UPDATE16102011/68

De Belgische premier Yves Leterme noemde maandag de ontmanteling en gedeeltelijke nationalisatie van Dexia 'de best mogelijke oplossing' voor België. Kleine aandeelhouders zijn het niet in alles met hem eens. Zij vrezen benadeeld te worden tegenover de grootaandeelhouders. Leterme zal de komende weken veel moeten gladstrijken. De grootaandeelhouders, waaronder de gemeenten, de drie gewesten en de vakbondscoöperatie Arco, lijken allemaal te profiteren van waarborgen van de Belgische federale overheid, waardoor zij hun verliezen kunnen beperken. 'We moeten dat bekijken, maar als zij die krijgen, moet iedereen die krijgen', zegt Charles Demoulin van Deminor, die de belangen van minderheidsbeleggers behartigt. Maandagmiddag werd de handel in het aandeel Dexia weer geopend op de beurs van Brussel. Bij de opening noteerde het aandeel circa 46% lager, uiteindelijk werd gesloten op een min van 4,7% op € 0,81. Dinsdagmorgen hield die koers stand. Maar nog even over kostenbeheersing gesproken: sinds de Fransman Pierre Mariani, 3 jaar geleden, directeur werd bij Dexia, heeft hij in het peperdure Brusselse hotel Amigo geslapen. Het kostte Dexia €545 per nacht dat hij daar daadwerkelijk sliep. Bij zijn aanstelling als gedelegeerd bestuurder werd Mariana een appartement aangeraden, maar de Fransman koos voor Amigo. Fitch verlaagt kredietwaardigheid van A+ naar A. De vraag is of Dexia nog wel een A-status waard is.

Er wordt een verschrikkelijke denkfout gemaakt door de Belgische premier ad-interim Yves Leterme door de rekening van de herstructurering, voor rekening en risico te brengen aan volstrekt, aan het debacle, onschuldige Belgische burgers. Dexia heeft veel te grote risico's genomen in de beleggingsportefeuille en als je dan zou denken Dexia zou dat zelf moeten oplossen door obligaties om te zetten in aandelen Dexia, die zitten er helemaal naast. De verantwoordelijkheid voor de enorme chaos die bij Dexia is ontstaan kan niet meer genomen worden door de Raad van Bestuur, die weten het ook niet meer, maar wie dan wel? Wat heeft de toezichthouder al die jaren gedaan? Toegekeken, ingegrepen maar onvoldoende? Wat heeft de minister van Financiën in eerdere fases gedaan? Op Europa gewacht of die de helpende hand zouden toesteken? De Frans-Belgische groep Dexia wist al veel eerder dat ze in acute liquiditeitsnood kon komen door de financiële crisis, maar ze deden niets met die informatie. Niemand legt verantwoording af over zijn verantwoordelijkheid in dit dossier. Leterme blijft benadrukken dat hij heeft gehandeld in het belang van de Belgische spaarders. Maar hoe groot is de prijs die de Belgische bevolking daarvoor moet gaan betalen? Genoemd wordt een bedrag van €5000 per Belg, maar ik hou er rekening mee dat dat bedrag zal stijgen, door te positieve aannames. Het is een illusie te denken dat het noodfonds de eurolanden uit de brand helpt. De EFSF kan nooit functioneren, zegt prof. Paul de Grauwe bij RTLZ. Het fonds is te klein en alle 17 eurolanden hebben een vetorecht. Dat gaat nooit soepel werken. Als Italië in de problemen zou geraken kun je met die €400 mrd niks beginnen. Het is een doodgeboren kindje. Ook prof. Harald Benink is kritisch gestemd: de miljarden voor Dexia zijn nog maar het begin. De buffers moeten omhoog waardoor veel meer banken ondersteuning nodig hebben. Burgers zullen daar niet blij mee zijn want die 2e steunronde gaat parallel lopen met bezuinigingsronden om de overheidsfinanciën weer op orde te krijgen. In Nederland is dat het €18 mrd project. Als het consumentenvertrouwen niet verbetert blijft de hand op de knip. Daardoor daalt de koopkracht en daalt de economische groei. Bij een bnp van €600 mrd betekent dat dat we €12 mrd mislopen. En als we dan naar die €18 mrd kijken schieten we er niets mee op. Misschien is er wel sprake van een negatieve ontwikkeling. Lezer, u weet toch nog wel: in de Miljoenennota ging de Jager uit van een begrotingstekort voor 2011 van 4,2% van het bbp, maar vorige week meldde het CBS dat het begrotingstekort over het 1e halfjaar 2011 5% bedraagt. Het tekort per dag was geïndiceerd op €50 mln, in 2010 was dat nog €100 mln en nu blijkt dat de opgave van de Jager dat het dit jaar zou dalen naar €70 mln, maar dit cijfer moet worden gecorrigeerd naar €90 mln. Wel bezuinigen maar geen resultaat: de staatsschuld bedraagt €391 mrd en dat bedrag zal alleen maar verder stijgen. Waar zijn we dan mee bezig? We zitten dik in de shit en wat gaat Europa ons kosten en opleveren?

Ik kom nog even terug over wat ik in UPDATE10102011/67 heb geschreven over de minitop afgelopen zondag in Berlijn. Sarkouzy heeft op de afsluitende persconferentie gezegd dat voor het einde van deze maand er een oplossing moet zijn voor het Griekse probleem en voor de euro-crisis. Dat is een stevige uitspraak als die gedaan wordt op een moment dat nog altijd niemand weet hoe de crisis opgelost moet gaan worden en 17 parlementen dat plan, wat er dus nog niet is, nog goed moeten keuren. De beide Europese leiders gaan daar samen hun schouders onder zetten. Ze beweren dat ze het over alle onderwerpen eens zijn. En dat alles in drie weken tijd. Bij Pauw & Witteman zei Barbara Baarsma, hoogleraar economie aan de Universiteit van Amsterdam, daarover dat deze uitspraak 'volstrekte flauwekul' is. Waar ze in 2 jaar niet in zijn geslaagd gaan ze in 20 dagen samen even bekokstoven. Uiterst ongeloofwaardig. Er is een groot verschil van mening over de aanpak van de eurocrisis en de herkapitalisatie van de banken. Sarkouzy wil daar het euro-noodfonds voor gebruiken en de belastingbetalers uit de 17 eurolanden daarmee opschepen. Dus de muntunie (17 landen waarvan 8 landen financieel te zwak zijn om daaraan te kunnen bijdragen) moet de Franse banken redden. Merkel is van oordeel dat de banken die steun nodig hebben eerst zelf aan zet zijn: door een aandelen-emissie, door obligaties om te gaan zetten in aandelen, door onderdelen te gaan verkopen, door hervormingen, door fusies, eventueel sterfhuisconstructies in te richten, kortom de banken moeten eerst zelf aan het werk en pas daarna, als alles in het werk is gesteld om de bank gezond te maken, pas bij de politiek aankloppen. Waarschijnlijk zit Nederland 'figuurlijk' gezien in het achterland van Duitsland. Merkel en Sarkouzy streven er naar dat Europa, op zo kort mogelijke termijn, weer een krachtige uitstraling moet krijgen, maar de werkelijkheid is heel anders. De eurozone kampt met een falend overheidsbeleid, die een politieke crisis heeft veroorzaakt. Het valt moeilijk uit te leggen aan kiezers dat de eurotop een land dat > een decennium lang een valse voorstelling van financiële zaken heeft gegeven de helft van zijn schuld krijgt kwijtgescholden. De trojka adviseert aan het IMF, de ECB en de EU Griekenland de 6e tranche van de noodhulp ad €8 mrd volgende maand uit te keren. Niet dat Griekenland aan de opgelegde doelstellingen dit jaar zal voldoen, maar op grond van de aanname dat 90% van de banken 21% van hun vorderingen op Grieks papier zullen afschrijven. in feite moet de private sector 60% afstempelen. De marktwaarde is gedaald van pari naar 40%. Griekenland moet aanvullende maatregelen nemen om de doelstellingen voor de jaren daarna te gaan halen. 'De recessie zal veel dieper zijn dan was verwacht in juni en herstel wordt nu pas verwacht vanaf 2013 en verder', aldus de trojka. Volgens de experts zijn er nog geen signalen dat het investeringsklimaat in het Zuid-Europese land is verbeterd, noch het niveau van investeringen. Het privatiseren van staatsbedrijven gaat minder voortvarend dan gehoopt. De inkomsten daarvan zullen dit jaar lager zijn dan verwacht, maar de Griekse regering houdt vast aan de doelstelling om aan het einde van 2014 voor een bedrag van 35 miljard euro staatsbedrijven te hebben afgestoten. Het succes van alle hervormingen hangt bovendien af van de steun uit de private sector (banken en andere financiële instellingen). Nederland stelt voorwaarden aan de invoering van een groter Europees noodfonds 'waarover niet valt te onderhandelen'. Dat stelt minister van Financiën Jan Kees de Jager. Als een land steun vraagt van het noodfonds dan moeten er in alle gevallen voorwaarden tegenover staan. Ook al willen landen alleen maar hun banken herkapitaliseren.' Dat soort landen zouden dan bijvoorbeeld hun financiële sector moeten hervormen, maar ook niet al te zware bezuinigingsmaatregelen moeten doorvoeren als Portugal, Ierland en Griekenland. Dit soort eisen zullen waarschijnlijk op tegenstand stuiten van bijvoorbeeld Frankrijk, een belangrijke speler in de eurozone. De Eerste Kamer wil dat minister Jan Kees de Jager (Financiën) in een brief beter onderbouwt waarom de Senaat met spoed moet beslissen over de versterking van het Europese noodfonds voor de euro. De Jager wilde dinsdag 'hom of kuit' horen van de Senaat. Het is geen officiële aankondiging maar de European Banking Authority (EBA) bereidt de 3e stresstest voor voor Europese banken, die voor een belangrijk aantal banken te zwaar zal blijken te zijn. Dat kan betekenen een herstructurering dan wel een herkapitalisatie. Ik hou er rekening dat een aantal zwakke banken uit de arena zullen verdwijnen. De EBA zou gaan rekenen met een kapitaalratio (core tier 1) van tenminste 7%. In juli werd nog gerekend met 5%. Ik adviseer nog zwaardere buffers aan te houden en kom dan voor banken op 8%, systeembanken op 10% en zakenbanken op 12%. De EBA kondigt aan dat de kapitaaleis voor banken wordt verhoogd van 7% naar 9%. Eindelijk wordt men wakker! Maar de banken zijn daar zwaar op tegen. S&P heeft de kredietwaardigheid voor de lange termijn van BNP Paribas verlaagd van AA- naar A-. Het is opnieuw een signaal dat de Griekse crisis Europa's financiële industrie begint te besmetten. Papandreou laat dit weekend ook nog van zich horen: Europa moet de schuldencrisis, waaronder het Griekse drama, gezamenlijk en vastberaden oplossen. Er moet resoluut gehandeld gaan worden zodat Griekenland en Europa veilig uit de crisis kunnen komen. Wij, Grieken, zullen alles doen om dat te bereiken als Europa ons het geld daarvoor maar geeft/schenkt. De ministers van Financiën van de G20 landen, in vergadering bijeen, zegt over de euro-crisis: maar als de financiering wordt geboden aan landen als Italië en Spanje als voorzorgsmaatregel dan zouden ze besmetting van de schuldencrisis kunnen stoppen. De roep om meer financiering vanuit het IMF weerspiegelt ook de vrees dat Europa niet in staat zal zijn een steunpakket te vormen dat snel genoeg en groot genoeg is om besmetting te voorkomen. "Als Spanje of Italië in de problemen komt, zal het IMF niet aan de vraag naar geld kunnen voldoen".

Werkeloosheid in de 34 OESO-landen in augustus blijft stabiel op 8,2% van de beroepsbevolking. Ook de werkloosheid in de eurozone bleef met 10 procent onveranderd op maandbasis. Het aantal werklozen in de 17 landen met de euro schommelt al bijna een jaar rond dat niveau. Australië kende in augustus de sterkste stijging binnen de OESO, met 0,2 procentpunt naar 5,3 procent. De daling was het sterkst in Japan, met 0,4 procent naar 4,3 procent. In Ierland (14,6 procent), Portugal (12,3 procent), Slowakije (13,4 procent) en Spanje (21,2 procent) bleef de werkloosheid hoog.

De Europese schuldencrisis heeft een „systematische dimensie” bereikt en de zorgen over de staatsschulden zijn van kleine economieën verschoven naar grotere landen. Dat zei scheidend president van de Europese Centrale Bank Jean-Claude Trichet in het EP. Het financiële systeem is volgens hem in gevaar. „De situatie is verslechterd door het opdrogen van de kredietmarkt. De hoge mate van verweving van het Europese financiële systeem heeft geleid tot een snelle stijging van de kans op besmetting. De financiële stabiliteit loopt gevaar in de gehele Europese Unie en ook de reële economie in Europa en daarbuiten wordt geraakt”. Uit cijfers van de ECB blijkt dat banken ervoor blijven kiezen om geld bij de centrale bank te stallen in plaats van het onderling uit te lenen. Maandag kwam er bij het 24-uursloket van de ECB 269,2 miljard euro binnen, het hoogste bedrag sinds juni vorig jaar. De RABO neemt 20% daarvan voor haar rekening. Trichet riep op tot een snelle en beslissende aanpak van de crisis door nationale overheden en Europese instanties. „De situatie wordt alleen maar slechter bij verdere vertraging.” Trichet staat aan het hoofd van de European Systemic Risk Board (ESRB), een onafhankelijk orgaan van de EU dat toezicht houdt op het financiële systeem. In die hoedanigheid zei de Fransman dat herkapitalisatie van de Europese banken noodzakelijk is. „De mogelijkheid om vanuit het EFSF geld te lenen aan overheden voor de herkapitalisatie kan hier ten goede komen”, aldus Trichet. Hij pleitte er ook voor dat Europa als eerste de nieuwe bankregels, het zogeheten Basel III-akkoord, volledig implementeert. In dat akkoord is onder meer vastgelegd dat banken hogere kapitaalbuffers moeten aanhouden.

Het veranderen van de beleggingsvoorwaarden rond Europees staatspapier maakt dat Europa er voor beleggers uitziet als een ,,erg riskante regio'' om in te investeren. Dat zegt de Duitse bestuurder van de ECB, Jürgen Stark, in het NRC Handelsblad.

“Overheden moeten hun verplichtingen nakomen, net als anderen. Ze kunnen niet zomaar tegen beleggers zeggen: wij veranderen jullie contracten. Dat fundamentele principe hebben ze geschonden’’, aldus Stark, die vorige maand zijn voortijdige vertrek aankondigde als hoofdeconoom van de ECB. De ECB stelde eerder deze week al dat een gedwongen bijdrage van private investeerders aan de financiële reddingsoperaties voor eurolanden de eurozone verder in de problemen kan brengen. Een gedwongen afschrijving heeft volgens de centrale bank direct grote negatieve gevolgen voor de Europese banken. Stark vindt dat beleidsmakers doortastender moeten optreden. ,,Tegelijkertijd weten ze niet hoe ze het helder moeten uitleggen. Het gevolg is dat Europese politici de publieke opinie volgen, in plaats van haar te leiden'', stelt de bestuurder.

150 Nederlandse pensioenfondsen staan er slecht voor. Zij moeten de premie verhogen of de uitkeringen verlagen. Zeker 1,5 miljoen pensioendeelnemers gaan dat in hun portemonnee voelen, schrijft het NRC. De beslissing om te korten of te verhogen wordt in het voorjaar van 2012 genomen. Ook in 2008 kwamen de fondsen al in de problemen. Men hoopte toen dat de fondsen na het einde van de economische crisis zich wel weer zouden herstellen. Maar veel fondsen voldoen niet aan hun eigen herstelplannen. Toezichthouder DNB moet volgens de krant ditmaal wel ingrijpen.

Slotstanden 11 oktober 2011: AEX 292,88 -0,16%, CAC 40 3153,52 -0,25%, DAX 30 5865,01 -0,3%, FTSE 100 5395,70 –,06%, BEL 20 2164,81 -0,68%, Suisse Market 5732,19 -0,24%, DJIA 11416,30 -0,15%, Nasdaq 100 2294,92 +0,71%. € $1,3626, goud $1662,30

'Captains of industry' vrezen voor een verdere verslechtering van de economische situatie in Nederland. Grote Brabantse industriële ondernemingen hebben om die reden in een brief minister Maxime Verhagen van Economische Zaken gevraagd snel anticrisismaatregelen te nemen zodra de economische situatie in Nederland dat vereist. Daarmee wordt de bezorgdheid van topmanagers van onder meer Philips, VDL Groep, ASML, DAF, NXP, FEI en NTS overgebracht. De industriëlen pleiten bij de minister voor de oprichting van een gezamenlijke taskforce crisisbeheersing. Daarin zouden ambtenaren van diverse ministeries en specialisten van de kennisintensieve maakindustrie in Brabant zitting moeten nemen. Maatregelen kunnen snel genomen worden als de situatie daarom vraagt. De industriëlen denken onder meer aan herinvoering van deeltijd-WW en de regeling voor kenniswerkers gericht op het behoud van onderzoek en ontwikkeling. Ook op het gebied van exportgaranties en exportkredietverzekeringen zou Verhagen snel kunnen interveniëren, menen de captains of industry. Deze maatregelen hebben tijdens de crisis van 2009 tot bevredigende resultaten geleid. dat is waar maar het heeft de Staat ook een vermogen gekost waardoor we nu €18 mrd moeten bezuinigen.

De Nederlandse export is in augustus met nog geen 4 procent gegroeid ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar. In de twee voorgaande maanden was de groei van het exportvolume nog ruim 5 procent. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De waarde van de goederenuitvoer kwam uit op 32,7 miljard euro, een stijging van 11 procent ten opzichte van vorig jaar. De import groeide in augustus met bijna 5 procent, een stuk hoger dan in juli. De waarde van de invoer steeg met 13 procent tot 29,8 miljard euro, aldus het CBS. Het handelsoverschot bedroeg daarmee 3 miljard euro. Dat is 100 miljoen lager dan in augustus 2010. De waarde van de import en export van grondstoffen en minerale brandstoffen nam door de hogere olieprijs fors toe. Ook de waarde van voeding en dranken ging omhoog. De waarde van de handel met EU-landen nam veel harder toe dan die met landen buiten de Europese Unie.

Ze worden dagelijks geplaagd door de protesten van de Occupy Wall Street-beweging, maar voor de door de betogers steevast als ’Fat Cats’ neergezette werknemers op Wall Street lijkt de party over. Volgens de thesaurier van New York, Thomas DiNapoli, verliest Wall Street voor het einde van volgend jaar 10.000 banen. Tussen april en augustus dit jaar werden er al 4000 banen op Wall Street geschrapt. Sinds 2008 zijn er in zo’n beetje de beroemdste straat van New York al 32.000 banen verdwenen. In zijn gepubliceerde rapport is DiNapoli somber: „Het ziet ernaar uit dat de winsten scherp zullen dalen, er meer banen verloren gaan en dat de bonussen lager uit zullen vallen dan vorig jaar.” De zorgen om de crisis in Europa en de enorme staatsschuld van de VS hebben hun uitwerking niet gemist op Wall Street. Een Amerikaanse zakenbank als Goldman Sachs verwacht lagere winsten. De geplaagde Bank of America heeft al aangekondigd door het hele land 30.000 banen te schrappen. Dat de bonussen lager zullen uitvallen is ook duidelijk voor Kathryn Wylde, de president van Partnership voor New York, een groep van ceo’s. „De banken waarmee ik praat hebben het over belangrijke besparingen op compensatie.” Veel medelijden met de werknemers in de financiële sector is ook weer overdreven constateert de thesaurier. Uit zijn cijfers blijkt dat men in Wall Street gemiddeld zes keer zo veel verdient als elders in de privésector. Dat verschil was niet altijd zo groot: in 1981 verdiende men in Wall Street slechts twee keer zo veel als elders. Een niet florerende city is ook een tegenvaller voor de stad New York, die via belastingen profiteert van Wall Street. De financiële sector zal nu 7% van het budget dekken, voorheen lag dat rond de 13%. In 2010 haalde de stad zo $27,6 miljard op, dat was 18% minder dan voorheen. Voor 2011 zijn de verwachtingen nog lager. Volgens Wylde vergeten de demonstranten dat als het goed gaat met Wall Street het ook goed gaat met New York. „Wall Street wordt afgeschilderd als de schurk van de economie, maar de industrie is van vitaal belang voor economische groei in de toekomst.”

De Occupy manifestatie gistermiddag op het Beursplein. Ik was er en heb er ook het journaal mee gehaald. Tien seconden van het interview van 5 minuten dat ze hebben afgenomen. Gemiddeld waren er 's middags 1400 demonstranten. In totaal hebben wel 2000 mensen de manifestatie bezocht. De betogers stellen banken en investeerders die ongeremd winst najagen verantwoordelijkheid voor de economische crisis. Ze verwijten politici onvoldoende toezicht te houden op de financiële sector. De politiek moet een einde maken aan de hebzucht en het grote graaien, vinden de demonstranten. Is de hebzucht een exclusieve ontwikkeling die volledig los staat van de lange golftheorie van Kondratieff. Nee, iedere lange economische golf eindigt met het grote graaien. Zodra, na een jaar of zestig, het einde zich aankondigt wordt geprobeerd de zakken nog zo optimaal mogelijk te vullen. Dat hoort bij het spel. Ik praat het niet goed, ik veroordeel het zelfs, maar het gebeurt wel en steeds weer. We kennen het begrip hebzucht al uit het Oude Testament. Zodra de lente zijn entree maakt als start van een nieuw lange golf, is het weg. Dan beginnen we met een schone lei en dat is goed. Voor die tijd moet er nog een grote opruimbeurt plaatsvinden waarin, onontkoombaar, de financiën opgeschoond moeten worden. Het hele monetaire systeem moet op de schop, maar de huidige generatie politici en monetaire autoriteiten ijveren nog altijd om het hele financiële systeem mee te nemen naar de volgende lange golf van Kondratieff. Dat is een illusie, die niet bewaarheid mag worden. Hoe hard het ook klinkt, hoeveel au het ook gaat doen, die grote schoonmaak moet worden uitgevoerd en daarbij moet 'bad' money worden vernietigd. Het is absoluut niet prettig, zelfs heel pijnlijk, maar als de volgende generatie de teugels gaat overnemen moet er schoon schip gemaakt zijn. In wat foldermateriaal dat ik op de Occupy kreeg aangereikt las ik dat 1% van de wereldbevolking 40% van alle rijkdommen in handen heeft, dat 34 iedere dag 34.000 kinderen sterven aan ondervoeding en ziektes en dat de helft van de wereldbevolking moet leven van minder dan 1 dollar per dag. Dat allemaal omdat 'kapitalisme' een dynamisch proces is dat alles wat op zijn weg komt, verslindt, onze planeet ziet als een voorraad grondstoffen waaraan geld verdiend kan worden en haar uiteindelijk uitgewoond achterlaat, waarna het systeem instort.

De aandelenbeurzen reageren enthousiast op de uitspraken van het duo Merkouzy voor een oplossing van de eurocrisis op 23 oktober a.s. Ik vind dat veel te voorbarig, want voorlopig is er nog helemaal niks, wat duidt op een oplossing. Want ook al krijgt Griekenland volgende maand de worst van €8 mrd, die de trojka de Grieken heeft voorgehouden, dan is daarmee het Griekse drama niet opgelost. Alleen heeft Merkouzy tijd gewonnen, tijd dat veel geld kost. In dit dossier heeft zich gisteren een onverwachte ontwikkeling voorgedaan. Hoe durft Papandreou? Europa helpt de Grieken om uiteindelijk zover te komen dat ze, later, orde op zaken kunnen zetten. En dan dit. Het geeft mij het gevoel dat we een Trojaans paard hebben binnengehaald. Wij regelen dat 90% van de private sector (banken en andere financiële instellingen) 21% van hun Grieks papier gaan kwijtschelden en dan komt Papandreou met de mededeling dat het in Griekenland niet zo loopt als de trojka had afgedwongen, vanwege externe ontwikkelingen, en dan moeten de banken nog maar een extra geste doen door meer vorderingen kwijt te gaan schelden: geen 21% maar liever tussen de 30 en 50%. Hoe durft Papandreou! Griekenland onderhandelt met de eurolanden over de verlichting van de schuldenlast van het land. Dat zei de Griekse premier George Papandreou tijdens een zitting van het Griekse kabinet. ,,We onderhandelen op alle mogelijke manieren om de schuld te verlichten. Dat is waar het grootste probleem zit'', stelde Papandreou, zonder op details in te gaan. Europese ambtenaren zeggen dat wordt overwogen de bijdrage van private investeerders aan de steunoperatie voor Griekenland te vergroten. Daarbij zouden banken en andere investeerders bereid moeten zijn om 30 tot 50 procent op hun Griekse bezittingen af te schrijven. In de huidige plannen wordt de investeerders gevraagd een verlies van 21 procent te nemen. De nieuwe onderhandelingen zouden het gevolg zijn van de tegenvallende ontwikkelingen in Griekenland. De economische recessie is er dieper en langduriger dan eerder werd voorspeld, waardoor het moeilijker wordt voor de Griekse regering om de staatsschuld tot een houdbaar niveau terug te dringen. De ambtenaren benadrukken dat er nog geen beslissingen zijn genomen. ,,Alles staat nog open en we moeten afwachten wat de reactie van de private investeerders zal zijn''. ,,We mikken vooralsnog op een vrijwillige bijdrage, omdat veel mensen vinden dat we het risico op een volledige wanbetaling moeten vermijden.'' De ECB zegt daarover dat een gedwongen bijdrage van private investeerders aan de financiële reddingsoperaties voor eurolanden kan de eurozone verder in de problemen brengen. Een gedwongen afschrijving heeft volgens de centrale bank direct grote negatieve gevolgen voor de Europese banken. Die hebben daardoor waarschijnlijk meer kapitaal nodig, wat in sommige gevallen door overheden beschikbaar moet worden gesteld. Die steun drukt weer op de toch al hoge tekorten, wat weer ten koste kan gaan van de kredietbeoordeling van die landen. De ECB waarschuwt verder dat het vooruitzicht dat eurolanden hun verplichtingen wellicht niet nakomen internationale investeerders kan afschrikken. Private investeerders zijn niet bereid om grotere verliezen op hun beleggingen in Griekse staatsleningen te accepteren. Als ze dat wel moeten, zullen veel van de beleggers mogelijk ook staatsobligaties van andere landen van de hand doen waardoor de stabiliteit van de euro in gevaar komt. Daarvoor waarschuwde Charles Dallara, directeur van het Institute of International Finance (IIF). Het IIF is een koepelorganisatie die meer dan 375 banken vertegenwoordigt. Dallara wil dat regeringsleiders zich houden aan eerdere afspraken over een Europese reddingsplan. In juli was overeengekomen dat banken een verlies krijgen te verwerken van 21 procent op hun Griekse bezittingen.

Prof Tissen schrijft in zijn column van vandaag dat het onjuist is om te denken dat Europa een politieke puinhoop is. Wie denkt dat puinhoop wel mee zal vallen verwijs ik naar zijn column van vorige week waarin hij een beschouwing geeft waarin hij ingaat op een naderende depressie die in sociaal-maatschappelijk inzicht de overtreffende trap zal blijken te zijn van de Groote Depressie van de 30er jaaren: http://www.rtl.nl/components/financien/rtlz/redactie/column/tissen/2011/articles/Erger-dan-1929.xml

De Miljoenennota 2012 kritisch bekeken. Inkomsten overheid €244 mrd, uitgaven €257 mrd. Rente op de staatsschuld gemiddeld 4%. Groei bbp van 1,5% dit jaar naar 1,0% volgend jaar. Werkeloosheid stijgt van gemiddeld 365.000 naar 375.000. De emu schuld (staatsschuld) stijgt van €64,6 naar €65,6 mrd en het emu saldo (begrotingstekort) daalt van -4,52% dit jaar naar 2,9% volgend jaar. Inflatie daalt van 2,25% naar 2%. Koopkrachtverlies blijft gemiddeld op 1% staan. Contractlonen stijgen van 1,5% naar gemiddeld 2%. Pensioen index daalt van 0,1% naar 0%. Op de sociale werkplaatsen verdwijnen volgend jaar 30.000 arbeidsplaatsen. Ik kan mij niet onttrekken aan de gedachte dat er cijfers zijn gemanipuleerd. In ieder geval hier en daar veel gunstiger zijn voorgesteld dan dat ze zullen worden. De koopkracht daalt gemiddeld met slechts met 1% volgend jaar. De laatste berekeningen gaan van een veel groter koopkrachtverlies uit. Het netto inkomen van de middeninkomens daalt met 3,5-5%, gepensioneerden zien hun koopkrachtverlies oplopen tot 540 euro per jaar. Dat kan wel oplopen tot tussen de 5 tot 10%. Voor het vierde jaar op rij dreigen de grote pensioenfondsen de pensioenen te bevriezen, waardoor 1,6 miljoen gepensioneerden hun inkomen 6 tot 7 procent zien dalen. Dat heeft de Volkskrant berekend. De krant bekeek de gevolgen van de bevriezing van de pensioenen door de vijf grootste fondsen: ABP, Zorg & Welzijn, BPFBouw, PME en PMT. Eind volgende maand besluiten de meeste pensioenfondsen over de indexatie van de pensioenen. Per 1 januari 2013 kunnen pensioenfondsen overgaan tot afstempeling van pensioenrechten met, geschat, tussen de 5 en 10%. Er moeten ook vraagtekens worden gezet bij de ontwikkeling van het begrotingstekort. Over het eerste halfjaar was het tekort 5%, hoe komen we dan tot een jaarmiddelde van 4,2%. Dit jaar en ook volgend jaar blijft Nederland de emu-norm van 3% overschrijden.

De Duitse economie groeit volgend jaar nauwelijks meer. Vooraanstaande onderzoeksinstituten hebben hun verwachtingen voor volgend jaar fors naar beneden bijgesteld. Zij verwachten nu een groei van 0,8 procent. 6 maanden geleden werd nog uitgegaan van 2,0 procent groei in 2012. De groei in het tweede kwartaal was onder meer te danken aan hogere consumentenuitgaven. De Europese schuldencrisis en de wereldwijde verslechtering van de economische vooruitzichten zijn de voornaamste oorzaken, stellen de instituten in een rapport. ,,Medio 2011 verslechterden de vooruitzichten voor de wereldeconomie sterk. In Europa verbreedt de schuldencrisis zich tot een bankencrisis. Dit raakt de Duitse economie steeds meer.'' Volgens de onderzoeksinstituten heeft de toenemende onzekerheid een negatieve invloed op de binnenlandse vraag. De export draagt ook niet meer bij aan de groei doordat de handelspartners van Duitsland het moeilijk hebben.

Een zogeheten 'haircut', een besluit om een deel van de Europese overheidsschulden niet terug te betalen aan obligatiehouders, in combinatie met eisen aan banken om het kapitaal te verhogen, kan leiden tot een nieuwe kredietcrisis. Daarvoor waarschuwt de Deutsche Banktopman Josef Ackermann. Het kwijtschelden van schulden en de strengere kapitaaleisen zullen banken dwingen om terughoudend te zijn met het verstrekken van kredieten. ,,We moeten de juiste balans zien te vinden tussen strengere regels voor de financiële sector en de gevolgen daarvan voor de gehele economie''. Volgens de topman ligt de sleutel voor de oplossing van de schuldencrisis bij de overheden. Zij moeten ervoor zorgen dat het vertrouwen terugkeert bij beleggers. De opmerkingen van de gezaghebbende bankdirecteur komen op een moment dat de groei op veel van de exportmarkten van Duitsland begint te vertragen. Omdat de Duitse economie er nog goed voorstaat, hoeft Deutsche Bank de criteria om leningen te verstrekken aan bedrijven nog niet aan te scherpen.

In heel Nederland dreigt een golf van huisuitzettingen en gedwongen verkopen van woningen, schrijft het Parool. De banken zitten met 20.000 woningen waarvan de eigenaar grote achterstanden heeft bij de hypotheekbetalingen. Deze huizen worden nog niet gedwongen geveild omdat banken bang zijn voor hun imago en geen zin hebben om 50.000 euro verlies per huis te incasseren. Dat is het gemiddelde bedrag dat een woning te weinig opbrengt bij een executieveiling. De komende maanden moeten zo op grond van Europese regels kiezen: de hypotheeklening afschrijven of de huizen toch laten veilen. De banken zullen bij gedwongen veiling in totaal 1 miljard euro aan verlies moeten afboeken.

Het Franse supermarktbedrijf Carrefour heeft het onverminderd zwaar met de tegenvallende economische omstandigheden in Europa. Het concern verlaagde voor de tweede keer dit jaar de doelstelling voor 2011. Carrefour gaat er nu van uit dat de operationele winst dit jaar met 15 tot 20 procent daalt. Eind augustus waarschuwde het voor een afname met 15 procent. Eerder mikte Carrefour nog op een groei van de operationele winst dit jaar. 's Werelds op een na grootste detailhandelaar meldt verder een omzet van 22,8 miljard euro over het derde kwartaal. Dat was slechts 0,3 procent meer dan een jaar eerder. Sterke groei in opkomende markten werd tenietgedaan door tegenvallende ontwikkelingen in Frankrijk en de rest van West-Europa.

De economische problemen in Europa en de Verenigde Staten vergroten de risico's voor de economische groei in Azië, dat stelt het IMF. Het IMF voorspelt nog altijd een stevige economische groei voor Azië. De kans op een tegenvallende groei is daarbij echter groter dan die op meevallers. ,,Een escalatie van de financiële onrust in de eurozone en een sterker dan verwachte groeivertraging in de VS zouden duidelijke economische en financiële gevolgen hebben voor Azië'', aldus het fonds. Het IMF roept Aziatische landen daarom op tot een verder gaande verandering van het economisch beleid. De snel groeiende landen moeten daarbij de eigen markt sterker ontwikkelen, zodat ze minder afhankelijk worden van de export. De problemen van Europa en de VS kunnen overslaan naar de opkomende markten als investeerders uit de rijke landen besluiten hun grote Aziatische posities af te bouwen, waarschuwt het fonds. ,,De paniekverkopen die we in augustus en september zagen, tonen dat er geen plek is om te schuilen als de ontwikkelde markten onder druk komen staan.''

Slotstanden donderdag: AEX 300,14 +2,48% 1,3785, 1674,50 Analisten rekenen op een forse winstdaling in het 3e kwartaal bij Philips. AKZONobel schrapt 140 banen in de Benelux. Fitch verlaagt kredietwaardigheid van 2 Britse banken, RBS en Lloyds, van AA- naar A.

Ierland moet het begrotingstekort sneller terugbrengen als het land zijn geloofwaardigheid op de financiële markten wil herstellen en de groei wil stimuleren. Dat meldt de OESO. Volgens de OESO moet Ierland meer bezuinigen dan dat het eerder met de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft afgesproken. Ierland kreeg in 2010 voor 85 miljard euro aan noodsteun van de EU en het IMF. Het land moest volgens de afspraken die toen werden gemaakt, het begrotingstekort in 2012 terugbrengen tot 8,6 procent. Volgens de OESO is Ierland op weg om aan deze verplichting te voldoen, maar zou het land eigenlijk harder moeten lopen om op den duur weer terug te kunnen keren naar de internationale financiële markten. De OESO verhoogde de verwachting voor de economische groei van Ierland voor dit jaar tot 1,2 procent, van een eerder verwachtte nul procent. Maar de Ierse economie zal volgend jaar een groei van slechts 1 procent doormaken, aldus de OESO. Eerder verwachtte de organisatie voor 2012 een groei van 2,3 procent.

Slotstanden van 14 oktober (einde van de beursweek): AEX 302,41 +1,69%, CAC 40 3217,89 +0,97%, DAX 30 5967,2 +0,89%, FTSE 100 5466,36 +1,17%, BEL 20 2203,04 +1,05%, Suisse Market 5761,12 +0,84%, DJIA 11644,49 +1,45%, NASDAQ 100 2371,94 +1,94%, Nikkei 8747,96 -0,85%, Hang Seng 18501,79 -1,36%, All Ords . € $1,3858, goud $1679,8. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.