UPDATE22022011

Vanmorgen om 10 uur opende het radiojournaal met het bericht dat afgelopen nacht in het Verre Oosten de financiële markten in het rood waren gesloten en dat de Europese beurzen eveneens in de min waren geopend. Alles vanwege de onlusten in de oliestaat Libië en het keiharde optreden van de leider van dat land Moammar Kadafi, waarbij > 100 doden zijn gevallen als gevolg van het leger dat met scherp schoot en vliegtuigen die burgerdoelen in de steden bombardeerden. In de loop van de middag keerde de rust op de markten terug en kropen de koersen weer omhoog. Anderhalf uur voor de sluiting noteert de AEX 369,42, een minnetje van nog maar 0,4%. Wel staan alle Westerse beurzen nog in het rood.

DFT: Ron Boer is een beleggingsspecialist in obligaties. Ik citeer uit zijn column 'Naderende correctie' over het Deense bankwezen onderstaande tekst: “Tien dagen nadat de Deense bank Amagerbanken haar faillissement bekend moest maken, was het ratingbureau Moody’s de eerste om het rapportcijfer voor de kredietwaardigheid van vijf andere Deense banken neerwaarts bij te stellen. Daaronder ook de grootste: Danske Bank. En toeval of niet, deze week kreeg de Europese Centrale Bank (ECB) te maken met een plotselinge piek in de behoefte van sommige banken naar kortlopend geld. Nieuwe onrust in de financiële sector? Dus toch nog flinke naschokken? Afgelopen maandag verbaasde ik mij over de geringe hoeveelheid stof die het faillissement van de Deense bank deed opwaaien. Temeer daar het om een bank ging die op 30 september van het afgelopen jaar met haar kernkapitaalratio van 13,9% en een Core tier 1 ratio van 8,8% al voldeed aan de Basel III eisen, ratio’s die voldoende bescherming zouden moeten bieden tegen onverwachte tegenvallers. Dat een bank met een dergelijke positie vier maanden later toch het loodje moest leggen, gaf mij behoorlijk te denken. Het bracht onmiddellijk de Ierse banken in herinnering, die in juli van vorig jaar nog glansrijk door de stresstesten van de ECB heen kwamen. Om enkele maanden later kopje onder te gaan. Die ongerustheid blijkt ook Moody’s dus te vinden. Moody’s is niet geheel gerust over de nasleep die het bankroet van Amagerbanken in de banksector kan hebben. ‘Het toont aan dat de Deense overheid niet aarzelt om zowel spaarders als (senior) obligatiehouders te laten bloeden door hen te laten deelnemen in het verlies als gevolg van het faillissement’, aldus een woordvoerder van Moody’s. Waarvan akte. In elk geval loopt Denemarken voorop in de discussie hoe de kosten van de afwikkeling van een bankfaillissement verdeeld moeten worden tussen aan de ene kant de overheid (lees: wij, de belastingbetaler), en aan de andere kant de aandeelhouders en de crediteuren van de bank, zoals obligatiehouders en spaarders. Een dag na het bericht van Moody’s maakte de ECB bekend dat de vraag naar noodkrediet als een raket gestegen is. De ECB meldde dat er voor 15 miljard euro op de faciliteit werd getrokken, het hoogste niveau in twintig maanden. Het beroep op de faciliteit was aan het begin van het jaar nog maar minimaal, maar de vraag naar geld liep de laatste dagen al op tot 700 miljoen euro. Het gaat hier om zogenaamd daggeld, waarmee banken hun dagbalans gladstrijken. Niet alle banken slagen er in om geld te lenen van hun collega-banken. De ECB schiet dan te hulp, maar daarvoor betaalt de bank een strafrente van 1,75%. (In de UPDATE19022011 noemde ik een rente van 17,5%, komma dus verkeerd gezet). De ECB gaf geen verklaring voor de plotselinge piek van 15 miljard. In de regel betekent het dat banken in de eurozone in acute liquiditeitsproblemen zitten. Ook mag je stellen dat het vertrouwen dat de banken in elkaar hebben weer gedaald is. En als er één sector is waar het draait om vertrouwen… In het weekend meldde Reuters dat zij van een bron hadden vernomen dat de acute geldnood is ontstaan bij de Anglo Irish Bank en Irish Nationwide Building Society, die pakketten obligaties veilden, waarvoor de Ierse Staat garant staat. Deze worden afgebouwd. „Anglo en Irish Nationwide mochten de obligaties niet meer als onderpand gebruiken bij de normale leenfaciliteit van de ECB. Daardoor moesten ze gebruik maken van het duurdere noodloket”, aldus de bron. Hier wordt dus wel gesuggereerd dat de ECB geen papier meer beleent onder garantie van de Ierse Staat. Hoe gaat dit aflopen?

De landen met de twintig grootste economieën in de wereld (waartoe ons land niet meer wordt gerekend), de G20, zijn het eens over een systeem om economische onevenwichtigheden in de economie te meten en aan te pakken. De landen hebben indicatoren ontwikkeld die een dreigende onbalans in de verschillende economieën signaleren. Dit maakte het Franse voorzitterschap van de G20 dit weekend bekend. De Franse minister van Economische Zaken Christine Lagarde zei dat het akkoord „een eerste stap” is om onevenwichtigheden in handel en valuta op te lossen, met het doel tot een meer gebalanceerde groei van de wereldeconomie te komen. Volgens Lagarde waren er lange gesprekken nodig om tot een akkoord te komen. Tijdens de laatste G20-top in november spraken de leiders af 'gevaarlijke onevenwichtigheden' in de verschillende economieën goed in de gaten te houden. De 'indicatieve richtlijnen' hiervoor zijn nu uitgewerkt. En wat doen we met de verzamelde data. Wie controleert dat en welke straffen staan erop?

Het Nederlandse begrotingstekort over 2010 kan mee gaan vallen, zegt het ministerie van Financiën. Waarschijnlijk wordt het tekort niet 5,8%, zoals in november werd aangenomen, maar 5,2%. Dat kan een meevallertje worden (of is het een boekhoudkundige truc?). Als reden wordt onder meer genoemd dat ministeries vorig jaar niet al hun budgetten hebben uitgegeven en dat door de ECB gehanteerde lage rentetarieven de rentebetalingen lager zijn uitgevallen dan begroot. De zorgkosten daarentegen zijn weer over hun budgetten heen gegaan. De staatsschuld is bijgesteld naar 63% van het bbp. Een lichte overschrijding van het Stabiliteitspact dat 60% als norm geeft. Het bijgestelde begrotingstekort van 5,2% ligt 30% boven de norm van 4%. Volgens een uitspraak van de Jager bij Pauw & Witteman geeft de Staat iedere dag nog altijd 100.000.000 euro meer uit dan dat het ontvangt. Een bedrag van 3.000.000.000 euro waarmee, ondanks de bezuinigingen van dit en het vorige kabinet, de staatsschuld dus maandelijks stijgt.

RTLZ: Dit jaar worden een recordaantal mensen (babyboomers) 65 jaar. Aan het eind van het jaar zullen dat er 120.000 zijn. Die piek is eenmalig, maar het aandeel mensen dat 65 wordt, blijft onverminderd hoog. We zullen het allemaal merken, op de arbeidsmarkt, in de zorgkosten en gewoon in het straatbeeld. Zo zijn we meer aan AOW kwijt. In 2011, zo heeft het ministerie van Sociale Zaken berekend, zijn we 700 miljoen extra kwijt aan alleen al de kosten voor de AOW. Waren we in 2010 nog 29,9 miljard kwijt, in 2011 zal dat gestegen zijn naar 30,6 miljard euro, zo is de verwachting. En dan hebben we het nog niet eens over de bevolkingssamenstelling. In de 60er jaren van de vorige eeuw werkten er 6 werknemers om de AOW van een gepensioneerde op te brengen.

Op dit moment staan er voor elke 65-plusser nog vier werkende Nederlanders. In 2040 zal dit gedaald zijn naar twee werkende Nederlanders op elke 65-plusser. Die moeten in de toekomst de uitkering voor de AOW bij elkaar zien te sprokkelen en veelal aan de slag in de zorg om het aantal ouderen, dat zorg nodig heeft, te helpen. Volgens de econoom Dr Lans Bovenberg, deskundige op het gebied van vergrijzing, is er maar een oplossing om ervoor te zorgen dat we de AOW kunnen blijven betalen en het groeiend aantal hulpbehoevende ouderen te verzorgen en dat is langer doorwerken. De hele sociale zekerheid moet op de schop. Dat zegt minister Henk Kamp van Sociale Zaken in de weekendeditie in de Volkskrant. Door de vergrijzing dreigen sociale wetten als de Arbeidsongeschiktheidswet en de Ziektewet onbetaalbaar te worden. Het aanpassen van de sociale wetten staat niet in het regeerakkoord en ook niet in het gedoogakkoord met de PVV. Kamp hoeft niet te rekenen op steun van Geert Wilders, voor deze ingrepen. "No way", twitterde hij. "Afspraak is afspraak. Handen af van ontslagrecht." Kamp rekent erop ook buiten de PVV om een Kamermeerderheid te vinden voor verhoging van de pensioenleeftijd. Premier Mark Rutte zei in december nog dat hij geen ruimte ziet om de WW en het ontslagrecht de komende vier jaar aan te passen. "Daar hebben we een politieke deal over gesloten." Zijn partijgenoot Kamp doet nu een voorzet alle sociale wetten als ziekte, arbeidsongeschiktheid, werkelozen, nabestaanden en ontslag te gaan 'renoveren'. Hij zal moeten streven naar evenwicht tussen de koude cijfers, de politieke werkelijkheid, het krachtenveld op de arbeidsmarkt en de menselijke behoefte aan zekerheid, waarbij hij rekening moet houden, met een toenemend aantal jonge arbeidsgehandicapten en aangekondigde bezuinigingen bij de sociale werkplaatsen en de maatschappelijke gevolgen van de zware bezuinigingen op het 'passend onderwijs'. De vraag is wat de opstelling zal zijn van het CDA smaldeel in het kabinet. De PVV heeft aangekondigd dit beleid niet te zullen gedogen. Werkgevers zouden zelf willen gaan bepalen welke werknemers bij een reorganisatie uit de boot vallen en ook op het punt van de ontslagvergoeding moeten er nieuwe regels komen.

Premier Rutte danst naar de pijpen van gedoogpartner Geert Wilders, is dit weekend naar buiten gekomen in een interview van de theoloog Huub Oosterhuis, met het EO TV-programma Blauw Bloed. Volgens Oosterhuis heeft de premier de tekst van de Kersttoespraak van de Majesteit gecensureerd. Bekend is dat Geert Wilders meerdere malen achteraf kritiek heeft geuit op toespraken van de koningin. Beatrix staat voor “onze geestverwant als het gaat om bezorgdheid, beschaving, solidariteit, wederzijds respect en tolerantie”. Dat wordt door de PVV met argusogen gevolgd. De Rijksvoorlichtingsdienst geeft geen commentaar. De vraag is of Rutte zich door Wilders laat ringeloren op teksten , die hem onwelgevallig zijn. De premier is gevraagd het voorval toe te lichten aan GL en de SP. Huub Oosterhuis zwakt zijn uitspraken af door te stellen dat de uitspraken geheel en al voor zijn rekening zijn. Maar toch wat is de positie van Rutte in dit dossier?

De IJslandse president Olafur Grimsson heeft zijn veto uitgesproken over de IceSave-deal met Engeland en Nederland. Het Nederlandse belang is 1,3 mrd euro. Er komt een referendum waarin de IJslanders hun mening kunnen geven. Zowel Bos als de Jager hebben hoog van de toren geblazen dat de IJslandse burgers moeten opkomen voor de verliezen die Nederlandse en Engelse spaarders hebben geleden bij het omvallen van de IJslandse Landesbanci (internet)spaarbank. Nota bene spaarders die op voorhand hadden kunnen weten dat er aan beleggen in IceSave risico's kleefden. Als de spaarrente 2% is en de IJslanders geven 5% dan moet er een belletje gaan rinkelen. Ook in Ierland is dit onderwerp op dit moment actueel. Moet de Ierse samenleving, misschien wel generaties lang, de schulden aflossen van wat helemaal fout ging bij de Ierse (commerciële) banken? En in Ierland gaat het om veel grotere bedragen. Als dat niet goed afloopt betaalt de Nederlandse burger daar ook nog aan mee. Waarom schrijf ik dit? Er is oud cijfermateriaal van de Deutsche Bank, dd december 2010) over de verhouding van de staatsschuld en de schulden van de financiële instelling uitgedrukt in een percentage van de Bruto Nationaal Product. Nederland staat in dit staatje op de 2e plaats achter Ierland. Ierland noteert 415%, Nederland 213%, Italië 210%, Spanje 200%, België 200%, Portugal 186%, Griekenland 183%, Frankrijk 140%, Duitsland 125%, Luxemburg 108% en Finland 70%. Nogmaals de cijfers zijn niet actueel. De conclusie die je uit deze getallen kunt trekken is dat de verhouding van de omvang van de financials en de overheid in Ierland volledig uit zijn verband ligt. Ook voor Nederland is dat getal hoog. Dat betekent dat als er problemen zouden ontstaan in de financiële wereld Nederland zwaarder zou kunnen worden getroffen. En dan komt de vraag naar boven: moeten de Nederlandse burgers dan ook boeten voor het gevoerde beleid bij de banken.

De achterban van het CDA is kritisch over het politieke beleid van de fractie. Als in de nieuwe 1e Kamer het CDA minder dan 10 zetels scoort zal het gemor uit de provincie weer gaan toenemen. Ik hou het niet voor onmogelijk dat de CDA bewindslieden ontslag zullen indienen. In dat geval zal de teerling zijn geworpen. Einde Maxime Verhagen, einde kabinet Rutte-1. Einde gedoogsteun van Wilders. Het CDA-congres verloor zijn geloofwaardigheid tegenover de achterban door Maxime Verhagen het voordeel van de twijfel te gunnen. Fout, fout, FOUT. De Pers wijdt een artikel aan de vertwijfeling in het CDA onder de kop “Stiekem hopen op een nederlaag”. De kolonels, het kader op provinciaal en lokaal niveau, verloren de strijd tegen de samenwerking met de PVV. Nu hopen veel kritische CDA’ers dat het kabinet na de verkiezingen snel op de klippen loopt. Hij staat deze campagne gewoon in de kou op de markt in Leek. CDA-raadslid Jan Willem Pieter Slotema verzaakt ook nu niet. Maar als mensen zeggen dat ze niet meer op zijn partij stemmen, knikt hij. ‘Dan zeg ik: dat kan ik heel goed begrijpen.’ Natuurlijk, hij hoopt nog steeds dat het CDA wint. Zeker plaatselijk, want daar hebben de christendemocraten nog wel een ‘sociaal gezicht’. Maar landelijk, waar het CDA met de VVD en de PVV strijdt voor een meerderheid in de Eerste Kamer? Je hoort het te hopen’, zegt Slotema, ‘je hoort die meerderheid te willen…’ De Groninger zucht. ‘Maar je zit toch wat rottig in het vel. Moet ik hier nou heel erg mijn best voor doen? Diep in je hart hoop je dat het niet lukt, dat ze een teken krijgen dat het echt anders moet.’ In Limburg zegt een raadslid 'maar ik hoop echt dat ze geen meerderheid halen.’ Een scheidend Statenlid van het CDA in Zuid-Holland, zou evenmin een traan laten. ‘Dan valt het kabinet maar. Ik zou het niet erg vinden.’ ‘Of ik hoop op een meerderheid?’, wordt er gevraagd aan een CDA-voorzitter in Achterhoek. ‘Dat is een gewetensvraag.’ Oud-partijvoorzitter Tineke Lodders weet het antwoord: ‘Dat hoop ik dus in feite niet.’ Veel CDA’ers zeggen: laat het eerst maar in elkaar donderen, dan kunnen wij verder op de puinhopen’, legt Arend Jansen uit. ‘Liesbeth Spies (interim-partijvoorzitter, red.) zei laatst dat de achterban van het CDA niets liever wil dan dat dit kabinet een succes wordt. Lieve Liesbeth, je hebt geen idee!’ Zo'n uitspraak van een bestuurslid is heel erg, dramatisch erg. Die vrouw heeft geen flauw idee met welke wurggreep het CDA wordt gekneveld. De principiële bezwaren die er tijdens het Congres in Arnhem al waren, zijn gebleven. En nu is er ook nog de praktijk. De meesten vinden dat hun eigen CDA Wilders geen of veel te weinig weerwoord biedt. Ze schamen zich vaak voor hun eigen bewindspersonen. Neem ‘Gerd Leers’, hij ‘was een erudiete onafhankelijke politicus, nu zie je een zwetende angstige CDA-vertegenwoordiger.’ En dan de belofte van de winnaars. Op het CDA-congres zeiden de voorstanders van deze coalitie in koor dat ze goed naar de verliezers, naar de 32 procent nee-stemmers, hadden geluisterd. En dat de hele partij zijn best ging doen om ook hun geluid te laten horen. Anderen hopen nog op een wonder, op het wonder dat de tijd alle wonden zal helen. Tegen beter weten in hopen anderen dat de kiezers deze keer de partij niet zullen teleurstellen. Het CDA is geen volkspartij in het politieke midden meer, maar regeert met een ultra-rechtse gedoogpartij. Een gedoger die zijn eisen stelt naar wiens pijpen ze moeten dansen. Let op, als ik schrijf, dat het CDA smaldeel in dit kabinet na een teleurstellende verkiezingsuitslag voor PS op moet stappen zeg ik niet dat er niet bezuinigd moet worden. Ik benadruk dat er niet dat Nederland in de toekomst moet gaan bezuinigen, maar dat dat NU moet gebeuren. De fors gestegen staatsschuld en de begrotingstekorten zijn ontstaan in het babyboomers-tijdperk en ik vind dat de babyboomers dat zelf moeten gaan oplossen, zodat volgende generaties niet worden opgescheept met de rente- en aflossingslasten van hun ouders en grootouders. In dit opzicht volg ik de voorgestelde aanpak van de socialisten NIET. De aanpak van dit kabinet van liberalen en christen-democraten verwerp ik ook. Die hanteren de spelregel dat de zwakste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Ook dat is voor mij zeer verwerpelijk. Waar ik op doel zijn de bezuinigingen op passend onderwijs, voorgenomen bezuinigingen op de sociale werkplaatsen en uiteraard, schandalig zelfs, het intrekken van de villa-taks en de instandhouding van de hypotheekaftrek. De allerrijksten worden door dit kabinet gevrijwaard voor extra lasten die hoog noodzakelijk zijn voor de gezondmaking van ons land. Veranderingen in het fiscale regime voor hypotheekaftrek moeten niet in de toekomst ingaan maar nu. Elke dag uitstel verslechtert de staatshuishouding. Gisteren werd bekend (Quote) dat zowel minister Opstelten van de VVD als minister Donner van de CDA een hypotheek op hun villa hebben van ca. 1,3 resp. ca. 1,1 mln euro, terwijl mevrouw Melanie Schultz van Haegen-Maas Geesteranus, minister, een hypotheekschuld heeft die 3x zo hoog (610) is als de aankoopwaarde (215) van het woonhuis. Deze bewindslieden hebben er dus baat bij dat er niets verandert in fiscale hypotheekrente aftrek. De hypotheekrente-aftrek moet per 1 januari 2012 worden gewijzigd. Mijn voorstel is: beperk de fiscale aftrek van een woonhuis voor eigen bewoning naar 75% van de WOZ-waarde met een max. van 500.000 euro tegen een marktconform rentepercentage. Heel simpel, het geldt voor iedereen en het heeft een sociaal gezicht.

De beide coalitiepartners, VVD en CDA, moeten vorige week met gekromde tenen naar Uitgesproken van WNL hebben zitten kijken. Wilders liet weer eens een proefballonnetje op. Ditmaal niet over moslims en de kopvoddentaks maar over de rechtsprekende macht. Zijn voorstel is een rechtstreekse greep naar die macht van de politiek. Er is in dit land vrijheid van meningsuiting en dat moet worden gekoesterd. Maar soms ………………. Zijn voorstel behelst het hervormen van de rechterlijke macht. Volgens de gedoogleider, Geert Wilders dus, moeten rechters een tijdelijke aanstelling krijgen, in plaats van de levenslange zoals nu. En die aanstelling (van 5 jaar) wordt slechts verlengd als de rechter voldoende zware straffen heeft opgelegd. Hij zegt er net niet bij aan allochtonen. Hij tast hiermee de onafhankelijkheid van de rechtsprekende macht aan. Die onafhankelijkheid vormt een onmisbaar onderdeel van één van de pijlers van onze rechtsstaat: de 'checks and balances' tussen de drie staatsmachten. Van een rechter wordt verlangd dat hij rechtvaardig straft en dat kan ook streng zijn. Alhoewel 'streng' een subjectieve toets is. Wilders' plan, dat de onafhankelijkheid van de rechtsprekende macht dusdanig teniet wil doen, ondermijnt dan ook de fundamenten van onze rechtsstaat. Het risico van Wilders plan is dat rechters nsb'ers worden, uitvoerders van politieke rechtse standpunten.

Dit weekend schreef prof dr Tissen een column over Ben Bernanke, een centrale bankier, die uitsluitend de belangen van de 'happy few' dient. Mijn eerste indruk, na lezing van de column was' Tissen gooit opnieuw olie op het vuur'. Het beleid van de FED heeft tot doel de financiële en zakelijke elite van de ondergang te redden. Ook de gewone man in de VS wordt opgezadeld met torenhoge schulden waarover ze intrest moeten betalen en die ze ooit moeten afbetalen. De 5 B´s: Bernanke, burgers, banken, beurzen en bedrijven, daar gaat deze column over. Over de winners en de lozers, in de VS maar ook in de hele Westerse wereld. Hij spreekt over een 'duivelse plas geld'. Prof Tissen beschrijft een situatie waarin eigenlijk niets echt is, alles is in scene gezet en heeft een vooraf opgezet doel. Hij schrijft daar over: 'De door Bernanke veroorzaakte financieel-economische wereldcrisis heeft inmiddels het stadium van een sociaal-politieke wereldcrisis bereikt'. Het Westen moddert maar wat aan en genereert economische groei. Is die groei echt of namaak? Lees hier de column 'Visie of waanzin' over een geldstrooiende bankier, die uitsluitend de belangen van de elite dient. Wordt schraalhans de Westerse keukenmeester? Wil bruin dat trekken?

 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.