid aan te geven: hij beaamt dat door het voorbehoud te maken dat hij nog niet weet wat hij daarvoor moet gaan doen om dat in de toekomst waar te maken. Ook dergelijke nonsens kraamt hij uit als hij stelt dat hij ervoor gaat zorgen dat Nederland in de toekomst blijft zoals het nu is. Je hoeft geen waarzegger te zijn of illusionist om te begrijpen dat dat een niet realiseerbare belofte is aan zijn achterban omdat de hele wereld door de globalisering in beweging is en niets blijft zoals het nu is: niet in ons land, niet in Europa, niet in Amerika, niet in het Midden Oosten, niet in Rusland en niet in Zuid-Oost Azië. Ik schaar me bij de meerderheid die zegt ‘veel geschreeuw, weinig wol, irritant en premieronwaardig’. We hebben het over premier Rutte en zijn voornemens in de komende vier jaar. Ik kijk nog even terug naar een deel van het zorgbeleid van het kabinet Rutte II. In het vorige blog heb ik het pgb-project al genoemd en daar ga ik nu even op door. zowel de WMO 2015 als de Jeugdwet kennen het persoonsgebonden budget (pgb). De introductie van het pgb ging gepaard met de invoering van het z.g. ‘trekkingsrecht’, dat loopt via de SVB. Zoals bekend, verliep de invoering van het pgb-trekkingsrecht niet zonder slag of stoot. Een pgb is een bedrag waarmee mensen zelf de zorg kunnen regelen. Er zijn nu 4 soorten pgb’s. Het pgb-AWBZ is voor persoonlijke verzorging, verpleging, begeleiding of kortdurend verblijf en het pgb-WMO is voor wie hulp nodig heeft om thuis te kunnen blijven wonen, verder het pgb-Jeugdwet en het pgb-Zvw. De uitwerking van de pgb’s is desastreus en biedt nogal wat mogelijkheden te frauderen. Daarbij komt dat de wetgever heeft geregeld dat minderjarigen voor wie de financiële ondersteuning bestemd is, hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de schulden die zijn ontstaan in de periode van minderjarigheid. Ik heb grote twijfels of die uitvoering grondwettelijk wel houdbaar is. Er lopen nu gesprekken tussen zorgverzekeraar Zilveren Kruis en het ministerie van VWS over de houdbaarheid van pgb-schulden op naam van minderjarigen. Dat meldde deze week het actualiteitenprogramma De Monitor. Kinderen worden volgens de verslaggevers van het tv-programma geregeld opgezadeld met grote pgb-schulden, omdat hun ouders of zorgverleners geld onterecht op hun naam hebben verkregen. Volgens De Monitor gaat het soms om tienduizenden euro’s schuld. Kinderen hebben deze schuld tegen wil en dank gekregen doordat een ouder of zorginstelling een pgb voor het betreffende kind aanvroeg, maar naderhand niet kon verantwoorden waaraan de voorschotten waren besteed. Soms wordt/werd het pgb bewust of onbewust op oneigenlijke gronden aangevraagd. De regeling houdt in dat minderjarige kinderen na hun achttiende worden geconfronteerd met schuldeisers die het geld terugvorderen, aangezien ze hoofdelijk aansprakelijk zijn. Uitvoerende instanties laten De Monitor weten dat er juridisch gezien geen onderscheid gemaakt wordt tussen minderjarige of meerderjarige budgethouders. Zorgkantoor Zilveren Kruis erkent via een woordvoerder het probleem maar zegt gebonden te zijn aan de wet. Zilveren Kruis is in gesprek met het ministerie van VWS over een oplossing voor deze problematiek. Bij de redactie van De Monitor zijn meerdere gevallen bekend van kinderen met grote pgb-schulden. Zoals die van twee kinderen uit één gezin die een schuld van respectievelijk €77.000 en €34.000 hebben. De moeder heeft jarenlang op naam van de kinderen onterecht pgb-geld ontvangen, zonder dat de kinderen ziek waren. Ze maakte de kinderen bewust ziek en gaf het geld voor zichzelf uit. Een andere moeder zegt jarenlang onterecht pgb-voorschotten te hebben ontvangen op naam van haar kind zonder dat ze zich daar bewust van was. Haar zoon van 17 krijgt binnenkort, als hij meerderjarig wordt, de rekening gepresenteerd. De moeder zelf zit al in een schuldsaneringstraject. ‘Er wordt juridisch gezien geen onderscheid gemaakt tussen minderjarige of meerderjarige budgethouders,’ zegt Femke Theunissen van het zorgkantoor van Zilveren Kruis. De realiteit nu is dat ‘onterecht verkregen pgb-geld wordt verhaald op minderjarige kinderen’. De politie heeft ondertussen drie verdachten aangehouden voor verhoor in een pgb-fraudezaak rondom een zorgbedrijf in Houten. Het gaat om een 61-jarige man en een 61-jarige vrouw uit Amersfoort en een 37-jarige vrouw uit Vleuten. Zij zouden €2,5 miljoen hebben verduisterd. De drie verdachten zijn vorige maand aangehouden. Eerder werden in dit onderzoek de administratie, computers en gegevensdragers in beslag genomen bij invallen in Amersfoort en Utrecht. De politie verdenkt de man en de vrouwen van verduistering van gelden, die zij onder zich hadden als bewindvoerder, en van bijstandsfraude. Zij zouden zijn betrokken bij een bedrijf dat tot voor kort vanuit Houten zorg verleende aan houders van een persoonsgebonden budget.  Dit bedrijf lijkt voor grote bedragen te hebben gefraudeerd. Bovendien kregen cliënten niet de zorg waarvoor declaraties werden ingediend in de periode 2012 tot 2014. Het strafrechtelijke onderzoek startte dit voorjaar. Daar ging een lang oriënterend onderzoek aan vooraf nadat over een periode van enkele jaren uit verschillende hoeken meldingen kwamen dat de cliënten van het bedrijf nauwelijks begeleiding kregen. Familieleden klaagden dat ze geen inzicht kregen in de financiële positie van de cliënten. Een bank sloeg alarm vanwege een groot aantal rekeningen dat op naam van het bedrijf werd geopend. De laatste jaren is steeds meer aandacht voor fraude met pgb-gelden. Onderzoeken naar dergelijke fraude zijn lastig en tijdrovend. Dit hangt volgens de politie samen met het feit dat mensen met een persoonsgebonden budget en hun familie lang niet altijd mondig genoeg zijn om hun eigen belangen te behartigen. De burocratie met betrekking tot het verantwoorden van ingediende declaraties, zou ook zo ingewikkeld zijn dat ‘gewone’ mensen daarin niet altijd slagen. Ook zijn er vaak veel verschillende instanties bij betrokken en is het moeilijk om met hard bewijs te komen. De gemeente Houten heeft zich in dit onderzoek steeds sterk gemaakt voor de gedupeerden door aan te dringen op voortgang. Het zorgkantoor constateerde uiteindelijk dat de begeleiding onder de maat was en vorderde in meerdere gevallen het uitgekeerde persoonsgebonden budget terug. De individuele cliënten werden in mei dit jaar te goeder trouw verklaard, waarmee zij gevrijwaard zijn van terugbetaling. In onderzoek is of de claim kan worden verhaald op de zorgverlener. Verder rechercheonderzoek moet uitwijzen wat het precieze fraudebedrag is.
In een tiental EU-landen was het leven afgelopen maand goedkoper dan een jaar eerder. Dat betekent dat in die landen geen sprake meer is van inflatie, maar van deflatie: de prijzen van goederen en diensten zijn gemiddeld gedaald. Onder meer Nederland schaarde zich onder de landen met een negatieve inflatie in september. In Nederland lag het prijspeil gemiddeld slechts 0,1% lager dan een jaar eerder. Ook in Bulgarije, Denemarken, Cyprus, Ierland, Griekenland, Kroatië, Polen, Roemenië en Slowakije werd een negatieve inflatie gemeten. De inflatie in de eurolanden liep in september in doorsnee op tot 0,4%. Het prijspeil in de eurolanden steeg daarmee iets sterker dan in augustus, toen een inflatie van 0,2% werd gemeten. De geldontwaarding blijft echter ver verwijderd van het peil van net geen 2% waar de Europese Centrale Bank (ECB) naar streeft. België zat daar met een gemiddelde stijging van de prijzen met 1,8% het dichtst tegenaan.

Deutsche Bank hangt wellicht meer dan een geldstraf boven het hoofd in de Verenigde Staten. De bank moet mogelijk ook fors snoeien in zijn Amerikaanse activiteiten om te ontkomen aan strafvervolging wegens de verkoop van dubieuze financiële producten in de jaren voor de kredietcrisis van 2008. Dat meldt de Duitse krant Welt am Sonntag op gezag van bronnen rond de onderhandelingen tussen Deutsche Bank en het Amerikaanse ministerie van Justitie. De grootste bank van Duitsland zou vooral zijn investeringstak in de VS moeten verkleinen. De Amerikaanse activiteiten beslaan op circa een tiende van de in totaal ruim 100.000 werknemers van het financiële concern. Als het aan Washington ligt moet Deutsche Bank zijn rol in het ontstaan van de kredietcrisis bekopen met een miljardenboete. Pogingen om tot een gunstigere schikking te komen, leverden tot dusver geen akkoord op. Gevreesd wordt dat de bank door de boete zijn kapitaalbuffers flink zal moeten versterken. De beurswaarde van het financiële concern is sinds het begin van dit jaar bijna gehalveerd. Het aandeel sloot de week af op €13,13, een jaar geleden, op 23 oktober 2015, noteerde dit aandeel nog €27,85. Onder leiding van topman John Cryan werkt Deutsche Bank aan een reorganisatie die ten koste gaat van circa 9000 banen. Afgelopen week werd volgens ingewijden een vacaturestop ingesteld die moet helpen de kosten te verlagen.

Een oud-topman van de Italiaanse bank Intesa Sanpaolo (Corrado Passera) en de gevallen Barclays-topman Bob Diamond hebben een nieuw reddingsplan gelanceerd voor de oudste bank ter wereld, Monte dei Paschi di Siena (MPS). Diamond – tegenwoordig hedgefundmanager – zou een aandelenemissie van €5 miljard mede willen onderschrijven. Ook bestaande aandeelhouders zouden nogmaals de portemonnee moeten trekken. Een eerder plan onder leiding van de Amerikaanse bank JP Morgan, waarbij een nog groter beroep op zittende aandeelhouders wordt gedaan, lijkt te hoog gegrepen, ondanks de mogelijke deelname van financiers uit het Midden-Oosten. MPS staat symbool voor de Italiaanse bankencrisis. De bank zucht onder een stapel leningen waar niet of nauwelijks meer op wordt afgelost. Tot een op de vier leningen op Italiaanse banken is ver achter met aflossingstermijnen. Veel Italiaanse banken kunnen de leningen echter maar moeilijk in een keer afschrijven, omdat ze dan failliet zouden kunnen gaan. Op 4 december staat in Italië een belangrijk grondwettelijk referendum op de agenda. Het oplossen van het bankenprobleem en dit referendum – dat Italië beter bestuurbaar moet maken – worden in Europa met argusogen gevolgd. Een crisis in de laars van Europa kan in heel Europa de economische crisis nieuw leven in blazen, zo vrezen commentatoren. Premier Renzi heeft zijn politieke lot verbonden aan het referendum. MPS – opgericht in 1472 – is op de beurs nog maar €500 miljoen waard. In de afgelopen 25 maanden heeft het €8 miljard aan vers kapitaal opgehaald, wat allemaal alweer ’verbrand’ is. Renzi wil voorkomen dat de talloze particulieren die hun pensioengeld in aandelen, obligaties en op spaarrekeningen van de Italiaanse banken hebben staan, tegen hem zullen stemmen. Vandaar zijn verwoede pogingen de smeulende Italiaanse bankencrisis met marktpartijen en eventueel overheidssteun op te lossen. Dat laatste is echter lastig, in 2012 hebben de Europese lidstaten afgesproken dat belastingbetalers nooit meer als eerste de rekening van een dreigend bankenfaillissement mogen oppakken. Daarvoor is echter nog wel een escape. Van die regel mag in bijzondere omstandigheden worden afgeweken. De controversiële Amerikaans bankier Bob Diamond moest als topman bij Barclays in 2012 opstappen vanwege de rol van de bank in het Liborschandaal. MPS kocht Antonveneta in 2008 uit de boedel van ABN Amro, toen dat in drieën werd geknipt door het bankentrio Fortis-Santander-RBS. Een deel van de slechte leningen op de balans van MPS heeft een Antonveneta-stempel.

Rutte is erop de EU-top niet in geslaagd de 27 andere EU-landen aan zijn zijde te krijgen voor aanpassing van het Associatieverdrag met Oekraïne. Premier Rutte vindt het niet verstandig om het onderzoek naar de MH17-ramp te vermengen met het ‘nee’ van de Nederlandse bevolking tegen het associatieverdrag met Oekraïne. De premier zei dit na afloop van de eerste dag van de EU-top in Brussel. Rutte reageerde daarmee op de uitspraken van de Oekraïense president Porosjenko. Die waarschuwde Rutte in Maastricht voor de gevolgen van het wegstemmen van het verdrag door Nederland. “Ik denk dat het een gevaarlijk precedent zou scheppen als ratificatie niet doorgaat.” Hij roemde verder de samenwerking met Nederland in het MH17-onderzoek. In feite zei Porosjenko dat hij alle vertrouwen in Nederland had gesteld als voorzitter van de onderzoekscommissie vliegramp MH17 en dat hij daarvoor nu een tegenprestatie mag verwachten in de vorm van geld, wapens en een toegang tot de Europese Unie. “Ik negeer de koppeling die wordt gelegd”, zei Rutte. Ik weet dat mij verweten kan worden dat eerdere uitspraken over het afschieten van een Buk-raket op het Maleise passagiersvliegtuig als een complottheorie. Het zij zo, totdat er hard bewijs komt vanaf welke plek van de 320 km2 terrein de raket is afgeschoten. Voor de goede orde: ik ga er niet vanuit dat deze Boeing 777 moedwillig uit de lucht is geschoten. Dat was wel het geval van drie andere militaire transporttoestellen en verschillende helicopters van de Oekraïense luchtmacht boven het oorlogsgebied in het Oosten van Oekraïne: op 6 juni werd vermoedelijk een Antonov An-30 geraakt door vijandelijk vuur in de omgeving van de stad Drobyshevo. Daarbij zijn vijf van de acht inzittenden om het leven gekomen. Op 14 juni werd een groot Ilyushin Il-76 vrachttoestel neergehaald in de omgeving van de luchthaven van de stad Lugansk. Dit vliegtuig werd op geringe hoogte geraakt door een raket die vanaf de schouder was afgevuurd. Ook werd het viermotorige straaltoestel onder vuur genomen door machinegeweren. Alle 49 inzittenden van het vliegtuig – waarvan 9 bemanningsleden en 40 soldaten – kwamen hierbij om het leven. Een maand later, drie dagen voor de crash van vlucht MH17, was het weer raak. Een tweemotorige Antonov AN-26 stortte neer bij Izvaryne, vlakbij de Oekraïens-Russische grens, waar op dat moment hevig werd gevochten. Opvallend is dat het toestel op relatief grote hoogte – 6,5 kilometer – werd geraakt door vijandelijk vuur. Zes van de acht inzittenden zouden dankzij hun parachute de crash hebben overleefd. Rutte heeft tijdens het diner in Brussel aan de andere regeringsleiders uitgelegd dat hij weinig ruimte ziet om het verdrag te ratificeren. Aan tafel zag hij begrip en bezorgdheid. “Een Nederlands ‘nee’ heeft gevolgen voor het vredesproces, voor de stabiliteit in de regio”, zo kreeg de premier te horen. Maar volgens Rutte heeft hij geen ruimte vanuit met name de oppositie gekregen om te onderhandelen. De premier geeft het niet op om vóór 1 november “een uitweg te vinden” zodat Nederland het associatieakkoord tussen de EU en Oekraïne toch kan bekrachtigen. “Het is mijn verantwoordelijkheid en misschien ook mijn plicht om dat te blijven proberen. Nederland is geen eiland, we moeten de binnenlandse en buitenlandse belangen afwegen.” Bovendien bestaat het risico, zei Rutte, dat als alles gewoon doorgaat, de Nederlandse kiezer kan denken dat hij een kat in de zak heeft gekocht. Dat is een wat vreemde gedachte van de premier. Ik heb geen flauw idee welke vluchtroute hij voor ogen heeft. Tijdens het diner praatte hij zijn collega’s bij over de politieke situatie in Nederland sinds de afwijzing van het verdrag in het Oekraïne-referendum in april. “Ze toonden daarvoor begrip, maar ook zorg. Conclusies zijn niet getrokken.” Op 6 april wees een meerderheid van de kiezers het Associatieverdrag van de EU met Oekraïne van de hand. Rutte heeft vanaf het begin gezegd dat hij recht wil doen aan de nee-stem en in Brussel op zoek te gaan naar een compromis. Als Nederland het verdrag niet ondertekent, zal het toch bijna volledig worden ingevoerd door de 27 andere EU-landen, aldus Rutte. Dan blijft de nee-stemmer volgens hem met een kater achter. Het tegendeel is volgens mij waar als Rutte de nee-stem respecteert. De oppositie is helder en vindt dat er recht moet worden gedaan aan de uitslag van het referendum. Dat betekent: nee is nee.

In de peiling van de Hond is deze week maar een zetel verschoven. De PVV verliest 1 zetel aan de VNL en staat nu met 27 zetels gelijk met de VVD. Geen van de zeven lijsttrekkers wordt door de kiezers premierwaardig genoemd. Samsom en Wilders scoren het slechtst, maar toch werpt Samsom zich op voor het geval hij de lijsttrekker van de PvdA wordt en de grootste partij als de toekomstige premier. De Hond geeft aan dat de VVD, het CDA en D66 een grote kans maken coalitiepartners te worden in een volgend kabinet.

©2016 hannesdewitte@gmail.com

Slotstand indices 21 oktober 2016; week 42: AEX 457,40; BEL 20 3.588,30; CAC-40 4536,07; DAX 30 10.710,73; FTSE 100 7020,47; SMI 8.034,86; RTS (Rusland) 986,37; DJIA 18145,71; NY-Nasdaq 100 4.851,861; Nikkei 225 17184,59; Hang Seng 23.382,39; All Ords 5513,90; SSEC 3090,941; €/$ 1,0885; goud $1265,70; dat is €37356,35 per kg, 3 maands Euribor -0,312% (1 weeks -0,38%, 1 mnds -0,372%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,106%, 10 jaar VS 1,7366%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,159, elders €1,264.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.