UPDATE20052017/377 Rutte zag het al voor zich: een kabinet met Jesse Klaver

Er waren deze week veel onderwerpen die om aandacht vroegen. Ik beperk mij tot een selectie. Donald Trump blijft om aandacht vragen. Is hij bezig van de VS een dictatuur te maken of gaat hij op enig moment zijn beleid bijstellen. Erdogan was deze week op bezoek en te gast in het Witte Huis. Na afloop lieten ze weten dat Erdogan en Trump hun geweldige relatie ‘prijzen’, maar aan de andere kant kwam de NYT naar buiten met het bericht dat de Amerikaanse president uiterst vertrouwelijke inlichtingen van een Israëlische bron binnen IS zou hebben gelekt aan de Russische minister van buitenlandse zaken Sergej Lavrov. Trump belde daarover met Netanyahu, daarna twitterde dat hij alle recht heeft geheimen te delen, zelfs met Lavrov. Trump is onderweg een wereldreis te maken terwijl het in eigen huis hommeles is. Vandaag en morgen is hij in Riyadh, de hoofdstad van Saudi-Arabië, waar hij gesprekken gaat voeren met 50 Arabische leiders over ‘zijn visie op een vreedzame islam’ en de strijd tegen het terrorisme. Voor de gastheren heeft hij nog een presentje meegenomen: contracten voor het leveren van wapens ter waarde van >$110 miljard. De contracten zijn getekend en reageerde met jobs …..jobs…..jobs. Daarna vliegt hij door naar Israël (Jerusalem en Bethlehem), Rome en het Vaticaan, Brussel (EC) en dan weer terug naar Italië waar hij op 26 mei op Sicilië de wereldleiders ontmoet op een samenkomst van de G7. De 27ste zal hij, oververmoeid, naar huis vliegen. Daar wachten binnenlandse problemen op hem om te voorkomen dat er een ‘impeachment’ aan de orde komt. Deze wereldreis is zijn confrontatie met de problemen waarmee de wereld worstelt.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel wil de president van de Duitse centrale bank Jens Weidmann naar voren schuiven als opvolger van Mario Draghi als president van de Europese Centrale Bank (ECB). Dat schrijft het Duitse blad Der Spiegel op basis van ingewijden. Volgens het vooraanstaande weekblad zou naast Merkel ook de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble voorstander zijn van een Duitser aan het hoofd van de ECB. Het is geen geheim dat Duitsland geen voorstander is van het ruime monetaire beleid van Draghi. Ook Weidmann uitte meermaals kritiek op het stimuleringsbeleid van de Italiaan. Maar pas over 2½ jaar loopt het contract van Draghi af. Dat de Duitsers zo snel als mogelijk is, van het opkoopprogramma van de ECB en de 19 aangesloten nationale centrale banken van de eurolanden, afwil is al langer bekend. Klaas Knot, de baas bij DNB, staat achter de Duitsers. Eerder was de Nederlander Wim Duisenberg voorzitter van de ECB, hij werd opgevolgd door de Fransman Jean-Claude Trichet. November 2011 nam Draghi het stokje over.. De Duitsers zijn van mening dat na Nederland, Frankrijk en Italië zij nu aan de beurt zijn. Weidmann volgens het blad wel oren hebben naar die functie. Van groot belang is hoe de boedel die Draghi achterlaat eruit ziet. Hoe eerder Draghi vertrekt hoe sneller er kan worden gestart met het opruimen van de immense hoeveelheid overtollige liquiditeiten.

De Eurolanden moeten een deal sluiten met het IMF over schuldverlichting aan Griekenland op de middellange termijn. De Grieken denken afspraken te hebben gemaakt over waar ‘de bal’ ligt. Tsipras zegt ‘niet langer bij ons’ maar nu bij ‘de crediteuren’, de internationale geldschieters dus. In feite bij de Muntunie/Eurogroep, die daarover met het IMF en wellicht ook met de ECB, moeten schikken. Komende week vergadert de Eurogroep onder voorzitterschap van Dijssel over de condities waaronder de geldschieters en het IMF de veel te lang durende onzekerheid over wat de Grieken nog te wachten staat. De Grieken hebben kennelijk toezeggingen over de tegenprestatie die de geldschieters zullen doen nu het Griekse parlement akkoord is gegaan met nieuwe strengere voorwaarden voor een uitkering van maximaal €10 mrd, nodig om deze zomer aflossingen en schulden aan de crediteuren te kunnen voldoen, geld dat uit het derde hulpprogramma van in totaal €85 mrd vrijkomt. Al meer dan twee jaar heeft de eurozone geen overeenstemming bereikt met het IMF over de voorwaarden waaronder de schuldenlast van de Grieken gaat worden gesaneerd. En nog altijd zijn de toezeggingen van de Eurogroep aan de Grieken te vaag voor het IMF om aan boord te stappen. Een aantal (noordelijke) eurolanden waaronder het duo Duitsland en Nederland, willen pas zaken doen als het IMF meedoet. Schuldverlichting voor Griekenland is voor een aantal eurolanden, onder aanvoering van de Duitsers eigenlijk onbespreekbaar. Die groep wil niet verder gaan dan spreiding van de schulden over een langere termijn dan wel een verlaging van de rente. Het IMF vindt dat te weinig omdat de economische prognoses voor de Grieken door Brussel optimistischer zijn dan die het IMF hanteert. Als de Eurogroep en het IMF daar geen overeenstemming over bereiken dreigt, naar mijn verwachting, een burgerlijke opstand in Griekenland, zeker als dat gepaard gaat met een Grexit.

Het Westen rotzooit maar wat aan. De leider van het Westen is een onmbetrouwbare nieuwkomer, die er – nog niet – in slaagt zich als Leider te profileren. De schuldenpositie van de VS neemt dramatische vormen aan als we kijken naar de schulden van de huishoudens, sinds 2008. Voor de crisis hadden de Amerikanen een schuld van $7.230.000.000.000. De teller staat nu op $12.730.000.000.000. Dat is een stijging van 75% in bijna 8 jaar en dat wordt overeind gehouden door een extreem opgeblazen ballon op de financiële markten. Als die ballon leegloopt zijn de gevolgen voor de Westerse wereld niet beheersbaar.

Nederland behoudt bij kredietbeoordelaar Standard & Poor’s (S&P) het hoogst mogelijke rapportcijfer: AAA. Dat betekent dat S&P het zeer onwaarschijnlijk acht dat leningen aan de Nederlandse staat niet kunnen worden terugbetaald. In een rapport onderstreept S&P dat de sterke economische prestaties van Nederland ook goed zijn voor de schatkist. Voor de komende twee jaar voorziet S&P verdere economische groei en verbetering van de staatskas. Het vooruitzicht voor de kredietwaardigheid van Nederland is en blijft stabiel. Dat wil zeggen dat S&P er niet van uitgaat dat er op korte termijn iets zal veranderen aan de AAA-beoordeling. Voor dit jaar voorziet S&P een economische groei met 2%, waar eerder rekening werd gehouden met een plus van 1,5%. Een jaar later zal de groei van het bruto binnenlands product iets zijn afgevlakt tot 1,7%. Verder zal volgens S&P de werkloosheid dit jaar dalen naar circa 5% van de beroepsbevolking. Dat was een jaar eerder nog 6%. De inflatie zal dit jaar en volgend jaar uitkomen op gemiddeld 1,5%, zo is de verwachting. Wel wijst S&P op de relatief hoge schulden van Nederlandse huishoudens. Ook is de economie van Nederland sterk afhankelijk van handelspartners en daarmee kwetsbaar voor externe factoren. S&P doelt onder meer op de onrust rondom de brexit-procedure of het toenemende protectionisme in veel landen. De gevolgen van de brexit voor de Nederlandse economie zullen volgens S&P vanaf 2019 voelbaarder worden. Waar S&P geen aandacht aan besteed zijn de gevolgen van het ruim geldbeleid van de ECB en de gevolgen die dat teweeg kunnen brengen in de 19 eurolanden. Waar S&P ook aan voorbij gaat is de positie van de Nederlandse pensioenfondsen, die dekkingsproblemen hebben voor aangegane pensioenverplichtingen, veroorzaakt door het monetaire beleid van Draghi: de lage rentetarieven. DNB, de toezichthouder op de pensioenfondsen, trok deze week aan de bel. Zij zijn van mening dat, na bestudering van de ingediende herstelplannen van de pensioenfondsen, de pensioenzekerheid veel zwakker is als gevolg van te hoge rendementsprognoses die worden gehanteerd. Miljoenen deelnemers worden 2020 bedreigend met kortingen op hun pensioenuitkering. De pensioenfondsen gaan uit van een ‘overrendement’ in de komende tien jaar van €500 mrd. Dat is geld dat kan worden aangewend ter versterking van de buffers. Maar als die optimistische aannames uitblijven zullen in 2020 elf pensioenfondsen bijna twee miljoen pensioenuitkeringen moeten worden gekort en in 2021 kunnen nog eens 45 kleinere pensioenfondsen in de positie geraken dat bijna acht miljoen pensioenuitkeringen moeten worden ingekort. Alles valt of staat met de gevolgen van het monetaire beleid van de ECB. De extreem lage rente is niet alleen schadelijk voor spaarders, assuradeuren en pensioenfondsen, maar veroorzaakt ook een bull market. Er heerst dan een groot vertrouwen onder de investeerders/beleggers waardoor ze kopen in verwachting van winsten in de toekomst. Men verwacht dat de prijzen optimaal blijven renderen. Als die ballon, op enig moment, leegloopt komt er van al die optimistische rendementsverwachtingen van de pensioenfondsen niets meer terecht.

Chaos in de top van Blokker. Er gaan 200 winkels dicht: 100 bij Blokker en 100 bij Marskramer. De pijn bij Blokker komt voort uit de verkoop van Xenos, Intertoys, Big Bazar en Leen Bakker. 1900 werknemers verliezen hun baan bij de holding. Volgens retaildeskundige Paul Moers heeft Blokker nog toekomst na deze stevige ingrepen, maar anderen betwijfelen dat.

Bedrijven krijgen van het kabinet een stok om ongewenste bieders van zich af te slaan. Nu de ene na de andere Nederlandse multinational ten prooi dreigt te vallen aan buitenlandse aasgieren, vindt minister Kamp (Economische Zaken) dat het tijd is om in te grijpen. In een exclusief interview met De Telegraaf legt de liberaal voor het eerst uit waarom hij vindt dat de politiek daarin een rol heeft. „Wij komen op voor het algemeen belang.” De VVD-bewindsman stelt voor dat bedrijven wettelijk aanspraak kunnen maken op een jaar bedenktijd bij een vijandig overnamebod. ,,Als er een overnamepoging aan de orde is, willen we het bestuur van een bedrijf de kans bieden meer ruimte en tijd te nemen om de kortetermijnbelangen van meer activistische aandeelhouders af te wegen tegen de langetermijnbelangen van het bedrijf. Ook kan er dan beter gekeken worden naar de belangen van de werknemers, de leveranciers en de klanten”, aldus minister Kamp. Het klinkt alleszins redelijk. De bewindsman benadrukt in het interview dat de bedenktijd niet wordt opgelegd maar dat er alleen een wettelijke mogelijkheid wordt geboden. Een bedrijf dat met een ongewenste overnamepoging wordt geconfronteerd kan aangeven dat ze ondersteuning vanuit de overheid op prijs stelt. Maar dat betekent niet dat er ook altijd hulp komt. ,,Ik maak altijd mijn eigen afweging. Daarbij kijk ik naar de langetermijnwaarde van het bedrijf en dat van andere belanghebbenden.” Het kabinet neigt naar een bedenktijd van een jaar, maar gaat volgens het ministerie daar nog over praten met experts en betrokkenen. ,,Daarnaast gaat het kabinet prioriteit geven aan het afronden van analyses van de vitale sectoren die worden uitgevoerd door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid en de vakdepartementen. Indien nodig worden aanvullende maatregelen voorgesteld om de nationale veiligheid te borgen”, stelt het ministerie van Economische Zaken Landbouw en Innovatie. Werkgeversorganisatie VNO-NCW is tevreden over het plan van Kamp, maar pleit wel voor ‘doorpakken’. ,,Want voor dit wettelijk geregeld is, zijn we een hele tijd verder.” Huub Willems, hoogleraar corporate litigation aan de Rijksuniversiteit Groningen, zegt in een gesprek met het Financieele Dagblad dat het ‘onzin’ is om bedrijven een adempauze van een jaar te gunnen als er een vijandige bieder aan de poort rammelt. Eerder was Willems voorzitter van de Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam. Hij neemt daarmee afstand van een initiatief van een aantal topbestuurders, waaronder Jan Hommen, Jeroen van der Veer en Peter Wakkie. Ook het demissionair kabinet en fracties in de Tweede Kamer kijken naar het voorstel. ,,De argumentatie is intrinsiek ondeugdelijk. Ronduit”. ,,Het gaat om een privaatrechtelijk dispuut. Als je daar niet uitkomt, hoort dat thuis bij degene die in dit soort situaties in de privaatrechtelijke wereld de geschillen beslecht. En dat is de rechter”, aldus Willems.

In ruim de helft van de gevallen krijgen zelfstandig wonende ouderen geen passende hulp via de gemeente, als zij zorg nodig hebben. Zowel het verwerken van aanvragen als het leveren van hulpmiddelen duurt veel te lang. De wachttijd varieert van een paar maanden tot een jaar. Patiënten worden er horendol van. Dat blijkt uit onderzoek naar de problemen van ouderen die tot op hoge leeftijd zelfstandig thuis wonen, uitgevoerd door een coalitie van 23 zorgorganisaties onder leiding van de Patiëntenfederatie. Het rapport is een aanbeveling vanuit de gehele sector aan een toekomstig kabinet: ruim 90 procent van de hedendaagse ouderen woont thuis.

De eerste poging voor het vormen van een nieuw kabinet zijn, na 2 maanden, vastgelopen. Mijn eerste reactie was ‘een andere combinatie dan VVD/CDA/D66/GL’ ligt niet voor de hand. De ene partij wil niet met de PVV, de ander niet met de CU, de SP wil niet met de VVD in een kabinet en de PvdA wil niet deelnemen in een coalitie. Thieme wil het CDA niet in het kabinet (Buma is erg behoudend en wijst een samenwerking met GL af). Informateur Schippers heeft gedaan wat van haar kon worden verwacht. Toen het parlement besloot dat ze bij een kabinetsformatie de koning(in) niet meer nodig hadden, dat de politiek dat klusje net zo goed zelf zou kunnen oplossen heb ik meerdere keren aan de bel getrokken. De regerend vorst kan over mannen en vrouwen van Staat beschikken voor adviezen hoe soms heel complexe zaken moeten worden omzeild dan wel opgelost. De SP zou nooit tegen de Koning hebben gezegd dat ze alleen vanuit de oppositie het land wilde dienen. Dat de SP, kijkend naar hoe de Rutte en Samson hervormingen en bezuinigingen hebben doorgedrukt in de zorg, zie ik wel een reden voor afstandelijkheid die Roemer nu inneemt. Dat het CDA oude politiek nastreeft en niet gereed is voor nieuw beleid, zoals GL daarvoor streeft. Het CDA heeft een grote behoefte aan een nieuwe leider en nieuwe doelstelingen. Rutte jubbelde over zijn tegen/medestander Jesse Klaver op de VVD partijbijeenkomst. Of er een derde kabinet Rutte komt, ik twijfel eraan. Schippers heeft betere papieren voor een breder draagvlak. Het momentum is of het CDA, onder alle voorwaarden, binnenboord moet blijven, ik heb mijn twijfels. Er zijn meerdere opties: het motorblok met de CU, een minderheidskabinet,

Op 20 februari 2011 schreef ik aan de Nieuwsrubriek NOVA, nu heet het Nieuwsuur, dat als de politiek niet in staat is een kabinet te formeren (toen was dat na de val van het kabinet Balkenende 4) “de vorming van een Kabinet van Nationale Eenheid, bestaande uit deskundige mannen en vrouwen uit het bedrijfsleven, de wetenschap en beleidsmakers, moet worden onderzocht”. “De bewindslieden kunnen animositeit hebben met een politieke richting maar dat is geen noodzaak”. En zo een kabinet gaat ons land dan door de crisis loodsen. Zo kijk ik naar de toekomst. Voor de goede orde over hoe een ‘Kabinet van Nationale Eenheid’ wordt gevormd. De politiek wijst de premier aan en die zoekt, aan de hand van het mandaat voor dat kabinet, naar zijn ministers en staatssecretarissen. Vanuit mijn optiek hoeven de bewindslieden geen politieke kleur te hebben, ze leggen ook geen indirecte verantwoording af aan een politieke partij, Ministers nemen deel a titre personel, ze worden ook niet door een politieke partij voorgedragen. Er zullen zeker ook bewindslieden worden benoemd zonder enige politieke kleur of aanhankelijkheid. Dan kunnen er wellicht ook bewindslieden worden uitgenodigd om hun deskundigheid, die een politieke kleur hebben. Ik verwacht van de politiek dat die het beleid van zo een kabinet zullen gaan steunen, ook al omdat er geen alternatieven zijn.

Buma straalt niet uit de partij van de toekomst te zijn. Rutte zegt dat de VVD fouten gemaakt over de integriteit van oud partijvoorzitter Henry Keyzer. Voordat de Integriteitscommissie aan het werk ging, hadden Rutte en Zijlstra zich al achter Keyzer gepositioneerd. Keyzer heeft inmiddels de handdoek in de ring gegooid.

De vluchtelingenproblematiek vanuit Afrika blijft actueel. De buitengrenzen zijn zo lek als een mandje. Het beleid dat de EU wil voeren, asielaanvragen in bijvoorbeeld Libië, is in strijd met internationale verdragen. Ook de positie van Italië is onduidelijk. Ook gisteren werden 2121 vluchtelingen op de Middellandse Zee opgepikt en naar Italiaanse bodem gebracht.

©2017 hannesdewitte@gmail.com

Slotstand indices dd 12 mei 2017; week 19: AEX 526,92; BEL 20 3949,44; CAC-40 5324,40; DAX 30 12.638,69; FTSE 100 7470,71; SMI 9022,51; RTS (Rusland) 1087,75; DJIA 20804,84; NY-Nasdaq 100 5.651,56; Nikkei 225 19.590,76; Hang Seng 25.204,26; All Ords 5768,90; SSEC 3,090.631; €/$ 1,1206; goud $1255,60; dat is €35.992,53 per kilo; 3 maands Euribor -0,331% (1 weeks -0,379%, 1 mnds -0,374%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,567%; 10 jaar VS 2,2407%. 10 jaar Duitse Staat 0,36%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,169.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.