UPDATE22022014/209 Er vloeit bloed aan de oostgrens van Europa

Het optimisme op de aandelenbeurzen kent vrijwel geen grenzen, enige vorm van realisme is zoek. De zeepbellen nemen grote vormen aan als gevolg van optimisme, waarover je je moet afvragen, of dat terecht is. We bevinden ons in een tussenperiode van het einde van de babyboom-generatie (1949-2008) en de nieuwe wereld. Deze nieuwe wereld kan niet van start op de sociaal/economische en financieel/monetaire fundamenten van de vorige generatie. Er moeten ingrijpende hervormingen plaatsvinden, die niet eenvoudig van aard zijn. Ik benoem ze als een complexe materie. Als ik kijk naar de aanpak hiervan door het huidige kabinet zie ik een één dimensionale aanpak: aan de ene kant bezuinigt de overheid in haar uitgaven, waarvan de opbrengst naar de staatsschuld gaat. Erg succesvol is dat niet want de staatsschuld blijft, ook in de komende jaren verder stijgen. Het is een alfa-gestuurd beleid, op zich eenvoudig van structuur. Met zo een beleid worden de complexe problemen die moeten worden aangepakt, nooit opgelost. Het is niet voor de eerste keer dat ik aandacht vraag voor een beta-gestuurd beleid. Een alfa-man als Mark Rutte is voor die opdracht ongeschikt: een geschiedenisleraar, een vlotte prater, die adrem reageert in een debat, is een onvoldoende basis voor de oplossing van de problemen waarmee dit land kampt. De VVD moet zijn verantwoordelijkheid nemen, in het belang van het land. Er moet overgeschakeld worden naar een 3-dimentionale aanpak om schot te zetten in de hoognodige voortgang van de herinrichting van de samenleving. Niet met de voorzetten waarmee dit kabinet wil scoren, maar met een veel fundamenteler en ingrijpender beleid. Ik benoem niet weer alle hervormingen die uitgevoerd moeten gaan worden. Ik beperk me tot de stelling dat de structuren van arbeid, kapitaal, zorg, wonen, pensioenen, milieu, duurzaamheid, energie, sociale zekerheid, een herinrichting van het bestuur van de Staat en de volksvertegenwoordiging alsmede dat van Europa en de Muntunie/€ in de steigers moeten worden gezet in relatie tot de ontwikkelingen als gevolg van de globalisatie en nieuwe technische vooruitgang op tal van terreinen: zoals de communicatie. Het kapitalistische verdienmodel, met zijn hebzucht-module, zal ter discussie komen te staan. De vraag is: hebben we 5, 10 of 15 jaar nodig voor de afbraak van de fundamenten en de herinrichting. Neem van mij aan: de huidige samenleving, met zijn verzorgingselementen, blijft, met deze neoliberale aanpak, niet overeind. Dat wil ik, vandaag, gezegd hebben. We gaan nog zwaar weer tegemoet, denk aan de Ark van Noach, voordat de opschoning leidt naar een 'nieuwe lente'.

Diederick Samsom komt steeds meer zichzelf tegen in een keurslijf, dat hij zichzelf heeft aangemeten. De souplesse die nodig is om te kunnen functioneren op zijn politieke plek ontbreekt. De motoriek laat hem in de steek en dat werkt door in zijn lichaamstaal. “Achter zijn gestolde glimlach op zijn lippen en de vriendelijke blik, blijft het kraken, schuren en beven (Ephimenco)” Hij weet dat zijn dagen zijn geteld. Misschien valt de uitslag voor de PvdA bij de gemeenteraadsverkiezingen nog wel mee, omdat PVV-stemmers massaal thuis blijven, maar dat betekent niet dat Samsom de PvdA opnieuw op de kaart gaat zetten. Het verlies in de peilingen is desastreus: 70% van het electoraat is 'verdwenen'. Dat zegt heel veel over Samsom, het beleid van dit VVD/PvdA kabinet en het stemgedrag van de PvdA-fracties in de 1e en 2e Kamer. Het enige wat Diederick hoeft te doen is de handdoek in de ring te gooien, zijn opvolger staat al klaar. Wij dachten vorige week dat het probleem van de metadata van Plasterk onder controle was. Niemand had erop gerekend dat de Commissie Stiekem nog naar buiten zou komen met een nadere uitleg over datgene wat op 12 december 2013 aan de orde is geweest tijdens een 'geheim' overleg van de fractievoorzitters in de 2e Kamer. Kennelijk voelden fractievoorzitters van de oppositie zich beetgenomen door de coalitie. Duidelijk is geworden, uit een persverklaring, dat 'zij zich niet geïnformeerd achten over de rol en werkwijze van de Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten bij de verzameling van de 1,8 miljoen metadata'. Hier staat dus dat minister Plasterk zich in de Commissie Stiekem, op een moment dat hij volledig op de hoogte was over datgene wat had plaatsgevonden, in vage bewoordingen over dit onderwerp heeft gesproken. De fractievoorzitters van de oppositie/partijen konden dus niet weten hoe de vork in werkelijkheid in de steel zat. Dat is niet een leugentje om bestwil van Plasterk. Ook onbegrijpelijk van Samsom dat hij Plasterk in bescherming heeft genomen en erger nog: Pechtold de les nog heeft willen lezen. Ik hou er rekening mee dat er op het Haagse pluche minimaal twee vacatures gaan ontstaan. Einde Plasterk, einde Samsom, schrijf ik op 19 februari in de namiddag. Maar ook de positie van minister Hennis komt nu ter discussie te staan. Over hoe de MIVD, waarvoor zij de verantwoordelijkheid draagt, geïnformeerd heeft over het uitgevoerde project 'metadata'. Of ze het wel of niet geweten heeft, in beide gevallen heeft ze verwijtbaar gehandeld. Ze had het namelijk moeten weten. De AIVD en de MIVD zijn een onderdeel van het NSO, die onder het ministerie van Algemene Zaken functioneert en waardoor de premier eindverantwoordelijke is. Was hij wel op de hoogte van het verzamelen van 1,8 miljoen telefoondata, dat is overgedragen aan de Amerikaanse NSA en met wiens toestemming. Het lijkt er sterk op dat zich een 'staat' binnen een 'land' is ontstaan met zijn eigen regels, die geen verantwoording aflegt over hun werkzaamheden.

Een ander onderwerp: de afbraak van de maatschappelijke infrastructuur. 12% van de beroepsbevolking is laaggeletterd. Dat is een demografische tijdbom. De breder wordende kloof tussen laaggeletterden en geletterden bedreigt de sociale cohesie, schrijft de Stichting Lezen & Schrijven. Laaggeletterdheid komt veel voor onder migranten en vrouwen zonder werk. Maar ook bij mensen met een baan. Een werkverslag kunnen ze niet maken, zegt hoogleraar onderwijs aan lager opgeleiden Maurice de Greef. Sommige magazijnmedewerkers sorteren producten bijvoorbeeld op kleur in plaats van op naam. Dit zou werkgevers miljoenen euro’s per jaar kosten. Ons land telt, volgens schattingen, 1,3 miljoen laaggeletterden tussen de 16 en 65 jaar. Voor de aanpak van dit probleem is de bieb een absolute must. En laten we daar nu juist flink het mes in zetten. Subsidiekortingen resulteren in sluiting van bibliotheek-vestigingen in de steden, achterstandswijken en op het platteland. 25% van de vestigingen is door het wegvallen van gemeentelijke en provinciale ondersteuning al gesloten, dan wel aangekondigd. Voor de integratie van allochtonen is de bibliotheek hard nodig. Een andere bezuiniging die hard aankomt in de maatschappelijke infrastructuur is 'kunst en cultuur'. Pierre Bokma, wel Nederlands beste acteur genoemd, is aan het woord. In de Kammerspiele in München speelt hij de hoofdrol in Dantons Tod. Het stuk toont de chaos, die volgt op een revolutie, door gebrek aan visie over de herinrichting van de samenleving. Bokma oordeelt hard over de Haagse politiek die hij beschuldigt van 'stupiditeit'. De politieke elite zet hij neer als 'ontdaan van enige innerlijke vorm van cultuur en innerlijke voornaamheid (=beschaving)'. In zijn visie zijn 'kunst en cultuur' de steunpilaren van de samenleving (= maatschappelijke infrastructuur). Die kun en mag je niet wegnemen. Dit is harde taal aan het adres van de premier en de laatste 2 staatssecretarissen van Cultuur: Halbe Zijlstra en Sander Dekker.

Voor de goede orde zij hier vermeld dat Dantons Dood t/m 13 april, in Amsterdam en in het land, wordt gespeeld door toneelgroep amsterdam met in de hoofdrollen Hans Kesting, als Georges Danton, Halina Reijn, als St. Just, Julie, Lucile en Marion, en Gijs Scholten van Aschat, als Robespierre. De muziek komt uit de Onvoltooide, 10de Symfonie van de revolutionaire humanist Ludwig von Beethoven. Het stuk speelt enkele jaren na de bestorming van de Bastille, een gevangenis in Parijs, op 14 juli 1789 door het Parijse volk. De hoofdpersonen zijn Danton en Robespierre. Zij zijn de architecten van de Terreur: het met geweld (de guillotine) onderdrukken van maatschappelijke groepen en staatsburgers die de 1e Republiek in wording bedreigen. Robespierre nam deel aan de opstelling van de "Déclaration des Droits de l'Homme et du Citoyen". Op 22 oktober 1789 verklaarde hij: Alle burgers zonder onderscheid hebben toegang tot alle niveaus van vertegenwoordigende functies. In 1790 werd hij president van de Club der Jakobijnen. Op 27 april 1791 protesteerde Robespierre tegen het privilege van de bourgeoisie wapens te dragen…… Gewapend zijn voor het vaderland is het recht van iedere burger. Hij zette zich in voor de Franse grondwet van 1791, en verdedigde de belangen van het volk. Toen Lodewijk XVI in juni 1791 probeerde te vluchten, rezen de anti-monarchistische gevoelens in Parijs de pan uit; Robespierre werd een republikein en benoemd als openbaar aanklager, geduid als 'de politierechter van de hemel', een positie die hij na enkele maanden opgaf. In juli 1792 liet hij steeds scherpere verklaringen opstellen om de afzetting van de koning te eisen. Op 9 augustus nam Robespierre deel aan de opstand van het revolutionaire Parijse gemeentebestuur, de "Commune insurrectionnelle". Georges Danton, de minister van justitie, en Jean-Paul Marat waren zijn belangrijkste medestanders, maar ze werden beschuldigd van het aangaan van een driemanschap. Het is tamelijk onduidelijk welk aandeel zij hadden in de Septembermoorden, en het kan ook nog zijn dat Robespierre vijf dagen lang was ondergedoken. Op 22 september werd de Eerste Franse Republiek uitgeroepen. Op 30 september verkondigde hij: De monarchie is vernietigd, adel en geestelijkheid zijn verdwenen, het tijdperk van de gelijkheid vangt aan. Op 25 oktober 1792 werd hij beschuldigd van eerzucht en dictatoriale neigingen. Robespierre stelde in het debat: Men kan geen revolutie nastreven zonder revolutie. Tegen deze achtergrond speelt het stuk. De bestorming van de Bastille had een utopische energie voortgebracht, maar daarna ontstaat een machtsvacuüm, een periode waarin gezocht wordt naar een toekomstbeeld. In zo een chaotisch tijdperk, waarin gezag ontbreekt, staan potentaten op. Wij kijken naar de geschiedenis: Alva, Napoleon, Hitler. En deze tijd: Libië, Egypte, Tunesië, Syrië, Noord-Korea en tal van Afrikaanse landen. Waar dictators naar streven is macht en bezit, maar wat ze achterlaten is altijd weer een puinhoop en veel onschuldige doden. In Dantons Dood bevraagt de schrijver Georg Buchner het 'gruwelijke fatalisme van de geschiedenis'. Wat begon als een beloftevolle beweging eindigt met de dood, zowel voor Danton als voor Robespierre. Bij mij ontstond, na afloop, het beeld van de 3 Frans-Duitse militaire confrontaties in de afgelopen 150 jaar (zeg maar sinds het begin van het Industriele Tijdperk). De Frans-Pruisische oorlog van 1870-1871, door de Duitsers gewonnen. De 1e Wereldoorlog 1914-1918, vroeger genoemd de Groote oorlog, brak uit als gevolg van een moordaanslag op Oostenrijkse kroonprins Franz Ferdinand en zijn echtgenote Sophie op 28 juni 1914 in Sarajevo. Al jaren hiervoor was er op de Balkan veel onrust en werden onderlinge oorlogen uitgevochten. In 1914 waren er in Europa 2 machtsblokken: de Geallieerden (Frankrijk, Engeland, Roemenië, Rusland en nog 7 landen) en de Centralen (Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Bulgarije en het Ottomaanse Rijk, dat bestond uit het huidige Turkije en landen op de Balkan). Er waren 5 belangrijke oorzaken voor het uitbreken van deze oorlog: de Fransen wilde revanche voor de verloren Pruisisch-Franse oorlog; de voortgaande bouw van een Duitse vloot werd door de Engelsen als een bedreiging ervaren; de grootmachten Frankrijk en Engeland hadden veel overzeese koloniën, Duitsland wilde die ook; een ongezonde rivaliteit tussen de opkomende Duitse industrie en bestaande Engelse fabrieken en tot slot het toenemende nationalisme (eigen land eerst). De eerste oorlogsdaad was de oorlogsverklaring van Oostenrijk-Hongarije aan Servië op 28 juli 1914. Binnen vier dagen stond Europa in brand: de Russen, de Duitsers en de Fransen mobiliseerden, Duitsland verklaarde Rusland en Frankrijk de oorlog en de Engelsen deden dat aan Duitsland. Het oorlogsveld liep van Noord-Frankrijk naar de Belgische kust. Toen in het najaar van 1918 de Spaanse griep uitbrak, moesten de Duitsers de strijd staken. In totaal vielen 9,5 mln doden en werden 17,5 mln militairen gewond. De 3e confrontatie was de 2e Wereldoorlog (1939-1945). Dit was een echte wereldoorlog die op twee plaatsen werd uitgevochten: in Europa en Noord-Afrika en in het Verre Oosten. De aanvallers waren de Duitsers onder hun Führer Adolf Hitler en Japan aan de andere kant van de wereld. Dezelfde Geallieerden uit WOI moesten de dadendrang van de Nazi's bedwingen. Het begon met een inval van het Duitse leger in Polen en eindigde met 2 atoombommen op Japanse steden op 15 augustus 1945. De geallieerden verloren 61 mln levens, de asmogendheden 11 mln. Dat waren ongeveer 50 mln burgers en ruim 20 mln militairen. De wereld was een grote puinhoop en moest heropgebouwd worden. De Amerikanen staken de helpende hand toe met Marshall-hulp. Er waren twee grote mannen, de Fransman Jean Moret en de Duitser Robert Schuman, die zich realiseerden dat om een nieuwe confrontatie in Europa te voorkomen nationale belangen moesten wijken voor een groter algemeen belang. De fouten uit het verleden moesten niet opnieuw worden gemaakt. Er moest samengewerkt gaan worden, de onderlinge handel moest worden bevorderd, het toerisme in Europa moest worden aangewakkerd, de bedrijven zouden moeten gaan samenwerken. Dat alles zou moeten gaan leiden tot een groot samenwerkingsverband waarin politieke, economisch/financiële, fiscale, juridische en sociale zaken zouden worden samengevoegd. En dat alles om de chaos die na de staatsgreep van het Parijse volk in 1789 ontstond te voorkomen. Dantons Dood was een ontroerende voorstelling. 

In de Euro-top van december jl is er op hoofdlijnen overeenstemming bereikt over de Bankenunie. Er is druk gewerkt aan de invulling van de details vanwege de toenemende tijdsdruk om voor de komende verkiezingen voor het Europees Parlement, in de 2e helft van mei, grote stappen voorwaarts te hebben gezet in dit ingewikkelde bouwwerk. De eurogroep plus, een nieuw overlegorgaan binnen de EU bestaande uit de ministers van Financiën van alle EU-staten samen met een vertegenwoordiging van de EC en het EP. De Engelse minister zat bij het overleg als waarnemer. Niet eurolanden kunnen ook bij de Bankenunie instappen, maar de verwachting is dat uitsluitend de Polen en de Denen mee zullen doen. Op de agenda stond de inrichting van het resolutiefonds. U weet wel dat reddingsfonds om Europese banken te redden. De bankensector, zo hebben de politieke leiders afgesproken, moeten in tien jaar tijd dit fonds vullen met in totaal €70 mrd. Het gaat nu om de vraag wie gaat bepalen wat er met de door de banken gestorte bedragen gaat gebeuren. Duitsland neemt een afwijkend standpunt in met de stelling dat zo een pot met geld, volgens de EU-regels, helemaal niet mag. Daarom wordt nu voorgesteld het resolutiefonds (met het geld van de banken) te behandelen als een 'intergouvernementeel verdrag'. De hamvraag, die op tafel ligt, wie krijgt het voor het zeggen hoeveel en onder welke voorwaarden gelden uit die pot naar wankele banken gaat. Er zijn twee belangengroepen, die heel verschillende uitgangspunten hebben: de armere Zuid-Europese en de rijkere Noord-West Europese landen. Het huidige EP wil minder macht leggen bij de lidstaten. Met een intergouvernementeel verdrag wordt het EP buitenspel gezet. Ik vraag mij af of de banken niet gehoord moeten worden over wat er met hun geld, dat zij in het fonds gaan storten, gaat gebeuren. Willen zij geen stem in het kapittel bij de besteding ervan. Heeft de kiezer voor de verkiezingen van het EP ook nog wat te willen? Van extreem rechts is het standpunt bekend, maar wat is het standpunt van de neoliberalen, de sociaaldemocraten en de christen-democraten. En hoe kijkt de SP daar tegenaan? Er is nog veel werk te doen…..

De markt blijft overstroomd worden met optimistische geluiden over de financieel/economische ontwikkelingen in Europa. De economie is in het 4e kwartaal gegroeid met 0,3% ten opzichte van het 3e kwartaal. In heel 2013 was er in de eurozone nog sprake van een krimp van 0,4% tegenover 2012. In de EU28 was er in 2013 een groei van 0,1%. In Duitsland, Frankrijk, Italië, Nederland, Spanje, België, Oostenrijk en Portugal was er in het 4e kwartaal sprake van groei. De krimp van de Griekse economie neemt af. Daarover het volgende: we krijgen met de regelmaat van de klok uit Athene te horen dat het zo goed gaat met de Grieken. Daar moeten we wel een korreltje zout bij in acht nemen. Met de trojka is afgesproken dat de Griekse staatshuishouding naar buiten komt met een zogenaamd 'Primärüberschuss', dat wil zeggen dat de Grieken de rente op de staatsschuld niet hoeven mee te rekenen. Dat betekent dat de werkelijkheid geweld wordt aangedaan door het feit dat de rentelasten een van de grootste uitgavenposten voor de Griekse staatshuishouding is. Ook de economische groei waarnaar gestreefd wordt, is een nietszeggende kreet. Sinds 2008 is de Griekse economie met 25% gedaald. Dat ze nu een groei van 0,6 tot 0,8% prognosticeren bij een werkeloosheidsdaling van 27% naar 26,3% betekent dat in de verste verten nog geen trendbreuk. Dat de Grieken meldden dat ze geen nieuwe noodhulp willen is voor meerderlei uitleg vatbaar. Afgelopen jaar is met de Grieken gesproken over kwijtschelding van de staatsschuld >120% bbp, onder bepaalde voorwaarden. Laten we aannemen dat de huidige staatsschuld 175% bbp is. In deze omstandigheden is het accepteren van een nog hogere schuld met €10 tot €20 mrd, wat de Duitsers en Dijssel mogelijk gaan voorstellen, een kansloze operatie. De Grieken, tot 1 juli voorzitter van de Europese Unie, zullen de EU willen houden aan de kwijtschelding opdat ze dan enigermate kansrijker zijn om uit de huidige ellendige situatie te geraken. De eurogroep was deze week in Brussel bijeen. Het dossier 'Athene' wordt pas in de tweede helft van dit jaar, na de verkiezingen voor het Europees Parlement en de installatie van de nieuwe Europese Commissie, 'bekeken', zei Dijssel. Ondanks dat de Grieken de opgelegde eisen met grote vertraging ter hand nemen, waardoor er achterstanden zijn ontstaan, gaat komende week de trojka toch nog maar weer eens naar Athene om ze te vertellen dat er haast moet komen in het privatiseren van staatsbedrijven. Beleggers staan te trappelen van ongeduld om voor een 'appel en een ei' in te stappen. Uit het 2e hulpplan is nog €10,1 mrd beschikbaar voor de Grieken, zodra ze aan alle voorwaarden hebben voldaan. En als de Grieken 'ja' zeggen en 'nee' doen, dan zit de trojka met grote problemen en komt de ECB/Draghi in zwaar weer terecht. Een ontwikkeling van geheel ander aard is het feit dat de prijzen in Griekenland al een jaar lang dalen voor de meeste consumentenproducten. Afgelopen maand daalden de prijzen op jaarbasis met 1,4%. Een maand eerder was dat 1,8%. Wordt vervolgd …. De Bundesbank ziet voor het eerste kwartaal een sterkere groei van de economie. De Zuid-Europese landen Portugal, Italië, Griekenland en Spanje (PIGS) die aan de basis stonden van het ontstaan van de Europese schuldencrisis, zien in een sneltreinvaart de rentes op langlopende staatsobligaties omlaag gaan, dankzij de aanhoudende koopgolf van beleggers, die op zoek zijn naar hogere rendementen. Een tegengesteld geluid komt van de zakenbank NIBC. Zij waarschuwen dat de rendementen op staatsobligaties verraderlijk laag, terwijl de risico's nog altijd hoog zijn. Ze wijzen erop dat centrale banken beleggers zand in de ogen strooien en vrezen nu dat beleggers de risico's in de eurozone onderschatten. 'Het is duidelijk dat centrale banken goede voortgang hebben gemaakt in het doen herleven van de risicobereidheid van beleggers in die mate dat risico's vermoedelijk onderschat worden'. Andere media melden dat verschillende marktpartijen juist een heilig geloof in president Mario Draghi van de Europese Centrale Bank hebben. Ze zijn ervan overtuigd dat Draghi zijn woorden 'whatever it takes' gestand zal doen en de euro altijd overeind zal houden. Zelfs het negatieve oordeel van het Duits Constitutioneel Hof over het opkoopprogramma van de ECB brengt beleggers niet van de wijs. Bij de NIBC zegt men zich hier juist 'ongemakkelijk' bij te voelen. In de wekelijkse NIBC-analyse wordt verwezen naar de periode voor de eurocrisis toen beleggers alle landenrisico's ook ongeveer even hoog inschatten. 'We vragen ons af wat er veranderd is sinds beleggers eind 2009 massaal uit Griekse schuld stapten. In onze optiek weinig.' NIBC wijst erop dat staatsschulden sindsdien alleen maar verder zijn gestegen. Het politieke rumoer in Italië wordt tot verbazing van de NIBC-analisten beloond met dalende rentes. Of de nieuwe premier Matteo Renzi, een politicus zonder draagvlak in het land, zijn naam als hervormer waar zal maken, valt nog te bezien, 'maar het is opnieuw een bevestiging van de politieke instabiliteit van Italië'. Evident is door de stellingname van het Constitutionele Hof Draghi zwaar in de problemen zit. Hij moet onder alle omstandigheden de regie in handen houden en de financiële markten het idee geven dat ze zich in rustig vaarwater bevinden. Hij heeft vrijwel geen monetaire tools meer tot zijn beschikking om rust af te dwingen op de financiële markten anders dan monetaire financiering. Dat is het opkopen van staatspapier van de eurolanden, die zich in de gevarenzone bevinden. Dan loopt hij het gevaar voor een aanvaring met de Bundesbank. Hij laat de ECB wel naar buiten brengen dat het OMT-programma legaal is, maar daar wordt aan getwijfeld. Door naar buiten te brengen dat de PIGS landen uit de gevarenzone zijn, hoopt hij rust te scheppen op de financiële markten. Ook Klaus Regling, het hoofd van het Europese noodfonds ESM, doet een duit in het zakje. Nog geen week geleden waarschuwde Danièle Nouy, de pas benoemde chef van het Europees bankentoezicht, dat sommige banken in de eurozone geen toekomst hebben en moeten verdwijnen. Reglin zegt echter dat de stresstest bij de bankensector in de crisislanden van Europa later dit jaar geen grote verrassingen zal opleveren. Volgens Regling staan de banken in Griekenland, Spanje, Portugal, Ierland en Cyprus er goed voor. Ook is hij tevreden over de hervormingen die deze landen doorvoeren om economisch weer gezond te worden en de financiën op orde te krijgen. ,,Deze vijf landen zijn wereldkampioen hervormen.'' Het is echter wel belangrijk dat ze doorgaan met de hervormingen, aldus de Duitser. Regling denkt niet dat het ESM als uiterste noodmaatregel ingezet zal hoeven worden als uit de stresstest van de Europese Centrale Bank (ECB) blijkt dat banken onvoldoende kapitaal bezitten. ,,Ik ben optimistisch dat we niet veel kapitaal nodig zullen hebben, vooral niet in de vijf landen waarvoor we een programma hebben lopen.'' De vraag die hierbij rijst is 'tot hoever de buffers moeten worden verhoogd', dit gegeven bepaalt de uitslag van de stresstests. Dat de NIBS twijfelt aan de juistheid van die uitspraken is duidelijk: die waarschuwen voor gevaren die nog altijd aanwezig zijn. Maar de andere kant van de medaille is ook dat beleggers die genoegen nemen met lagere rendementen op leningen van de PIGS-landen de problematiek niet verder doet oplopen. Ik schreef hierboven over manipulatie van data door de Griekse overheid onder het toeziend oog van de trojka. Zo iets gebeurt in de VS ook, maar dan in de berekening van het inflatiepercentage. Daar wordt de kerninflatie berekend zonder rekening te houden met de prijsontwikkelingen van de voeding, de stookkosten en de brandstofprijzen. Dat betekent dat het kerninflatiecijfer geen weergave is van de werkelijkheid.
Op FB schreef ik deze week: Ieder land moet altijd op zijn zaek passen, maar je moet wel met de buitenwereld blijven communiceren. De optie 'we laten geen nieuwe Nederlanders meer binnen' is niet realistisch. Binnen de Europese Unie bestaat er vrij verkeer van kapitaal, personen, goederen en diensten. Daar kunnen we niet meer onderuit. Ook Wilders niet met zijn anti-Europese voornemens, ondanks het feit dat de PVV in de peiling van Maurice de Hond even groot is als de VVD en de PvdA samen. Door gebrek aan visie willen mensen wel terug naar de gulden, maar er is geen weg terug meer. Elke dag dat we op de rem blijven trappen is een kostbare verloren dag. Maar ook voor mij is de toekomst nog heel vaag en onzeker. Ik vrees dat Europa met een schone lei moet beginnen: alle landen bij nul, zoals Lieftink dat in september 1945 deed door alle geld verbeurd te verklaren en iedereen met een tientje begon. We gaan nog moeilijke tijden tegemoet, maar de kop in het zand steken is laf. Reactie: 'ik begrijp je niet ….. ik wil terug naar de gulden” Op Wilders stemmen heeft geen enkele zin, op Rutte en Samsom trouwens ook niet. Er is wel degelijk vrij verkeer van kapitaal, goederen, diensten en mensen. De fiscalisering binnen de EU is nog niet geregeld. Daarom kan in Nederland de brandstof duurder zijn dan in de ons omringende landen. Het vrije verkeer is dat grensbewoners gewoon even de grens overwippen en daar tanken (en misschien ook wel hun boodschappen doen). We hebben gelukkig nog Polen die in de tuinbouw en in de haven het werk willen doen waarvoor Nederlanders zich te goed voelen. Hoe graag jij ook uit Europa wilt stappen, die mogelijk is er nog wel voor het VK omdat die niet in de Muntunie zitten, die optie is niet meer realistisch. Of Duitsland trekt de stekker eruit, zo niet dan blijven wij in de EU. Ik weet dat je dit niet wilt horen, maar ik vrees dat je een achterhoedegevecht voert. Reactie ……. G, als het om een gaatje vullen zou gaan, ga ik met je mee. Maar dat gaat niet op als het hele gebit moet worden gesaneerd. En dat is wel de realiteit. Jij onderschat de werking van de globalisering in Europa. De optie van het nationalistische model is geen realiteit meer. C zou dat ook graag willen, maar dat station is gepasseerd. Ik zie nog wel een mogelijkheid om Europa in te richten op basis van vijf volken. De 28 landen verdwijnen dan en daarvoor komen er 5 nieuwe staatkundige eenheden op basis van kunst en cultuur, beschaving en kennis. C, wat jouw opa van Joop gezegd heeft weet ik niet, maar hij en de kabinetten na hem hebben 15 jaar lang Sinterklaas gespeeld, niet een keer per jaar, maar iedere dag. Van de €500 mrd aan aardgasbaten zijn twee infrastructurele projecten gerealiseerd: de hsl lijn naar België en de Betuwelijn naar de Duitse grens. De rest van dat geld is geconsumeerd door de verzorgingsstaat. Dat verander ik ook niet meer. Het is heel schamel wat de babyboom-generatie overdraagt naar de komende generaties, die krijgen de lasten en wij hadden de lusten.

Kort Nieuws

De HEMA schrapt 65 arbeidsplaatsen als gevolg van 'aanhoudend moeilijke marktomstandigheden in Nederland'. De banen verdwijnen op het hoofdkantoor, in de bakkerijen en in het distributiecentrum. 2013 was opnieuw een slecht jaar voor de non-food detailhandel door minder winkelend publiek in de binnensteden en het lage consumentenvertrouwen.

Coca Cola grijpt hard in door de kosten met $1 mrd te gaan verlagen, nadat bekend werd dat de winst in het 4e kwartaal met ruim 8% was gedaald.

Het vertrouwen van de Duitse belegger in de economie is sterker gedaald dan was aangenomen.

Het Ijslandse kabinet is voornemens de Europese Unie te laten weten dat ze niet langer geïnteresseerd zijn in het EU-lidmaatschap. Ze kiezen ervoor hun positie te versterken met bilaterale overeenkomsten.

DFT: Het zand in de groeimotor van de opkomende markten vormt geen rem op het herstel van de Europese economie. Dat concludeert JP Morgan Asset Management. Relatief weinig van Europa's export, de drijvende kracht achter het herstel, gaat naar opkomende landen die zich in de gevarenzone bevinden. Veel beleggers maken zich zorgen over de afhankelijkheid van opkomende markten, omdat in landen als Brazilië, Zuid-Afrika, Turkije en Indonesië de groei stagneert en valuta hard onderuitgaan. Europa exporteert een kleiner deel van zijn uitvoer naar opkomende markten (42%), de VS scoort hier 54%. Daarnaast gaat een behoorlijk deel van de Europese export, namelijk 30%, naar relatief stabiele opkomende Europese landen als Polen, Hongarije en Roemenië.

Minister Kamp van Economische Zaken moet nieuw onderzoek laten doen naar wat de vermindering van de gasproductie bij het Groningse Loppersum betekent voor omliggende gemeenten. Dat adviseert het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Vorige maand besloot het kabinet om de productie bij Loppersum terug te schroeven in verband met de aardbevingen in het gebied. In plaats daarvan zal meer gas worden gewonnen in andere delen van de provincie. Maar volgens het SodM moet eerst onderzocht worden wat de gevolgen hiervan zijn. Het besluit van het kabinet geeft een gevoel van onzekerheid bij de inwoners in het gebied. Er moet eerst meer onderzoek komen naar wat de gaswinning betekent voor omliggende gemeenten. Kamp is nu weer aan zet.

De Polare boekwinkels zijn woensdag weer open gegaan, maar ze verkopen alleen maar de bestaande voorraad. Voor hoelang is nog niet duidelijk. De bewindvoerder heeft aangekondigd dat biedingen gedaan kunnen worden op één dan wel meerdere vestigingen. Polare telt 20 winkels: 12 in Nederland en 8 in België. De fusie van Selexyz met de Slegte mislukt. Ik hoorde dat er een initiatief is van werknemers van de Rotterdamse vestiging, vroeger geheten Donner, met een reddingsactie middels crowdfunding. Mooi initiatief, maar pas op de tellen: zorg voor voldoende eigen en risicodragend vermogen, zorg voor scherpe overnamebedingen, laat professioneel onderhandelen met banken en leveranciers, maak met het Centraal Boekhuis afspraken over levering en betaling. Zorg voor een ondernemingsplan met visie en een stevige onderbouwing. Hoe hoog zijn de huisvestingskosten? Wat te doen met e-books en internetverkopen. Boeken zijn standaardproducten die door 'iedereen' op de markt kunnen worden aangeboden. Kortom, denk goed na voordat er stappen worden gezet, waardoor de terugweg wordt afgesloten.

Rutte heeft eerder op een verkiezingsbijeenkomst gezegd dat hij iedere Nederlander €1000 zou willen geven, als de staatskas meevallers heeft. Daar is hij nu op teruggekomen: 'het mag niet van Dijssel'.

De PvdA komt met een Europese werkeloosheidsnorm van 5%. Hoe realistisch is dat?

Deze week werd bekend dat in januari het aantal werkelozen in ons land met 10.000 is gestegen. Daarmee stijgt het percentage van 8,5 naar 8,6% van de beroepsbevolking.

Transavia is vorig jaar dik in de rode cijfers terecht gekomen. Als reden worden genoemd het faillissement van OAD en minder reizigers die een vliegreis naar een vakantiebestemming boekten.

De omzet bij Randstad steeg in het 4e kwartaal maar de markt reageerde teleurstellend. De topman, Ben Noteboom, moest vertrekken met een zak geld.

KLM maakte winst, Air France verlies. Het nettoresultaat van Air France-KLM wordt ontsierd door afschrijvingen van in totaal ruim 1 miljard euro, waarvan de grootste op Franse belastingvoordelen die het bedrijf in de toekomst verwacht te kunnen behalen ter compensatie van verliezen in de afgelopen jaren. Het gaat om een papieren verlies dat geen gevolgen heeft voor de kasstroom, liquiditeit en solvabiliteit van de onderneming. Het verlies onder de streep nam daardoor wel met de helft toe tot 1,8 miljard euro.

Een verder herstel van de huizenmarkt is 'onzeker' ondanks bemoedigende berichten hierover.

Het consumentenvertrouwen is in februari iets toegenomen. De indicator steeg 2 punten en kwam uit op min 10. Consumenten vonden het deze maand gunstiger voor het doen van grote aankopen, zoals wasmachines en televisies, dan in de maand ervoor. Hier past een kritische noot in de marge. Op de eerste plaats zijn deze data van een maand die net over de helft heen is. Hoe representatief zijn deze data voor de hele maand. De stijging van grote aankopen is verklaarbaar: de kortingen die worden aangeboden zijn niet eerder zo aantrekkelijk geweest. Ook waren ze minder negatief over hun eigen financiële situatie. Het netto salaris over januari viel mee, op zijn minst 'viel niet tegen'. Per saldo verbeterde de deelindicator koopbereidheid 3 punten en kwam uit op min 12. Daarmee is de koopbereidheid nog altijd laag, aldus het CBS. Consumenten zijn in februari wel een stuk minder positief over de economische situatie dan in januari. Ik lees dit soort informatie kritisch: wat staat er wel en wat staat er niet.

Aegon heeft de winst in het vierde kwartaal van vorig jaar zien afnemen ten opzichte van een kwartaal eerder. Ook ten opzichte van dezelfde periode een jaar terug was sprake van een flinke daling van het resultaat. Aegon rapporteerde een winst van 174 miljoen euro waar in het derde kwartaal nog sprake was van een winst van 227 miljoen euro. Ten opzichte van een jaar eerder is sprake van een winstdaling met 60 procent. Destijds werd een resultaat van 431 miljoen euro in de boeken gezet. De daling komt volgens het concern door boekhoudkundige afschrijvingen.

De economische groei in de eurozone houdt aan, maar blijft ongelijk verdeeld. De inkoopmanagersindex voor de economie van de eurozone ging deze maand van 52,9 naar 52,7. De daling van deze maand is ,,teleurstellend''. De economische groei in de eurozone zou dit kwartaal uit kunnen komen op gemiddeld 0,5 procent. Vooral Duitsland en Frankrijk tonen daarbij echter een duidelijk verschillend beeld. De Duitse economie groeit stevig door, terwijl Frankrijk in februari opnieuw tekenen van krimp vertoonde. Vooral de ontwikkeling in Frankrijk baart zorgen. Volgens ING-econoom Martin van Vliet wijzen de nieuwe cijfers op het kwetsbare herstel in de eurozone. De verzwakking van de Chinese industrie en de relatief sterke euro voorspellen daarbij volgens hem weinig goeds voor de Europese export. Het IMF wijst de G20 voor economische gevaren: de onrust op de opkomende markten en de lage inflatie in de eurozone bedreigen het prille herstel van de wereldeconomie. Het IMF waarschuwt voor de risico's van kapitaalvlucht uit landen als Tukije en Brazilië. Alhoewel Draghi (ECB) dat ontkent wijst het IMF op de dreiging, die uitgaat van de alsmaar dalende inflatie, voor een deflatoire ontwikkeling.

De Franse voedingsmiddelenreus Danone heeft de winst vorig jaar voor het eerst in 10 jaar tijd zien dalen, als gevolg van zorgen over de kwaliteit van babymelkpoeder in Azië. De winst per aandeel daalde in 2013 met 7,6 procent tot 2,78 euro. Het bedrijfsresultaat ging met 5 procent omlaag tot 2,81 miljard euro. De omzet klom vorig jaar wel, met 4,8 procent. In het vierde kwartaal zwakte de groei in verkopen echter af tot een plus van 2,9 procent.

Dijssel heeft in het EP uitspraken gedaan waarover onduidelijkheid is ontstaan: pensioenhervormingen zijn geen nationale aangelegenheid meer, maar een Europese, naar het model van de Bankenunie. Hij wijst dan op strakke centrale coordinatie van het begrotingsbeleid. Dat vind ik nu niet zo'n goed voorbeeld. Hoeveel van de 28 EU-lidstaten zijn in staat de emu-normen voor schuld en saldo (60% en 3% bbp) waar te maken? Zelfs Nederland haalt beide normen niet. Er is nog helemaal geen eenduidige stellingname over hoe de Bankenunie gaat worden ingericht. Laat staan dat je die nu al gaat aanprijzen voor pensioenhervormingen in de lidstaten. Er zijn nog altijd grote problemen in de eurozone over het uitvoeren van hoognodige hervormingen op de arbeidsmarkt en het pensioenbeleid: neem Frankrijk. Dijssel drong eerder deze week al aan op het openstellen van de dienstensector door de EU-lidstaten. Met de vage beschrijving over pensioenhervormingen in Europa naar model van de Bankenunie, zouden we daarmee een weg inslaan die uiterst onwenselijk is n.l. beïnvloeding van de ECB op het beleggingsbeleid. Nooit toestaan is mijn advies.

De Participatiewet heeft de goedkeuring gekregen van de coalitie, de constructieve oppositie en het CDA. Het is een slechte zaak dat deze 'lekke' wet door de 2e Kamer is gekomen. Slecht politiek werk van de volksvertegenwoordigers die er hun toestemming voor hebben gegeven. Waar gaat het om: de wet werken naar vermogen gaat omgezet worden, als de 1e Kamer zijn goedkeuring daaraan geeft, per 1 januari 2015. Het gaat om gehandicapten, fysiek e/o psychisch, Wajongers en andere jonggehandicapten, die nu nog in de sociale werkvoorziening werken, waarvan een groot deel van de 65.000 Wajongers vanuit de UWV geloosd gaan worden naar de bijstand. Het kabinet zadelt de gemeenten op met de gevolgen van het terugbrengen van de sociale werkvoorziening,  met als reden dat de gemeenten meer kennis van zaken zouden hebben, op het terrein van begeleiding en bemiddeling. Omdat de gemeenten minder geld krijgen voor de opdracht, bespaart de overheid honderden miljoenen doordat jongeren met een langdurige ziekte of handicap niet meer levenslang een uitkering krijgen, maar met loonkostensubsidie aan de slag kunnen, of naar draagkracht (van de ouders) op de uitkering worden gekort. Maar er zit een lek in het systeem. Een substantieel deel van de mensen die onder de participatiewet vallen zijn niet in staat op eigen kracht volledig te participeren. Bedrijven kunnen het zich onvoldoende permitteren deze mensen in dienst te nemen tegen het minimumloon. Het gaat om 125.000 banen. Het betreft juist mensen met een arbeidsbeperking: mensen die thans veelal in sociale werkvoorzieningen werkzaam zijn. Voor deze doelgroepen boekt het Rijk een stevige bezuinigingspost in. Deels is dit te billijken, maar bij de Wajong is iets vreemds aan de hand. Terwijl gemeenten voor het plaatsen van de nieuwe arbeidsgehandicapten (de oude sociale werkvoorziening) een budget van 5.500 euro per persoon tot zijn beschikking krijgt, moet de gemeenten straks arbeidsgehandicapte Wajongers voor 1.500 euro aan het werk helpen. Dit grote verschil is niet alleen volledig onbeargumenteerd door de wetgever, het is een totale illusie dat gemeenten erin gaan slagen Wajongers voor dit geld aan het werk te helpen. Als de plannen van staatssecretaris Klijnsma doorgaan mogen zij vervolgens onbetaalde werkzaamheden gaan uitvoeren als tegenprestatie voor de bijstand. Dat ondergraaft de bedoelingen van de Participatiewet. Sterker nog, een grote groep mensen die zinvol en productief werk kunnen doen dreigt aan het arbeidsproces onttrokken te worden. Gemeenten kunnen geen kant op om dit probleem zelf op te lossen, want ze worden tegelijkertijd geconfronteerd met een daling van het budget voor sociale werkvoorzieningen en een stijging van de instroom. En de gemeenten die er dan ondanks alles in slagen uit te komen met de budgetten kunnen hun succes niet verzilveren omdat de geboekte winst direct wordt afgeroomd door het Rijk. Aan deze wetgeving hebben de drie christelijke partijen hun medewerking verleend. Een schande wordt het als de 1e Kamer dit wetsvoorstel accordeert.

Het aantal afgegeven bouwvergunningen zit nog altijd in het slop. In 2013 werden 26.000 vergunningen voor nieuwbouw afgegeven. In 60 jaar was dat aantal niet zo laag. De cijfers geven nauwelijks een vrolijk beeld te zien. Zelfs in de groeiprovincie Flevoland waren het aantal bouwvergunningen bijna 75% lager dan in 2008 (voor de crisis dus). Zeeland en Friesland kregen de zwaarste klappen met een daling van 55 en 63%, bij een landelijk gemiddelde van 30%. De provincie Utrecht deed het erg goed met een stijging van 18%, meldt het CBS. Het Kadaster geeft een minder negatief beeld: in januari zijn bestaande koopwoningen met slechts 0,5% gedaald. Dat duidt op een stabilisatie.

De staatsbank ABNAmro presenteerde gisteren met de jaarcijfers over 2013. De winst over 2013 €1,16 mrd valt op het eerste moment niet tegen, maar als het cijfer wordt gecorrigeerd met eenmalige meevallers dan daalt het resultaat naar €752 mln en dat is voor een bank als ABNAmro te weinig, zegt Gerrit Zalm. In het vierde kwartaal werd zelfs verlies geleden. Of de geplande beursgang begin volgend jaar door kan gaan, is vooralsnog een vraag. De Staat der Nederlanden heeft €32 mrd geinvesteerd in de naturalisatie van deze bank en Fortis Nederland. Het naar de beurs brengen van het aandelenpakket zou een opbrengst kunnen leveren van tussen de €10 en €22 mrd, maar met de cijfers over 2013 zijn de verwachtingen meer naar een opbrengst aan de onderkant van de marge. De Bank heeft last van leningen aan het MKB en hypotheken, die niet kunnen worden terugbetaald. In de cijfers van de bank zien we de kwakkelende economie terug. €150 mln aan hypotheek heeft een betalingsachterstand. Aan de 'stroppenpot' werd vorig jaar €1,7 mrd toegevoegd. Een oud probleem zijn de kosten die niet in de hand gehouden kunnen worden. Van iedere verdiende euro werd €0,71 aan kosten uitgegeven in het laatste kwartaal, waar de doelstelling ligt 'tussen de 56 en 60 cent'. De kostenbeheersing bij de zakenbank activiteiten is een probleem, waarop een 'strategische evaluatie' gaat worden toegepast. Verkopen, saneren, stoppen? Het is volgens Zalm een must dat de inkomsten omhoog en de kosten omlaag moeten. De realiteit is dat de kredietverlening krimpt, zowel met hypotheken als met de bedrijfskredieten. Zalm staat voor een enorme uitdaging, daar de Bank nog steeds de erfenis van voor 2008 moet afwerken, in de periode waarin we dachten dat de bomen nu echt tot in de hemel gingen groeien. 3/4 van wat er in de stroppenpot zit is ter dekking van oninbare vorderingen uit die periode.

De Britse bank Royal Bank of Scotland (RBS) staat voor een enorme inkrimping van met name zijn zakenbankactiviteiten. Daardoor slinkt het personeelsbestand de komende jaren met minstens 30.000 werknemers, zo wordt verwacht. De reorganisatieplannen van de bank, die in totaal zo'n 120.000 mensen in dienst heeft, worden naar verwachting deze week naar buiten gebracht. Een flink deel van de buitenlandse activiteiten wordt afgestoten. RBS is ook actief in Nederland. Het nam in 2007 onderdelen van ABN Amro over, in een consortium met Fortis en Banco Santander. Een jaar later sloeg de kredietcrisis toe en moest de bank grotendeels worden genationaliseerd. De Britse overheid bezit nog altijd 81% van de aandelen RBS.

Volgens Moody's gaat het beter in Spanje. De creditrating is verhoogd van Baa3 naar Baa2, acht stappen verwijderd van de triple A rating.

Hofleverancier Maison de Bonneterie gaat na 125 jaar de vestigingen in de Kalverstraat in Amsterdam en de Gravenstraat in den Haag sluiten. De sluiting van het familiebedrijf is het gevolg van de te lang aanhoudende recessie in de detailhandel, zegt het bedrijf. De honderd medewerkers zijn op de hoogte gesteld dat de deuren dit jaar worden gesloten.

Een tegenvallend cijfer uit de VS. De verkoop van bestaande huizen daar is in januari met 5,1% gedaald ten opzichte van de voorgaande maand.

De week sloot op Wall Street de week vrijwel stabiel af. Er lijkt enig verschil van mening te zijn binnen de FED over het te voeren beleid. De president van de Federal Reserve van Dallas, Richard Fisher, zette in een toespraak vraagtekens bij het heilzame effect van het extra geld, QE3 = de zogenaamde kwantitatieve versoepeling, dat de FED in de economie heeft gepompt. Hij gaf aan daarom te blijven pleiten voor de afbouw van het beleid. Zijn collega van de FED van St Louis gaf aan dat de afbouw van het beleid op schema verloopt en dat de tegenvallende economische cijfers van de laatste tijd vooral aan het slechte weer in de VS liggen. Het handelt over het terugbrengen van de inkoop van obligaties door de FED (in de afgelopen 2 maanden), ter ondersteuning van de economie met in totaal 20 miljard dollar tot 65 miljard dollar per maand.

De Nederlandse equipe van de Winterspelen in Sochi komt terug met 24 medailles, door 15 schaatsers/shorttracker, waaronder 8 gouden. Geweldig resultaat maar wel in één discipline (shorttrack is ook een vorm van schaatsen).

Het laatste nieuws uit de Oekraïne is dat er een tweedeling van het land dreigt plaats te gaan vinden. Het oosten van het land is Russisch georiënteerd en het westen (was >200 jaar geleden een deel van het Habsburgse Rijk) is nog altijd meer 'westers'. Er bestaat de mogelijkheid van een deling in 2 federale staten: Oost-Romeinse en West-Oekraine. We wachten af, hoe dit bloedbad afloopt. De komende tijd moet blijken of de politici de regie nog in handen hebben of dat het volk de macht gaat overnemen. Op de achtergrond spelen twee machtsblokken een rol: Rusland en Europa (en de VS). Rusland heeft zijn belofte om voor €1,5 mrd aan Oekraiens staatspapier te kopen in de kast gezet. Daar kan ik me wel iets bij voorstellen: je belegt niet in een politiek instabiel land, waar de protesten van het volk zo heftig zijn, dat er deze week 77 doden vielen in een greep naar de macht. Tegen Europa zou ik willen zeggen: voorkom een confrontatie met de Russen. Poetin heeft nog een rekening te vereffenen over het wegblijven van Merkel, Hollande en Cameron (plus Obama) bij de opening van de Olympische Winterspelen in Sochi. Je weet nooit hoe diep hij hiermee beledigd is. De Russen staan wel op de eerste plaats van het medailleklassement, de VS vier en Duitsland zes.

Slotstand indices 21 februari 2014/week 9: AEX 400,36; BEL 20 3.019,44; CAC 40 4.381,06; DAX 30 9.656,95; FTSE 100 6.838,06; SMI 8431,78; RTS (Rusland) 1315,54; DJIA 16103,30; Nasdaq 100 3662,604; Nikkei 14864,67; Hang Seng 22562,48; All Ords 5.449,40; €/$ 1,374; goud $1326,10, dat is €31.004,25 per kg, 3 maands Euribor 0,287%, 10 jarig 1,902. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.