UPDATE18102011/69

De occupy betoging op het Beursplein in Amsterdam heeft niet dezelfde uitstraling als op Wall Street. Het casino kapitalisme, een teveel aan virtueel geld, bonusgraaierij en slappe politici, zowel van de oppositie als van de coalitie, die de bankiers niet aan banden leggen, daar wordt tegen betoogd. De betogers willen af van de must van 'economische groei' realiseren. Ook onder beurshandelaren is hier en daar sympathie voor de betogers. Een Engelssprekende handelaar zegt in het Parool dat het financiële systeem op instorten staat. Er wordt steeds meer virtueel geld geleend om steeds maar meer te kunnen consumeren. Dat is geen rechtvaardige verdeling. De afgelopen week waren de financiële markten overenthousiast want ze hadden de indruk dat de uitspraak van Sarkouzy letterlijk genomen kon worden. Op de eurotop van komend weekend zouden de ministers van Financiën en de regeringsleiders van de 17 eurolanden vergaande beslissingen nemen om de euro-crisis op te lossen. De overheden (en dus de belastingbetalers) zouden de bulk van de verliezen van de banken en de rente en aflossingsverplichtingen van de zwakke broeders voor hun rekening nemen. Daar trek je wel een fles bubbels voor open, nietwaar. Maar die aanname zou ook betekenen dat het plan van aanpak van Mevrouw Merkel van tafel zou gaan. De herkapitalisatie van de Europese banken zou door het noodfonds betaald gaan worden. Dat is niet wat de Duitsers willen. Die willen dat de zwakke banken de problemen die ze zelf hebben veroorzaakt, ook zelf gaan oplossen. Alleen als een maximale prestatie is gerealiseerd door aandeelhouders en obligatiehouders (banken en beleggers) en er resteert nog een los eindje dan en pas dan alleen kan een beroep gedaan worden op het noodfonds. Vandaar dat Merkel gisteren naar buiten bracht dat de verwachtingen voor de eurotop veel te hoog gespannen waren. De G20 sprak over de EU-top als een beslissend moment. Maar de Duitse regering gooide later op dag nog meer roet in het eten. De top zal geen definitieve oplossing voor de schuldencrisis opleveren, aldus de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble maandag. Wel zal er een 'grote stap' worden gezet in de goede richting. Daarbij kwam Moody's met het bericht dat ze Frankrijk de komende maanden gaan volgen over de AAA-status. De financiële markten reageerden onmiddellijk: de kleur van de borden veranderden van rood in groen. De markten waren te voorbarig geweest. Oud-minister van Financiën en ceo van de staatsbank ABN/Amro mengde zich ook nog in het debat met de uitspraak dat 'niet de banken maar de belastingbetalers moeten opdraaien voor de verliezen van de banken op Grieks staatspapier. Niet de banken moeten worden opgezadeld met de verliezen maar de burgers van de 17 eurolanden. Als reden voert hij aan dat iedere extra bijdrage van banken aan verliezen op hun Griekse staatsobligaties er toe zal leiden dat banken ook staatspapier van andere eurolanden gaan mijden. "Omdat hiermee twijfel wordt gezaaid of overheden hun verplichtingen wel nakomen, zodat financiële instellingen zich afwenden van het beleggen in overheidsschulden, waardoor de rente omhoog gaat en overheidsfinanciën verder verslechteren". Hij geeft geen reden op waarom de burgers als lijdend voorwerp moeten gaan fungeren voor een specifiek monetaire aangelegenheid. Beleggers hebben er geen vertrouwen in, na een stroom aan slecht nieuws. De AEX staat nog op een verliesje, maar herwon terrein: de laagste stand vandaag was 294,48. De AEX sloot op 298,68 -0,19; € $1,3737; goud $1655,70. De onzekerheid keerde in de ochtend terug nadat bleek dat er geen allesomvattend plan voor de Europese schuldencrisis zal komen. Een afzwakkende groei in China en een waarschuwing dat de AAA-status van Frankrijk mogelijk, op termijn, in gevaar is, zetten de stemming verder onder druk. "De onzekerheid is toegenomen en beleggers zijn wat voorzichtiger geworden in afwachting van de Europese top dit weekeinde. Je ziet de volumes ook teruglopen richting de EU-top. Beleggers nemen echter ook winst, aangezien de beurzen in de afgelopen tijd erg hard zijn gestegen". De waarschuwing van kredietbeoordelaar Moody's dat het de verwachting van de Franse AAA-status de komende drie maanden gaat onderzoeken, zette de Franse bankaandelen onder druk. BNP Paribas verloor 5,9 procent, Crédit Agricole zakte 4 procent en Société Générale daalde 5,3 procent. De dreiging van de kredietbeoordelaar oefende eveneens druk uit op de waarde van Franse staatsobligaties, waarbij het renteverschil tussen Franse en Duitse obligaties opliep tot het hoogste niveau in 16 jaar. De Franse minister François Baroin zei in een reactie dat Frankrijk er alles aan zal doen om ervoor te zorgen dat Moody's de AAA-beoordeling laat staan. ,,Wij zullen er zijn om de AAA-rating te verdedigen'', zo gaf hij aan.

Aan het einde van de dag meldde kredietbeoordelaar Standard & Poor’s (S&P) dat ze de rating van 24 Italiaanse kredietverstrekkers hebben verlaagd. S&P verwacht dat de banken als gevolg van de schuldencrisis meer moeten gaan betalen om kapitaal aan te trekken. S&P denkt dat de kosten voor het aantrekken van krediet voor de [Italiaanse] banken aanzienlijk zullen stijgen nu de rente op de Italiaanse staatsschuld omhoog is gegaan’, motiveerde de kredietbeoordelaar zijn besluit. De rente op Italiaanse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar steeg vandaag met zeven basispunten naar 5,867%. S&P verwacht niet dat de moeilijke marktomstandigheden voor Italiaanse kredietverstrekkers van korte duur zullen zijn. Onder de ‘getroffen’ banken zijn relatief grote namen als Banca Monte dei Paschi di Siena, Banco Populare en UBI Banca. S&P verlaagde Monte Paschi’s status één niveau van A- naar BBB+, Banco Populare twee stappen van A- naar BBB, en UBI Banca één schaal van A naar A-. Bovendien stelde de kredietbeoordelaar zijn algehele oordeel over de kredietwaardigheid van de Italiaanse bankensector naar beneden bij. UniCredit is de enige grote bank van wie de kredietstatus onaangetast is gebleven sinds S&P de rating van Italië op 19 september verlaagde. De kredietbeoordelaar motiveerde zijn besluit in september door te wijzen op de afzwakkende economische groei en de ‘fragiele’ staat van de Italiaanse regering.

Het noodfonds voor eurolanden (EFSF) gaat waarschijnlijk fungeren als een verzekeraar van nieuw uit te geven staatsobligaties. Op die manier wordt de capaciteit van het fonds vergroot, terwijl het bedrag waarvoor de eurolanden garant staan ongewijzigd blijft. Het EFSF zou de mogelijkheid krijgen om de uitgifte van nieuwe staatsobligaties van eurolanden deels te garanderen. Daarmee kan het fonds aan investeerders die de obligaties van eurolanden met een hoger risico kopen, beloven dat het een deel van eventuele verliezen op die investering zal dragen. De eurolanden onderzoeken momenteel meerdere mogelijkheden om de stootkracht van het fonds te vergroten, zonder de garanties van de eurolanden te verhogen. als ik het goed begrijp gaat het noodfonds EFSF een deel, stel 30%, van een emissie van een Italiaanse staatslening garanderen, in de hoop dat beleggers daarmee genoegen nemen en daardoor een lagere rente gaan vragen.

Duitse investeerders en analisten zijn in september opnieuw somberder geworden over de economische ontwikkelingen in Duitsland. Dat bleek gisteren uit de index die het onderzoeksbureau ZEW maandelijks publiceert. De index voor het vertrouwen in de toekomstige ontwikkeling van de economie daalde van min 43,3 in september tot min 48,3 in oktober. Die afname was sterker dan verwacht. De index voor de huidige toestand in de Duitse economie verslechterde van 43,6 naar 38,4. Hier werd gerekend op een afname tot 39,6.

De Britse inflatie is gestegen naar recordhoogte, van maar liefst 5,2 procent. De stijging is vooral te wijten aan de hogere energieprijzen. Maar ook de btw-verhoging van begin dit jaar maakt het leven voor de gemiddelde Brit duurder. De prijsstijgingen komen extra hard aan, omdat de lonen vanwege de crisis nauwelijks omhoog gaan.

De huizenprijzen in Spanje zijn in het derde kwartaal opnieuw sterk gedaald, meldt de regering van het Zuid-Europese land en blijven daardoor de aangeslagen Spaanse banksector onder druk zetten, wat beleggers reden geeft tot nog meer ongerustheid over de financiële gezondheid van Spanje en indirect ook van de eurozone. De Spaanse huizenprijsindex daalde in het derde kwartaal met 5,5% ten opzichte van een jaar eerder, het snelste tempo sinds 2009. Ten opzichte van het tweede kwartaal daalden de huizenprijzen met 1,3%, maakte het Spaanse ministerie van publieke werken dinsdag bekend. De huizenprijzen bereikten hun piek in het eerste kwartaal van 2008. De enorme expansie van de Spaanse huizenmarkt in het voorafgaande decennium kwam toen abrupt tot stilstand, waarna het land in de diepste economische crisis stortte sinds de jaren zeventig van de vorig eeuw. De signalen nemen toe dat de noodlijdende Spaanse banken steeds meer onder druk staan, voorafgaand aan de top van Europese leiders komend weekend. Beleggers kijken halsreikend uit naar nieuwe maatregelen die tijdens die Europese top moeten worden bekendgemaakt om het financiële systeem van de eurozone overeind te houden. Vorig week verlaagde kredietbeoordelaar Moody's zijn rating voor Spaanse staatsobligaties en voor tien Spaanse banken, met als voornaamste reden de gedeprimeerde vastgoedmarkt. Volgens het Spaanse ministerie zijn de huizenprijzen de afgelopen drie jaar met 18% gedaald. Dat legt een forse druk op de financiële sector, die ruim €400 miljard aan de bouw- en vastgoedsectoren heeft uitgeleend. Dat uitstaande risico, dat overeenkomt met 40% van het Spaanse bruto binnenlands product, is afgedekt door onderpand dat door de dalende vastgoedprijzen steeds minder waard wordt. Vooral zorgwekkend zijn de €300 miljard die uitstaan bij vastgoedontwikkelaars, stelt hoogleraar economie Luis Garicano van de London School of Economics. "Er is gewoon geen kans dat die leningen ooit terugbetaald worden", zegt de professor. Anders dan Amerikaanse banken hebben Spaanse banken nog niet veel last van oplopende betalingsachterstanden op hypotheken. De wanbetalingen blijven laag, omdat hypotheken altijd geheel moeten worden afbetaald volgens de Spaanse wet, ook nadat het onderpand bij opbod is verkocht. De mogelijkheid die Amerikanen hebben om van hun schuld af te komen door de sleutels van hun huis in te leveren, hebben de Spanjaarden dus niet. hier snap ik helemaal niks van, volgens mij is dit grote onzin. Het grote probleem in Spanje zijn de leningen aan projectontwikkelaars uit de periode voor 2008, toen er verwoed werd gebouwd in het land. De Spaanse centrale bank schat dat circa €180 miljard aan leningen aan bouwbedrijven en ontwikkelaars "potentieel problematisch" is. Voor een derde van dat bedrag hebben banken als voorzieningen genomen, benadrukt de centrale bank. Volgens marktvolgers heeft de Spaanse huizenmarkt zijn bodem nog niet bereikt en moeten banken zich voorbereiden op meer verliezen. Analist Daragh Quinn van Nomura schat dat er dit jaar slechts zo'n 100.000 nieuwe woningen zullen worden verkocht in Spanje, tegen 326.000 in 2007. Er staat genoeg krediet uit bij ontwikkelaars om de vraag naar nieuwe huizen voor de komende 24 jaar te financieren, aldus de analist.

De vertraging in de onderhandelingen over de joint venture voor de tv-activiteiten was het meest negatieve nieuws bij de kwartaalresultaten van Philips. Het bedrijf waarschuwde dat de onderhandelingen over een samenwerkingsverband met TPV Technology trager verlopen dan verwacht. Het gaf daarbij aan alternatieven te overwegen voor het geval de deal niet doorgaat. De zwakke markt voor televisies bemoeilijken de afronding van de overeenkomst en kunnen leiden tot slechtere voorwaarden voor Philips. De overeenkomst kan ook leiden tot hoge kosten voor het loskoppelen van de divisie. Het volledig afstoten van de televisietak zou het 'worst case scenario' zijn voor beleggers. Dat zou Philips honderden miljoenen euro's gaan kosten.

De Franse Assemblée Nationale is akkoord akkoord gegaan met het geven van garanties ter waarde van €33 miljard op de mogelijke verliezen van het Franse deel van Dexia. Morgen moet de Senaat het plan nog goedkeuren. Het is twijfelachtig of dit gebeurt, omdat de socialisten hier een meerderheid hebben. Zij stemden in de Assemblée Nationale tegen het afgeven van de garanties. De garanties maken deel uit van een reddingsplan voor Dexia, in het kader waarvan onder meer de Belgische tak van Dexia werd genationaliseerd. In totaal staan de regeringen van België, Frankrijk en Luxemburg garant voor €90 miljard aan mogelijke verliezen die Dexia kan lijden op onder andere zijn portefeuille aan staatsobligaties van de zuidelijke eurolanden.

Belgische spaarders en internationale institutionele partijen hebben rond het weekeinde waarin Dexia werd gered miljarden van hun rekeningen bij de bank gehaald. Dat meldde een bron aan de Belgische zakenkrant De Tijd. De bank verkeerde begin oktober in zeer zwaar weer. Dexia maakte op grote schaal gebruik van noodkredieten van de Belgische centrale bank. Het zou daarbij om tientallen miljarden gaan, waardoor Dexia toch nog aan zijn betalingsverplichtingen kon voldoen. De Belgische Nationale Bank wilde daar geen commentaar op geven. Het aandeel Dexia, de bank die onlangs werd gered door de Belgische overheid, klapt verder naar beneden. De slotstand van het aandeel Dexia bedraagt nog maar €0,595. Het aandeel is in 10 maanden tijd ruim 80 (!) procent minder waard geworden; begin dit jaar stond het aandeel nog op 2,58 euro. Sinds februari is de dalende trend al ingezet, maar het proces werd de afgelopen weken versneld door de problemen waarin de financial terechtkwam.

De economische groei van China, de op een na grootste economie ter wereld, is in het derde kwartaal afgezwakt. De economie van het land groeide met 9,1 procent vergeleken met dezelfde periode een jaar terug. In het tweede kwartaal werd nog een groei in de boeken gezet van 9,5 procent. Het is het derde kwartaal op rij dat de groei van China licht afzwakt. De financiële onrust in de wereld, stevige inflatie en afnemende vraag naar Chinese producten worden gezien als enkele oorzaken van de afnemende groei.

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft vorige week nog maar voor €2,24 miljard aan obligaties van eurolanden opgekocht. Dat meldt de ECB. Daarmee lagen de aankopen op ongeveer hetzelfde niveau als een week eerder. De aankopen sinds de start van het opkoopprogramma liepen op tot 165 miljard euro. De bank maakt niet bekend welke obligaties er worden opgekocht. Algemeen wordt aangenomen dat de ECB zich momenteel vooral op Italiaanse en Spaanse schuldpapieren richt.

Terwijl Europa zich opmaakt voor de week van de waarheid, legden de vakbonden gisteren Griekenland weer eens plat. Zij willen koste wat het kost voorkomen dat premier Papandreou er een nieuw bezuinigingspakket doorheen drukt. Intussen bleek ook dat het noodlijdende land er nog slechter voor staat dan gedacht. Het overheidstekort en de staatsschuld zijn hoger uitgevallen. Het gat in de begroting komt op 10,6% (er was rekening gehouden met 10,5%) en de staatsschuld noteerde vorig jaar 144,9% van het bruto binnenland product (bbp) in plaats van de verwachte 142,8%. Het IMF voorspelt dat de staatsschuld volgend jaar piekt op 179% van het bbp. Daarmee klimt de Griekse schuldenberg naar zo’n € 357 miljard. Een onhoudbare situatie. Het is voor Griekenland onmogelijk dit eigenhandig naar beneden te brengen. De binnenlandse consumptie stokt en de exportcijfers zijn dramatisch. Om de Grieken meer lucht te geven is op de vorige eurotop afgesproken dat financiële instellingen 21% verlies nemen op hun Griekse obligaties. Dat blijkt al lang niet meer genoeg. Er wordt gehandeld met een disagio van 60%. Daarom wordt nu aangestuurd op een bijdrage van 50% van de banken, maar vanuit de bankensector is er veel tegengas.

De financiële sector moet meer doen om de Europese schuldenproblematiek op te lossen en de stabiliteit van de eurozone te beschermen. Deze oproep deed José Manuel Barroso, de voorzitter van de Europese Commissie, gisteren. Volgens Barroso is het belangrijk dat iedereen een bijdrage levert. ,,De belastingbetalers van Europa hebben de financiële sector veel steun gegeven en daarom geloof ik dat de bankensector dan ook met een grotere bijdrage moet komen.'' Barroso heeft om brede steun gevraagd van verschillende sectoren voor de aanpak van de problemen in Europa. Het herstellen van vertrouwen is het belangrijkste wat Europa nu nodig heeft.

De voorzitter van het dagelijks bestuur van de Europese Unie toonde maandag begrip voor de zogenoemde Indignados met de Occupy betoging. In talrijke steden, waaronder Amsterdam, gingen deze 'Verontwaardigden' de afgelopen dagen de straat op om hun onvrede over de rol van de financiële sector in de crisis kenbaar te maken.

Nederlanders die een woekerpolis hebben afgesloten dreigen hun bezwaarrecht te verliezen als ze niet opnieuw een klacht deponeren bij hun verzekeraar. Doen consumenten dat niet, dan verjaart hun vordering en vervalt daarmee mogelijk het recht op enige vorm van schadevergoeding. Dat zegt de Vereniging Eigen Huis. Volgens de verenging hebben ongeveer 2,5 miljoen mensen in Nederland een woekerpolis afgesloten. Slechts een paar duizend van hen, heeft reeds opnieuw een zogeheten stuitingsbrief gestuurd, stelt Stichting Verliespolis. De bezwaren kennen een verjaringstermijn van 5 jaar, die bij wet is geregeld. De affaire rond de woekerpolis kwam in 2006 nadrukkelijk aan het licht. ,,Mensen met zo'n polis die nog niet akkoord zijn met een schikkingsvoorstel adviseren wij om alsnog een stuitingsbrief in te sturen", zegt ook de Consumentenbond. ,,Het is misschien niet leuk, maar het is de regel. Stuur je niet opnieuw een bezwaar in, dan vervalt mogelijk het recht op compensatie."

Pensioenfondsen bakkeleien met de Nederlandsche Bank (DNB) over een dreigende grootscheepse korting van de pensioenen. De sector dringt aan op verzachtende maatregelen. DNB acht hard ingrijpen echter onontkoombaar als de rente tot eind dit jaar laag blijft, en wil vooral praten over de wijze waarop het slechte nieuws wordt gebracht. Het ministerie van Sociale Zaken overlegt volgens bronnen met toezichthouders Autoriteit Financiële Markten (AFM) en DNB, grote fondsen en de Pensioenfederatie, de overkoepelende brancheorganisatie, over de dreigende korting. In september bleek dat 207 van de 468 fondsen een dekkingstekort hadden. Zij bevinden zich onder de vereiste dekkingsgraad van 105%. De dekkingsgraad is de verhouding tussen het belegd vermogen en de verplichtingen van een fonds. Als de fondsen eind dit jaar nog onder de vereiste dekkingsgraad zitten, moet er worden ingegrepen. Dit kan door verhoging van de premie of door een bijstorting van de werkgever. Als deze maatregelen geen soelaas bieden, moeten de fondsen mogelijk korten per april 2013. Dat wordt in januari beslist. De 207 fondsen hebben 6,8 miljoen deelnemers. Daarvan krijgen er 2,1 miljoen nu pensioen. Het gevaar van korten dreigt vooral bij de fondsen die al sinds de kredietcrisis van 2008 in de problemen zitten. Zij hebben de minder dramatische vluchtwegen al bewandeld en komen nu ook in tijdnood, omdat in januari 2013 de zaken op orde moeten zijn. Dan loopt de termijn van hun herstelplan uit 2008 af. Volgens bronnen uit de pensioenwereld wordt er gediscussieerd over de gehanteerde rekenrente. Die zou te veel schommelen. Er wordt aangestuurd op een rente die stabieler is en op een hoger niveau staat. Met een hogere rekenrente worden de verplichtingen lager, waardoor de dekkingsgraad stijgt. Naar verluidt wil DNB echter niets weten van een verandering van de spelregels. Volgens Jean Frijns, hoogleraar beleggingsleer en voormalig hoofd Beleggingen bij het ABP, wordt er waarschijnlijk ook gesproken over een manier om de kortingen over meerdere generaties uit te smeren. Verder is er volgens Frijns de mogelijkheid dat DNB besluit de rente aan te passen. Dat kan volgens DNB echter alleen bij een ernstige marktverstoring, en 'daarvan is volgens ons nu geen sprake'. DNB stelt hiermee dat de lage rente en de interventies van de centrale banken niet uitzonderlijk zijn. pensioenreserves worden opgebouwd in 40 jaar. In zo een lange periodes verschuift de verrekenrente een aantal keren. Ik ben voorstander van een vaste rekenrente van 4%, in goede en in slechte tijden. De deelnemers aan de pensioenopbouw worden bij het huidige beleid van DNB de dupe van het monetaire beleid van de ECB in Frankfurt. Het is onzinnig om aan te nemen dat een zo lage verrekenrente representatief is voor een opbouwperiode van 40 jaar. Leermoment: DNB moet het verrekenrente beleid aanpassen met realistischer tarieven. Een andere vluchtweg voor de fondsen is een jaar uitstel. Sociale Zaken verleende dit respijt vorig jaar al aan een aantal fondsen dat dreigde te moeten korten. In het topoverleg tussen toezichthouders, fondsen en overheid leeft de vrees dat een korting op de pensioenen samenvalt met het besluit miljarden extra steun aan Griekenland te verlenen. Inmiddels klimt de rente weer. De kans bestaat dat de rente eind dit jaar hoog genoeg is om de fondsen uit het slop te helpen, zoals gebeurde in 2010. De kans daarop is echter klein. Vorig jaar herstelde Europa zich, nu dreigt recessie. Sociale Zaken en DNB erkennen dat er gesproken wordt over mogelijke kortingen, maar zeggen dat de balans pas eind dit jaar wordt opgemaakt.

Goldman Sachs lijdt $393 mln verlies in het 3e kwartaal.

Cruciaal staat de vraag waarmee de Euro-top mee gaat komen: gaat de rekening van de banken vanwege verliezen op Zuid-Europees staatspapier naar de burgers, wat Zalm wil of naar de financiële sector, banken, financiële instellingen en beleggers, wat mevrouw Merkel wil. Als Merkel haar zin krijgt is het maandag een Black Monday. 

Dit bericht is geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink.