UPDATE18022012/101

Voor al diegenen die maandagavond de VPRO-documentaire Tegenlicht niet gezien hebben op Nederland2, is er nog een herkansing beschikbaar: klik hier op uitzending gemist . De documentaire duurt 50 minuten, maar ik vond het de tijd meer dan waard. Het programma wordt ondersteunt met onderstaande informatie:

Wordt het een dieprode maandag. Omstreeks 13 februari verwacht het Griekse Ministerie van Financiën uitsluitsel over een staatsschuld-deal. Maar ondertussen lijkt het bankroet van Griekenland onafwendbaar. In de afgelopen tien jaar blijkt de Amerikaanse investeringsbank Goldman Sachs de Griekse overheid te hebben voorzien van riskante financiële constructies die de schuld van het land lager lieten uitvallen dan ze in werkelijkheid was. Daarmee hielp Goldman Sachs Griekenland om boven zijn stand te leven en zich steeds dieper in de schuld te steken. Het leverde Goldman Sachs honderden miljoenen op en het was het begin van de structurele ondermijning van de euro. De schulden van Griekenland zijn enorm en inmiddels staat Griekenland dan ook onder curatele van een trojka bestaande uit de Europese Unie, het IMF en de Europese Centrale Bank. De bezuinigingen treffen een bevolking die nauwelijks begrijpt hoe het zo ver heeft kunnen komen. Wat gebeurde er precies in december 2000 en juni 2001? Griekenland wilde tot de eurozone toetreden maar voldeed niet aan de daaraan gestelde normen. De staatsschuld moest teruggebracht worden naar max. 60% van het bbp. Voor ondersteuning van dit streven werd contact opgenomen met een Amerikaanse zakenbank, die voor dit Griekse probleem financiële producten kon aanmaken, waarmee schulden uit het zicht van derden konden worden gehouden. In feite is hier sprake van misleiding, mogelijk werd hier frauduleus gehandeld, alleen niemand werd ervoor veroordeeld, ook al omdat de EU en Eurostat (het Europese bureau voor Statistiek) het accepteerde. In die periode was er geen enkele politicus of monetaire autoriteit, waar ook ter wereld (behalve een vijftal Amerikaanse zakenbanken) die ook maar het minste inzicht had in de werking van CDO's, CDS'en en renteswaps, om maar enkele van de derivaten te noemen waarmee de financial engineers schulden in de trukendoos konden laten verdwijnen. Alhoewel niemand binnen de EU doorhad hoe die trucs werkten, staken ze er ook geen stokje voor, waardoor de high-finance, die Goldman Sachs toepaste, 'legaal' was. Goldman Sachs hielp het Griekse Ministerie van Financiën aan financiële producten om de schuld meer in de richting van 60% van het bbp te brengen (het criterium voor deelname aan de muntunie). Zowel de bank als de Griekse overheid vonden het de normaalste zaak van de wereld. 'Iedereen deed het', zo heette het. Ook de Europese controleur, Eurostat, was op de hoogte van de deals en zag er geen kwaad in. Maar het verergerde de zaak voor Athene en zorgde voor de eerste barst in de idealen van de eurozone. Tegenlicht ging in New York, Londen en Athene op zoek naar antwoorden op de vraag hoe dit heeft kunnen gebeuren en filmde in het Griekenland van nu de verwoestende gevolgen. In deze aflevering de visies van:
William D. Cohan, schrijver van 'Money and Power: How Goldman Sachs came to rule the world.' Cohan is een voormalig bankier die zich inmiddels tot onderzoeksjournalist en publicist heeft ontwikkeld. Zijn boek beschrijft de geschiedenis van Goldman Sachs van binnenuit.
Nomi Prins, voormalig partner en managing director bij Goldman Sachs. Verliet Goldman Sachs in 2002 omdat ze het niet eens was met de koers die de zakenbank insloeg na de beursgang in 1999. Sindsdien actief bij de progressieve denktank Demos.
Nick Dunbar is als financieel journalist werkzaam bij Bloomberg. Schreef in 2003 het eerste geruchtmakende artikel over de schuldswap van 2001. Auteur van het boek ‘The Devil’s Derivatives’
Yanis Varoufakis, Grieks econoom. Protesteerde in 2005 bij Eurostat tegen de deal.
Christoforos Sardelis, voormalig hoofd van het agentschap van de Griekse staatschuld. Houdt bij hoog en bij laag vol dat de deals geen nadelige invloed hadden op de schuldontwikkeling.
Petros Christodoulou, de opvolger van Sardelis als hoofd van de Greek debt management agency. Begon als trader bij Goldman Sachs en was verbonden aan de Griekse Centrale Bank.

De belangrijke Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs, die ervan wordt beschuldigd Griekenland te hebben geholpen de werkelijke staat waarin de Griekse overheidsfinanciën verkeerden, te verdoezelen en te speculeren op de Griekse staatsschuld, beschikt over een indrukwekkend netwerk van adviseurs die veel invloed hebben op de Europese leiders. Zo werkten en werken Karel van Miert, Otmar Issing, Mario Draghi, Lucas Papademos, Mario Monti, Petros Christodoulou en Peter Sutherland bij Goldman Sachs. Zij weten dus hoe de zweep moet klappen. Het lijkt Petros Christodoulou niet uit te maken van welke kant hij complimenten krijgt. Als knapste jongetje van de klas is hij er al sinds zijn jeugd aan gewend om opgehemeld te worden. Met zijn benoeming op 19 februari tot hoofd van het Griekse Public Debt Management Agency (Agentschap voor het beheer van de staatsschuld) is Christodoulou nu tot de absolute top doorgedrongen. In de documentaire wordt gesteld dat het beste wat Griekenland, onder de gegeven omstandigheden, kan doen is: in de euro blijven en een default afkondigen (failliet laten gaan dus). Dat heeft wel tot gevolg dat het IMF, de EU/muntunie en de ECB grote verliezen gaan leiden. Verder wordt duidelijk dat zowel de Europese Commissie en Eurostat geen verzet hebben uitgeoefend in 2001 toen Goldman Sachs Griekenland financiële producten aanbood waarmee schulden konden worden weggetoverd. De EC wist dus vanaf het eerste moment wat zich 10 jaar geleden heeft afgespeeld en is daarmee, naar mijn mening, medeschuldig aan de desastreuze gevolgen die de derivaten teweeg hebben gebracht in Griekenland en waardoor de (onschuldige) Griekse bevolking in diepe armoede wordt gestort.

Goldman Sachs, dat zijn hoofdkantoor in New York heeft, was als adviesbank ingehuurd door de Griekse regering, terwijl deze zakenbank tegelijkertijd speculeerde op de staatsschuld van dat land. De Amerikaanse Fed is met name geïnteresseerd in de rol van Petros Christodoulou, die begin 2009 naast Goldman Sachs de supervisie had over de oprichting van de Londense firma Titlos, met als doel om de schulden op de Griekse balans over te hevelen naar de balans van de Griekse Centrale Bank (NBG). Voordat Christodoulou in 1998 in dienst trad bij de NBG was hij bankier bij… precies: Goldman Sachs. Deze affaire toont wel aan hoe invloedrijk het Europese netwerk van Goldman Sachs is, dat hier sinds 1985 gevestigd is. Dit dichte netwerk, dat zowel ondergronds als in het openbaar opereert, omvat bemiddelaars en getrouwen die zich dankzij hun 'adresboekjes' toegang weten te verschaffen tot de hoogste diplomatieke kringen. Deze adviseurs, die zorgvuldig worden geselecteerd en torenhoge vergoedingen ontvangen, weten tot in de kleinste details wat zich achter de schermen van de politiek afspeelt binnen de Europese Unie. Zij vinden een welwillend gehoor bij de besluitvormers, die zij in tijden van crisis rechtstreeks kunnen bellen. Wie zijn deze mensen, die deel uitmaken van de Europese poot van de ‘regering-Sachs’, zoals de bank vanwege zijn grote invloed in Washington genoemd wordt? De sleutelfiguur is Peter Sutherland, president van Goldman Sachs International, de in Londen gevestigde Europese dochtermaatschappij. Deze voormalige eurocommissaris voor mededinging en vroegere topman van BP is de onmisbare schakel als het gaat om de zevenentwintig EU-landen en Rusland. In Frankrijk weet Goldman Sachs zich verzekerd van de steun van Charles de Croisset, voormalig bestuursvoorzitter van Crédit Commercial de France (CCF), die Jacques Mayoux, voormalig president van de bank Société Générale, opvolgde als inspecteur van Financiën. In het Verenigd Koninkrijk kan Goldman rekenen op Lord Griffiths, die voormalig premier Thatcher adviseerde, en in Duitsland op Otmar Issing, oud-bestuurslid van de Bundesbank en voormalig topeconoom van de Europese Centrale Bank (ECB). En dan hebben we het nog niet over de schare (vroegere) 'alumni' die inmiddels zijn opgeklommen tot de hoogste kringen waarop de bank een beroep kan doen om zijn pionnen naar voren te schuiven. De beroemdste van hen is Mario Draghi, die tussen 2001 en 2006 vicepresident bij de Europese tak van Goldman Sachs was. Hij was de president van de Italiaanse centrale bank, de Banca d'Italia, en voorzitter van de Financial Stability Board (FSB), het belangrijkste internationale orgaan voor stabiliteit in de financiële sector. Tegenwoordig is hij president van de ECB in Frankfurt. Verwacht echter niet dat u in de statige gangen van Goldman Sachs International beschaafde oud-diplomaten tegen het lijf loopt. Goldman doet een beroep op voormalige financiers en economen, bankiers van centrale banken of hoge functionarissen van internationale economische organisaties. Gepensioneerde ambassadeurs worden door Goldman beschouwd als aimabele mensen met een uitsluitend representatieve functie die geen directe contacten meer hebben op het hoogste niveau en niets van de zakenwereld begrijpen. De bank staat midden in de realiteit. Een van de voordelen van dit netwerk is dat Goldman Sachs bepaalde dingen op een verdekte manier voor elkaar weet te krijgen. Zo heeft Otmar Issing in de Financial Times van 15 februari 2010 een tekst ondertekend die tegen een reddingsoperatie van Griekenland door de Europese Unie is. Issing zette zijn handtekening onder dit pamflet, maar vergat erbij te vermelden dat hij sinds 2006 internationaal adviseur is van Goldman Sachs. En dat de afdeling Trading van de bank, die tegen de eenheidsmunt heeft gespeculeerd, alles te verliezen heeft bij een Europees ingrijpen. In de documentaire wordt met zoveel woorden gezegd dat de EU wordt geleid door de financiële markten onder leiding van de 5 grote Amerikaanse zakenbanken. Onze politici hebben het in Brussel echt niet meer voor het zeggen. De Goldman Sachs boyz and girlz nemen de grote belangrijke beslissingen. We kennen de subprimes waarmee de crisis medio 2007 begon. Van die in kadopapier ingepakte pakketjes met veel waardeloze Amerikaanse hypotheken erin, die door de Amerikaanse zakenbanken aan de man werden gebracht voor veel geld. Ze hebben daar vermogens aan verdiend. Behalve dat Goldman Sachs ze verkocht, verzekerden ze deze kadootjes ook nog tegen het instorten van deze markt bij AIG, waardoor ze aan 2 zijden grote hoeveelheden dollars verdienden. AIG moest door de FED voor een instorting worden behoed met een geldinjectie van $85 mrd.

De ministers van Financiën van de eurolanden zijn woensdag niet bij elkaar gekomen om een beslissing te nemen over de verstrekking van nieuwe noodkredieten aan Griekenland. In plaats daarvan is er telefonisch vergaderd om de overgebleven problemen rond het noodlijdende land te bespreken. Dat bevestigde de voorzitter van de eurogroep, Jean-Claude Juncker. Volgens Juncker hadden de politieke leiders van Griekenland nog niet voldoende zekerheid gegeven over de uitvoering van de beloofde bezuinigingen na de verkiezingen van april aanstaande. De eurolanden willen toezeggingen over een groot deel van de nieuwe noodleningen voor Griekenland mogelijk uitstellen tot na de verkiezingen in dat land. De ministers van Financiën van de eurolanden zouden niet overtuigd zijn door de toezeggingen van de belangrijkste Griekse politici dat zij alle pijnlijke bezuinigingsmaatregelen ook na de verkiezingen, die naar verwachting over 2 maanden plaatsvinden, zullen uitvoeren. Zij zouden Griekenland daarom momenteel alleen van precies genoeg geld willen voorzien om een bankroet van het land te voorkomen. Dit zou kunnen door de schuldverlichting die met banken en andere investeerders is afgesproken, in de komende weken in te laten gaan. Op die manier kan ervoor worden gezorgd dat Griekenland eind maart aan de verplichting kan voldoen om 14,5 miljard euro aan schuld af te lossen. Europa moet dan wel €30 mrd uittrekken om investeerders over de streep te trekken en om de Griekse banken overeind te houden. Maar toezeggingen over de rest van de eerder beloofde hulpleningen zouden kunnen worden uitgesteld tot na de verkiezingen. Europa kan ook besluiten niets toe te zeggen tot na de verkiezingen. Dan zouden de eurolanden wel het gat van 14,5 miljard euro moeten opvangen dat eind maart ontstaat. "Dat is zonde van het geld, maar het kan'', aldus een van de ingewijden. "Er is druk vanuit verschillende landen om de boot af te houden totdat er concrete toezeggingen zijn vanuit Griekenland. Dat kan tot na de verkiezingen duren.'' De druk zou vooral vanuit Duitsland komen, met steun van Nederland en Finland. Bronnen, wie dat ook mogen zijn, brachten na afloop van het telefonisch beraad naar buiten dat de rijkere eurolanden nog twijfelen om groen licht te geven aan de Grieken voor de volle €130 mrd noodhulp, nadat het lopende hulpprogramma van €110 mrd is afgelopen. De nieuw opgelegde bezuinigingen ter waarde van €325 mln gaan worden opgehaald uit de budgetten van defensie, gezondheidszorg en de lagere overheden. De twijfels zijn hiermee voor Duitsland, Nederland en Finland nog niet weggenomen. De ministers van financiën van de 17 eurolanden willen €100 mrd achter de hand houden, voor 'later'. De Duitse minister van financiën verwoordde de stemming als volgt: “We willen Griekenland best helpen, maar we gaan geen geld storten in een bodemloze put”. De Griekse onderminister van openbare orde Christos Patoutsis, reageerde met de uitspraak dat 'Brussel niet met vuur moet blijven spelen'. De Griekse bevolking heeft zijn portie wel gehad: het maximum van loonsverlagingen is bereikt. De reactie van de Griekse president Carolos Papoulias was niet mis te verstaan. Hij haalde fel uit naar de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble. Die zou zijn neus ophalen voor de zware inspanningen die de Grieken moeten leveren om in de eurozone te mogen blijven. Ook Nederland en Finland kregen een veeg uit de pan. ,,Wie is de heer Schäuble om smalend te doen over Griekenland? Wie zijn de Nederlanders, wie zijn de Finnen?'', aldus het 82-jarige staatshoofd. De drie landen zijn sceptisch over de beloftes van Griekenland om te hervormen in ruil voor meer financiële hulp en zouden nu aansturen op uitstel van de toekenning van het volgende steunpakket. Papoulias reageerde furieus op de uitspraak dat Griekenland een bodemloze put is en zei dat soort taal niet te accepteren van de Duitse minister. ,,Wij hebben altijd met trots gestreden om niet alleen onze eigen vrijheid te verdedigen, maar ook die van Europa'', zei de voormalige verzetsstrijder tijdens een bezoek aan het Griekse ministerie van Defensie.
Griekenland doet mogelijk maandag de details over een akkoord met de private schuldeisers, veelal banken, uit de doeken. Dat is afhankelijk van instemming van de eurogroep met de verstrekking van een deel van het tweede steunpakket, ter grootte van €30 mrd, aan Griekenland. Dat zei de Griekse minister van Financiën, Evangelos Venizelos ,,De kwestie wordt besproken tijdens een werkoverleg van de eurogroep in Brussel op zondag, zodat het definitieve besluit over het steunpakket genomen kan worden. Op maandag volgt dan de aankondiging van de schuldenruil met de private schuldeisers'', aldus Venizelos. De vraag wordt steeds luider of de Grieken er verstandig aan doen in april naar de stembus te gaan. Dat vergroot alleen maar de onzekerheid over de uitvoering van de door Brussel afgedwongen bezuinigingen en hervormingen. De andere zijde van de medaille is dat Griekenland wel een democratie is, de oudste zelfs van de wereld. In Griekenland worden burgers opgeroepen geen Duitse en Nederlandse producten meer te kopen. Morgen moet blijken of Duitsland bereid is flink de portemonnee te trekken om het tweede Griekse reddingsfonds te spekken. Dat is nodig, nu het IMF heeft aangekondigd minder bij te dragen dan de vorige keer, bij het eerste reddingspakket. Een positief punt is de uitspraak van de Duitse bondskanselier Angela Merkel die goede hoop heeft dat morgen een akkoord kan worden gesloten over de tweede lening voor Griekenland. Ze is 'ervan overtuigd is dat de ministers van financiën maandag de openstaande kwesties kunnen oplossen'. Ingewijden denken dat de ministers onder voorbehoud instemmen met de lening. Griekenland moet een reeks maatregelen in wetgeving omzetten. Mogelijk komt er dan een finaal akkoord op de eurotop van 2 maart. Morgen moet in ieder geval de deal met de banken over een private bijdrage rond zijn. Er is enkele weken tijd nodig om banken en andere houders van Griekse staatsobligaties te laten intekenen op een schuldsaneringsplan. Probleem is nog wel dat de Griekse staatsschuld onvoldoende omlaag gaat, ook na een bijdrage van circa € 100 mrd door de banken. Minister Jan Kees de Jager van Financiën heeft altijd gezegd alleen in te stemmen met een lening aan de Grieken als zeker is dat Griekenland in staat is zijn schulden terug te betalen. De noodhulp moet houdbaar zijn. De Griekse schuldenlast moet naar 120 procent van het bruto binnenlands product (bbp) in 2020, van 160 procent nu. ,,We zijn nog ver van dit doel verwijderd. Er is nog veel werk nodig om dat doel te bereiken. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) wil nog maar 13 miljard dollar bijdragen aan het Griekse steunpakket. Daardoor moeten de eurolanden zelf een grotere eigen bijdrage leveren dan bij eerdere steunoperaties aan zwakke euroleden. De Europese Centrale Bank (ECB) wil zijn Griekse obligaties omruilen voor nieuwe exemplaren. Op die manier zou de ECB op termijn een bijdrage kunnen leveren aan de schuldverlichting voor Griekenland, zonder de eigen regels te breken. Door de obligaties in te ruilen tegen nieuwe schuldpapieren met dezelfde waarde, moet worden voorkomen dat de ECB kan worden gedwongen om mee te doen aan de afschrijving die nu van andere banken wordt gevraagd. In een later stadium zou de ECB de winsten op de obligaties kunnen doorgeven aan eurolanden, die het bedrag dan weer in mindering kunnen brengen op hun vorderingen aan Griekenland. De beslissing zou donderdag door de ECB zijn genomen. De omruil zou morgen plaatsvinden. Dat de ECB niet aan de schuldsanering van de private partijen (de banken e.d.) deelneemt is een zware tegenvaller.

Democratie is in Griekenland uitgevonden. Griekenland heeft nog één troef in handen (het paard van Troye) en dat is: niet uit de euro stappen en een default afkondigen. Dan zijn de rapen gaar want daar hebben de Jager c.s. nooit bij stilgestaan bij de gevolgen, die dat kan hebben. En ik schrijf het nog maar een keer: wie het onderste uit de kan wil hebben ……………… Ik sluit niet uit dat Griekenland in de onderhandelingen wordt geadviseerd door een zakenbank, zoals bv Goldman Sachs of JP Morgan. Als Griekenland nu of op enig moment in de nabije toestand aan zou sturen op het inzetten van het ´paard van Troje´, zou dat enorme verliezen teweegbrengen voor Europa, de eurolanden, de ECB, het IMF en de financiële markten. Verliezen die de €100 mrd, waarover nu gesproken wordt, verre overtreffen. Op de achtergrond blijft meespelen dat er in Europa een politieke unie moet komen, waarin alle landen gelijkwaardig zijn: of ze van hun financiën een chaos hebben gemaakt of niet. Uiteindelijk zullen de 5 rijke eurolanden de prijs moeten betalen door de schulden van de zwakke broeders af te lossen. Met alle consequenties die dat met zich meedraagt.

Steeds meer gemeenten kunnen de financiën niet meer rondkrijgen. Oorzaak zijn de verliezen op de aankoop van te grote hoeveelheden grond. Zo’n 25 gemeenten dreigen onder verscherpt toezicht van de provincie te komen. Dat stelt Gerber van Nijendaal van de Raad voor Financiële Verhoudingen, een belangrijk adviesorgaan van het kabinet. Naast Apeldoorn, dat €200 mln dreigt te verliezen op zijn grond, zitten er nu zeven gemeenten in verzwaard toezicht. Een gemeente onder toezicht moet dan elke uitgave eerst ter goedkeuring voorleggen aan een provincie. Op basis van de slechte financiële positie van deze gemeenten hadden de provincies de teugels al aan kunnen trekken, maar ze hebben nog een laatste kans gekregen. ‘Bij sommige gemeenten hebben de provincies nog goede hoop, bij andere lijkt het onontkoombaar dat ze onder verscherpt toezicht komen’, zegt Van Nijendaal. Volgens de woordvoerder van provincie Noord-Holland is de crux of gemeenten op tijd maatregelen nemen. ‘In december is een aantal gemeenten bij ons de dans ontsprongen. Dat kan twee kanten op. Of ze slaan aan het bezuinigen of ze komen volgend jaar onder toezicht.’ De provincies willen niet bevestigen dat het aantal gemeenten in de gevarenzone toeneemt. Wel stellen een aantal provincies extra alert te zijn. Gemeenten kampen naast de verliezen op grondposities, met forse bezuinigingen en een grotere aanslag op de sociale voorzieningen. Het gevaar van de groeiende groep probleemgevallen is dat er uiteindelijk meer gemeenten onder curatele van het Rijk komen. Deze zogeheten artikel 12-gemeenten krijgen extra steun uit het Gemeentefonds. Dat gaat dus ten koste van de andere gemeenten. ‘Als het om een paar kleine gemeenten gaat, is dat nog wel te doen. Maar als het om een Apeldoorn gaat, of meerdere Apeldoorns, kan dat ontwrichtend werken’, zegt Van Nijendaal. Eind 2010 constateerden de provincies dat de verliezen op grond bij gemeenten opliepen tot in totaal €3,2 mrd. Van Nijendaal schat dat deze verliezen in 2011 een omvang hebben van €4,5 mrd.

Euro-obligaties leiden tot stabiliteit in de eurozone op de middellange termijn. Het Europees Parlement heeft zich positief uitgesproken over de invoering van dergelijke obligaties, maar de politici willen dat andere financiële instrumenten worden ingezet om op korte termijn voor stabiliteit in de muntunie te zorgen. De europarlementariërs zien wel iets in het Duitse voorstel om alleen obligaties uit te geven voor de schuld die landen boven de begrotingsgrens hebben. Landen moeten voorkomen dat hun begrotingstekort boven 60 procent van het bruto binnenlands product uitkomt. Het deel dat landen te veel hebben aan staatsschuld, kunnen ze dan financieren met de uitgifte van gezamenlijke obligaties. GroenLinks-Europarlementariër Bas Eickhout is voorstander van de invoering van euro-obligaties. ,, Het zou een sterk signaal zijn naar de financiële markten als de Europese regeringen gingen werken aan euro-obligaties. Zij zouden ermee aangeven dat zij bereid zijn de muntunie een stevig fundament te geven.'' Op de korte termijn is dergelijk schuldpapier geen oplossing voor de crisis, aldus CDA-Europarlementariër CorienWortmann-Kool. Ik snap hier niets van. Begrotingszondaars binnen de eurozone zouden op basis van het Duitse voorstel voor de staatsschuld >60% van het bbp een beroep kunnen doen op eurobonds. Hier staat dus dat een land met een staatsschuld van 100% voor 60% de marktrente moet betalen, stel 6%, en voor de overschrijding van 40% een 'vriendenprijsje' moet betalen van, stel 4%. Dus overschrijding van de emu-schuld wordt beloond. Dat is een heel fout signaal. En de uitspraak van GL-europarlementariër Eickhout slaat ook nergens op: daardoor krijgt de muntunie een steviger fundament. Die man weet echt niet waarover hij het heeft. Het idee achter euro-obligaties is dat, uiteindelijk, alle 17 eurolanden hun staatsleningen omzetten in euro-bonds. Dat betekent dat wij, Nederland, mede-schuldenaar worden van de schulden van de 'zwakke broeders'. Het komt erop neer dat de rijke landen de schulden van de arme landen afbetalen en dat de eurozone dan een herstart kan maken met een schone lei. Dat houdt in dat de rijke landen daardoor ook arm zijn geworden en hun voortrekkersrol niet meer kunnen uitoefenen. Als Europa zichzelf de nek wil omdraaien moeten ze beslist hiermee doorgaan. Ik moet er niet aan denken: wij gaan de Italiaanse staatsschuld afbetalen. Als je oorlog wilt hebben moet je op deze wijze doorgaan. Dat de arme landen, en er zijn meer arme landen dan rijke, hun problemen graag op deze wijze opgelost zien, dat snap ik wel, maar dat Duitse voorstel slaat echt nergens op.

De economie van de eurozone is in het vierde kwartaal van 2011 met 0,3 procent gekrompen ten opzichte van het voorgaande kwartaal. De eurozone vertoonde in het derde kwartaal nog een kleine economische groei van 0,1 procent. De sterkste achteruitgang werd gemeten in Portugal, waar de economie vorig kwartaal 1,3 procent kleiner werd. In Estland werd een krimp van 0,8 procent gemeten, de Italiaanse en Nederlandse economieën

gingen met 0,7 procent achteruit. Binnen de eurozone was er alleen in Frankrijk en Slowakije sprake van groei. De Franse economie ging vorig kwartaal 0,2 procent vooruit, in Slowakije werd een groei van 0,9 procent gemeten. De economie van de eurozone zal dit jaar in een lichte recessie belanden, maar in 2013 weer groei laten zien. Dat blijkt uit een peiling onder vooraanstaande economen die de Europese Centrale Bank (ECB) deze week publiceerde. Volgens de gemiddelde verwachting van de economen zal de economie van de eurozone in 2012 met 0,1 procent krimpen. Bij de peiling door de ECB in november werd door de economen nog gerekend op een groei van 0,8 procent. In 2013 zal volgens het onderzoek de eurozone een economische groei laten zien van 1,1 procent, tegen een groeiverwachting van 1,6 procent in november. De ECB zei in een verklaring dat de negatievere verwachtingen het gevolg zijn van de scherpe bezuinigingen in veel eurolanden, de afgeknepen kredietverstrekking, het zwakkere consumentenvertrouwen en het hogere niveau van onzekerheid. Verder bleek uit de enquête dat de ondervraagde economen in doorsnee verwachten dat de inflatie in het eurogebied dit jaar rond de 1,9 procent zal uitkomen. Voor 2013 wordt op een inflatie gerekend van 1,7 procent. De werkloosheid in de eurozone zal dit jaar op 10,6 procent uitkomen en volgend jaar op dit niveau blijven steken, aldus het onderzoek.

De Duitse economie, de grootste van Europa, is in het vierde kwartaal van 2011 met 0,2 procent gekrompen ten opzichte van een kwartaal eerder. Een terugvallende export, maar ook afnemende consumentenuitgaven, drukten op de economie in het laatste kwartaal van het jaar. Een kwartaal eerder groeide de Duitse economie nog met 0,6 procent, naar boven toe bijgesteld van een eerder gemelde groei van 0,5 procent. Over heel 2011 groeide de Duitse economie met 3 procent. In 2010 was sprake van een groei van 3,7 procent.

Duitse beleggers en analisten zijn afgelopen maand aanzienlijk positiever geworden over de ontwikkeling van de economie. Het economisch vertrouwen onder financiële experts ging van min 21,6 in januari naar plus 5,4 in februari. Dat is de hoogste stand sinds april vorig jaar. De index geeft aan dat de recente vertraging van de economie niet lang zal aanhouden. ,,De voortgang in de onderhandelingen over de Griekse schuld hebben de onzekerheid in de eurozone deels weggenomen''. Hier klopt iets niet. De positieve berichten worden lang niet altijd geconfirmeerd door de officiële cijfers. Lees onderstaand bericht: OESO somberder over Duitsland. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) voorspelt een economische groei van 0,4 procent in Duitsland dit jaar. Daarmee is de denktank somberder dan de groeiraming van 0,7 procent die Berlijn hanteert. Het Duitse ministerie van Economische Zaken meldde de prognose van de OESO in de aanloop naar de officiële publicatie over de Duitse economie. ,,De raming van de OESO stoelt op een zwakke export en de schuldencrisis in de eurozone'', aldus het ministerie. Duitsland belandde door de financiële crisis in 2008 in de diepste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog en kende een economische krimp van 5 procent in 2009. Dankzij miljarden aan steunmaatregelen werd dat omgebogen in een groei van 3,7 procent in 2010, gevolgd door een expansie van 3 procent vorig jaar.

De Portugese economie zal dit jaar even hard krimpen als de Griekse, zo heeft het IMF becijferd. Beide landen hebben even grote tekorten op de lopende rekening en de inkt waarmee de Portugese begroting is geschreven, is even rood als de Griekse. Maar daar houden de overeenkomsten op, de Portugezen genieten een politieke steun waarvan de Grieken alleen maar kunnen dromen. De Europese leiders lijken vastbesloten dat het gemodder rond Griekenland een eenmalige zaak blijft, die bij een ander euroland niet zal worden herhaald. Ook al zou aan het eind van dit jaar blijken dat de Grieken het toch niet redden, kan de besmetting van een ongecontroleerd faillissement ertoe leiden, dat Lissabon eind 2013 niet kan terugkeren naar de kapitaalmarkt. In dat geval kunnen de Portugezen rekenen op een volgende hulpronde van EU en IMF bovenop de €78 miljard die ze al hebben ontvangen. Anders dan de Grieken voeren de Portugezen keurig de bezuinigingsopdrachten uit, wat hen twee weken terug een positieve beoordeling van het IMF opleverde.

De Europese Commissie denkt dat de Spaanse regering heeft gesjoemeld met economische cijfers. De nieuwe conservatieve regering van premier Rajoy zou de tekorten over vorig jaar overdreven hebben, zodat de cijfers over dit jaar gunstiger afsteken dan ze in werkelijkheid zijn. In december, vlak na zijn aantreden, zei Rajoy dat de socialisten het tekort tot 8% hadden laten oplopen, terwijl het volgens de laatste schattingen 6,6% was. De definitieve cijfers worden op 23 februari bekendgemaakt. Brussel legt Spanje mogelijk ook sancties op voor het uitstellen van bezuinigingen.

Nederland heeft een stabiele economie, maar twaalf andere landen hebben dat mogelijk niet. Daarom heeft Eurocommissaris Olli Rehn besloten onderzoek te doen naar de stand van zaken in deze 12 landen. De commissie heeft België, Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Finland, Frankrijk, Italië, Hongarije, Slovenië, Spanje, Zweden en Groot-Brittannië uitgekozen voor nader onderzoek. Deze landen zijn uitgekozen vanwege hun macro-economische onevenwichtigheid, een verslechterde exportstatus of een te hoge schuld. Zo loopt de export in Finland en België terug, terwijl Denemarken en Zweden te maken hebben met een hoge particuliere schuld. "De crisis heeft ons erop gewezen dat micro-economische disbalansen een risico vormen voor financiële stabiliteit, economische vooruitzichten en voor de welvaart van een land, diens onderdanen en de EU als een geheel", aldus het commentaar van de commissaris voor economische zaken. Het was al bekend dat Rehn gecharmeerd is van Nederland. Hij gaf eerder in een interview al aan dat Nederland een voorbeeld is voor economische ontwikkelingen in Europa, met deze kanttekening: op Prinsjesdag dacht de rijksoverheid nog dat het emu-saldo (=begrotingstekort) over 2011 nog 4,2% zou bedragen. In de Najaarsnota werd dat cijfer verhoogd naar 4,6% en deze week naar 4,8% van het bbp. De emu-schuld bedraagt nu 65%. Oorzaak is de tegenvallende economie, waardoor de belastinginkomsten lager uitvallen dan geraamd. Door de tegenvallende economie komen de totale belasting- en premieontvangsten over 2011 €1,1 miljard lager uit dan voorzien bij Najaarsnota. Het gaat daarbij vooral om lagere inkomsten uit de vennootschapsbelasting en de loon- en inkomensheffing. Ten aanzien van de uitgaven is er in de zorg sprake van een nieuwe tegenvaller van €0,3 miljard. Deze overschrijding is het gevolg van hogere uitgaven op het gebied van huisartsenzorg, tandheelkundige zorg, fysiotherapie en GGZ. Daartegenover staat een meevaller bij de kinderopvang (€0,1 miljard). Ook zijn er departementale begrotingen met een klein overschot. Hierdoor blijven de totale uitgaven binnen het afgesproken plafond.

Moody's, een van 's werelds invloedrijkste kredietbeoordelaars, heeft zes eurolanden een lagere waardering gegeven, waaronder Italië, Portugal en Spanje.

De berichtgeving over de recessie beheerst ons dagelijkse nieuws: het gaat over de ingestorte economie en de grote schulden. Het TV-programma Labyrint dook deze week in de economische vraagstukken vanuit verschillende wetenschappen: ecologie, antropologie en complexe economie. De economische wetenschap gebruikt van allemaal wat en geeft antwoord op de vraag: wat is schuld en valt een recessie te voorspellen? Schuld heeft door de eeuwen heen al heel wat verschillende interpretaties gehad. Nog niet zo lang geleden was 'schuld' een vies woord in Nederland, terwijl in Amerika de credit card al lang gemeengoed was. Schuld geeft tegenwoordig status en we praten er zelfs graag over. Totdat het problematisch wordt. Om te kijken hoe het staat met het schuldgevoel in Nederland, duiken studenten van de Universiteit Leiden Wassenaar in om onder leiding van antropoloog Erik Baehre een antropologisch onderzoek uit te voeren naar de perceptie van mensen ten opzichte van schuld en status. Schuld kent vele verschijningsvormen. David Graeber, economisch antropoloog van de Londense Goldsmith University vertelt in New York over de eerste 5000 jaar van schuld, het onderwerp van zijn laatste boek waarin hij laat zien dat er altijd anders tegen schuld aangekeken wordt. Als verplichting, als zonde, als aanjager voor economische groei en dan weer als onderdrukker van het volk. De complexiteit van schuld is lastig te vatten, omdat de mens geen rationeel wezen is. Om complexiteit in nieuwe economische formules te vatten, verrichten wetenschappers nu veel onderzoek. Voor dit onderzoek wordt ook geput uit inzichten van andere vakgebieden, zoals natuurkunde, wiskunde en ecologie. Ecoloog Marten Scheffer laat met zijn kantelpunttheorie zien dat deze inzichten uit de ecologie ook voor de economie gelden. Een kantelpunt is een situatie in een systeem waarbij de toestand abrupt overgaat van de ene naar de andere stabiele situatie: teruggaan naar de vorige is (bijna) niet mogelijk. Bij de Universiteit van Amsterdam en De Nederlandsche Bank gebruikt complexiteitseconoom Cars Hommes laboratoriumexperimenten om te komen tot nieuwe economische formules.
'De' economische wetenschappen, het lijkt wel alsof ze pas in de kinderschoenen staan. http://www.wetenschap24.nl/programmas/labyrint/labyrint-tv/2012/februari/15-02.html Interessant was het experiment van een bank die stabiel is bij een bepaald vermogenstotaal met een gewogen risico. Dan stijgt het vermogenstotaal waardoor de bank zijn stabiliteit verliest en kan omvallen en andere banken meesleept in haar val.

Volgens de eerste raming van het CBS kromp de Nederlandse economie in het vierde kwartaal van 2011 met een sterker dan voorziene 0,7 procent. Daarmee kwam de economische groei in het afgelopen jaar op 1,2 procent. De krimp in het vierde kwartaal is grotendeels toe te schrijven aan een verdere daling van de consumptie door huishoudens.

Ten opzichte van het voorafgaande kwartaal kromp de economie in het vierde kwartaal eveneens met 0,7 procent. In het derde kwartaal kromp de economie met 0,4 procent. Hiermee zit de Nederlandse economie volgens de gangbare definitie in een recessie. De consumptie door huishoudens was in het vierde kwartaal 1,8 procent lager dan een jaar eerder. Door het zachte weer verstookten huishoudens veel minder gas. Ook schaften zij minder meubelen en auto’s aan. De uitvoer van goederen en diensten was in het vierde kwartaal 0,4 procent hoger dan een jaar eerder. In 2010 groeide de uitvoer nog met dubbele cijfers, maar in 2011 vlakte de groei steeds verder af. De uitvoer van goederen van eigen bodem kromp in het vierde kwartaal zelfs met 2,3 procent. De groei van de investeringen vlakte in het vierde kwartaal af tot 2,9 procent, door een stagnatie bij onder andere machines en infrastructurele werken. Het CPB verwacht een milde vorm van een recessie, die in het 2e halfjaar zal omslaan naar economische groei. Het advies van het CPB is dat 'het begrotingstekort noopt tot bezuinigen, maar dat te hard saneren de recessie verergert'. Te harde ingrepen zal het consumentenvertrouwen en de huizenmarkt niet in beweging brengen. Ook de consumptie van de overheid zal door te snijden in de uitgaven een verdere krimp veroorzaken. Met de export gaat het ook al niet goed. De groei van de export bevindt zich in een dalende spiraal. De werkeloosheid is toegenomen naar 6% en onder jongeren naar 11,3%. Dus, Mark Rutte, met verstand van zaken gaan regeren. De basis is smal, vergeet dat niet. Het CDA wil hervormingen in de zorg, de woningmarkt en de sociale zekerheid. Maar Wilders zegt dat extra bezuinigingen en hervormingen slechts bespreekbaar zijn als er niet voor miljarden bezuinigd wordt op de ontwikkelingshulp. Hij benadrukt nog eens dat bij de onderhandelingen alles aan de orde kan komen, maar hij blijft erbij dat hij aan de beperking van de hypotheekrenteaftrek niets wil doen. De groeicijfers van het CPB komen op 1 maart, daarna trekken de politieke leiders van VVD, CDA en PPV zich drie weken terug voor begrotingsoverleg in het Catshuis. De vraag is of het kabinet zich gaat inzetten voor de emu-saldo van 3%, zoals het S&Gpact voorschrijft, de Brusselse norm, of dat het kabinet de toezegging aan Europees Commissaris Olli Rehn voor de begroting van 2013 wegschuift en zich houdt aan de Haagse afspraken zoals neergelegd in het regeer- en gedoogakkoord.

De Griekse economie is in het vierde kwartaal met 7 procent gekrompen ten opzichte van een jaar eerder. Dat heeft de regering van het land, dat al 5 jaar in een recessie zit, bekendgemaakt. Voor heel 2011 is de krimp herzien tot rond de 6 procent, vooral veroorzaakt door de draconische bezuinigingsmaatregelen van de overheid. Athene heeft de belastingen verhoogd en salarissen verlaagd in een poging om het financiële huishouden op orde te krijgen. Eerder ging Athene voor 2011 uit van een economische krimp van 5,5 procent. Dit jaar neemt het bruto binnenlands product (bbp) naar verwachting af met 2,8 procent. Maar of die optimistische aanname wordt gerealiseerd moet worden afgewacht.

Op de beurzen staan de Franse banken op verlies, na een waarschuwing van kredietbeoordelaar Moody's. Die noemt de vooruitzichten voor Frankrijk, Groot- Brittannië en Oostenrijk "negatief". Door die waarschuwing dreigen de drie landen hun AAA-status te verliezen. Dat is de hoogste waardering op het gebied van kredietwaardigheid. Frankrijk werd vorige maand al afgewaardeerd door kredietbeoordelaar Standard & Poor's. De beoordelaar wijst op de gevoeligheid van deze landen voor de "groeiende financiële en macro-economische risico's die voortvloeien uit de eurocrisis''. Ook de onzekerheid over de eurohervorming is reden om de status te verlagen.

Italië zakt van A2 naar A3, Spanje van A1 naar A3 en Portugal daalt van Ba2 naar Ba3. Ook de kleinere landen Slowakije, Slovenië en Malta zijn volgens Moody's minder kredietwaardig geworden. Slowakije en Slovenië komen uit op A2, Malta op A3.

Moody's neemt ook 114 Europese banken, waaronder het Nederlandse ING, onder de loep voor een mogelijke 'downgrade'. De reden is de Europese schuldencrisis. Naast ING gaat de organisatie grote bankconcerns als Deutsche Bank, Commerzbank, HSBC en BNP Paribas doorlichten. De internationale kredietbeoordelaar waarschuwde in januari al dat de kredietbeoordeling van verscheidene banken verlaagd zou kunnen worden, vooral in Europa. Volgens Moody's vormen de verzwakkende economische vooruitzichten in Europa een bedreiging voor ,,de uitvoering van de bezuinigingsmaatregelen en de structurele hervormingen die nodig zijn om te kunnen concurreren''.

China staat klaar om ,,een grotere bijdrage te leveren aan het oplossen van de Europese schuldproblemen''. Dat heeft de Chinese premier Wen Jiabao gezegd, nadat hij gesprekken had gevoerd met Europese politieke leiders. Concrete toezeggingen deed Wen niet. De premier had eerder al aangeven dat China, uit eigen belang, overweegt om Europa financieel te steunen. Europa is voor China een van de belangrijkste exportmarkten en een bron van technologieën. Wen hoopt daarom dat ,,de stabiliteit en welvaart behouden blijven''.

Het volume van de export vanuit Nederland was in december bijna 6 procent hoger dan een jaar eerder. Dat blijkt uit gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In de voorgaande maand was de export onveranderd, terwijl er in oktober sprake was van een krimp. De import nam in december met bijna 5 procent toe. De volumecijfers zijn gecorrigeerd voor werkdageffecten. December had in 2011 twee werkdagen minder dan in 2010. De waarde van de goederenuitvoer kwam in december uit op 34,5 miljard euro, 3 procent meer dan een jaar eerder. De invoerwaarde steeg met bijna 2 procent tot 30,2 miljard euro. Het handelsoverschot bedroeg daarmee 4,3 miljard euro.

De grootste ontwikkelde economieën in de wereld lijken het ergste van de economische crisis achter de rug hebben. Dat maakte de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), dat zich baseert op een index van leidende economische indicatoren bekend. Na maanden van slechte economische cijfers, lijkt er nu voorzichtig sprake te zijn van economisch herstel, onder leiding van de Verenigde Staten en Japan. Tegelijkertijd neemt de groei in China af, aldus de OESO. In de eurozone is de situatie stabieler aan het worden. In bijna de helft van de economieën van de eurozone ziet de OESO positieve ontwikkelingen.

De Japanse economie is vorig kwartaal 2,3 procent gekrompen op jaarbasis. Een zwakke export was hier debet aan. De export viel sterk terug door de zwakke vraag uit het buitenland, de sterke yen en overstromingen in Thailand. De overstromingen troffen veel leveranciers van Japanse fabrikanten. De krimp is heftiger dan analisten hadden verwacht en staat in scherp contrast met het voorgaande kwartaal. Toen werd een groei van 5,6% op jaarbasis genoteerd. Over geheel 2011 kromp de Japanse economie met 0,9 procent, aldus de Japanse regering maandag. Het jaar ervoor was dat nog 4,4 procent. De daling is veroorzaakt door verminderde consumptie, productie en zakelijke activiteiten als gevolg van de aardbeving en tsunami in maart.

Europese staatsobligaties zijn niet de ideale belegging voor langetermijnbeleggers als China Investment Corporation (CIC). Dat zegt het hoofd van dat staatsinvesteringsfonds, Lou Jiwei. CIC beschikt omgerekend over 309 miljard euro. ,,Alleen centrale banken met bepaalde verantwoordelijkheden kunnen investeren in bijvoorbeeld Italiaanse en Spaanse staatsobligaties. Voor commerciële partijen zoals ons is dat heel moeilijk'', aldus Lou. Hij wil zich met CIC met name richten op industriële en infrastructurele projecten. Het fonds kocht recent een belang in Thames Water, dat Londen van water voorziet. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken uit haar zorgen over de situatie in Europa. ,,De schuldenkwestie heeft een kritiek punt bereikt'', aldus woordvoerder Liu Weimin. ,,China zal aandringen op structurele hervormingen voor de lange termijn.''

De kandidatuur van Rome voor de Olympische Spelen in 2020 gaat niet door. De Italiaanse premier Monti vindt het in deze moeilijke economische tijd onverantwoord om zoveel geld uit te geven en weigert daarom de noodzakelijke ondersteuningsbrief te schrijven en te ondertekenen. Er is onvoldoende garantie dat de overheid de kosten kan dekken. Veel Italianen hebben opgelucht gereageerd, omdat ze niets in het financieel riskante avontuur zagen. Alleen Berlusconi’s partij PDL is teleurgesteld. De kosten voor de Spelen van 2020, die trouwens in 1960 voor het laatst in Rome waren, waren onduidelijk. Ramingen gingen uit van tussen de €5 en €10 miljard. Mogelijk zouden er in de loop van de tijd nog enkele miljarden bij zijn gekomen. Niet mals in een tijd waarin alle Italianen wordt gevraagd om de broekriem aan te halen.

BNP Paribas, de grootste bank van Frankrijk, heeft de nettowinst in het vierde kwartaal met 50,6 procent omlaag zien gaan door verliezen op Grieks staatspapier. Dat heeft het concern woensdag bekendgemaakt. BNP hield onder de streep 765 miljoen euro over, vergeleken met 1,55 miljard euro in dezelfde periode een jaar eerder. Het bankconcern moest in de afgelopen driemaandsperiode 567 miljoen euro afschrijven op zijn beleggingen in Griekse staatsobligaties. De omzet kwam in het vierde kwartaal uit op 9,69 miljard euro ten opzichte van 10,32 miljard het voorgaande jaar. Ondanks de winstval is het concern positief over 2012. ,,Het zakenbankieren ging behoorlijk goed aan het begin van het jaar. We zien een stabilisatie van de situatie in de eurozone'', aldus BNP-topman Jean-Laurent Bonnafe. Hij voorziet dat de economische groei in Europa zal vertragen maar denkt niet dat het continent in een recessie terechtkomt. Bonnafe denkt ook niet dat er meer moet worden afgeschreven op de Griekse staatsleningen dit jaar.

De Franse bank Société Générale (SocGen) heeft de nettowinst in het vierde kwartaal van 2011 met bijna 90% zien afnemen tot 100 miljoen euro. Dat maakte de op één na grootste bank van Frankrijk bekend. Het winstcijfer was slechter dan de markt had verwacht. De bank had last van verdere afschrijvingen op Griekse staatsleningen en andere effecten van de Europese schuldencrisis. De zakenbankdivisie leed daardoor een verlies van 482 miljoen euro. De omzet daalde met 12,4 procent tot 6 miljard euro. SocGen liet weten dat het net als zijn grotere Franse branchegenoot BNP Paribas 6 maanden te vroeg voldoet aan de hogere kapitaaleisen voor Europese banken.

Het belangrijkste risico voor beleggers in 2012 is een flinke recessie, waardoor de aandelenmarkten nog verder zakken. Volgens hoofd investeringen bij JP Morgan, Edmund Brandt, worden aandelen bijzonder aantrekkelijk wanneer een economische recessie namelijk wordt afgewend, zowel in vergelijking met obligaties als in historisch perspectief. De risico-indicatoren staan op extreme niveaus, wat in het verleden betrouwbare koopsignalen waren. De meeste kansen liggen volgens de bank in Amerika, Azië en andere opkomende markten. Europa is nog wel aantrekkelijk vanwege de lage waarderingen en het aantrekkelijke dividendrendement. Ondanks de onrust op zowel de financiële markt als macro-economisch front, ziet JP Morgan de hapering in de economie als een pauze in de economische cyclus. Signalen uit zowel de VS als China zijn hoopvol. De Europese recessie heeft een negatieve uitstraling op de wereldwijde economische groei. Daarom hoopt Brandt dat Europa een beetje vaart zet achter het oplossen van de eurocrisis. Het risico op het uiteenvallen van de eurozone is met de oplopende spanning in Griekenland groter dan ooit. JP Morgan blijft echter positief over een oplossing. De toewijding van de eurolanden aan de gezamenlijke munt moet niet worden onderschat. De chaos die gepaard zou gaan met het uiteenvallen van de euro werkt bovendien als een stok achter de deur om de schouders er onder te zetten. Dat gebeurt ook in Spanje en Italië. Met de aanstelling van nieuwe politiek leiders zijn de verhoudingen verbeterd en wordt eindelijk haast gemaakt met de hervormingen. De politieke besluitvorming tussen de verschillende eurolanden blijft echter een uiterst langzaam proces. Dat maakt het aanpassen van het meest recent gesloten fiscaal verdrag een heikel punt, terwijl er inhoudelijk volgens JP Morgan nog wel wat op aan te merken is. Zo is de discussie over hoe het concurrentievermogen van de eurozone vergroot moet worden nog niet op gang gekomen. Dat is juist cruciaal om een crisis in de toekomst te voorkomen. Ook blijft JP Morgan een voorstander van de uitgifte van Europese obligaties, hoe zeer de Duitse bondskanselier Merkel ook dwars ligt. Gelukkig zou ik willen zeggen.

Staatsbank ABN Amro gaat het kantorennetwerk de komende jaren flink op de schop nemen. Van de grofweg 460 kantoren nu worden er dit jaar zo’n zestig gesloten en ergens in 2015 zullen er nog zo’n 300 over zijn, schat ABN Amro-directeur Particulieren Paulus de Wilt. Toch is de ontwikkeling voor klanten per saldo positief, zegt hij. Immers, u hoeft ook niet meer naar de bank als u dat niet wilt, want de bank komt naar u! Voor het eerst maakt ABN Amro zijn dienstverleningsambities aan particulieren voor de komende paar jaar bekend. Ja, er zullen kantoren sluiten. Maar nee, dat gaat niet ten koste van de dienstverlening aan de klant, belooft De Wilt. De vraag is dus: hoe kan dat met minder kantoren? Het antwoord is drieledig: maximale digitale dienstverlening, spreiding van financieel adviseurs over het land en zelfs bezoek op locatie naar keuze van de klant.

Enkele korte berichten: Wegener gaat dit jaar 10% van het personeel ontslaan en verzet de bakens;

De economische malaise in de eurozone zet de resultaten van uitzendconcern Randstad onder druk. Het bedrijf zag de groei in Europa in het vierde kwartaal van vorig jaar afnemen en die trend zette door in januari. De op een na grootste uitzender ter wereld wordt gezien als een belangrijke graadmeters voor de economie. In tijden van herstel trekt de vraag naar uitzendkrachten aan omdat bedrijven meer behoefte hebben aan flexibel personeel. Bij economische tegenwind kan die vraag echter snel wegvallen. In het laatste kwartaal van vorig jaar zag Randstad de groei op de Europese markt geleidelijk afnemen. In Frankrijk werd nog een omzetgroei geboekt, maar in Groot-Brittannië, België en Spanje namen de opbrengsten af. Op de Nederlandse markt bleef de omzet steken op het niveau van het vierde kwartaal van 2010. In januari nam de gemiddelde groei per werkdag zowel in Frankrijk als in Nederland af.

Slotstand indices week 2012/7: AEX 327,93; BEL 20 2280,80; CAC 40 3439,62; DAX 30 6848,03; FTSE 100 5905,07; SMI 6237,69; DJIA 12949,87; Nasdaq 100 2584,24; Nikkei 9384,17; Hang Seng 21491,62; All Ords 4273,30; € $1,3148, goud $1723,80. 

Dit bericht is geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink.