UPDATE20092014/238 Belastingherziening komt eraan

Deze keer een klein blog, om reden dat er behalve de troonrede en de Miljardenota weinig nieuws op financieel/economisch terrein te melden is. De troonrede is uitgesproken en de begroting voor volgend jaar is aan de Kamer gepresenteerd. Ik wil eerst een opmerking maken over het voorlezen van de Troonrede door de Koning. Laat ik het hele ritueel, zoals dat dit weekend voor de 200ste keer werd uitgevoerd, ontdoen van alle franje. Het beleidsplan voor het komende jaar laat het kabinet voorlezen door de Koning. Heeft de Koning enige inspraak in de tekst, afgezien van een punt of komma dan wel een puntkomma, het antwoord is: nee. Waaraan ik mij heb gestoord was een uitspraak, op Prinsjesdag, op een lastige vraag van een journalist aan de premier, waarin hij de Koning betrok. In de trant van 'de Koning heeft het vanmiddag zo gezegd. De Koning is verplicht het dictaat van de premier voor te lezen. De eerste reacties vanuit de politiek verwezen daar ook naar: de troonrede spreekt over behoedzaamheid, soberheid en prudentie. De Troonrede begon met een blik naar de vijandige buitenwereld, waardoor veel van de aannames en prognoses over de toekomstige resultaten op losse komen te staan. Wat ik, met Pechtold, miste, was een visie op de toekomst. Ik had er ook niet op gerekend want beide woorden komen niet voor in de vocabulaire van de premier. Hij griezelt al bij het horen van beide woorden. Ik zeg het ook vandaag weer voor de zoveelste keer : Mark Rutte is geen leider die voor de troepen uitloopt en het volk (bedrijven en burgers) de weg wijst. Hij is een leider die in de achterhoede verblijft en wars is van vernieuwingen. Het is een premier die niet meer heeft gedaan dan achterstallig onderhoud uit te voeren; en zelfs daar krijgt hij, van mij, geen voldoende voor. Ik opteer ervoor dat er een einde komt aan de traditie van Prinsjesdag, niet vanwege het feest in de Hofstad, maar voor het feit dat hij niet zelf het beleid van zijn kabinet aan het Parlement presenteert, maar daar een 'derde' voor gebruikt, die slechts de dictaten moet uitvoeren van de regering. Ik zou graag zien, dames en heren politici, dat de Kersttoespraak van het Staatshoofd in ere wordt hersteld en dat de politiek daarop geen censuur mag uitvoeren. De Koning spreekt op dat moment voor zichzelf. Hij staat voor Volk en Vaderland en is niet langer een verlengstuk van de politiek. En terecht constateert de Koning dat het herstel 'broos' is en bij de minste of geringste tegenwind weer naar een recessie leidt. De gehanteerde prognoses voor 2015 zijn flinterdun, met grote onzekerheden voor (inter)nationale ontwikkelingen. Wat niet in de Troonrede stond was dat 2,2 miljoen huishoudens er volgend jaar op achteruit gaan. Dijssel gaf ook weer een staaltje van zijn onkunde weg. Hij heeft nog altijd niet door dat de economie weer pas gaat aantrekken zodra het bedrijfsleven de de burgers weer vertouwen krijgen in de toekomst. Maar ook Dijssel heeft geen visie op de toekomst. Volgens hem zijn de consumenten het probleem van de stagnerende economie. Terwijl zij, in mijn visie, juist het enige goede doen wat ze kunnen: niet voluit consumeren. Dijssel redeneert dat als de consumenten nu weer meer vertrouwen zouden krijgen ze weer meer gaan consumeren, waarna het bedrijfsleven weer gaat investeren, de werkgelegenheid weer aantrekt en de staatskas weer wordt gevuld. Ik stel Dijssel opnieuw de vraag op welke gronden zouden consumenten hun spaargeld weer gaan uitgeven. Heeft de politiek een stip op de horizon gezet, zien we weer licht in de tunnel, heeft de Europese politiek een helder routeplan naar de toekomst of hoe wordt de statuur van de Europese Unie. Niets van dat al en daarom ontstaat er geen vertrouwenssituatie. Zo simpel is het wel. Ook Dijssel staat niet aan de frontlinie maar verkeert in de achterhoede om de (financiële) rommel op te ruimen.

De Algemene Beraadslagingen hebben de premier een uitspraak ontlokt over de eerder aangekondigde belastingherziening. Over de op handen zijnde veranderingen in het fiscale systeem per 2016 is nog niets concreets te melden.

Ik ben niet voornemens veel aandacht aan de Troonrede en de Algemene Beschouwingen te wijden. Ik beperk mij tot een aantal relevante uitspraken de fractievoorzitters en de premier, met één uitzondering en dat was een aanval de fractievoorzitters van coalitie en oppositie op de persoon van Emiel Roemer, de fractievoorzitter van de SP. Daarover verderop meer. Hier volgen enkele citaten over het voorgenomen beleid van Rutte II in het komende jaar. Het kabinet toont te weinig ambitie en schuift problemen naar voren. Het kabinet is moegeregeerd. Dit kabinet gaat verder met de afbraak van ons land. Iedereen krijgt er zogezegd íets' bij, behalve de ouderen. Nederlanders werken te weinig (1380 uur per jaar). Armoede in Nederland is duidelijk geen issue voor dit kabinet. Te triest voor woorden. Waar blijven de zo hard nodige hervormingen? De hervormingsplannen zijn moeilijk uitvoerbaar. Er is geen geld voor veranderingen en politiek ligt dat ook lastig. Laat iedereen merken dat het beter gaat in dit land. Het is een begroting met lichtpuntjes geworden. De inkomsten bedragen €246,8 mrd, de uitgaven €259,6 mrd: een tekort van bijna €13 mrd. De laatste 3 begrotingen zijn visieloos, twee ervan werden door D66 gedoogd. Kwam die harde confrontatie geheel onverwacht, nee zeker niet. De laatste peilingen tonen de harde klappen die de beide coalitiepartijen hebben opgelopen en hoe de politieke barometer eruit ziet: de VVD daalt ten opzichte van de verkiezingsuitslag van 12 september 2012 van 41 naar 27 zetels, de PVV stijgt van 15 naar 27, D66 stijgt van 12 naar 21, de SP stijgt van 15 naar 20 en de PvdA daalt van 38 naar 11 zetels. Daaruit moet geconcludeerd worden dat het vertrouwen in het beleid van het kabinet Rutte II, laag is. De winst gaat naar de oppositiepartijen. Achteraf moet ik stellen dat Roemer zich onvoldoende cijfermatig had voorbereid met zijn kritiek op het zorgbeleid van dit kabinet. Met die kritiek is namelijk niets mis, die geluiden en de waarschuwingen komen vanuit de hele samenleving. De adviezen vanuit de Kamer om zorghervormingen in tijd te spreiden hebben het kabinet niet tot andere inzichten gebracht. Dat Roemer daarover opnieuw aan de bel trekt is zijn plicht als volksvertegenwoordiger. Dat zijn politieke tegenstanders hem onderuit haalden omdat hij zijn financiële onderbouwing niet paraat had, is niet ter zake doende. Wat zegt de wetgever over de rechten en plichten van een lid van de Tweede Kamer? De Kamerleden hebben een recht op onderzoek, een recht om vragen te stellen aan de regering, het recht om een verzoek te doen aan de regering middels een motie en een amendement. De hoofdtaak van de Kamer is het controleren van beleidsvoorstellen die door het Parlement zijn goedgekeurd en de financiële afhandeling daarvan door de regering. Zelf beleid maken kan wel middels het Recht van Initiatief maar daar wordt nauwelijks gebruik van gemaakt. Hier staat dus dat Roemer het kabinet mag aanspraken op de uitvoering van hervormingen in de zorg, maar er staat nergens dat hij een 'tegenbegroting moet aanleveren als gevolg van verschuivingen in de begroting'. Dat laatste is NIET de verantwoordelijkheid van de Kamer. Dat laatste willen coalitiepartijen wel graag want dan wordt de haalbaarheid van het beleid van het kabinet, dat zij steunen, niet onderuit gehaald. Roemer had helemaal niet moeten spreken over een tegenbegroting, hij had zich moeten beperken tot de stelling dat hij onvoldoende vertrouwen heeft in het tijdspad dat de regering blijft nastreven met betrekking tot zorgverplaatsingen. Dat had hij moeten onderbouwen maar waar het kabinet nieuw geld vandaan haalt om het beleid aan te passen behoort niet tot zijn verantwoordelijkheid. Daarbij komt dat ik verwacht dat delen van de zorg naar gemeenten worden gedelegeerd zonder begeleiding, zonder kennis van zaken en zonder voldoende financiële middelen hetgeen nog tot chaotiosche sociale (wan)toestanden kan leiden: zodra het volk erachter komt dat delen van het sociale stelsel niet langer worden aangeboden. En dit is pas het begin van alle ellende die nog onderweg is naar de samenleving. Als de klap valt komen de partijen die zich niet hebben verzet tegen de hervormingen in de huidige structuur nog in grote problemen. Ik zet een aantal zaken in dit dossier op een rij. Het gaat over de overdracht van taken van de centrale overheid naar de 403 gemeenten en naar 3 openbare lichamen die als gemeenten functioneren. Het gaat om de thuiszorg (zowel huishoudelijke als medische), jeugdzorg en begeleiding en reïntegratie van mensen met een arbeidsbeperkende handicap (zowel fysiek als psychisch), waarvan een deel bij sociale werkplaatsen arbeid verricht. De regering heeft de doelstelling van deze enorme verhuizing geformuleerd als 'een flexibel stelsel van goede en toegankelijke voorzieningen dat aansluit bij de behoeftes en keuzevrijheid van het individu'. De wijze waarop dit kabinet deze harde bezuinigingsmaatregelen aan de man brengt doet mij denken aan de verpakking van de 'subprimes', slechte Amerikaanse hypotheken (2008) die voor veel te hoge prijzen werden verhandeld omdat de voorwaarden waaronder werd gehandeld zo complex en uitgebreid waren (soms wel duizenden A4tjes groot) en zo aantrekkelijk waren verpakt (in mooi kadopapier met een grote strik) dat het lang, veel te lang, heeft geduurd voordat deze producten door de mand vielen. In feite gaat de overdracht van de taken naar de gemeenten om ordinaire bezuinigingen. Het kabinet ziet geen mogelijkheid om de gewenste besparingen te realiseren en heeft ze een list bedacht door de gemeenten daarmee op te zadelen, onder het mom van 'de gemeenten zitten dichter bij de zorgvragers en kunnen beter beoordelen of en in welke mate zorg noodzakelijk is'. Daarbij moeten gemeenten de klus klaren met minder geld, dan de overheid nu zelf daarvoor uitgeeft. Dat betekent dat een groot deel van de zorgvragers noodzakelijke hulp uit eigen zak moeten gaan betalen. ' Het is de opzet om meer en langer gebruik te maken van mantelzorgers, zoals neergelegd in de Wet participatiesamenleving. Daarin komt ook de 'zorgvrijwilliger' in beeld. Het Sociaal en Cultureel Planbureau schrijft in het rapport “Hulp Geboden” over de zorgvrijwilliger dat deze vrij zeldzaam is en het de vraag is of deze personen voor zorgvragenden wel welkom zijn, gezien het beeld dat er is van 'eendagsvliegen' en 'wildvreemden'. Tevens speelt voor mij mee dat zorghulpen te vertrouwen moeten zijn (geld en kostbaarheden). Ik onttrek mij niet aan de indruk dat Rutte c.s. een veel te zonnig beeld schetsen over de ontwikkelingen in de zorg. In feite moet het toekennen van duurdere zorg worden afgeremd en moet dat ten laste komen van 'anderen'. Ik pleit daarom voor het uitstellen van de hele operatie per 1 januari 2015. Ik kies ervoor dat er allereerst een stevig fundament wordt gestort waarop de nieuwe taken voor de gemeenten worden uitgevoerd. Om de medische thuiszorg te kunnen uitvoeren is het noodzakelijk dat er wordt becijferd hoeveel wijkverpleegkundigen er in heel Nederland nodig zijn, hoeveel er beschikbaar zijn en hoeveel studenten er gecast moeten worden voor de HBO-opleiding verpleegkundige met specialisatie op wijkverpleegkundige en management. Voor die opleiding zijn deskundige docenten nodig, lokaties, stageplekken etc. Trek daar maar gerust 5 jaar voor uit. De gemeenten moeten teams gaan vormen voor de uitvoering van de opdrachten. Daarvoor zijn ambtenaren nodig, die daarvoor moeten worden opgeleid. Dan bedoel ik niet een 3-daagse workshop, maar een opleiding die hen deskundig maakt op deelgebieden. Er zijn, afhankelijk van de grootte van de gemeenten, meerdere teams nodig. Teams moeten voor medische beoordelingen een beroep doen op regionaal opererende gespecialiseerde artsen en verpleegkundigen. Veel aandacht zal moeten worden besteed aan 'werken naar vermogen' in het kader van herplaatsing van gehandicapten in het bedrijfsleven en bij de overheid. Die tewerkstelling moet worden gefijn-tuned en zeker in de beginperiode stevig worden begeleid. De ministeries van minister Schippers en Asscher zullen met gedegen regelgeving dit hele project moeten gaan begeleiden. Met de huidige 15 adviseurs op het ministerie van VWS kunnen de vragen bij gemeentes niet worden opgelost. De uitvoering van de wet moet humaan, medisch verantwoord en efficiënt zijn. En dat is goed mogelijk. Maar …………….. zet het project nu stop, ga eerst investeren in kennis en organisatie. Wees transparant. En ga de invoering van deze verhuizing stapsgewijs uitvoeren en hou er rekening mee dat tot 2020 er meer geld voor dit project beschikbaar moet komen. De eerste 5 jaar kost de invoering geld. De cost gaet voor de baet uyt, weten we uit ervaring. Overheid lever een gedegen stuk werk af en ga niet voor korte termijn bezuinigingen. De afbraak van het sociale aspect in de samenleving is niet belangrijk genoeg voor een van de rijkste landen ter wereld.

De ministers van Financiën van de G20, de grootste economieën ter wereld, zijn het oneens over de wijze waarop economische groei moeten wordt bevorderd. De Verenigde Staten en enkele andere landen voeren de druk op de Duitse regering op om haar economie te stimuleren, maar die weigert dat. Op het in Cairns gehouden G-20 beraad presenteerde de Australische minister Joe Hockey een ambitieuze groeiagenda. ‘We hebben de kans om het lot van de wereldeconomie te veranderen’, zo zei hij. Van de G20-landen hebben met name China, Japan, Rusland en Duitsland te kampen met economische tegenvallers. Afgelopen week verlaagde de OESO, de club van 34 industrielanden, de groeiraming. De Amerikaanse minister van Financiën, Jack Lew, riep Japan en de eurozone op meer te doen om de binnenlandse vraag te stimuleren. Eerder pleitte president Mario Draghi van de Europese Centrale Bank er al voor dat de sterke landen in de eurozone meer zouden doen om de economie aan te jagen. Duitsland voelt deze druk al veel langer en heeft altijd gesteld dat hervormen en het op orde brengen van de begroting belangrijker is dan de economie aan te jagen via overheidsstimulering. De EC heeft Duitsland al meerdere keren geadviseerd 'iets' te doen aan de onevenwichtige handelsbalans. ‘We stemmen niet in met kortzichtige stimulansen’, aldus een Duitse diplomaat bij de G20. Het is de vraag welke uitstraling dat heeft op de Nederlandse export.

Slotstand indices 19 sep 2014/week 38: AEX 425,74; BEL 20 3.220,40; CAC 40 4.461,22; DAX 30 9799,26; FTSE 100 6.837,92; SMI 8840,17; RTS (Rusland) 1170,25; DJIA 17279,74; Nasdaq 100 4100,093; Nikkei 16321,17; Hang Sen 24306,05; All Ords 5437,30; €/$ 1,283; goud $1216,20, dat is €30.456,34 per kg, 3 maands Euribor 0,083%, 10 jarig Staat 1,185%. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.