UPDATE16052015/272 12 mei 2015: Nederland gefeliciteerd met een nieuw politiek talent

Het leiderschap van een van de kleine politieke partijen is overgegaan naar de jongste partijleider ooit, in politiek den Haag, de ambitieuze bevlogen 29-jarige, Jesse Klaver, de nieuwe partijleider van Groen Links. Fons de Poel, jarenlang verbonden aan Brandpunt, noemde hem een 'snotneus' en dat kostte hem zijn baan. Ik hou het op een intelligente jonge politicus, gedreven, met flair en wat heel belangrijk is met visie. GroenLinks gaat Nederland wakker schudden, in dit land gaat een nieuwe wind waaien, de politieke panelen gaan grote verschuivingen maken. GroenLinks wordt bij de volgende verkiezingen een (middel)grote partij. Kiezers van links en rechts gaan schuiven naar de visie achter Jesse Klaver. Eindelijk krijgt dit land een politiek leider met een visie waar dit land al zo lang op wacht. Er gaat een verschuiving plaatsvinden van de PvdA, D66, het CDA en de VVD naar GL. Klaver wordt een stemmentrekkers van hele generaties zowel van links als van rechts. Een grote politieke volksverschuiving is op komst. De tijd van Samsom, Timmermans en Rutte is voorbij en Buma en Pechtold zullen alle zeilen bij moeten zetten om staande te blijven. Dit land krijgt weer perspectief. Gefeliciteerd Nederland. Welkom Jesse Klaver, het land rekent op je. Overdrijf ik, zijn mijn verwachtingen te hoog gespannen, misschien, maar ik zie een politicus die ik vertrouw en die luistert naar het volk en dat alleen is al goud waard. In Trouw lees ik dat Klaver onervaren is en dat brengt risico's met zich. Dat is misschien ook zo, maar iedere politicus maakt fouten en een politicus, die geen fouten maakt moet ik nog tegenkomen. Hij wordt neergezet als een allrounder met een scherpe neus voor ontwikkelingen in de samenleving. Dat is een verrijking voor de oppositie in dit land en dat moet ten goede komen aan het volk.

DFT: Het consumentenvertrouwen in de Verenigde Staten is in mei onverwacht sterk afgenomen ten opzichte van de voorgaande maand. Dat blijkt uit voorlopige cijfers. De index die het vertrouwen weergeeft, is gedaald van 95,9 in april naar 88,6 deze maand. Dat vindt flink tegen. Hoewel de Amerikaanse economie ondanks het zwakke eerste kwartaal er op het oog nog goed bij ligt, zijn er onderliggend een aantal ontwikkelingen die voor verontrusting zorgen over het economische klimaat. Dat stellen economen bij SNS Securities. Volgens de economen is er aanleiding om wat voorzichtiger te worden voor de wat langere termijn mede vanwege de effecten van de dure dollar en de lage olieprijs op de economische groei. Ook wijzen ze er op dat de inkoopmanagersindex voor de industrie, een belangrijke graadmeter voor de bedrijvigheid, dicht bij de 50 staat, terwijl de index voor de werkgelegenheid zelfs onder de 50 is gezakt, wat duidt op op een krimp. Daarnaast benadrukken de economen dat Amerikaanse bedrijven last hebben van de dure dollar wat ten koste gaat van de winstgevendheid en op de wat langere termijn op de bedrijfsinvesteringen, terwijl de loonkosten voor werknemers juist een versnelling laat zien. Verder is volgens de economen het monetaire beleid van de Amerikaanse centrale bank een onzekere factor, hoewel het in hun ogen onduidelijk is of de aanstaande renteverhogingen een remmend effect hebben op de economische groei. Die laatste vraag van die de economen lijkt mij terecht. Yellen doet daar wat vaag over, verzet eerder aangekondigde acties naar een later moment en kijkt ook met enige zorg naar de economische activiteiten. De dollar had ook last van de gedaalde euro als gevolg van het lopende project van 'kwantitatieve verruiming', maar daar is deze week een kanteling in gekomen. De euro is weer gestegen naar de hoogste prijs t/o de $ in bijna drie maanden. De euro sloot de week af op 1,1448. In maart noteerde de € nog 1,05. De recente stijging hangt samen met twijfels over de kracht van het herstel van de Amerikaanse economie. Daardoor kan het langer duren voordat de rente in de Verenigde Staten wordt verhoogd zoals eerder werd aangenomen. Die verwachting zorgde de afgelopen maanden juist voor de aansterking van de dollar ten opzichte van de euro.

Griekenland houdt het langer vol dan de Brusselse groep (ECB, IMF, EC) en de eurogroep hadden verwacht. De Grieken zijn taai en slim, althans tot nu toe. Ze voldoen nog steeds aan hun betalingsverplichtingen. Dit kan niet veel langer meer duren als het beschikbare €7,2 mrd aan hulpgeld niet beschikbaar wordt gesteld door Dijssel c.s. Ik worstel nog steeds met de vraag hoe de papieren van de eurolanden en van Griekenland er bijliggen. Staan alle 18 landen wel unaniem achter Dijssel en Stäuble. Hoe verloopt de strijd om het voorzitterschap van de eurogroep tussen Dijssel en de Spaanse minister Luis de Guindos? Is het waar dat als Dijssel voor de komende vergadering van de eurogroep deze maand er niet in slaagt het Griekse dossier op orde te krijgen, hij de voorzitterhamer op 1 juli kan overdragen? Het zou zo maar kunnen dat Merkel voor de Guindos gaat. Overigens wat ik daarvan moet verwachten, ik heb er geen idee van. Er deed zich deze week een heel verrassende ontwikkeling voor in Athene, maar daarover straks meer.

Griekenland heeft maandag een heel klein schouderklopje van de euroministers van Financiën gekregen, tijdens de vergadering van de eurogroep. Maar het was wel erg zunnig. De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble verwoorde het zo: "Het weer is opgeklaard, maar van een beter klimaat is geen sprake." Het opzij zetten van minister Varoufakis door Dijssel met een nieuwe Griekse hoofdonderhandelaar heeft het proces verbeterd. Zo beloven de Grieken de btw-ontvangsten beter te gaan regelen. Daarop gaven de ministers een verklaring uit met woorden die de Grieken zo graag wilden horen. "We merken dat de reorganisatie en stroomlijning van werkafspraken een versnelling mogelijk maakt en bijdraagt aan een meer inhoudelijke discussie." Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem sprak over 'meer efficiëntie'. "We maken nu sneller vooruitgang." Dijssel probeert mij toch niet wijs te maken dat er maanden onderhandeld is in Athene, eerst met de trojka en nu met de Brusselse groep, en dat er vooruitgang is geboekt nu de Grieken een strakker BTW-beleid gaan voeren. Of dat op hoofdlijnen bijdraagt aan de oplossing van de Griekse financiële problematiek? Varoufakis benoemde op Hemelvaartsdag de aflossingen op schulden aan de ECB, die de Grieken niet kunnen betalen. Hij vraagt aan de geldschieters om een sanering met als doel die schulden verder weg te schuiven. Griekenland moet in juli en augustus in totaal €6,7 mrd betalen aan de ECB, voor de aflossing van Griekse staatsobligaties die de centrale bank in 2010 en 2011 opkocht. Dat geld moet het Griekse ministerie van Financiën ,,op de een of andere manier'' zien te lenen van de eurolanden en het IMF, stelt Varoufakis. Vervolgens wacht er echter nog een berg aan aflossingen, die de schuldenlast onhoudbaar zouden maken. ,,Er blijft voor zo'n €27 mrd van die obligaties over, die in de komende maanden of jaren moeten worden terugbetaald'', rekent Varoufakis voor. ,,Die betalingen zouden naar de verre toekomst moeten worden verschoven. Dat is duidelijk'', aldus de minister. De aanpassing van de aflossingsverplichtingen kan in de visie van Varoufakis met behulp van het Europese noodfonds ESM worden uitgevoerd. Dat zou de obligaties bij de ECB kunnen opkopen, om ze te vervangen door nieuwe obligaties, met een langere looptijd. In een tweet benadrukte Varoufakis na zijn toespraak dat hij niet zinspeelde op het niet betalen van de aflossingen door Griekenland. Wie zijn boodschap wel zo vertaalt maakt zich schuldig aan ,,verbluffende propaganda'', stelde hij. Dat Griekenland met diepe financiële problemen worstelt, mede doordat het land al maanden geen noodkredieten meer ontvangt van de eurolanden en het IMF, is niet nieuw. Er moet wel een oplossing worden gevonden van aan de ene kant de drie geldschieters en aan de andere zijde Griekenland, om vrij te komen uit de patstelling waarin partijen zich bevinden. Maar de Griekse premier Alexis Tspiras heeft dit weekend de voeten in het zand gezet in de onderhandelingen met de internationale geldschieters over hervormingen op de Griekse arbeidsmarkt en bij de pensioenuitkeringen, zo meldt Reuters. In een toespraak verzekerde Tsipras de Griekse bevolking ervan dat niet zal worden getornd aan de bestaande lonen en pensioenen. Volgende week komen de Europese regeringsleiders in Riga bijeen waar informeel de Griekse schuldenperikelen opnieuw aan de orde zullen komen. Athene hoopt dat de Europese Centrale Bank Griekenland nu toestaat meer kortlopende schulden uit te geven, om de acute financiële nood te lenigen. Dijsselbloem zei dat de ECB onafhankelijk is en zijn eigen afweging zal maken. Dijssel heeft geen tijd meer te verliezen om schot in de zaak te krijgen. Het is zeer de vraag of het geveinsde optimisme wel doel treft. De ministers van de eurogroep bleven maandag spijkerhard: eerst hervormen en bezuinigen, dan pas nieuw geld. De klok tikt onverbiddelijk door, eind juni loopt het huidige hulpprogramma af en kunnen de Grieken fluiten naar €7,2 mrd als er geen akkoord is. Athene heeft de lagere overheden gevraagd hun reserves over te boeken naar de staatskas. De komende maanden moeten de Grieken vele miljarden aflossen aan het IMF, €1½ mrd, en €6,7 mrd de ECB en dat gaat niet meer zonder hulp. Een akkoord is nog steeds verre van zeker. We moeten wel oppassen dat de Brusselse Groep niet inzet op het leegroven van het Griekse land. De Grieken hebben in de geschiedenis voor hetere vuren gestaan, laten wij dat niet veronachtzamen. In de onderhandelingen tussen de Grieken en de andere EU-landen over de hervormingen die de regering in Athene moet maken om in aanmerking te komen voor het resterende deel van de noodsteun zit nog steeds nauwelijks schot, waardoor de bodem van de Griekse schatkist steeds meer in zicht komt, constateren economen bij de Rabobank. Volgens hen zal door de geringe vooruitgang de ECB niet zo snel geneigd zijn om de duimschroeven bij de Griekse banken aan te draaien, maar lijkt een goede afloop over de Griekse schuldendeal nog ver weg. Daarnaast lijkt er bij de Griekse bevolking steeds minder draagvlak te komen voor de strategie die de Griekse overheid volgt om het financiële tij te kunnen keren, menen de economen. De vraag is of een alternatief beter uitpakt voor de bevolking. Adriaan Schout van het Instituut Clingendael zei daarover in Nieuwsuur dat beide partijen, de eurogroep en de drie geldschieters versus de Griekse regering vol gas naar een confrontatie onderweg zijn. Ik deel het standpunt van Schout niet dat er uiteindelijk een winnaar uit 'het gevecht' komt. Ik vrees dat de drie geldschieters en de Europese en nationale politiek met een kater achterblijven. De enige optie is om schoon schip te maken, de Griekse schuldenpositie te saneren en de Griekse economie, met geld uit de Europese structuurfondsen, te subsidiëren. Schäuble is ook niet realistisch als hij stelt dat een volksreferendum kan helpen om de regering terug te laten roeien op haar verkiezingsbeloften. De Brusselse Groep en de Eurogroep onderhandelen op het scherp van de snede met de Grieken. Beiden lijken ze heel standvastig …. tot de Griekse vaas barst. De Grieken zelf willen de euro houden. Dat laatste is waar omdat de Grieken hopen dat Europa uiteindelijk geld blijft schuiven tot in lengte van jaren. Ik volg die aanname helemaal niet. Als er geen schuldsanering komt loopt de betaling van de schulden en de rente muurvast. Ik hoorde uit Brussel al kreten dat als er geen overeenstemming met de Grieken wordt bereikt over weer nieuwe bezuinigingen en hervormingen, ze uit de eurozone/EU worden uitgezet. Het dreigement is er, maar de het Verdrag voorziet daar niet in. Even voor de goede orde: ik steun dat er hervormingen gaan plaatsvinden, niet alleen om te gehoorzamen aan de financiële dictaten maar ook in sociaal/maatschappelijke zin. Varoufakis, de Griekse minister van Financiën die door Dijssel als onderhandelaar buitenspel was gezet, heeft een uiterst verrassende zet op het schaakbord gedaan, die alle partijen heeft verrast. Griekenland moest maandag €750 mln betalen aan het IMF en had maar €100 mln in kas. De andere €650 mln hebben ze 'geleend' uit een reservepotje bij het IMF vanwege bijzondere omstandigheden. Met toestemming van het IMF, dat wel. Heeft Cristiane Lagarde nu wat uit te leggen aan Brussel en Frankfurt? Of valt de coalitie uiteen? Niemand kende die mogelijkheid bij het IMF, ook Brussel niet. Dan sta je dus mooi voor Jan Doedel. Eurocommissaris Valdis Dombrovskis, oud premier van Letland, had geen idee hoe hij deze manoeuvre van de Grieken en het IMF moest inschatten. Dijssel reageerde 2 dagen later met de uitspraak dat de wijze waarop de Grieken deze week hun rekening van €750 mln bij het IMF hebben voldaan, „niet gebruikelijk” is, maar wel toegestaan. Er zal dinsdag en woensdag wel druk telefonisch verkeer hebben plaatsgevonden tussen Washington, Brussel en Frankfurt. Wat blijft is dat de Grieken, direct na de verkiezing van de nieuwe voorzitter van de eurogroep, dringend nieuw geld uit Brussel nodig hebben. Achter de schermen kan zich van alles afspelen, waarvan wij geen kennis dragen. Misschien staat de hechte gemeenschap van geldschieters helemaal niet meer zo vastberaden achter het beleid van de eurogroep, als naar buiten wordt uitgestraald door Dijssel en Sträuble. Ik blijf erbij dat het buitenspel plaatsen van Varoufakis door Dijssel, na de eurogroep-bijeenkomst in Riga op 24 april, een zwaktebod was. De Griekse minister van Financiën was voor hem een niet te passeren opponent: niet links en niet rechts. De enige optie die hij kon bedenken was hem buiten het spel zetten. Obstakel opgeruimd, dacht hij.

De noodsteun aan Griekse banken die met instemming van de Europese Centrale Bank (ECB) wordt verleend is in strijd met de Europese regels. Dat zegt de Duitse centralebankpresident Jens Weidmann. Het gaat om het in leven houden van de Griekse banken en de vraag is in hoeverre Draghi de voorwaarden uitvoert zoals die zijn vastgelegd voor e4n door de ECB. We hebben Draghi leren kennen als een autoriteit die het niet altijd zo nauw neemt met de uitvoering van van de eisen die daarover zijn vastgelegd. Ik heb er al eerder op gewezen dat hij de grenzen opzoekt van het monetaire beleid, waardoor de door de ECB vastgestelde rente tot een extreem lage waarde is gedaald. Ik heb recentelijk nog gewezen op de ongewenste bijwerkingen, die dat tot gevolg kan hebben. Naar mijn mening is Draghi daarmee veel te ver gegaan. Maar de man luistert niet, naar niemand. Hij negeert marktbewegingen zoals een forse stijging van obligatiekoersen van staatspapier en de bull-market op de aandelenbeurzen. Bomen groeien niet tot in de hemel, maar daar trekt hij zich niets van aan. Instabiliteiten op de financiële markten, ziet hij niet dan wel ontkent hij. Hij stelde, deze week nog weer een keer, dat het financiële steunprogramma gewoon wordt doorgezet ,,zo lang als nodig is om het doel volledig te bereiken. Draghi zei ook dat er meer moet worden gedaan om de volatiliteit in de inflatie aan te pakken. Hij bedoelde daar kennelijk mee, dat de Brusselse politiek niet langer langs de zijlijn moet blijven staan maar de handen uit de mouwen moet gaan steken. Het zal nog lang duren voordat beoordeeld kan worden of de steunmaatregelen van de Europese Centrale Bank succesvol zijn geweest, aldus Draghi. In een reactie op Draghi's woorden zette op de valutamarkten de euro een beweging in (naar boven), die tegengesteld is aan de doelstelling van de ECB. Van Jens Weidmann en Klaas Knot is bekend dat zij kritiek hebben op het monetaire beleid dat vanuit Frankfurt wordt gedicteerd. De vraag is dan ook welke 'straf' volgt als duidelijk wordt welke gevolgen het verruimen van de liquiditeiten voor de banken veroorzaakt. Mogelijk is de puinhoop, van waardeloos staatspapier in portefeuille bij de ECB, al zo groot dat er niemand staat te popelen om het stokje van Draghi over te nemen. Dat zou een verklaring kunnen zijn dat Draghi geen 'beren' op zijn pad 'ziet' en doorgaat tot het bittere einde. In feite zegt hij dat ook letterlijk zo. Weidmann wijst hem op het verbod op de financiering van overheden via de ECB. Dat verbod wordt volgens hem overtreden doordat er kredieten worden verstrekt aan Griekse banken die geen toegang meer hebben tot de financiële markten en die het geld gebruiken om de eigen overheid van leningen te voorzien. De kritiek van Weidmann richt zich op de verstrekking van zogeheten 'emergency liquidity assistance' (ELA). Die steun wordt niet verstrekt door de ECB, maar door de centrale bank van Griekenland. Voor de steun is echter instemming nodig van de ECB, die alleen akkoord mag gaan als de hulp is bestemd voor banken met tijdelijke geldproblemen. Griekse banken zijn grotendeels afhankelijk geworden van de noodsteun. Door de enorme onzekerheid over de toekomst van Griekenland zien de banken veel geld wegstromen van klanten die hun spaartegoeden willen beschermen tegen een eventueel afscheid van de euro. ECB-bestuurders kunnen met een tweederdemeerderheid besluiten de noodsteun aan de banken te staken. Daarmee zou een vertrek van de Grieken uit de euro echter heel dichtbij komen. Volgens Weidmann wordt de ECB nu dan ook misbruikt als redder van Griekenland. ,,Het besluit over de toekomst van Griekenland in de monetaire unie moet door de politiek worden genomen. De ECB is niet verantwoordelijk voor de samenstelling van de muntunie of de verstrekking van hulpleningen.'' Ik denk dat de kritiek van Weidmann terecht is, maar er moet ook getoetst worden welke positie de eurogroep inneemt in dit proces. Het lijkt er sterk op dat er (Duitse) krachten worden ingezet om Griekenland onderuit te halen en het land in een default te brengen. Mijn vraag daarbij is of en zo ja in welke mate het niet betalen van de Duitse oorlogsschuld, uit de Nazi-periode, aan de Grieken daarbij een rol speelt. En hoe staat Dijssel in dit dossier? Er kan nog een hoop ellende tevoorschijn komen als hier niet snel spijkers met koppen worden geslagen. Op Hemelvaartsdag krijg ik een dringende mail binnen uit Duitsland die voor de zoveelste keer waarschuwt voor de ineenstorting van de euro: er zijn verrassende redenen waarom de ondergang van de euro en daarmee de ondergang van Duitsland in zijn huidige vorm begint. Denk daarbij aan de gevolgen van een schuldsanering van de Zuid-Europese eurolanden en de financiële en schuldencrisis binnen de Muntunie. En niet ooit, maar breng onmiddellijk je geld in veiligheid. Wat dat ook moge betekenen. In de kantlijn plaats ik daarbij een kanttekening 'waar staan de monetaire autoriteiten (waaronder Draghi) bij zo een ontwikkeling?'

De zakenbanken Barclays, JP Morgan, RBS en Citigroup en mogelijk UBS moeten samen $5 mrd aan boetes betalen, omdat ze de valutakoersen hebben gemanipuleerd. UBS onderhandelt nog met de Amerikaanse justitie en zal mogelijk een zelfde soort bedrag moeten aftikken. Barclays zou de hoogste boete krijgen, de bank moet ongeveer £2 mrd betalen. Alle vier de banken hebben besloten om schuld te bekennen, de boete te betalen en verder te gaan om zo verdere strafvervolging te ontlopen. De banken worden ervan beschuldigd informatie met elkaar te hebben gedeeld en hun handelsactiviteiten te hebben gecoördineerd. Op de valutamarkt wordt dagelijks $5,3 biljoen (dat is 5.300.000.000.000) verhandeld. HSCB en Bank of America schikten in november al met de autoriteiten en maken volgens bronnen geen deel uit van de nieuwe deal. Na manipulatie van de liborrente kwam de Amerikaanse justitie ook met miljardenschikkingen, wat tot veel rumoer leidde omdat geen bankier uiteindelijk werd veroordeeld.

ABN Amro-topman Gerrit Zalm ging deze week door het stof met de uitspraak dat 'hij alleen maar kan zeggen dat hij het niet goed heeft gedaan'. Hij beaamde dat hij een verkeerde inschatting heeft gemaakt met betrekking de doorgezette salarisverhoging van de top van de staatsbank met een ton per jaar. Zalm zegt ‘met spijt’ terug te kijken op de rel. „Ik kan alleen maar zeggen dat ik dat niet goed heb gedaan’. Ik vind het wel erg gemakkelijk van Zalm na alle bombarie die hij maakte over 'verworven rechten'. Zalm gaat daarmee een stuk verder dan de commissarissen van de bank die vooral de commotie over de salarisverhoging betreurden. President-commissaris Rik van Slingelandt heeft al eerder toegegeven dat hij de ophef heeft onderschat, maar feitelijk nog steeds achter de beslissing te staan. In feite een onmogelijke positie voor de man. Ook hij zal door het stof moeten. De top van de bank incasseerde over 2014 een ton extra vast salaris als gedeeltelijke compensatie voor het aftoppen van hun variabele beloning van maximaal 60% van hun vaste salaris naar nul vanwege het verbod op bonussen bij staatsgesteunde bedrijven. De rel was mede reden voor Dijsselbloem om de verwachte aankondiging van de beursgang van ABN Amro op het laatste moment tot nader order uit te stellen tot de rust rondom de bank was weergekeerd. Nu hopen ze op de Zuidas dat de beursgang snel in werking wordt gezet. Zalm benadrukte nog eens dat door de gestegen kwartaalwinst van deze staatsbank alles gaat doen om de communicatie met de klanten te verbeteren. Waarvan acte. Wanneer gaat de spaarrente weer omhoog? Er was deze week een gerucht dat de Tweede Kamer een brief zou krijgen van Dijssel over het naar de beurs brengen van ABN AMRO. Het bleef echter stil.

De Europese Commissie overweegt maatregelen te nemen tegen Finland, omdat het land zijn overheidstekort te ver heeft laten oplopen. Het gat op de begroting van de Finse overheid liep vorig jaar op tot 3,2% van het bruto binnenlands product (bbp) en komt dit jaar waarschijnlijk uit op 3,4%. Daarmee is het tekort hoger dan het maximum van 3%% dat is vastgelegd in de EMU regels. Het is nu eerst aan de Europese lidstaten om hun mening te geven over de voorstellen van de Europese Commissie. Daarna besluit Brussel in de komende twee weken of er een zogeheten buitensporige-tekortprocedure voor Finland wordt gestart, zei Europees Commissaris Pierre Moscovici (Economische en monetaire zaken). Daarbij wordt vastgelegd op welke manier, en hoe snel, een land zijn overheidsfinanciën weer op orde moet zien te krijgen. Zo'n procedure loopt momenteel onder meer tegen Frankrijk, dat ervoor moet zorgen dat zijn tekort in 2017 weer aan de normen voldoet. Het verscherpt toezicht op Polen en Malta is gestaakt. Die landen hebben hun financiën naar het oordeel van Brussel weer op orde gekregen. Nu deze landen het 'strafbankje' verlaten, blijven negen landen, waaronder Frankrijk en Spanje, nog onder verscherpt toezicht van Brussel. Tijdens het dieptepunt van de crisis, in de lente van 2011, zaten 24 landen op het strafbankje. Met betrekking tot Finland was vanuit Helsinki al naar buiten gekomen dat de Finnen veel last hebben van de handelssancties die aan en door Rusland zijn ingesteld. De commissie was verder ontevreden over Groot-Brittannië, dat zijn tekort niet zoals beloofd in het boekjaar 2014-2015 weer in het gareel wist te krijgen. De Britse overheid krijgt er daar nu twee jaar extra de tijd voor. De Duitse economie is in de eerste drie maanden van het jaar minder gegroeid dan verwacht en het goede nieuws is dat de Franse economie het juist veel beter heeft gedaan. De grootste economie van Europa groeide met slechts 0,3% en Frankrijk, de op één na grootste economie, groeide met 0,6% ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Eind 2014 zette Duitsland nog een groei neer van 0,7%. Vooral de handel met het buitenland heeft een rem op de groei gezet en de import nam sterk toe. Er werd meer gebouwd en consumenten en overheid gaven meer uit. Duitsland lijkt met de export last te ondervinden van de teruglopende economie in Rusland en China. Frankrijk werd de laatste tijd gezien als een ziek en zwak presterende economie, maar boekt de sterkste kwartaalgroei in bijna twee jaar. De belangrijkste redenen voor de economische groei in de eurozone lijken te liggen in de lage olieprijs, de lage rente, de lage inflatie en de gedaalde eurokoers, De lagere prijzen verlagen de kosten voor het bedrijfsleven en stimuleren de koopkracht van consumenten. De goedkopere euro is goed voor de export, maar slecht voor de prijzen van geïmporteerde goederen en diensten. Na twee kwartalen van nulgroei lijkt de Italiaanse economie de draad weer op te pakken. Italië, de derde economie in Europa, kende een groei van 0,3%. Vergeleken met een jaar geleden is de groei even groot. In het vierde kwartaal was er nog sprake van krimp. Spanje is koploper in de eurozone. Het door de financiële en vastgoedcrisis getroffen land zette een groei neer van 0,9%. De beterende groeicijfers zijn, naar mijn mening, toe te schrijven aan de oplevende economieën door groenten, fruit en toerisme. Volgens Eurostat, het Europese bureau voor de statistiek, komt de economische groei in de eurozone in het eerste kwartaal uit op 0,4%. Op Estland, Litouwen, Finland en Griekenland na boeken alle eurolanden groei. De Griekse economie is door alle financiële strubbelingen weer in een recessie beland. De economie kromp eind 2014 al met 0,4% en in het voorbije kwartaal nog 's met 0,2%. De Europese Commissie raamt de economische groei van de hele eurozone voor dit jaar op 1,5%. Volgend jaar zou dat oplopen naar 1,9%. Voor de goede orde: dit zijn prognoses.

Een tweetal onderwerpen die betrekking hebben op het functioneren van de bewindspersonen op het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Over de inwerkingtreding per 1 januari 2015 van de Participatiewet: de uitvoeringsmaatregelingen van deze wet zijn pas dit voorjaar aan de uitvoerders, de gemeenten dus, beschikbaar gesteld. Gemeenten, werkgevers, werknemers en het Rijk hebben vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Participatiewet, een jaar geleden al, afspraken gemaakt over de invulling van 125.000 banen, in tien jaar, voor mensen met een arbeidsbeperking. Deze banen zijn bestemd voor wie niet in staat is het wettelijk minimumloon te verdienen. Wajongers en mensen die op de wachtlijst staan voor de sociale werkvoorziening komen als eerste voor deze banen in aanmerking. Voor dit jaar zou het gaan om 9.000 banen in het bedrijfsleven. Staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wil met de Participatiewet zo veel mogelijk mensen aan de slag helpen. Het liefst in reguliere banen of anders via beschut werk. “Wie kan werken moet daarvoor de kans krijgen, of je nou een beperking hebt of niet”, stelt Klijnsma in een toelichting op het wetsvoorstel. Met de Participatiewet komt er één regeling voor mensen die een opstap naar de arbeidsmarkt nodig hebben. Het was gespreid over drie regelingen: de WWB (de Wet werk en bijstand), de Wsw (de Wet sociale werkvoorziening) en mensen met arbeidsvermogen in de Wajong. De uitgaven aan Wajong, WWB en Wsw bedragen nu bijna €11 mrd. Zonder maatregelen stijgen de kosten naar €13,5 mrd. Met de maatregelen uit de Participatiewet groeien de uitgaven nog steeds, maar op de lange termijn wel met €1,7 mrd minder naar €11,8 mrd. Werkgevers en werknemers in het Sociaal Akkoord met het kabinet kwamen overeen om tot 2026 in totaal 100.000 extra banen in te richten voor mensen uit de doelgroep van de Participatiewet. Daarbovenop stelde de overheid zich garant voor 25.000 extra banen in de komende tien jaar. Staatssecretaris Klijnsma noemde deze afspraken een “stevig fundament” onder de Participatiewet. Sinds 1 januari 2015 zitten de sociale werkplaatsen op slot. En mogen geen nieuwe mensen meer instromen. Mensen met een arbeidsbeperking moeten volgens het kabinet aan de slag bij een gewone werkgever. Op 31 december 2014 stonden er 15.000 mensen met een geldige indicatie op de wachtlijst voor een plek in de sociale werkplaats. Deze wachtlijstgroep krijgt nu voorrang bij beschikbare banen bij een gewone werkgever. Maar deze zogenoemde garantiebanen moeten nog wel gevonden worden. Nieuwsuur stelde een onderzoek in bij de 35 arbeidsmarktregio's: 11 regio's gaven geen informatie maar verwezen naar SZW; 10 regio's hadden tussen de 0 en 5 garantiebanen geplaatst; 4 regio's scoorden 20 tot 50 banen; 1 regio zelfs 100 banen; 3 regio's 200 banen en 6 regio's reageerden niet. In vier maanden tijd zijn nog geen 1000 garantiebanen geplaatst. Daar komt bij dat, hier en daar, sociale werkplaatsen meer werk hebben dan ze aankunnen, mensen met een beperking op de wachtlijst staan die ze niet meer te werk kunnen stellen en daarom bijstandstrekkers aan het werk zetten. Een ander onderwerp gaat over de Wet Werk en Zekerheid die op 1 juli aanstaande van kracht wordt en de ontwikkeling van het aantal Zelfstandigen zonder Personeel, de zogenaamde ZZP'ers. Het aantal banen via uitzendbureaus steeg de afgelopen maanden met 12% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, zegt de ABU, de brancheorganisatie van uitzendbureaus. Toch zal ook de nieuwe Wet Werk en Zekerheid de onzekerheid op de arbeidsmarkt niet kunnen wegnemen, meent ABU-directeur Jurriën Koops. De groei is te zien in vrijwel alle sectoren, al steekt de technieksector er met een groei van 20% met kop en schouders bovenuit. De uitzendmarkt is 'een thermometer van de economie en een barometer van de arbeidsmarkt', zegt Koops. "Er is veel meer dynamiek op de arbeidsmarkt; minder ontslagvergunningen, minder faillissementen en meer openstaande vacatures. Onze voorspelling is dat de groei van het aantal flexbanen structureel is." De groei van 12% vertegenwoordigt ca 20 tot 25.000 extra uitzendkrachten meer aan het werk ten opzichte van een jaar eerder. De aanname is dat 40 tot 50% van de groei van de werkgelegenheid in flexibele banen zit. Dat is structureel, al zit er voor een deel een conjunctuureffect in: bedrijven zijn onzeker over hun toekomst en hun verwachtingen. Eigenlijk moeten we constateren dat die onzekerheid permanent is, daar zal de Wet Werk en Zekerheid niets aan afdoen, omdat uiteindelijk alleen de markt banen maakt. De nieuwe Wet Werk en Zekerheid, die met hand en tand wordt verdedigd door minister Asscher, heeft onbedoelde, negatieve gevolgen voor flexibele arbeidskrachten. Dat betekent dat de wet misschien niet alleen opstartproblemen heeft, maar wellicht structureel moet worden gecorrigeerd. Dat stelt CDA-Kamerlid Pieter Heerma in een debat met minister Asscher. De wet Werk en Zekerheid was juist bedoeld om de rechtspositie van flexwerkers te versterken. Maar diverse signalen laten zien, dat mensen juist eerder hun baan verliezen doordat het aantal tijdelijke contracten dat iemand mag krijgen, verminderd is naar twee. “In plaats van mensen richting een vaste baan te helpen, worden ze in een nog snellere draaideurconstructie van kleine baantjes geduwd”, aldus Heerma. “De minister spreekt schande van dit soort praktijken. Maar feit is, dat de letter en de geest van de wet nogal verschillend uitgelegd kunnen worden. En we blijven signalen krijgen, dat de wet flexkrachten eerder op achterstand zet dan dat het hun positie versterkt. Daarbij komt ZZP'ers met meer premies en pensioenopbouw worden geconfronteerd, wat niet op de brengen is. Het herstel op de arbeidsmarkt zet in het eerste kwartaal van 2015 door, al is het wel in lager tempo, zegt het CBS. Het aantal werknemers met een flexibel contract en het aantal zzp’ers neemt al jarenlang toe. Het eerste kwartaal van 2015 werkten al ruim een miljoen mensen als zzp’er, zo blijkt uit onderzoek. Het aantal banen nam per saldo toe met 6 duizend tot 9,8 miljoen, waar in het laatste kwartaal 2014 nog 40 duizend banen erbij kwamen. De werkloosheid zakte vergeleken met het vorige kwartaal met 2 duizend naar 635 duizend mensen, oftewel 7,1% van de beroepsbevolking. Vooral jongeren vonden meer werk. De langdurige werkloosheid onder vooral 45-plussers is iets toegenomen, meldt het CBS. Het aantal banen van werknemers en zelfstandigen (voltijd en deeltijd) nam in het eerste kwartaal met 6 duizend toe tot 9,8 miljoen. Dit is een stijging van net 0,1%. Er is nu vier kwartalen achtereen sprake van banengroei, waarbij het aantal banen in deze periode in totaal met 65 duizend toenam. In de negen kwartalen daarvoor gingen er echter 200 duizend banen verloren, waardoor het totale aantal nog altijd lager ligt dan eind 2011. Hoewel het aantal banen iets toenam, daalde de totale hoeveelheid werk licht. De Nederlandse bevolking werkte in het eerste kwartaal 3,1 miljard uur. Dat is per baan gemiddeld 24 uur per week. Doordat een substantiële groep mensen meer dan een baan heeft, verricht de gemiddelde werkende 27 uur per week arbeid. Het totaal aantal gewerkte uren daalde met 0,6% (gecorrigeerd voor seizoensinvloeden) ten opzichte van een kwartaal eerder. In het tweede, derde en vierde kwartaal van 2014 steeg het totaal aantal gewerkte uren nog. De werkzame beroepsbevolking is de laatste jaren in samenstelling verder veranderd. Sinds 2008 nam het aantal werknemers met een vaste arbeidsrelatie met ruim een half miljoen af. In de loop van 2014 kwam deze daling tot stilstand. Het aantal werknemers met een flexibel contract en het aantal zzp’ers neemt daarentegen al jarenlang toe. De afgelopen tien jaar kwamen er jaarlijks gemiddeld 35 duizend zzp’ers bij. De meeste van hen bieden vooral hun eigen arbeid aan. Relatief vaak zijn het hoogopgeleide 45-plussers die werkzaam zijn in de specialistische zakelijke dienstverlening en in de gezondheidszorg. Laagopgeleide zzp’ers die eigen arbeid aanbieden werken veelal in de bouwnijverheid. Zzp’ers die hoofdzakelijk producten of grondstoffen verkopen, zijn vooral in de handel en de landbouw werkzaam. De arbeidsmarkt is dus steeds in beweging en het is de vraag of de WWZ een positieve omslag gaat bewerkstelligen voor 'losse' krachten. Ton Heerts, de voorman van het FNV, blijft naast Lodewijk Aascher staan met betrekking tot de wet Werk en Zekerheid. Hij spreekt de werkgevers aan dat ze de intentie van de wet positief moeten gaan uitvoeren. Vooralsnog lijkt het er echter op dat werkgevers helemaal niet naar meer vaste arbeidscontracten willen. Tijdelijk heeft de toekomst, is het streven. 

De Nederlandse economie is voor het vierde kwartaal op een rij gegroeid. In het eerste kwartaal van dit jaar was de groei 0,4% ten opzichte van het kwartaal ervoor, meldt het CBS. De groei is wel afgenomen. In de laatste drie maanden van 2014 bedroeg die 0,8%. Vergeleken met een jaar geleden is de economie 2,4% gegroeid. Op alle punten gaat het beter met de economie. Consumenten spenderen meer, bedrijven investeren meer en de export neemt toe. Zo gaven consumenten meer uit aan gas omdat de winter kouder was dan vorig jaar.
Bij de grote reorganisatie die de Rabobank doorvoert, wordt mogelijk het sociaal plan omzeild. De ondernemingsraad van de bank heeft klachten ontvangen van medewerkers die zeggen dat sommige leidinggevenden hun ondergeschikten er zodanig proberen uit te werken, dat op hun ontslag de spelregels van het sociaal plan niet van toepassing zijn. Or-voorzitter Tanja van den Heuvel spreekt van „een kwalijke zaak”. Topman Wiebe Draijer heeft haar laten weten de zaak uit te zoeken, bevestigde een woordvoerder van Rabobank. 
Bij de bank loopt een grote reorganisatie, waarbij in de periode 2013-2016 meer dan 9200 arbeidsplaatsen verdwijnen. Daarvan worden circa 8000 arbeidsplaatsen wegbezuinigd bij de lokale kantoren van Rabobank.

Staatssecretaris Martin van Rijn moet woensdag weer naar de Tweede Kamer om voor de zesde keer dit jaar verantwoording af te leggen over de trage voortgang van pgb-uitkeringen door de Sociale Verzekerings Bank. Er komt steeds meer informatie naar buiten dat vorig jaar de staatssecretaris al van alle kanten was gewaarschuwd dat door gebrek aan coördinatie, systemen die niet aan elkaar gekoppeld konden worden, zouden leiden naar grote chaos en dat het project uitgesteld moest worden voor meer voorbereidingstijd. Ook de SVB, de gemeenten, de sector en de overheid waren er niet klaar voor. En zo geschiedde. Ondanks alle toezeggingen van de staatssecretaris verkeren zorgverleners nog altijd in grote financiële problemen door de achterstanden in betaling van de ingediende declaraties. Er worden al aan zorgverleners door de fiscus boetes opgelegd omdat het geld veel te laat op de bestemming aankomt. Deze bewindspersoon faalt aan alle kanten maar door de coalitie wordt hem de hand boven het hoofd gehouden. Kamerleden klagen over het 'spel dat door hem vals wordt gespeeld'.

In het voorstel van de EC voor de opvang van (boot)vluchtelingen participeert ons land met 4,35%. De EU-lidstaten zijn sterk verdeeld over de wenselijkheid van zo een aanpak. 18 van de 28 EU-lidstaten zijn vooralsnog geen voorstander met de toebedeelde quota aan immigranten. De Europese Commissie heeft een verdeelsleutel gepresenteerd voor het geval dat er te veel migranten naar een bepaalde lidstaat komen. Voor wat betreft Nederland ligt het aantal asielaanvragen op schema met schema van het EC-voorstel. De verdeelsleutel is gebaseerd op onder meer het aantal inwoners van een land en de omvang van de economie. Volgens Brussel moet het een oplossing zijn voor de problemen van landen als Malta, Griekenland en Italië, die geconfronteerd worden met grote aantallen bootvluchtelingen. De regeringsleiders van de 28 EU-landen bespreken het plan op een top in juni. Daar zal moeten blijken hoe solidair de 28 EU-lidstaten zijn met de vluchtelingen die onderweg zijn naar Europa.

Het Fyra debacle kost ons tot dusverre €10,8 mrd. De grootste verliezen komen uit de aanleg van het spoor, de treinen zelf en de infrastructuur, zoals tunnels en bruggen. De kosten lopen nog elke dag op vanwege verzakkingen op spoordelen, blijkt uit een Parlementaire enquete over het Fyra-drama. De hoge-snelheids-trein werd in 2012 met veel bombarie gepresenteerd als snelle verbinding tussen Amsterdam en Brussel. Na veertig dagen ging de stekker eruit omdat er veel technische mankementen waren.

Slotstand indices 15 mei 2015; week 20: AEX 490,96; BEL 20 3.674,05; CAC 40 4.993,82; DAX 30 11.447,03; FTSE 100 6.960,49; SMI 9.109,92; RTS (Rusland) 1074,73; DJIA 18.272,56; NY-Nasdaq 100 4.494,291; Nikkei 19732,92; Hang Sen 27834,43; All Ords 5730,00; €/$ 1,1448; goud $1.223,50; dat is €34.324,97 per kg, 3 maands Euribor -0,009% (1 weeks -0,115%, 1 mnds -0,049%), 10 jarig Staat 0,81%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,299. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.