UPDATE22032014/213 Wilders vliegt uit de bocht

Hoe groot is de macht van het geld wereldwijd, in Europa en in ons land. Wie heeft de touwtjes in dit land in handen? Rutte, Kamp, Blok, Schippers of de socialist Dijssel. Zonder enige twijfel schrijf ik: het Ministerie van Financiën is dominant. Zo erg zelfs dat de WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid) waarschuwt voor de risico's van de monetaire oriëntatie als gevolg van het korte termijn denken en handelen van Dijssel c.s. Het beleid van Financiën is zo dwangmatig dat er nauwelijks tegengas wordt gegeven vanuit andere departementen. Ook in het parlement legt men zich neer bij 'het onvermijdelijke'. En daar komt nog bij dat Financiën haar macht onderbouwt door eigen mensen te benoemen bij de toezichthouders (DNB en AFM). Het FD heeft gesproken met topfunctionarissen uit de politiek, de ambtenarij, de wetenschap en de bankensector over dit onderwerp. Daaruit komt naar voren dat het beleid voor de schatkist goed uitvalt maar dat het economische herstel in de kiem wordt gesmoord (in ieder geval wordt afgeremd). Er is grote waardering voor de aanpak van de bankencrisis, wat ik niet deel. Vanaf het eerste moment dat Wouter Bos op 3 oktober 2008 de overname van ABN/Amro aankondigde heb ik me daar al kritisch over opgesteld. En daar blijf ik nog steeds bij: het bankwezen in ons land was 6x groter dan ons bbp. Dat is en was een heel ongezonde situatie, waartegen met harde hand (niet alleen in Nederland) had moeten worden opgetreden. We zijn nu bijna 6 jaar verder en het bankwezen is nog altijd niet 'schoongemaakt'. De buffers zijn nog veel te laag, de bonussen zijn nog te hoog, de nutsfuncties zijn nog niet losgemaakt van de zakenbank-activiteiten, de belastingbetalers lopen nog altijd risico's, ook als gevolg van het monetaire beleid van de ECB. Zachte heelmeesters laten stinkende wonden achter, is nog altijd actueel. Soms moeten banken gewoon kunnen omvallen als blijkt dat ze te grote risico's zijn aangegaan, door het beleggen in zogenaamde 'bad papers' maar ook door de handel in derivaten (financiële producten, waarmede grote schade kan worden aangericht). Banken hebben de zorgplicht om (spaar)geld te beheren als een 'goed huisvader'. Dit begrip is een juridisch principe dat er van uit gaat dat iemand zich redelijkerwijze als een verantwoord persoon gedraagt die alles doet wat nodig is om (voorzienbare) schade te voorkomen. Als banken niet zorgvuldig zijn omgegaan met die zorgplicht overspelen zij hun hand en dan is het de vraag of de belastingbetalers, de gewone burgers dus, in stelling moeten worden gebracht voor een reddingsactie. Mijn antwoord is nee, dat had even veel 'auw' gedaan maar de boodschap aan het bankwezen en de financiële wereld was wel duidelijk geweest. Die transparantie ontbreekt nog steeds en de pijn moet nog steeds geleden worden. Financiën voert de opdrachten van Brussel als gevolg van het overschrijden van het emu-saldo, de emu-schuld en de emu-overschotten op de handelsbalans >6% 'braaf' uit, maar het resultaat is wel dat wij daardoor in het eurozonelijstje van verwachte economische groei onderaan bengelen. In mijn vorige blog verwoordde ik al de gevolgen van het gevoerde beleid: de economie in Nederland trekt minder goed aan dan in andere Europese landen, zegt DNB in haar jaarverslag 2013. Het komt onder meer doordat Nederland veel geld heeft gestoken in de nationalisatie van vijf banken en verzekeraars en door een rem op de economische groei, met als gevolg een stagnerende koopkracht. Ook de achterblijvende ontwikkelingen op de bouw- en woningmarkt en de problemen van de pensioenfondsen remmen de economische groei af. Dat alles is het gevolg van de ingezette bezuinigingen van de rijksoverheid om daarmee de almaar stijgende staatsschuld onder controle te krijgen. Doemdenken is niet nodig, zegt DNB, maar het herstel van de Nederlandse economie zal hobbelig en weinig krachtig zijn. Ik ben al langere tijd een tegenstander van het blijven uitvoeren van bezuinigingsprogramma's. Wij zijn doende met een sociaal/maatschappelijk afbraakproces, dat tot niets leidt. We leveren welzijn in en krijgen er armoede voor terug. Wat het kabinet doet is 'levend' geld uit de samenleving te halen en dat in de schatkist te dumpen, waardoor dat geld zo 'dood' als een pier wordt. Met 'dood' geld kun je geen economische groei entameren. Dit is heel erg dom beleid. Neem de overdracht van de overheidstaken voor thuiszorg, jeugdzorg en sociale werkvoorziening die aan de lagere overheid worden overgedragen. Dat betekent dat het centrale beleid wordt overgedragen aan 403 gemeenten, waar 403 gemeenteraden met 403 wethouders ieder hun eigen invulling gaan geven aan de uitvoering van deze beleidstaken. Het kabinet stelt dat de gemeenten dichter bij hun burgers staan en deze taken beter en goedkoper kunnen uitvoeren. Ik heb daar zo mijn twijfels over omdat de daarvoor benodigde kennis gedecentraliseerd wordt. Verder zitten de gemeenten in een traject waarin de personeelsbezetting moet worden afgebouwd. Dus meer en nieuw werk met minder ambtenaren. Bezuinigingen heeft voor mij al enige tijd niet meer de hoogste prioriteit. Niet dat de overheidsfinanciën niet gesaneerd moeten worden, niet dat de overtollige ballast in de sociale sector moet worden weggewerkt, maar niet in het korte tijdsbestek dat het kabinet daarvoor neemt. Gezien een aantal ontwikkelingen in de samenleving: de beschikbaarheid en de huurverhogingen in de sociale woningbouw, de bouwmarkt in zijn algemeenheid, de woon- en hypotheekmarkt, het pensioendossier, de ontwikkelingen in de zorg, de stand van zaken in het MKB, het ontbreken van een visie op de toekomst, de nog altijd oplopende (jeugd)werkeloosheid, de arbeidsmarkt, het vraagt om hervormingen (met visie) en investeringen. Niet de afbraak maar de opbouw en herinrichting moeten centraal staan. In het FD zegt een voormalig topambtenaar van Financiën dat op Financiën en andere departementen niet meer de vraag domineert wat goed is voor het land, maar de vraag wat politiek haalbaar is. Daarmee slaat hij de spijker op de kop: het zijn de 'dagkoersen', die regeren! Dat is de beperkte visie van Rutte en Samsom, die het regeerakkoord hebben ingevuld, op de huidige problematiek dat door Dijssel, zijn topambtenaren en de ondersteunende diensten, wordt uitgevoerd. De roep om een leider met visie wordt steeds luider hoorbaar.

Het CPB kwam deze week met het Centraal Economisch Plan (CEP), waarin de onderbouwing wordt gegeven voor de op 4 maart jl gegeven prognose voor de ontwikkeling van onze economie: de economische groei stijgt dit jaar naar 0,75% en volgend jaar naar 1,25%. Het begrotingstekort voor dit jaar daalt naar 2,9% (onder de 3% emu-norm) en in 2015 zelfs naar 2,1%. Eigenlijk te mooi om waar te zijn. Op deze aannames kwam commentaar: gaat het proces zich wel zo positief ontwikkelen als het CPB naar buiten brengt? Enkele reacties: Fitch ziet weinig positiefs over onze economie; over een verhoging van de zorgpremie zegt minister Schippers dat dat te voorbarig is; Samsom zegt dat het nog te vroeg is voor het doorvoeren van lastenverlichtingen; Dijssel zegt dat politieke partijen nog geen cadeautjes moeten gaan beloven aan de kiezers en Hans de Geus vraagt zich af of de stijging van de investeringen wel realistisch is. In het CEP worden nogal wat vraagtekens gezet of de gegeven prognoses, die ten grondslag gaan liggen voor de begroting 2015, wel haalbaar zijn. Het CPB gaat uit van de aanname dat een herstel van een economische crisis verdedigbaar is. Daarbij wordt wel een kanttekening geplaatst namelijk dat de prestaties van Nederland sinds 2008 'duidelijk' achterblijven bij die van de VS na de financiële crisis van 1929 en die van Japan na 1992. Als we kijken naar de economische groei per land (index 2008 = 100) dan scoren Duitsland, de VS en België >100% en Engeland, Nederland, Ierland, Italië en Spanje <100%. Het CPB zegt daarover dat de grote obstakels in ons land, die onvoldoende worden aangepakt, de banken, het consumentenvertrouwen en de huizenproblematiek is. Onze banken hebben te lage buffers en geven op kredietaanvragen te vaak 'rood licht'. De kredietkranen zijn, als gevolg van de financiële crisis, te hard dichtgedraaid. Daardoor wordt de economische groei, zeker wat betreft het MKB, afgeremd. Over de financiële status van onze banken moeten de 2 stress-tests, van de ECB en de Europese Bankenautoriteit, dit jaar uitsluitsel geven, stelt het CPB. Dit kan allemaal wel in de tijdlijn van het draaiboek staan, maar of dat haalbaar is, moeten we afwachten. In ieder geval zet ik er een ? bij. Dan doet het CPB een mi gedurfde uitspraak: als er opnieuw 'zwakheden' aan het licht komen bij banken dan moeten die snel nieuw kapitaal aantrekken, om een 'Japan-scenario' van langdurige stagnatie te voorkomen. Deze logica volg ik wel maar of beleggers/financiële markten bereid zijn nieuw geld in zwakkere banken te steken is, volgens mij, nog geen gelopen race. De consumentenbestedingen zijn hier veel harder afgenomen dan elders. Het vertrouwen is wel wat verbeterd, maar we scoren nog altijd in de min. De vertrouwensindicator van het CBS steeg in maart 3 punten en kwam uit op min 7. Dat betekent dat er 7% meer pessimisten dan optimisten zijn. De zogenoemde koopbereidheid van consumenten is deze maand alleen nauwelijks veranderd. Deze indicator daalde licht, met 1 punt naar min 13. Consumenten vonden de tijd minder gunstig voor het doen van grote aankopen, zoals wasmachines en televisies, dan een maand eerder. Verder waren ze wat somberder over hun eigen financiële situatie in de afgelopen 12 maanden. Het CPB verwacht dat we in 2015 weer in de plus gaan. Het CPB baseert zich op de economische literatuur waar te vinden is dat consumenten in geval van een sterke 'vermogensschok', hier zou ik in willen vullen dalende woningprijzen versus hoge hypotheekschulden (1,4 miljoen huishoudens staan 'onder water') en de €40 mrd aan bezuinigingen die zijn aangekondigd, resulterend in onzekerheid over de wijze waarop de thuiszorg en jeugdzorg op lokaal niveau gaan worden uitgevoerd, daar snel en radicaal op reageren. Het CPB hoopt dat het ergste nu achter de rug is en we terug gaan keren naar normalere situaties. Voor mij is het CPB hier te optimistisch. Zolang de bezuinigingen niet worden omgebogen naar hervormingen, zolang de politieke elite geen visie geeft over waar dit beleid Nederland naar toe voert, blijft het vertrouwen ondermaats. Het CPB is wel eerlijk met de stelling 'dat ze het eigenlijk ook niet weten'. Wij wisten het allang maar nu weten zij het ook. De vraag is nu 'hoelang de politiek nog nodig heeft om erachter te komen'? Het ontdoen van alle overtollige ballast van de vorige lange golf van Kondratieff heeft 20 jaar geduurd: van 1929 tot 1949. Van de beurscrash van oktober 1929, de Groote Depressie van de 30er jaren, WOII en het opruimen van de puinhopen, naar de wederopbouw met de Marshallhulp van de VS. De vraag is in welk tempo er orde op zaken gesteld gaat worden waarmee een nieuwe generatie een frisse start kan gaan maken. De 'lente' van Kondratieff. De vraag is: wie brengt ons daar naartoe? De huidige politieke elite, die aan het bewind is, zijn daar niet toe in staat. Wie dan wel? Ik heb daar al eerder over geschreven: een Kabinet van Nationale Eenheid. Een beter alternatief ben ik tot dusverre niet tegengekomen. Een premier, bèta-georienteerd, die door de Koning wordt uitgenodigd en die niet door de politiek wordt voorgesteld. Laat ik het zo zeggen: een premier zonder een duidelijke politieke kleur. Een premier, met een plan van aanpak, die een kabinet formeert met ministers, die bereid en in staat zijn de doelstellingen uit te voeren. Een regeerprogramma, dat het volk vertelt waarnaar we op weg zijn. Een verhaal met een visie. De bewindspersonen worden niet gevraagd vanwege hun politieke kleur, maar op grond van hun deskundigheid. Ze kunnen ook uit de wetenschap of het bedrijfsleven komen. Er zijn even in het parlement geen coalitie- en oppositiepartijen meer. De premier kan wel politici uitnodigen voor een post in zijn/haar kabinet: een vrouwelijke staatssecretaris van de SP, een minister uit GL, op Buitenlandse Zaken een PvdA'er en op Binnenlandse Zaken een CDA'er, uit het bedrijfsleven een minister van Economische Zaken en een bewindspersoon op Wonen en Volkshuisvesting. Asscher mag wat mij betreft -misschien- wel blijven. Kortom een omslag, die laat zien waarin een klein land groot kan zijn.

In het vorige blog meldde ik al de eerste exit-poll van het referendum op de Krim. Vrijwel alle kiezers spraken zich uit voor een overstap naar Rusland. Na telling van alle stemmen bleek 96,6% pro-Moskou te zijn. De reacties op de financiële markten waren uiterst gematigd. De VS en de EU kondigden sancties aan maar daar liggen ze in Moskou nog niet wakker van. Er zijn inreisvisa ingetrokken van 21 Russen en Oekraïners, hun financiële tegoeden zijn geblokkeerd. De VS heeft 7 Russische regeringsfunctionarissen en 4 Oekraïners op een zwarte lijst gezet, waaronder de verdreven president Janoekovitsj. Rusland gaf al aan waar de oplossing van het geschil moet worden gezocht: de Krim gaat naar Rusland, en Oekraïne wordt opgedeeld in twee federale staten, die van West-Oekraïne, die ik Groot-Oekraïne, die zich op Europa richt, en Oost-Oekraïne, die ik Klein-Oekraïne zou noemen, die hun blik oostwaarts keren. Probleem opgelost, iedereen blij, zou je denken. EU-buitenlandcoördinator Ashton wilde nog wel even gezegd hebben dat het sterkst mogelijke signaal aan Rusland moet worden afgegeven. Ze wil er zeker van zijn dat Moskou de ernst van de situatie inziet. Volgens minister Timmermans raakt Rusland geïsoleerder. De grootste verliezer lijkt het financiële hart van Londen: the City, te worden. Later werd bekend dat het besluit van de sancties van de EU niet unaniem werd genomen. Het Russische parlement, de Doema, heeft 2 wetten goedgekeurd, waarin is vastgelegd dat de Krim onderdeel wordt van Rusland. De Doema moet nog wel de onafhankelijkheid van de Krim bekrachtigen. Als we het gedrag van het Westen toetsen aan de besluitvorming die volgde op éénzijdige uitroeping van de onafhankelijkheid door de Servische provincie Kosovo op 17 februari 2008, blijkt er sprake te zijn van heel inconsistent gedrag. Daar trok het Westen zich niets aan van het internationaal recht maar koos voor het zelfbeschikkingsrecht van de Albanese bevolking. Een van de rechten van de mens is het recht op zelfbeschikking. Het is een internationaal bepaald begrip dat volkeren van de hele wereld toelaat te bepalen onder welke soevereiniteit ze vallen. In resolutie 1514, artikel 2, van de VN is in 1960 bepaalt dat alle volkeren het recht hebben op zelfbeschikking; door dat recht bepalen zij hun politieke status en streven zij economische, sociale en culturele ontwikkeling na. Later zijn er nog wel enige 'flauwe' interpretaties gemaakt, maar een heldere jurisprudentie is er niet. Daarom is het zeer de vraag of de door het Westen afgekondigde sancties, op termijn, houdbaar zijn. Het is in dit kader van belang of de positie van de ultra-rechtse groeperingen, die op 9 maart jl een machtsgreep in Kiev pleegden, Statenrechtelijk wel houdbaar is. De gebeurtenissen zorgden bij linkse en radicale mensen voor verwarring. Bijna iedereen ziet een gevaarlijke opkomst van fascisten in met de plaats gevonden hebbende omwenteling. Zowel de linker als radicale zijde ziet dat VS en EU een naar spel spelen door dit soort rechtse krachten te steunen en de 'zwarte piet' bij Rusland te leggen. Het hele proces is democratisch niet onderbouwd. Dat de Amerikanen hier spreken van 'landjepik', als een flagrante schending van het internationale recht, moet nog wel worden waargemaakt. De Russen zijn er niet van onder in indruk. Kan Rutte het maken om in Brussel te pleiten voor zwaardere sancties en vervolgens Kamp in mei met een handelsdelegatie naar Moskou laat vertrekken om nieuwe handelscontracten met de Russen te sluiten? Op de EU-top van afgelopen donderdag en vrijdag in Brussel deinsden de Europese politieke leiders ervoor terug economische sancties aan Rusland op te leggen. Zwaardere sancties zullen vrijwel zeker leiden tot tegenmaatregelen van het Kremlin, die veel meer schade kunnen opleveren voor de EU lidstaten dan wat het oplevert. Denk daarbij aan het intensieve handels- en financiële verkeer van Europa met Rusland. Rusland zoekt niet de confrontatie zegt Poetin, maar zal de bedreigingen van de VS en de EU wel pareren. Europa moet wel oppassen met achter Biden te gaan staan met betrekking tot zijn opmerking over 'landjepik'. Daar zijn meerdere interpretaties van mogelijk. Ban ki moon is deze week naar Moskou en naar Kiev geweest om te pleiten voor ……….? Misschien wil hij de Amerikanen tot rust manen. Wat zet Europa op het spel met het afkondigen van sancties? In het VK zou 'nu geen economische sancties steunen of Londens financiële centrum sluiten voor de Russen. Het VK profiteert van veel Russisch kapitaal. In 2011 investeerde Russen 8€8 mrd, Veel Russen zijn 'big spenders'. Wat betreft ons land: de Russen zijn de derde handelspartner buiten de EU. We importeren veel olie en gas. De Russen bouwen in Rotterdam een olieterminal en wij willen voor de Russen graag het Europese verdeelstation worden voor olie en gas. Frankrijk heeft een belangrijke wapenexport naar Rusland. De verkoop van 2 marineschepen ter waarde van €1 mrd staat nog niet ter discussie. De vakbonden hebben al gewaarschuwd voor de gevolgen van nieuwe sancties voor de werknemers in de wapenindustrie. Rusland is de vierde handelspartners, buiten de EU. Frankrijk werkt samen op het gebied van kernenergie en lucht- en ruimtevaart. Het Duitse olie- en gas winningsbedrijf RWE Dea is aan een Russische oligarch verkocht. Door de Duitsers is Rusland de vierde exportpartner en de derde importpartner buiten de EU. Ze nemen veel energie af van de Russen en leveren ze wapens, waaronder technisch geavanceerde apparatuur. En tot slot Italië. Juist deze week heeft het Russische staatsoliebedrijf Rosneft een groot aandeel in Pirelli gekocht. De Russen willen een gaspijpleiding naar Italië leggen. Rusland is de tweede importpartner die een groot deel van de energie levert. De Italianen onderhouden de best mogelijke betrekkingen met Gazprom. Berlusconi is een 'vriend' van Poetin. Met deze handelsbetrekkingen heeft Europa weinig speelruimte om sancties op te gaan leggen. Daarmee snijden de politici in eigen vlees. Poetin hield deze week wel een toespraak waarin hij uiterst anti-Westerse uitspraken deed. Het verzoek van het Oekraïense autonome schiereiland zich aan te sluiten bij Rusland kon volgens Poetin niet genegeerd worden, want dat zou “verraad” aan de daar levende Russen zijn geweest. De Krim wordt een plek waar drie officiële talen gesproken zullen worden: Oekraïens, Russisch en Krim-Tataars. Poetin verdedigde de gang van zaken rond de Krim. Het referendum van afgelopen zondag was legitiem en voldeed aan internationale wetgeving. Poetin uitte harde kritiek op het Westen, dat zich volledig gekant heeft tegen de Russische inmenging in Oekraïne. Het Westen heeft Rusland achter zijn rug om steeds bedrogen, zei de president. In Oekraïne gedroeg het Westen zich “onverantwoordelijk en onprofessioneel” en heeft het een grens overschreden. De Verenigde Staten bijvoorbeeld laten zich in hun buitenlandbeleid niet leiden door internationale wetgeving, maar door het “recht van de sterkste”. “Ze zijn gekomen, denkend dat ze exceptioneel zijn, de uitverkorenen. Dat zij het lot van de wereld bepalen, dat zij als enige gelijk kunnen hebben.” Hij herhaalde zijn eerdere opmerkingen dat er een staatsgreep in Oekraïne heeft plaatsgevonden, die werd uitgevoerd door “zogenoemde autoriteiten”, die alles zouden doen voor macht. Poetin ontkende de beschuldigingen van het Westen dat Rusland de Krim zou zijn binnengevallen voorafgaand aan het referendum. De Russische troepen waren daar volgens hem in lijn met een internationaal verdrag met Oekraïne dat Rusland toestaat 25.000 man troepen te hebben op het schiereiland. Laat ik duidelijk zijn: niemand zit te wachten op een nieuwe koude oorlog. En toch kondigt Obama nieuwe sancties af. De Amerikaanse president heeft deze week nieuwe sancties afgekondigd tegen Rusland om zo de protesten en westerse druk tegen de annexatie van de Krim verder te vergroten. Hij heeft een decreet ondertekend waardoor het mogelijk wordt handelsbeperkingen en sancties op te werpen tegen belangrijke sectoren van de Russische economie. Ook wordt de groep Russische functionarissen die tegen visabeperkingen en bevriezing van tegoeden aanloopt vergroot. Dom, dom, dom!!! Wie gaat Oekraïne aan het nodige geld helpen dat ze nodig hebben om de salarissen en rekeningen te kunnen betalen: de Europese Unie, wij belastingbetalers dus. Brussel trekt nog eens €1 mrd extra uit voor steun, in de vorm van een gunstige lening. Eerder deze maand besloten de EU-landen al €11 mrd aan steun richting Oekraïne te sturen. Let op mijn woorden: dit wordt een bodemloze put, die steeds meer geld nodig heeft en steeds minder presteert.

De economische groei in de eurozone zal het komende jaar tussen de 1 en 1,5 % uitkomen, dankzij een stijgend vertrouwen bij consumenten en ondernemers. Deflatie blijft evenwel een reëel gevaar, dat in combinatie met de krappe kredietmarkt de groei kan belemmeren. Dat zegt Andrew Balls, adjunct-directeur beleggingen bij Pimco. Deze vermogensbeheerder is kritisch over de ,,dubbele houding'' van de ECB tegenover het eigen inflatiedoel. De centrale bank is erop gebrand de geldontwaarding niet boven de doelwaarde van net onder de 2% te laten oplopen, maar lijkt het ,,niet urgent'' te vinden als de inflatie daar ver onder blijft. ,,Deze dubbele houding wijst op bestuurlijke problemen binnen de ECB, en dat brengt aanzienlijke risico’s met zich mee'', aldus Balls. ,,Het versterkt de kans dat de inflatie verder daalt, terwijl het risico op externe tegenvallers groot is en de buffer tegen deflatie klein.'' Pimco denkt dat de ECB wel verdere maatregelen neemt om de liquiditeit in de markten te verbeteren, maar waarschijnlijk nog geen obligaties gaat opkopen. Bij een tegenvallende groei zal ECB-president Mario Draghi volgens de vermogensbeheerder waarschijnlijk ,,doortastender'' gaan optreden en mogelijk alsnog leningen gaan opkopen.

Kort Nieuws

De verkoop van bestaande woningen in de VS is in februari met 0,4% gedaald in vergelijking met een maand eerder. De verkoop kwam uit op 4,60 miljoen woningen op jaarbasis. De%uele daling en het aantal woningen op jaarbasis komen exact overeen met de gemiddelde verwachtingen van analisten. In januari ging de verkoop nog met 5,1% omlaag.

Over de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen enkele notities. De uitslag was niet verrassend. Dat de beide coalitiepartijen slaag zouden krijgen, lag in de lijn van eerdere peilingen. Dat een deel van de kiezers een proteststem hebben afgegeven, verrast niemand. Dat de PvdA zwaar afgestraft zou worden stond op voorhand al vast. Alhoewel Samsom de verwachting had dat het allemaal wel mee zou vallen, bleek geen realiteit te zijn. De grootste winnaar waren de lokale partijen (2819 raadszetels), die van 24,8 naar 29,7% stegen. Het CDA, (met 1495 zetels) gaat van 15,2 naar 14,3% en is daarmee de grootste landelijke partij. Op de derde plek staat de VVD (met 1075 zetels) die van 15,5 naar 11,9% daalde, gevolgd door D66 (met 810 zetels), die steeg van 8,0 naar 11,8%. Vijfde grootste partij is de PvdA (met 799 zetels) die daalde van 15,1 naar 10,2%. De SP steeg met 2,7%, de CU +0,5%, de SGP en de PvdD +0,2%, Verliezers zijn verder GL met 1,2% en de PVV met 0,2%. De PvdA moest in Amsterdam het stokje overdragen aan D66, in Rotterdam aan Leefbaar Rotterdam en in den Haag aan D66. Alleen in Eindhoven bleven ze de grootste fractie. In Utrecht nam D66 het stokje over van GL. In Almere bleef de PVV aan de leiding. Enkele reacties uit de media: "Kiezer straft PvdA lokaal snoeihard af", was getekend: Het Financieele Dagblad. "Lokalo's kloppen gevestigde orde", zo kopt het Algemeen Dagblad. De redacteuren van ochtendkranten waren vanochtend niet mals over de PvdA die keiharde billenkoek kreeg. "De PvdA loopt zware averij op bij de gemeenteraadsverkiezingen. De verkiezingen zijn uitgelopen op een mokerslag voor de sociaaldemocraten", aldus De Telegraaf, dat D66 de grote winnaar noemt. Het Financieele Dagblad schrijft dat "De kiezer beide regeringspartijen afstrafte, vooral de PvdA kreeg een historische klap. De 'constructieve' oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP werden juist beloond." Volgens het AD heeft de kiezer het kabinet afgestraft. "Voor het kabinet-Rutte II breken zware tijden aan. Diederik Samsom moet vrezen voor zijn politieke toekomst nu alle rode bolwerken in de Randstad zijn gevallen." De krant spreekt van "de zwartste verkiezingsnacht uit de partijgeschiedenis" van de PvdA. "En allemaal op het conto van Samsom, de grote winnaar van anderhalf jaar geleden." "We hebben verloren, maar we zijn niet verslagen", laat PvdA-partijleider Diederik Samsom weten. Hij maakte duidelijk dat de PvdA met hernieuwde energie doorgaat. Hij gaat extra zijn best doen omdat de resultaten van het kabinetsbeleid te langzaam binnenkomen. "We zijn geen mooi-weer-partij. Mensen verwachten van ons dat we de kopjes niet laten hangen." De Amsterdamse fractievoorzitter van de PvdA, Pieter Hilhorst, heeft na het desastreuze verlies zijn vertrek aangekondigd. VVD-leider en premier Mark Rutte gaf toe dat zijn partij "een forse tik" heeft gehad. Hij wees erop dat zijn partij regeert in moeilijke tijden en impopulaire maatregelen moet nemen. CDA-leider Sybrand Buma had de gunstige uitslag voor zijn partij vooraf nauwelijks voor mogelijk gehouden. Volgens Buma is dit de beloning voor de scherpe oppositiekoers van de partij. Ik herken in de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen 2014 twee bewegingen, die niet met elkaar matchen. Een flink deel van de achterban van de coalitiepartijen, VVD en PvdA, straffen 'hun' partij flink af voor het gevoerde kabinetsbeleid. Terwijl de achterban van de drie gedoogpartijen, D66, CU en SGP, worden beloond voor de steun aan het beleid van dit kabinet. Hier heb ik geen verklaring voor. Toch moet die er wel zijn, zou je denken. In de media las ik dat mogelijk de achterban van de gedoogpartijen 'positief' is over het binnenhalen van wat 'kruimels' op het begrotingsbeleid van dit kabinet. Ik kan me er niets bij voorstellen, want dat betekent dat deze kiezers zich blij hebben gemaakt over een dooie mus, die ze hebben gekregen. Verderop in dit blog zal ik deze stelling onderbouwen als ik schrijf over 'dood geld'. Voor Samsom heeft ook zwaar gewogen zijn uitspraken over de overheveling van de zorgtaken naar de gemeenten per 1 januari 2015. Niemand kan er antwoord geven op de vraag van oma 'wat haar te wachten staat als de gemeenten de taak van de thuiszorg gaan overnemen'. Vrijwel geen enkele wethouder heeft daar een passend antwoord op. Gemeenten weten niet hoeveel geld ze van de rijksoverheid krijgen en of ze daarvoor wel de opgelegde taken kunnen uitvoeren. De wet moet nog door de 2e en 1e Kamer. Samsom kwam met de garantie dat iedere oudere krijgt wat hij/zij nodig heeft. Dat is een garantie zonder een enkele waarde, want ook hij weet niet hoe het verder moet. Zijn voorzet voor de wijkverpleegkundige, die het voor het zeggen krijgt, bleek in een pilot in Venlo, helemaal zo niet te werken. In die pilot bleek er vooral veel vergadert te worden. Ook de daarvoor benodigde wijkverpleegkundigen zijn niet beschikbaar. Die moeten nog gescreend en opgeleid worden en daarna moeten ze eerst praktijkervaring opdoen. Dan zijn we al 5 jaar verder. Samsom is ongeloofwaardig bezig, maar hij gaat door want een sociaal-democraat gaat niet bij de pakken neerzitten ook als er sprake is van tegenslag. Het enige wat hij hiermee bereikt is chaos. Maar de 2e Kamerfractie van de PvdA heeft Samsom tot de orde geroepen. Het roer moet om: de belangen van de PvdA-achterban moeten beter behartigd gaan worden. En daar gaat Samsom voor zorgen. Ik ben benieuwd wat dat gaat betekenen voor het kabinetsbeleid. Al eerder heb ik geschreven dat het neoliberale/sociaaldemocratische beleid 'levend geld' aan de maatschappij onttrekt en dat zo dood als een pier maakt. 80 jaar geleden heeft de Britse econoom John Maynard Keynes zijn anticyclische begrotingspolitiek neergelegd in 'De Algemene Theorie over werkgelegenheid, rente en geld'. En het is heel simpel: in goede tijden vormt de overheid een reservepotje om dat in slechte tijden aan te spreken om daarmee de economie weer aan te laten trekken (lees Genesis 41, de verzen 25 tot 36). En wat doet dit kabinet: in plaats van te stimuleren, onttrekken ze geld aan de samenleving. Het resultaat daarvan is dat de werkeloosheid oploopt. Ook weer in de afgelopen maand toen er weer 13.000 bijkwamen. Het aantal steeg naar 691.000 dat is 8,8% van de beroepsbevolking. De groep 25 tot 45-jarigen werd in februari het zwaarst getroffen, aldus het CBS. Het aantal WW-uitkeringen steeg met 0,1% op maandbasis. In februari ontvingen 460.000 mensen een WW-uitkering. Het absolute aantal uitkeringen ligt hoger dan vorig jaar, namelijk +22%. De sterkste stijging kwam vanuit de sectoren vervoer & opslag en zorg & welzijn. Ik blijf bij mijn eerdere stelling dat iedere dag dat dit kabinet blijft regeren, een verloren dag is voor de toekomst van dit land. In hun wekelijkse column beschouwen Vermeend en van der Ploeg, economen van socialistische huize, de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. Vooral sinds de jaren negentig is het kiezersgedrag in ons land wispelturig en moeilijk voorspelbaar. De vaste aanhang van veel partijen is sterk afgenomen en zwevende kiezers bepalen in belangrijke mate de uitslag van verkiezingen. Daardoor kan de electorale winnaar van vandaag de verliezer van morgen zijn en omgekeerd. Het kabinet Rutte II was snel geformeerd maar raakte bij de start al in de problemen. Zonder steun van de drie gedoogpartijen werd regeren onmogelijk. Met het beleid van lastenverzwaringen en bezuinigingen maakte het kabinet zich niet populair en beloften werden niet waargemaakt. Al binnen een jaar na het aantreden van Rutte 2 lieten de peilingen een fors verlies voor de regeringspartijen zien, vooral de PvdA zakte naar een laag niveau. Dit beeld zien we terug in de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. In kringen van de PvdA wordt gezinspeeld op een aanpassing van het beleid van Rutte 2. De linkervleugel van de sociaaldemocraten wil meer naar links en wat dat betekent, weten we maar al te goed: bekende stokpaardjes als nivelleren, belastingverhogingen voor hoge inkomens en grote bedrijven worden dan van stal gehaald. Funeste maatregelen die niet alleen het herstel van onze economie afremmen, maar ook de coalitie zullen splijten. De regeringscoalitie heeft, in theorie, nog drie jaar de tijd om kiezers terug te winnen. De geschiedenis leert dat de kans daarop toeneemt als de VVD en de PvdA aan het eind van de rit bij nieuwe verkiezingen kunnen pronken met een goed draaiende economie, een laag werkloosheidscijfer, gezonde overheidsfinanciën en een eerlijke verdeling van de lusten en lasten van het gevoerde beleid. Als ze dat lukt zou dat prachtig zijn maar dan moet het beleid wel radicaal om, maar dat zie ik nog niet gebeuren. Sorry jongens, jullie zijn te laat. Jullie hadden hier een half jaar geleden al moeten komen. De schade die Samsom nu heeft aangericht laat zich niet repareren met nieuwe onzekere vergezichten uit zijn koker. Ik wijs de beide economen op uitspraken van de grootste staatsman die de PvdA heeft geleverd: Willem Drees. Een eenvoudige man, een briljant politicus, een premier met visie, die op zijn oude dag, tegen de tijdgeest in, fulmineerde tegen Nieuw Links, een afdrijvende PvdA, doorgeschoten overheidsuitgaven en het onnadenkend toelaten van immigranten. In mijn eigen woorden zou ik 'doorgeschoten overheidsuitgaven' ook kunnen vertalen in 'doorgeschoten overheidsbezuinigingen'.

Ik dring al langere tijd aan dit land een 'leider' te geven die 3-dimentionaal kan denken en handelen. En die zijn er in ons land. Kijk eens naar de afleveringen van 'Wie is de Mol', daar zijn bèta'ers te vinden waar dit land naar snakt. Of ga zoeken naar mannen en vrouwen, jongens en meisjes, die in staat zijn sudoku's met 11 sterren op te lossen. Welke omroep, zowel publiek als commercieel, komt met een TV-spel met deelnemers die de problemen van deze tijd gaan aanpakken en oplossen? Een soort schaduwkabinet dat wekelijks bijeenkomt en dan één probleem aan de orde gaat stelt en met 3-dimentionale oplossingen komt. Dus niet de oplossing van dit kabinet: hier bezuinigingen en daar in de schatkist stoppen, maar hier hervormen op een wijze dat de economie wordt aangedreven en met die uitkomsten de staatsschuld verlagen.

ING leidt mogelijk een miljardenverlies op de verkoop van een deel van het belang in zijn Amerikaanse verzekeringsdochter. Dat blijkt uit een melding van de Amerikaanse toezichthouder SEC die ING dinsdagavond naar buiten bracht. ING wil 33 miljoen aandelen van de Amerikaanse dochter Voya verkopen. Nu heeft het financiële concern nog een belang van 57%, dat zou straks dalen tot 45%. Als alle transacties doorgaan, zal ING het minderheidsbelang ook deconsolideren. Die deconsolidatie zal naar verwachting leiden tot een negatieve impact van $2 miljard, zo schrijft ING. Dat wordt verwerkt in de eerstekwartaalcijfers van het concern. Opvallend is dat de melding die ING afgelopen dinsdagavond naar buiten bracht goeddeels overeenkomt met de melding die het concern eerder die dag al publiceerde. Dat bericht werd toen weer ingetrokken, omdat het volgens ING 'prematuur en per abuis' was verzonden. Een verschil tussen de twee berichten zit in het terugkopen van aandelen Voya door het Amerikaanse concern. In het middagbericht stond dat Voya zijn eigen aandelen 'mag' terugkopen van ING Group voor een bedrag van $250 miljoen. In het avondbericht is dat veranderd. Daarin staat dat Voya voor een waarde van $250 miljoen aan aandelen 'zal' terugkopen van ING Group. Op basis van de slotkoers 17 maart zou het gaan om een terugkoop van circa 7 miljoen aandelen.

Er is een deal over de Bankenunie. In Brussel hebben de EU-lidstaten en het Europees Parlement een definitief akkoord bereikt over de oprichting van een bankenunie. De Europese Raad en het het Europees Parlement moeten nog wel met het plan instemmen, voordat, binnen de eurozone, een Europees reddings- en toezichtsysteem voor banken kan worden opgetuigd, met de ECB in een centrale rol. Een Europese autoriteit en een centraal noodfonds, te vullen door de banken, gaan, in het voorliggende plan, nationale regeringen en centrale banken van hun taak om zwakke banken te redden, ontheffen. De ECB krijgt meer macht over het wel, dan wel niet, redden van zwakke banken, dan de Europese politiek eerder had bedongen. Een beslissing over een default van banken moet genomen gaan worden op vrijdag na het sluiten van Wall Street en zondagnacht voor het openen van de beurzen in het Verre Oosten. Veertig jaar geleden kreeg ik les van Wertheim Salamonson, toendertijd vermogensadviseur bij Slavenburg's Bank in Rotterdam, over financieel monetaire zaken. Hij adviseerde toen al om, in onzekere tijden, voor het weekend al je geld bij de bank op te nemen (dat kon toen nog aan de kas) en als er in het weekend geen 'financiële hervormingen' hadden plaatsgevonden, het geld op maandagmorgen weer terug naar de bank te brengen. Toen was dus al bekend dat als er 'iets' in het bankwezen gebeurt dat in het weekend plaatsvindt. De Duitsers hebben de afgelopen tijd tegengehouden dat buitenlandse banken al relatief snel gered zouden kunnen worden met geld uit het gezamenlijke noodfonds. Het EP is erin geslaagd dat de vulling van het noodfonds van €55 mrd door de banken wordt versneld van tien naar acht jaar. In plaats van na drie jaar moet nu €38,5 mrd door de banken zijn gestort in plaats van de eerder genoemde €16,5 mrd. Ook is afgesproken dat de Europese Commissie en ECB een steviger rol krijgen bij het al dan in gang zetten van een reddingsoperatie. Wel kunnen de ministers van Financiën zo'n besluit nog steeds blokkeren. Ik blijf mijn twijfels houden over de verwezenlijking van de Bankenunie. De basis is dat het bankwezen in de eurozone 'ver-europaviseerd' wordt. Uiteindelijk wordt het zo dat als er in Slovenië een bank omvalt ook Nederlandse banken moeten meebetalen om het gegarandeerde spaargeld tot €100.000 aan de Sloveense spaarders te betalen. Of de banken bereid zijn daaraan mee te werken, dan wel financieel sterk genoeg zijn om daar aan mee te kunnen werken, is maar zeer de vraag. Ik vraag me ook af of je van (Nederlandse) banken kunt verlangen dat zij geld gaan schokken om een Italiaanse concurrent, die slecht werk heeft geleverd (risicovolle kredieten heeft verleend), overeind te houden. Van de banken wordt verlangd dat ze €55 mrd in een noodfonds storten, terwijl de politiek de besluitvorming kan blokkeren. Dit is een greep naar de macht in de financiële wereld door de Europese politiek. Er moet in de bankensector het nodige gebeuren, daarover geen discussie, maar of dit de juiste aanpak is ….. ik heb zo mijn twijfels.

Bestaande koopwoningen waren in februari 1,7% goedkoper dan in dezelfde maand een jaar eerder. De prijsdaling is groter dan in januari, toen deze woningen 0,5% goedkoper waren dan een jaar eerder. Hoewel de prijzen van bestaande koopwoningen nog steeds lager zijn dan een jaar eerder, is het prijsniveau in de laatste acht maanden weinig veranderd. Ten opzichte van augustus 2008, toen de huizenprijzen een piek bereikten, bedroeg de prijsdaling 20,3%. De prijzen liggen nu op hetzelfde niveau als 11 jaar geleden.

In de eerste twee maanden van 2014 wisselden 18.935 woningen van eigenaar, 34% meer dan een jaar eerder. Sinds 1 januari 2013 zijn de hypotheekregels veranderd. Hierdoor was het aantal transacties begin 2013 relatief laag.

Turkse premier Erdogan blokkeert Twitter. President Gul is daar op tegen.

RTLZ: Hoewel Moody's positief gestemd is over Ierland, blijven de vooruitzichten voor de bankensector in dat land negatief. Terwijl de Ierse economie gestaag verder uit het dal klimt, zal het herstel in de financiële sector naar verwachting aanzienlijk meer tijd vergen. Volgens Moody's blijft een extreem hoog bedrag aan slechte kredieten de Ierse banken parten spelen. Leningen waarvan de terugbetaling twijfelachtig is, zijn goed voor 30% van het totale bedrag aan uitstaande kredieten. Daardoor is het risico op afschrijvingen groot, ondanks een geleidelijke verbetering van het economische klimaat. De Ierse banken kampen al sinds de kredietcrisis met grote verliezen op leningen en moesten een zwaar beroep doen op staatssteun. In 2010 kon het land zelf ook geen geld meer lenen en moest het met €85 mrd aan internationale noodleningen op de been worden gehouden. Het werd daarmee het eerste euroland dat niet meer in zijn eigen financieringsbehoefte kon voorzien. De vlag kan dus nog niet uit. Afwachten op hoe de stress-tests voor de Ierse banken gaan uitvallen.

Een somber bericht over de dekkingsgraad die pensioenfondsen berekenen komt van de Commissie Parameters. Er moet een einde komen aan de gebruikmaking van te hoge, onrealistische, verwachtingen voor de rendementen. De fondsen kunnen niet meer met 5,9%, maar moeten met maximaal 4,4% rendement rekenen. De pensioenfondsen moeten hun de verrekenrente aanpassen aan de huidige marktomstandigheden. Het kabinet heeft dit advies overgenomen. Mochten de pensioenfondsen vroeger bijvoorbeeld nog rekenen met 4% rendement op staatsobligaties, nu is dit verlaagd naar 2,5%. Vroeger, laten we zeggen in de 70er jaren van de vorige eeuw betaalde de staat een rente van 4% plus een inflatiecorrectie. Een verlaging van de te verwachten rendementen heeft enig effect op de pensioenpremies die pensioenfondsen moeten vragen van de deelnemers en werkgevers. De commissie verwacht voor de toekomst 7,5 rendement op aandelen per jaar, dat was eerder nog 9% Beleggen in grondstoffen levert volgens de deskundigen waarschijnlijk 5% op, dat was 7,5%. Het hanteren van lagere rendementen sluit, volgens de commissie en volgens het kabinet, beter aan bij de economische werkelijkheid van het moment. Met de voorgestelde lagere rendementen hebben de fondsen minder herstelkracht voor de toekomst. Op basis van het voorstel van de commissie daalt voor een gemiddeld pensioenfonds het verwacht rendement van 5,9% op basis van de huidige systematiek naar 4,4%. Dat zal ook consequenties hebben voor de pensioenuitkeringen.

Nog een somber bericht, dit keer van het CBS. Het aantal huishoudens met een hypotheekschuld, die hoger is dan de waarde van de eigen woning, steeg in 2013 naar 34%. Hierbij is geen rekening gehouden met opgebouwde tegoeden bij spaar- en beleggingshypotheken. Dit geeft dus wel een vertekend beeld. Op 1 januari 2013 hadden bijna 4,3 miljoen huishoudens een eigen woning. Daarvan had 83% een hypotheek. Bij een groeiende groep huishoudens is de hypotheekschuld meer dan de waarde van de eigen woning. Die is het grootst in de leeftijdscategorie 25 t/m 55 jaar. Voor 60-jarigen en ouder is die onderwaarde verwaarloosbaar. Het aantal mensen met een huis dat 'onder water' staat lag begin 2008, voor de crisis dus, slechts op 13%. Begin 2013, een jaar geleden dus, was dat gestegen naar 34%. Ook het bedrag van de onderwaarde is gestegen: begin 2013 ging het gemiddeld om €61.000 per huishouden, tegen €52.000 begin 2012.

Nederlandse huisartsen maken zich grote zorgen over ouderen die thuis moeten blijven wonen, maar dat eigenlijk niet meer kunnen. In een onderzoek van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) zegt driekwart nu al te merken dat dit moeilijkheden oplevert. De artsen zien dit probleem groter worden door het kabinetsbeleid om de toegang tot verzorgingshuizen te beperken. "Dit is reden voor ons om alarm te slaan", zegt LHV-voorzitter Steven van Eijck. "De kwaliteit van de zorg is niet meer gegarandeerd." Het probleem zit in de verzorgingshuizen die gesloten gaan worden op een moment dat er nog niet genoeg zorg in de buurt is geregeld. "Kabinet, zorg versneld dat er wijkverpleging komt!" Ik voeg daar aan toe: regering ga eerst voldoende wijkverpleegkundigen opleiden en zodra die praktisch geschoold zijn zet pas dan de volgende stap. En mooie opdracht voor Samsom, waar de 2e Kamerfractie van zijn partij heel blij van zal worden.

Over Wilders: ik heb niet op hem gestemd en zal dat ook niet gaan doen. Maar op één punt heeft hij wel gelijk en dat is de softe aanpak van jonge Marokkaanse criminelen. Verwijtbaar aan het OM, Justitie, de overheid en de volksvertegenwoordigers is dat er niet krachtig genoeg wordt ingegrepen zodanig dat jonge Marokkanen hun studie afmaken en aan het werk gaan. Dat mag je van ze eisen. En ja, hebben die criminelen een dubbel paspoort dat afnemen en een enkeltje naar het thuisland. Als je kiest voor die harde aanpak dan is het probleem binnen de kortste keren opgelost. Soms moet je integratie wel eens een duwtje in de goede richting geven. Wij zijn geen land met kasba's. De PVV krijgt harde klappen te verduren als gevolg van een ongenuanceerde uitspraak over Marokkanen.

Woningcorporatie Vestia gaat dieper snijden in het personeelsbestand. Bovenop de 250 banen die in 2012 al werden aangekondigd, gaan er de komende jaren nog enkele honderden banen verdwijnen.

Gunther Hannlich zei deze week op TV over de overwaardering op de aandelenmarkten het volgende: „Die Aktienwerte sind ja völlig überbewertet. Letztes Jahr ist die deutsche Wirtschaft um gerade einmal 0,4% gewachsen und der DAX ging gleich um 25% nach oben. Da sieht man, dass hier eine massive Überbewertung vorhanden ist, die abgebaut werden muss und auch abgebaut wird.“ Ich gehe davon aus – und das habe ich auch in dem Interview gesagt, dass sich die Aktienkurse bei dem nun anstehenden Crash halbieren werden. Möglicherweise kommt es zu zu einem Minus von sogar 75 %.

In een column geeft Prof Dr Rene Tissen, op RTLZ, zijn visie op de gevolgen van de wereldwijde schuldencrisis. Een citaat: In verbazingwekkend korte tijd blijken hele series van stabiel geachte soevereine landen als dominosteentjes omver te kunnen vallen, met Oekraïne als laatste loot aan de stam van slachtoffers van de wereldwijde schuldencrisis. Toen Amerika begon met terugtrekking van het groteske beleid van kwantitatieve geldverruiming was het gedaan met Oekraïne. Hoe kon het ook anders. Oekraïne is een kleptocratie van plunderende rijken die voor de schijn een beetje economie speelden met behulp van een quasi-democratie van welgestelden, een spelletje dat men alleen kon blijven spelen zolang het buitenland met geld over de brug bleef komen. Toen het geld eenmaal op was schoot Rusland nog even te hulp met een goed bedoeld overbruggingskrediet van $15 mrd en bood Europa goed bedoelde handelsrelaties aan. Vervolgens trokken de Russen het krediet in en brak de hel los. Lees de hele column Amerika en Oekraine onder deze link.

Bij het sluiten van dit blog was de peiling van Maurice de Hond beschikbaar. Indrukwekkende verschuivingen. D66 (+3) en de SP worden de grootste partijen in de 2e Kamer met 23 zetels. De afstraffing van Wilders valt mij nog mee: -5 zetels, wordt 22 (nu 15). Daarna volgen het CDA (+2) en de VVD met 21 zetels. De PvdA verliest 1 zetel en daalt naar 13 zetels (25 zetels minder dan ze nu hebben). De grootste van de kleine partijen is de CU met 7 zetels, GL met 6 en 50+ met 5 (+1). De nieuwe piratenpartij houdt 1 zetel.

Slotstand indices 21 maart 2014/week 13: AEX 391,36; BEL 20 3.084,36; CAC 40 4.335,28; DAX 30 9.342,94; FTSE 100 6.557,17; SMI 8289,76; RTS (Rusland) 1136,21; DJIA 16302,77; Nasdaq 100 3653,069; Nikkei 14224,23; Hang Sen 21439,50; All Ords 5.354,00; €/$ 1,3798; goud $1334,70 dat is €31.072,29 per kg, 3 maands Euribor 0,313%, 10 jarig 1,844. 

Dit bericht is geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink.