UPDATE18032011

 

Een maand in het jaar maakt iedereen zich druk over het insturen van de aangifte IB. Tegenwoordig gaat dat in veel gevallen middels de computer. Ieder jaar weer worden er door de fiscus wijzigingen doorgevoerd, meestal, zeker ook dit jaar, bij de aftrekposten. Vroeger was het allemaal veel simpeler om je aangifte in te vullen. Ik kan dat niet anders dan beamen. Ik ben deze week naar een voorlichtingsmiddag geweest, die werd gegeven door een door de fiscus opgeleide specialist, die mensen helpt bij het invullen van hun aangifte. Mijn aangifte is een abc'tje als ik hoor wat voor bijzonderheden zijn ingevoerd. Het is zo ingewikkeld gemaakt dat je een fiscaal jurist nodig hebt als je je eigen huis in de verkoop hebt staan en er geen schot komt in de verkoop. En de hypotheek loopt gewoon door.

In Libië ging deze week alles fout wat er maar fout kon gaan. De Westerse wereld keek toe hoe de vrijheidsstrijders werden afgeslacht door de modern bewapende huurlingen van Kadhafi. Ik vond dat een grote schande, maar er kwam op het allerlaatste moment toch gerechtigheid. Donderdagnacht, onze tijd, nam de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties de resolutie aan, die was ingediend door onder meer Frankrijk en Groot-Brittannië. De resolutie geeft groen licht voor alle maatregelen die noodzakelijk zijn om de Libische bevolking te beschermen tegen aanvallen van dictator Muammar Kaddafi. Grondacties zijn niet toegestaan. Ook voorziet de tekst in de instelling van een no-flyzone boven Libië. Hier de tekst van de resolutie 1970 (2011). Een paar uur later bood het Libische kabinet een wapenstilstand aan, maar de gevechten van het leger van Kadhafi gingen vandaag gewoon door. Engeland en Frankrijk reageerden daarop kritisch.

En dan Japan: de situatie bij de kerncentrale Fukushima 1 blijft zorgwekkend. Het Japans atoomagentschap heeft het alarmniveau voor de ramp in kerncentrale Fukushima I verhoogd van vier naar vijf op de INES-schaal voor nucleaire rampen, die van een tot en met zeven loopt. Een Nederlandse deskundige zegt dat het alarmniveau op zes zou moeten worden gezet. Het oplossen van de problemen van de kernramp is een race tegen de klok. De aandelenkoersen stonden voor de tweede dag achter elkaar in het groen. De beurzen haalden opgelucht adem. Het aantal zieken in de 30 km zone neemt gestaag toe. De radio-activiteit blijft te hoog. Hoewel een relatief klein gebied is getroffen, zien we op korte termijn problemen ontstaan doordat de export van Japan is verstoord vanwege de gebrekkige energievoorziening, gesloten fabrieken en verstoorde logistiek. Dit heeft in het bijzonder gevolgen voor de technologiesector. De levering van geavanceerde onderdelen voor smartphones en tabletcomputers naar Taiwan en Korea, waar de assemblage plaatsvindt, komt onder zware druk te staan. Het grootste probleem als gevolg van de ramp is de energievoorziening. “Japan is voor 24% afhankelijk van kernenergie en voor meer dan 60% afhankelijk van fossiele brandstoffen als olie en kolen. Nu kerncentrales wegvallen, wordt Japan meer afhankelijk van de dure olie." De olieprijs is vanmorgen verder gestegen. De prijs van een vat ruwe Amerikaanse olie steeg met 1,4% tot 102,82 dollar. De prijs van een vat brentolie ging 0,8% omhoog tot 115,82 dollar. Volgens analisten gaat het nog langer duren, voordat Libië de dagelijkse olieproductie van 1,6 miljoen vaten per dag kan hervatten als de situatie in het Noord-Afrikaanse land verder escaleert. Aandelenbeurzen stijgen voor de tweede achtereenvolgende dag deze week. 

Er is een nieuwe waarschuwing gegeven voor een zware aardbeving op heel korte termijn. Op FOX News meldde deze week geologisch expert Jim Berkland, voorheen werkzaam bij de United States Geological Survey, voor een aanstaande zware aardbeving in de Verenigde Staten. Eerst waren er aardbevingen in Chili, toen in Nieuw Zeeland en nu in Japan. Volgens Jim Berkland is nu Noord Amerika aan de beurt. ‘Als hij zich zorgen maakt zou u dat ook maar beter kunnen doen,’ aldus de presentator, daarmee verwijzend naar Berklands correcte voorspelling van de ‘World Series aardbeving’ in San Francisco op 17 oktober 1989. Volgens Berkland staan alle signalen op rood voor een nieuwe zware aardbeving in Amerika, die al binnen twee weken zou kunnen gaan plaatsvinden. ‘Oktober, maart en april zijn in de geschiedenis de drie maanden geweest waarin aardbevingen de grootste verwoestingen hebben aangericht in het gebied van San Francisco Bay. Op 19 maart hebben we niet alleen een volle maan maar zal de maan tot het jaar 2016 niet meer zo dicht bij de aarde staan als op die dag (de dichtste nadering in 18 jaar tijd). En de volgende dag is de equinoctiale (lente) vloedstand, dus dan vallen de drie krachten met het meeste invloed op het getij samen,’ legt Berkland uit. Iedereen kent het getij van de zee, maar er bestaat ook een getij in de aarde en in het grondwater. Al deze zaken werken samen bij het opbouwen van een zekere spanning waardoor aardbevingen ontstaan…’. ‘Klopt het dat we daarom binnen twee weken een zware aardbeving in de VS kunnen verwachten?’ onderbreekt de presentator hem. ‘Ja. De top seismische periode zal liggen tussen de 19e en 26e van deze maand,’ bevestigt Berkland, die vervolgens de krantenartikelen uit 1989 laat zien waarin van tevoren werd geschreven dat de mensen zich ondanks zijn voorspellingen nergens zorgen over hoefden te maken. Berkland kreeg echter gelijk. ‘Nu, ik denk dat we ons opnieuw zorgen moeten maken,’ stelt hij. Presentator: ‘Er wordt beweerd dat aardbevingen willekeurig plaatsvinden, maar u zegt dat er een zekere volgorde in zit en dat er een proces gaande is voor een aardbeving in Californië?’ ‘Absoluut. Als er een aardbeving komt onder de Cascadische breuklijn, zoals in 1700, dan zal die een kracht van 9.0 hebben. Dat is geen voorspelling van me, maar ik wijs er wel op dat er zojuist enorm veel dode vissen zijn aangespoeld in Redondo Beach, maar ook in Mexico. Ook werden er vlak bij San Diego walvissen waargenomen…’ ‘Wat betekenen dit soort zaken normaal gesproken dan?’ ‘De veranderingen in het magnetische veld gaan vaak vooraf aan zwaardere aardbevingen. Bijna alle dieren -maar ook mensen- zijn gevoelig voor het magnetische veld. Als dit pal voor een grote aardbeving verandert kunnen bijvoorbeeld postduiven hun weg niet meer naar huis vinden. Net voor de aardbeving van ’89 werden er dicht bij de kust van San Francisco walvissen waargenomen, wat ongewoon was. Ook spoelde er een walvis op het strand aan op slechts 8 kilometer van het epicentrum van de (latere) aardbeving. Dat was nog nooit eerder gebeurd. We letten dus op vreemde zaken, zoals vissen die van diep water naar ondiep water komen en wilde dieren die ineens in de steden verschijnen.’ Bron: 'iedereenbewust' op forum.onweer-online.nl. Ik laat het geschrevene voor wat het is. Alleen wil ik erover zeggen dat ik wel eens gehoord heb dat het gedrag van honden sterk veranderd als er een aardbeving op uitbreken staat. Ik ontken niet dat dat gewijzigde gedrag het resultaat is van krachtige magnetische velden. Wie zal het zeggen? De financiële wereld neemt, in zijn algemeenheid, geen nota van dit soort waarschuwingen. Pas als de natuurramp heeft plaatsgevonden en er een eerste schatting is van de schade, reageren beurzen pas. En dat ook niet lang, want ondanks de zorgwekkende toestand bij Fukushima 1, en een groeiend aantal zieken in de 30 km zone was er op de beurzen sprake van een vaste handel. De AEX sloot de week af op 350,41 (+0,33%) bij een $ van 1,4177.

Je moet het maar durven: ING zet haar gepensioneerden dit jaar op de nullijn. Dat schrijft topman Nick Jue van ING Nederland aan de gepensioneerde oud-medewerkers. En dat in dezelfde week dat ING bekendmaakte dat de bank weer flinke bonussen uit gaat keren aan de top van het bedrijf. Hoewel dat geheel binnen de afspraken met de politiek blijft, komt het toch heel schrijnend over. Ook de vakbonden vinden de combinatie van geen indexatie maar wel bonussen voor de top ongelukkig. In veruit de meeste pensioenfondsen moet de indexatie betaald worden uit de premie-inkomsten. Maar onder andere bij ING stort de werkgever hiervoor geld in het pensioenfonds. Maar dat is geen automatisme, zo laat Nick Jue de gepensioneerden weten. ''Bij zwaarwegende redenen kan ING afzien van de financiering van toeslagen'', zo schrijft hij in de brief. Jue onderbouwt zijn beslissing vervolgens door te wijzen op de huidige marktomstandigheden en dan met name op de aangescherpte kapitaaleisen en de ''aanhoudende onzekerheid op de financiële markten''. Dat vereist, zo schrijft Jue, een, ''verantwoord financieel beleid''. Tenslotte wijst de topman er op dat er ook nog terugbetaald moet worden aan de Nederlandse Staat. Dan vraag ik me in alle gemoede af of diezelfde argumenten ook hebben meegewogen bij het vaststellen van de bonussen aan de directieleden. Het is een grote schande. Om het allemaal nog extra zuur te maken voor de gepensioneerden: Jue kijkt ook nog vooruit en is niet optimistisch. De eerder beschreven marktomstandigheden kunnen er volgens Jue toe leiden dat ook de komende jaren minder vaak toeslagen kunnen worden verleend dan in het verleden. Al met al staan de gepensioneerden van ING nu voor het derde jaar op de nullijn. Ondanks dat de inflatie de afgelopen jaren laag is geweest, betekent elk jaar van geen verhoging toch een koopkrachtverlies. Dit jaar zal de inflatie en dus de achteruitgang voor de gepensioneerden naar verwachting rond de twee procent uitkomen.

Moody's heeft de kredietwaardigheid van Portugal, in één beweging, fors verlaagd. Verrassend: nee. De rente voor Portugal is verder gestegen, dat vind ik normaal. De risico´s zijn daar groter dan bij ons. Hier betalen we voor 12 maands euribor 1,9%, Portugal leende deze week 1 mrd euro 1-jaars Staat en betaalde 4,3%. In Portugal gebeurt momenteel hetzelfde als in Griekenland. Het koopkrachtplaatje is door de doorgevoerde bezuinigingen en de hogere belastingen aangetast. Daardoor is de economische groei omgeslagen in een krimp en dat betekent dat het land het steeds moeilijker krijgt de rente op de staatsschuld en de aflossingen te betalen. Er is nog wel een nooduitgang, een noodkrediet van de eurolanden en het IMF, maar die weg loopt -uiteindelijk- dood. Het wachten is op de steunaanvraag aan de EU. Maar, zoals gezegd, dat verlost Portugal niet van zijn problemen. Wat dan nog rest is afstempelen.

Volgens minister De Jager van financiën hoeven we ons er geen zorgen over te maken, maar het CPB denkt dat we dat wel degelijk moeten doen. Het planbureau stelt dat de crisis in Griekenland, Ierland, Portugal en Spanje ook risico’s heeft voor Nederland. Zeker voor Griekenland bestaat de kans dat het zijn schulden niet volledig kan terugbetalen. De rekening daarvoor kan betaald worden door de schuldeisers zelf, waaronder ook Nederlandse banken, pensioenfondsen en levensverzekeraars. Een andere optie is dat de Europese landen de schulden overnemen via het Europese noodfonds. Een te strenge aanpak van Griekenland werkt niet, waarschuwt het CPB. Het kan zelfs averechts werken. De groei kan dan namelijk zo ver verschrompelen, dat er minder belasting kan worden opgehaald om buitenlandse schuld af te lossen. In dat geval zou een versoepeling van de voorwaarden voor terugbetaling uiteindelijk een hogere opbrengst opleveren. Ik denk dat hier bedoeld wordt 'afstempelen'. De vraag wie dan de rekening betaalt schuiven beleidsmakers voor zich uit en dat lost niets op. Volgens het CPB is het onverstandig volledige terugbetaling van een failliet land te eisen, omdat dat de groeikansen in dat land schaadt. ,,Daardoor wordt het juist moeilijker om aan de verplichtingen te voldoen.'' Griekenland leende vorig jaar 110 miljard euro van de eurolanden en het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Vorige week besloten de eurolanden het rentetarief te verlagen en de looptijd te verlengen naar 7,5 jaar. Het komt mij allemaal niet onbekend voor waarvoor het Centraal Plan Bureau hier waarschuwt. Ik heb dat bijna een jaar geleden al aangegeven.

Het CBS meldt ook dat de Duitse economie het in 2010 beter heeft gedaan dan de Nederlandse. De economische groei bedroeg daar 3,6% en bij ons slechts 1,7%. De bouwnijverheid deed het bij de Oosterburen beter dan bij ons. Verder profiteerde het bedrijfsleven daar meer van de aangetrokken wereldhandel.

De Jager heeft een oud voorstel van Wouter Bos uit de la van zijn buro gehaald. Drie jaar geleden kondigde Bos al aan dat er een regeling moest komen voor de uitvoering van de deposito-garantieregeling van €100.000. Hij dacht toen aan een model als de reiswereld gebruikt met de ANVR-heffing. De Jager komt nu met een bankenheffing van 400 mln per jaar. Vanaf volgend jaar, om te beginnen voor tien jaar. De 400 mln is 0,1% van de uitstaande creditgelden van de banken.

De productie van de industrie in de Verenigde Staten is in februari met 0,1 procent gedaald ten opzichte van de voorgaande maand. De daling kwam onverwacht. Economen hadden gemiddeld een toename van de productie met 0,6 procent voorspeld. Uit een nieuwe schatting bleek wel dat de productie in januari zich beter ontwikkelde dan eerder werd gedacht. De fabrieken leverden in de eerste maand van dit jaar 0,3 procent meer goederen dan in de voorgaande maand, terwijl eerder nog een afname met 0,1 procent werd gemeld. De bezettingsgraad van de industrie kwam vorige maand uit op 76,3 procent. In januari werd 76,4 procent van de capaciteit in de Amerikaanse fabrieken gebruikt. Economen hadden een toename tot 76,5 procent voorspeld.

De steun onder de IJslandse bevolking voor het akkoord over de terugbetaling door IJsland van de Icesaveschulden aan Nederland en Groot-Brittannië neemt wat af. Op 9 april wordt in IJsland een referendum gehouden over de deal. Volgens een peiling van een IJslands zakenblad is 52 procent van plan voor het akkoord te stemmen en wijst 48 procent het af. Bij een peiling eind februari was nog 61 procent van de ondervraagden van plan het akkoord te steunen. Volgens het akkoord betaalt IJsland aan Nederland en Groot-Brittannië in totaal 3,9 miljard euro terug. Dat bedrag hebben Nederland en Groot-Brittannië voorgeschoten aan Nederlandse en Britse spaarders die gedupeerd werden door het omvallen van de IJslandse internetspaarbank Icesave in oktober 2008. IJsland heeft tot 2046 de tijd het geld terug te betalen. Een eerder akkoord werd door de bevolking afgewezen. Nu zijn de voorwaarden versoepeld, maar net als de vorige keer, weigerde de IJslandse president OlafurRagnar Grimsson zijn handtekening te zetten en besloot hij het ook nu in een referendum voor te leggen aan de bevolking.

Jacob Schoenmaker, financieel analist bij RTLZ, meldt dat de Nederlandse pensioenfondsen in het vierde kwartaal naar schatting 34 miljard euro verlies hebben gemaakt op rente-afdekkingen. De pensioenfondsen verloren hiermee 4,5% van het totale vermogen van 800 miljard euro. Dat hebben RTLZ-economen berekend. De 550 Nederlandse pensioenfondsen hebben in het vierde kwartaal van 2010 erg veel geld verloren op het afdekken van het risico van een mogelijke renteverlaging. De rente steeg echter flink. Dat was goed voor de dekkingsgraad, maar erg slecht voor de feitelijke financiële positie van de fondsen. Zonder rente-afdekking was het herstel van de dekkingsgraad 2 x zo groot geweest. De totale derivatenposities (renteswaps en opties) van de fondsen daalden in het vierde kwartaal van 65,1 miljard euro naar 31 miljard euro eind 2010. Daarmee verloren de fondsen 4,5% van hun vermogen. Het verlies is bijna volledig te verklaren uit de (verplichte) renteafdekking door DNB. Het afdekken van aandelenposities komt veel minder voor, minder dan 10%. De 10-jaars rente van het eurogebied steeg in het vierde kwartaal van 3,5% naar 4,1%, hetzelfde niveau als van begin 2010. Op vandaag is 10-jaars 3,34%. Veel pensioenfondsen moeten het renterisico van de DNB afdekken, zelfs bij de huidige lage rentestanden. Afdekken reduceert het risico van de fondsen, het geeft een demping op de dekkingsgraad. Het geeft alleen wel een groot reëel risico. Verschillende directieleden van pensioenfondsen stellen aan RTLZ: "Slechts een enkel pensioenfonds heeft de dekking de laatste tijd afgebouwd, de meeste fondsen zijn te bang om wat te doen met DNB in de nek." "Het toezicht van DNB is nominaal, ze willen dat de fondsen uiteindelijk de beloofde euro's kunnen uitbetalen, maar kijken niet naar reële koopkracht. De fondsen hebben allemaal een ambitie om een toeslag te kunnen betalen voor inflatie en loonstijgingen. Met het verlies van afgelopen kwartaal is er minder ruimte om de pensioenen te verhogen." De fondsen verloren ook nog minimaal 8 miljard euro op de obligatieportefeuilles. Dankzij 17 miljard euro winst op aandelen bleef het totaal verlies beperkt tot 30 miljard euro. Daar waar de pensioenfondsen op 30 september 2010 nog een recordbezit noteerden van 831 miljard euro, daar was het vermogen op 31 december 2010 gedaald naar 801 miljard euro.

Prof. Dr René Tissen reageert op financiële ontwikkelingen in Japan. Met de 15 biljoen Yen probeert de Japanse centrale bank te voorkomen dat het dagelijks leven van mensen nog verder verstoord zou raken, als gevolg van niet functionerende banken. Het positieve effect op de beurzen kon in uren gemeten worden, waarna de centrale bank weer geldinjecties moest doen om het systeem overeind te houden. Hoe lang houden ze dat nog vol? Buitenstaanders vroegen zich onmiddellijk af hoeveel geld er in een systeem moet worden gepompt om het voor instorten te behoeden, wanneer dat systeem acuut bedreigd wordt door burgers die massaal hun geld van de bank halen, uiteraard uit pure noodzaak. Is er bij geldverruiming een onzichtbare grens waar je niet overheen moet gaan op straffe van het ineens waardeloos worden van geld? Wanneer is sprake van futloze stukjes papier waar je nog wel mee kunt betalen, maar waarvan de waarde niet de economische realiteit weerspiegelt? Voor de crisis was Japan al failliet. Is dat nu beter of slechter geworden? Terwijl de centrale bank onbedoeld de economie vernietigt –in ieder geval tijdelijk- verzwakt de koers van de Yen niet. Integendeel, de koers is geëxplodeerd. Voor één dollar moest nog maar kort geleden meer dan 100 Yen worden betaald. Nu schommelt dat rond de 75 Yen. Speculanten zijn hier de oorzaak van. Iedereen weet dat. Maar niemand doet wat. Speculanten drijven uit eigen belang de prijs op omdat ze weten dat Japan voor de herbouw van de samenleving veel eigen geld nodig heeft en dus buitenlandse bezittingen (waaronder staatsobligaties) zal moeten verkopen. Carrytraders bewijzen ook nu weer dat het aasgieren zijn. Tegen beter weten in blijven wij geloven dat er geen wereldomvattende financiële systeemcrisis is. Een natuurlijke ramp kunnen we zien en daarom begrijpen. Een financiële ramp zien we niet en daarom doen we net alsof er niets aan de hand is. Deze week probeerde de Bank of Japan via een telefonische landenconferentie de financiële markten te stabiliseren. Dat hoeft niet moeilijk te zijn. Gezamenlijk zou bijvoorbeeld besloten kunnen worden om carrytrade met onmiddellijke ingang te verbieden. Gewoon afschaffen. Zo’n besluit appelleert rechtstreeks aan het rechtvaardigheidsgevoel van burgers, waar ook ter wereld. Je moet geen geld verdienen door de ene munt tegen de andere munt uit te spelen. Dat voegt geen maatschappelijke waarde toe. Waarom ik dan toch denk dat een dergelijk verbod er niet zal komen? Drie redenen. Ten eerste weten we dat een verbod de financiële sector hard in de eigen portemonnee zal raken en die sector moet nu juist met alle mogelijke middelen overeind worden gehouden. Dat vinden onze leiders tenminste. Ten tweede durven we niet in te grijpen in het vrije marktdenken. Ook al gaat het om cowboy kapitalisme. We lossen het liever op via regelgeving en verscherpt toezicht. Dat dit nooit heeft gewerkt doet er niet toe. Dat komt omdat moreel onjuist handelen altijd achteraf ontdekt wordt (‘if ever’) en nooit vooraf kan worden tegengegaan. Ten derde omdat het in de wereld steeds meer aan gezond verstand ontbreekt. Vanwege de alomtegenwoordige paniek die er is. Is er alleen in Japan sprake van een meltdown? Of gaan ook wij richting een vertrouwenscrisis, namelijk in ons eigen oplossend vermogen?

 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.