UPDATE19102013/192 Dit blog wordt met drie dagen vertraging gepost.

Ik begin dit blog met enkele actuele ontwikkelingen, die mijn aandacht trokken. Het BKR meldt dat het aantal woningbezitters dat de hypotheekkosten niet kan betalen nog steeds groeit. Het afgelopen halfjaar is dit aantal met 12,1% gestegen. In totaal telde de organisatie per 1 oktober 91.812 consumenten die moeite hebben om hun hypotheeklasten te betalen, bijna 10.000 meer dan zes maanden eerder. Begin 2008 was er nog bij zo'n 31.500 huizenbezitters sprake van betalingsachterstand en begin 2005 bij iets meer dan 21.000. Volgens een woordvoerder van het BKR draagt vooral de hoge werkloosheid bij aan de toename van de betalingsachterstanden. Ook echtscheidingen spelen een rol. De ervaring leert dat het voor beide partners vaak verstrekkende financiële gevolgen heeft als mensen uit elkaar gaan. Met betrekking tot de huizenprijzen melden het CBS en het Kadaster dat bestaande koopwoningen in september gemiddeld 4,1% lager liggen dan een jaar eerder. De huizenprijzen lagen daarmee in september op hetzelfde niveau als begin 2003. Vergeleken met de piek van de woningmarkt in augustus 2008 is het prijsniveau met bijna 20% gedaald. In de eerste 3 kwartalen van dit jaar wisselden ruim 74.000 woningen van eigenaar. Dat is een daling met ruim 9% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. In het derde kwartaal lag het aantal transacties echter elke maand hoger dan een jaar eerder. Eerder deze maand kwamen de NVM met de mededeling dat het vertrouwen in de woningmarkt langzaam terugkeert. De makelaars zullen dat wel graag willen maar dat is dus op dit moment nog niet het geval.

DFT meldt dat de Spaanse premier Mariano Rajoy door Europa op de vingers is getikt voor gegoochel met budgetcijfers. In zijn niet-aflatende pogingen om het imago van zijn land op te vijzelen, rekende hij recentelijk voor dat het tekort over 2012 kan worden bijgesteld van 7,0 naar 6,8%. Statistisch bureau Eurostat is van mening dat Spanje ten onrechte tracht de thuissituatie te nuanceren. „Het tekort van de Spaanse staatsbegroting over 2012 bedroeg 10,6%. Daarin zit de financiële steun aan de Spaanse bankensector verwerkt". Die bankeninjectie is goed voor 3,7%, waarmee de Europese statistici uitkomen op een Spaans gat van 6,9%. Met ruim 10,5% noteerde Spanje vorig jaar het hoogste begrotingstekort van Europa. Griekenland en Ierland bleven met 9 en 8,2% op afstand. Het zit de Spaanse regering dwars dat zij, als slechtst presterende jongetje van de klas, worden betiteld. „Het meerekenen van de bankensteun is ongegrond. Dat heeft niets te maken met het feit of de Spaanse overheid de inkomsten en uitgaven op orde heeft", sputterde de Spaanse Minister van Economische Zaken tegen. Spanje gaf onlangs aan een aanpassing van de methode waarop het begrotingstekort van EU-lidstaten wordt berekend zowel juist als wenselijk te vinden. Het aandeel slechte leningen in de kredietportefeuille van Spaanse banken is in augustus opgelopen tot het recordniveau van 12,12%. In juli stond 11,97% van de leningen die Spaanse banken hebben uitstaan als twijfelachtig te boek. Spaanse banken verleenden in augustus ruim 12% minder krediet dan een jaar eerder. Eerder al stelde de Spaanse minister van Economische Zaken Luis de Guindos dat de Spaanse economie in het derde kwartaal van dit jaar is gegroeid. ,,Technisch gesproken hebben we de recessie achter ons gelaten'', bevestigde De Guindos in een debat ,,maar dat betekent niet dat we de crisis achter ons hebben gelaten. Met een werkloosheid van meer dan 25% kunnen we niet zeggen dat de crisis voorbij is.''

De Bundesbank verwacht dat de Duitse economie in het derde kwartaal waarschijnlijk in een lager tempo is gegroeid dan in het tweede kwartaal. Volgens de Duitse centrale bank was in de 3 maanden tot en met juni sprake van een inhaalslag na een stagnatie in de eerste 3 maanden van het jaar, veroorzaakt door de strenge winter. Daardoor groeide de economie in het tweede kwartaal met 0,7%. De Bundesbank gaf eerder geen prognose voor de verwachte groei in het derde kwartaal. De groei zal mogelijk terugvallen naar 0,3 tot 0,4%.

KPN meldt in het 3e kwartaal een daling van de netto-winst tot €87 mln. Het bedrijf gaat dieper snijden in het personeelsbestand. Daarop steeg de koers van het aandeel.
Accijnsverhogingen in ons land zetten de afzet van alcoholische dranken onder druk. In het eerste helft van dit jaar verkochten Nederlandse slijterijen ruim 8% minder producten dan dezelfde periode een jaar eerder. Cafés verkochten 10% minder, wat resulteerde in een omzetdaling van bijna 7%.

We need jobs: de banengroei in de Verenigde Staten daalt. Er kwamen in september nog wel banen bij, zo'n 148 duizend, maar de groei neemt af. Dat verontrust, maar op Wall Street werd dat genegeerd. De verwachting is dat de FED nog wel 5 maanden doorgaat met EQ-3 op een niveau van inkoop van $85 mrd aan staatspapier, ter verruiming van de geldmarkt.

Ik had na het bekendmaken van, wat ik noem het Pechtold-akkoord, zo mijn bedenkingen. De presentatie van het akkoord van D66, de CU en de SGP met de VVD en de PvdA vond plaats in een kelder op het Ministerie van Financiën, die op mij de indruk maakte van een grafkelder. De mannen in de (blauwe) pakken leken sprekend op begrafenispersoneel. Daarin bleek ik niet de enige te zijn, bleek mij deze week. Ephimenco schrijft over een crematoriumakkoord. Hij stelt onder meer dat 'de politiek het exclusieve territorium van de landheren is geworden die hun akkoordjes, kralen en spiegeltjes onderling uitruilen'. Landheren met een 19de eeuwse uitstraling. Ik vraag me af hoeveel ellende de heren Pechtold, Slob en van der Staay met dit akkoord hebben veroorzaakt. Veel, heel veel, ze hebben met de coalitie een duivels akkoord gesloten, waarmee de oppositie met 88 zetels in de laatste peiling van de Hond, monddood wordt gemaakt. De sociale partners hebben geen andere mogelijkheid dan te slikken. Het begrotingsdebat in de 2e en 1e Kamer is hiermee overbodig geworden, doordat het akkoord al is dichtgetimmerd. De democratie is een particratie geworden. Ook al omdat Dijssel al heeft aangekondigd volgend voorjaar opnieuw het D66, de CU en de SGP gaat proberen 'onderhands, de begroting voor 2015 rond te krijgen. Ik begrijp wel waarom Dijssel deze aankondiging al deed voor de Algemene Beraadslagingen waren begonnen. D66 is geil op de macht en die 2 christelijke partijtjes stellen in feite niets voor, maar ja ze leveren het kabinet in de 1e Kamer wel 8 ja-stemmen op. In staatkundige zin heb ik daar grote problemen meer. De functies van de 1e en 2e Kamer zijn in de grondwet strikt gescheiden. De 1e Kamer moet de deugdelijkheid van de wet en de samenhang met andere wetten beoordelen. Daarbij kunnen ze zich niet laten leiden door de besluitvorming in de 2e Kamer. Integendeel zelfs: de 1e Kamer moet het geweten van de samenleving zijn. Zij moeten het land beschermen voor slechte wetgeving en ondoordacht beleid. Bij wat zich nu afspeelt krijg ik een vieze smaak van in mijn mond. De politici van VVD, PvdA, D66, de CU en de SGP zijn niet langer volksvertegenwoordigers, maar dienaren van het regime, dat zij steunen. Op het Ministerie van Financiën zijn vorige week de besluiten al gevallen. Volgens Dijssel is er geen discussie meer mogelijk over de begroting voor volgend jaar. Daarmee gaat de democratie verloren! De helft van het volk is daarmee 'buitenspel' gezet. Een lichtpuntje is wel dat Pechtold in de Algemene Beschouwingen stelde dat het niet zeker is dat D66 voor de begroting 2015 weer meedoet op de wijze als nu heeft plaatsgevonden. Hij zei ook nog iets verstandigs: de democratie moet zijn werk kunnen doen! De vraag blijft echter in hoeverre de partijen, die bij het akkoord zijn betrokken, bewust te kwader trouw hebben gehandeld. Het Pechtold-akkoord gaat uit van een bezuiniging van €500 mln, volgens becijferingen van het CPB, stijgen de uitgaven echter met €200 mln: een gat dus van €700 mln. Daardoor stijgt het emu-saldo naar 3,5%. Nu blijkt dat de aan Pechtold toegezegde €650 mln extra geld voor onderwijs, nodig om hem over de streep te krijgen (en daarmee de val van het kabinet te voorkomen), helemaal geen dekking heeft in de begroting voor 2014. Daar wordt op Financiën nog over nagedacht, maar er is al becijferd welke gevolgen dat heeft voor het begrotingstekort (+0,1%). Niet dat dat dramatisch is maar het zou wel netjes zijn geweest als dat op de perspresentatie was medegedeeld. Ook het terugdraaien van de kinderbijslag, om de twee kleine christelijke partijen over de streep te trekken, roept vragen op. Ik deel, ten volle, dat voor gezinnen met inkomens tot net boven 1x modaal, zeg €40.000, de kinderbijslag wordt gerepareerd. Maar is het een absolute must voor de hogere (midden)inkomens, die meeliften op deze correctie? En zeker niet als straks gaat blijken dat dat geld wordt weggehaald uit de rugzakjes van kinderen die een achterstand op onderwijsgebied dan wel een fysieke dan wel geestelijke handicap hebben. Zijn de christelijke politici van die 2 heel kleine partijtjes (met 3 zetels in de 1e Kamer) zich daar wel terdege van bewust? Die verantwoordelijkheid drukt voor mij zwaar. Het CPB neemt een korting van €480 mln op uitgaven van ministeries niet over, omdat er geen harde onderbouwing voor aanwezig is. Ik heb begrepen van Dijssel dat die invulling er dit jaar ook niet komt. Ik heb ook niet gehoord waarom nu ineens 2 kazernes niet worden gesloten alsmede een tbs-kliniek. Waarom gaat het beleid van dit kabinet op het ene moment linksaf en op het andere moment rechtsaf? Ik vind het goed nieuws voor de mensen die daar hun inkomen verdienen, maar wat is de (werkelijke) reden? Laten we ook nog even kijken naar de inhoud van het Pechtold-akkoord. De invloed op de economie is marginaal, zegt de econoom Martin Visser. Het beleid is een slankere overheid, maar de realiteit is dat de overheid steeds verder uitdijt. Het akkoord doet vrijwel niets aan de 3 grote problemen in dit land: de pensioenen, de woningmarkt en de zorg. De probleemkinderen blijven de grote potten die nodig zijn voor de sociale zekerheid en de zorg. Die kosten blijven oplopen en dat zien we terug in de staatsschuld. Het CPB maakt een gatenkaas van het Pechtold-akkoord. Van enige vorm van euforie is geen sprake. In de media is er een discussie ontstaan of de 50.000 extra banen die door Dijssel en Pechtold werden genoemd, er wel ooit komen. Arbeidseconomen spreken van een 'glazen bol' en 'veronderstellingen waar grote vraagtekens bij gezet moeten worden'. Tijdens de Algemene Beschouwingen deed Halbe Zijlstra, fractievoorzitter van de VVD in de 2e Kamer een vreemde, voor mij niet traceerbare, uitspraak. Hij zei onder meer: 'dat er met D66, de CU en de SGP afspraken zijn gemaakt over het “motorblok” van dit kabinet en dat de 3 daarbij betrokken oppositiepartijen zich moeten houden aan allerlei financiële afspraken, al zijn ze niet gebonden aan individuele regelingen. Dat kan en mag niet betekenen dat de betrokken 8 senatoren gebonden zijn aan het Pechtold-akkoord. Senatoren moeten en kunnen een andere afweging maken dan hun partijgenoten in de 2e Kamer. Buma (CDA) sprak over het bijsturen van een verkeerd beleid en die mening deel ik. Ik heb deze week regelmatig 'deskundigen' horen zeggen dat het kabinet gered moest worden om te voorkomen dat de kiezers opnieuw naar de stembus zouden moeten gaan. Dat is lariekoek, zeker nu uit peilingen blijkt dat 76% van het Nederlandse volk geen vertrouwen heeft in het beleid van dit kabinet. Het is fout gegaan toen op 12 september vorig jaar een groot deel van het kiezersvolk 'strategisch' ging stemmen om te voorkomen dat uiterst rechts en uiterst links het land onbestuurbaar zouden maken. De uitslag liet zien dat op de dag van de verkiezingen kiezers van uiterst rechts (Wilders) naar midden rechts (VVD) waren opgeschoven en uiterst links (SP) naar midden links (Samsom). En zo werd dit land opgescheept met een kabinet zonder visie en zonder bestuurskracht. In de peiling van Maurice de Hond blijkt dat 60% van de ondervraagden denkt dat het kabinet Rutte/Asscher de rit niet uitzit. Dat er kleine schommelingen zouden optreden in de peiling, komen niet onverwachts. Er zijn mensen die denken dat door het Pechtold-akkoord, het consumentenvertrouwen dat, volgens het CBS, iets is aangetrokken (een meerderheid is nog altijd niet positief gestemd) en de detailhandel die weer personeel gaat aantrekken de problemen, waarmee dit land worstelt, opgelost worden. Die aanname is onterecht en daar komen die mensen dan verderop in het proces wel achter. 50+, de SP en de VVD verliezen een zetel en de PvdA, de CU en D66 krijgen er een zetel bij. De PVV (33) blijft veruit de grootste partij, gevolgd door de SP (24), D66 (21), VVD (19), het CDA (16) en de PvdA (13).

Het is nog te vroeg om te verklaren dat de eurozone uit de recessie is. Dat zegt een groep van meer dan 700 economen, verenigd in het Centre for Economic Policy Research (CEPR). Deze denktank dateert perioden van economische groei of krimp. Het geeft naar eigen zeggen op onafhankelijke wijze van beleidsmakers aan wanneer de Europese muntunie in een recessie raakt en daar weer uit komt. De organisatie hanteert daarbij niet de gebruikelijke definitie van 2 maanden op rij economische krimp als zijnde een recessie, maar zet bijvoorbeeld meer gewicht op werkgelegenheidscijfers. De economie van de eurozone groeide in het tweede kwartaal van het jaar. Maar de werkgelegenheid liet juist een daling zien, zo bleek uit data van het Europees statistiekbureau Eurostat. De afgelopen tijd wezen verschillende macrocijfers volgens kenners op een zich wat verder herstellende economie. De zogenoemde Business Cycle Dating Committee van het CEPR, die op 9 oktober bijeenkwam, zei dat er voor het einde van de recessie ,,bewijs moet zijn van aanhoudende groei , bevestigd door een reeks indicatoren''. Hoewel het volgens de club mogelijk is dat de economie 2 kwartalen op rij groeide, zijn zowel de lengte als de kracht van de groei op dit moment ,,onvoldoende om te verklaren dat de eurozone de recessie uit is''. Het CEPR wees er daarbij op dat een ,,breed scala aan data'' er op wijst dat de terugkeer naar groei in het tweede kwartaal ,,slechts een pauze is in de recessie die in het derde kwartaal van 2011 begon''.

De grote vraag is in welke mate ons land gaat profiteren van het lichte economische herstel in de eurozone. Een tegenvallend bericht van het CBS is dat het volume in detailhandelsomzet in september met 3% is afgenomen. Daar staat tegenover dat de prijzen met 2,4% stegen, zodat er sprake was van een daling van 0,7% in volume. Er is wel sprake van een lichte vooruitgang, want in de drie voorgaande maanden was de omzet in volume met 1% gedaald, gerefereerd aan de cijfers van een jaar eerder. Er zijn schattingen die ervan uitgaan dat iets minder dan de helft van de MKB-bedrijven in Nederland verliesgevend draait. Dit ondanks dat eigenaren van winkelpanden huurders, veelal met langlopende huurcontracten, huurverlagingen toestaan van tussen de 10 en 20%, teneinde de leegstand van winkelpanden, momenteel 6,4%, niet verder op te laten lopen. Klaas Knot, president van DNB, zegt over het consumentenvertrouwen dat het onder druk staat als gevolg van de daling van de reële lonen en dat de loonmatiging helemaal niet nodig is om uit de crisis te geraken. DNB ziet 'minder geld in de knip' bij de consument als de belangrijkste reden voor het lage consumentenvertrouwen. De vertrouwensindex staat dichtbij het historische dieptepunt uit de jaren tachtig en is veel lager dan in andere kernlanden van de eurozone. "Het grote verschil met de eurozone ligt bij het reëel beschikbaar inkomen", dat al 3 jaar is gedaald doordat contractlonen minder zijn gestegen dan de inflatie en doordat pensioenuitkeringen al 5 jaar geen inflatiecorrectie meer hebben gekregen. Verder wordt gewezen op de stijging van de werkeloosheid, waardoor het inkomen daalt en de daling van de huizenprijzen, hetgeen de financieel/economische situatie van de huishoudingen beïnvloed. Uit de resultaten van een onderzoek naar verklarende factoren van het consumentenvertrouwen blijkt dat sinds het begin van de crisis ook het publieke vertrouwen in de financiële sector, het publieke vertrouwen in Europa en de politieke instabiliteit in Nederland een rol spelen bij het lage consumentenvertrouwen in de afgelopen jaren. Voor alle duidelijkheid spreken we hier over het bezuinigingsbeleid van dit kabinet. Dat Rutte het hiermee niet eens is, het zij zo.

Op RTLZ las ik een column van Willem Middelkoop over Wereld moet ´de-Amerikaniseren´ en heeft een nieuw financieel systeem nodig Hij beschrijft een interessante these over de functie van goud bij een terugvallende dollarkoers. René Tissen schrijft in zijn laatste column dat 'kwijtschelding van schulden de oplossing is'. Alitalia is van de ondergang gered doordat de Italiaanse tante Pos €75 mln op tafel heeft gelegd voor een aandelenbelang. Veel vertrouwen heeft prof Tissen er niet in dat deze luchtvaartmaatschappij overeind blijft. Hij schrijft over Italië onder meer: “Uit alles blijkt dat de staatskas in Italië leeg is. Net zo leeg als de regionale en gemeentekassen. De bedrijfskassen zijn ook leeg en niet alleen bij Alitalia. Het geld is overal op. De huishoudkassa’s rinkelen niet meer, de pensioenkassen zijn geplunderd. Het land zit op zwart zaad en kan alleen nog de rekeningen betalen -althans enkele- dankzij de liquiditeitssteun van de ECB. De rest van de rekeningen wordt alsmaar vooruitgeschoven of op het (decentrale) bordje van anderen gelegd, waarna ze ook daar op de grote stapel gaan.” Het blog is te lezen op: http://www.rtlnieuws.nl/economie/home/column/rene-tissen/kwijtschelding-schulden-de-oplossing 

Slotstand indices 18 oktober 2013/week 42: AEX 385,73; BEL 20 2.895,12; CAC 40 4.286,03; DAX 30 8.865,10; FTSE 100 6.622,58; SMI 8084,65; RTS (Rusland) 1516,62; DJIA 15399,65; Nasdaq 100 3353,876; Nikkei 14561,54; Hang Seng 23340,10; All Ords 5.321,00; €/$ 1,3683; goud $1317,40, dat is €30.927,91 per kg, 3 maands Euribor 0,224%, 10 jarig 2,191%. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.