UPDATE16042016/320 Merkel maakt opnieuw een knieval voor Erdogan

Belastingexpert Francis Weyzig van Oxfam Novib is er niet gerust op dat het probleem van belastingontwijking na een week van onthullingen structureel wordt aangepakt. "We hebben nu een unieke kans om belastingontwijking aan te pakken", zegt Weyzig, die al jaren vecht tegen de gaten in het internationale belastingsysteem. "Het is te gek voor woorden als we deze kans laten lopen, want iedereen ziet dat dit niet deugt." Hij is blij dat de publicitaire schijnwerpers een week lang fel hebben geschenen op namen van regeringsleiders, sportmensen en zakenlieden, die blijkens de Panama Papers betrokken zijn bij fiscaal vluchtgedrag. "Iedereen is daarover verontwaardigd, maar het is hoog tijd dat nu streng wordt opgetreden", constateert Weyzig. "Anders blijft het bij een illustratie van een probleem dat vooralsnog niet wordt opgelost." Hij verwijst naar hetzelfde ongenoegen dat de kop opstak bij de LuxLeaks in 2014, waarin ook Nederland, Engeland en Ierland participeerden. Toen bleken meer dan 300 multinationals gunstige belastingovereenkomsten met Luxemburg en andere 'belastingparadijzen' te hebben gesloten. Gevolg: er is een Europese richtlijn in de maak die volgens hem "bijzonder zwak en niet effectief" is. Premier Rutte wees belastingontduiking direct van de hand: 'wat wij doen is allemaal heel legaal'. Ook al is dat juist, het is en blijft wel uiterst onwenselijk. Als de zogenaamde legale 'belastingparadijzen' voor ondernemers, groot en klein (bijvoorbeeld de slager op de hoek van de straat, wordt genoemd) en de rijken dezer aarde constructies bedenken, waardoor ze maar een fractie van de belasting betalen die ze in het thuisland zouden moeten afdragen, dan moet de Nederlandse politiek voor burgers waarvoor die constructies niet haalbaar zijn, dezelfde kortingen doorvoeren voor de gewone Nederlandse belastingbetalers. In de Panama Papers worden 511 banken genoemd en de vraag is wat die daar te zoeken hadden. De eerste informatie daarover is begin van de week naar buiten gekomen, zowel door Trouw al het FD. ABN Amro helpt klanten via dochterondernemingen in het buitenland om af te schermen dat ze eigenaar zijn van vennootschappen in belastingparadijzen. Die informatie wordt verschaft op basis van de Panama Papers die zij in bezit hebben. Buitenlandse dochters van ABN treden in naam op als aandeelhouder, een zogeheten nominee shareholder, om te verhullen wie de echte eigenaars van de vennootschap zijn. Zo treedt het ABN Amro-bedrijf Martello op als aandeelhouder van 25 vennootschappen op de Britse Maagdeneilanden. De bank heeft minimaal nog vijf dochterbedrijven die zulke diensten aanbieden, elders in de wereld, bijvoorbeeld op de Kanaaleilanden en in Azië. Volgens de beide dagbladen is ABN de enige grote Nederlandse financiële instelling die nominee shareholdership nog aanbiedt. ING en Rabobank zouden daar jaren geleden al mee gestopt zijn. De internationale antiwitwasorganisatie FATA stelt dat het op die wijze afschermen van aandeelhouders een verhoogd risico op misbruik met zich meebrengt. Een woordvoerder van ABN liet desgevraagd weten dat alle activiteiten van de bank ,,regulier en gereguleerd" zijn. De betreffende vennootschappen zijn voor klanten opgezet en voldoen altijd aan lokale en internationale wet- en regelgeving. De bank kan zich dan ook geenszins vinden in de suggesties die zijn gewekt. ,,ABN werkt nooit mee aan belastingontduiking", zo benadrukte de woordvoerder. Het is niet verboden om dergelijke diensten aan te bieden, sommige mensen zoeken met een goede reden de anonimiteit op, bijvoorbeeld om de privacy te waarborgen. Bij alle redenen die Dé Bank benoemd in een poging hun stoepje schoon te vegen, blijf ik het idee houden dat er zeker, hier en daar, iets van waar is. Maar dat dat slechts een tipje van de sluier is van het gehele proces. Natuurlijk wil de staatsbank „op geen enkele manier meewerken aan belastingontduiking”. De Belastingdienst is deze week met ABN Amro in gesprek gegaan over de wijze waarop de staatsbank haar klanten terzijde staat bij het beheren van in het buitenland ondergebracht vermogen. De ICJI, de organisatie die over de database van 11,5 miljoen documenten beschikt, komt volgende maand met meer informatie naar buiten. Wat dat ook moge betekenen. ABN Amro biedt deze fiscaal/financiële producten uitsluitend aan aan bestaande klanten, die hun maatschappelijke plichten kennen. De zogenoemde ‘global custody and nominee services’ via dochtervennootschappen in belastingparadijzen zijn volgens ABN Amro ‘niet schimmig of ingewikkeld’. En het zijn zeker geen 'wegsluisactiviteiten'. Wel erkent een woordvoerder dat zoiets snel een ‘niet-frisse stempel’ krijgt opgedrukt. Wie zou dat nog willen ontkennen. De onthullingen in de media zijn ‘onjuist’ en ‘suggestief’. ABN Amro dochter Martello neemt van klanten opdrachten over via de dienst ‘nominee’ effecten of bedrijfsaandelen als beheerder, om er transacties mee uit te voeren of de administratie voor te verrichten. ABN Amro benadrukt dat het in de bancaire wereld normaal is om voor deze service een losstaande dochtervennootschap op te zetten, om klanten de zekerheid te geven dat hun bezittingen veilig zijn als de bank onverhoopt failliet mocht gaan. Dit is wel een heel zwak argument. De bank biedt een scenario aan dat 'mocht ABN Amro failliet gaan' via deze constructie vermogens uit het faillissement te kunnen halen. Maar als het betreffende vermogen in een belastingparadijs bij een of meerdere banken wordt geparkeerd, vallen de bezittingen dan niet in een faillissement van die exotische banken. De verklaring van ABN Amro is wat deze stelling betreft niet relevant. Ondanks de beheeroverdracht in een nominee shareholder constructie blijft de originele eigenaar van de stukken in eigen land belastingplichtig. ABN Amro ontkent niet dat het mogelijk is via een dergelijke dienst de belasting te ontduiken: „Ja, dit soort misstanden gebeuren. Maar niet bij ons. ABN Amro ontkent in alle toonaarden dat het klanten helpt met het ontduiken van de belasting. Wij geven geen fiscaal advies, en dit zijn ook geen fiscale constructies. Dit is opgezet om internationaal zaken te doen. Klanten zijn zelf verantwoordelijk voor hun belastingaangifte.” De bank zegt beleggingsfondsen of internationale klanten uit bijvoorbeeld de scheepvaart te helpen om via één kantoor te kunnen voldoen aan lokale wetten en regelgeving. „Dit zijn allemaal reguliere en gereguleerde transacties, die ook worden getoetst aan internationale antiwitwas-, antiterreur en andere regelgeving”, aldus de bank. Media met inzage in de Panama Papers over belastingontduiking noemen Martello Nominees Limited, een ABN Amro-dochter die sinds 1984 dergelijke diensten aanbiedt vanuit het Britse Kanaaleiland en belastingparadijs Guernsey. Deze vennootschap bewaart en beheert internationale effecten en eigendommen van klanten. Hierdoor zou het mogelijk zijn om kapitaal buiten beeld van de fiscus te houden. De staatsbank doet al datgene wat tot haar mogelijkheden behoort, om dat te voorkomen. Wij werken ook mee met alle (fiscale) autoriteiten om gegevens aan te leveren.” Op de vraag waarom ABN Amro niet kiest om deze onderdelen van belastingparadijzen te verhuizen naar niet-verdachtmakende locaties blijft de bank wat in het midden. Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën oordeelde twee jaar geleden, toen de staat nog 100% eigenaar was van ABN Amro, dat het belangrijk is dat banken transparant inzicht bieden in hun financiële structuur. Over vennootschappen in belastingparadijzen schreef de minister de Tweede Kamer: „Ik heb geen reden om te twijfelen aan de verklaring die de betrokken banken zelf geven voor de internationale structurering van hun onderneming. Zij zijn hierover transparant naar toezichthouders en fiscale autoriteiten.” Maar de internationale antiwitwasorganisatie FATF stelt dat het op die wijze afschermen van belanghebbenden een verhoogd risico op misbruik met zich meebrengt. Ook al omdat de aanname wordt gepleegd dat de werkelijke eigenaren deze constructies wel melden bij de Nederlandse fiscus. Vorige week dook de naam van ABN Amro-commissaris Bert Meerstadt op in de Panama Papers, die na die onthulling per direct terugtrad. Topman Gerrit Zalm zei toen de feiten achter het vertrek van zijn commissaris niet te kennen, maar benadrukte dat de bank zich aan de wet houdt. Dat Meerstadt in de Panama Papers voorkomt, wilde volgens hem niet zeggen dat de bank er ook bij betrokken is. ,,Wij zetten geen buitenlandse structuren op voor klanten", zo liet hij optekenen. Zalm spreekt met twee monden, en dat is niet voor het eerst. Hij trachtte een scherm op te houden om daarmee ABN Amro uit de wind te houden. Hij stelde eerder al dat hij niets anders over de Panama Papers wist dan hetgeen de journalisten van het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), een Amerikaanse organisatie van onderzoeksjournalisten, waarvan in Nederland Trouw en het FD deel uitmaken, naar buiten hebben gebracht. Op https://panamapapers.nl/ staat echter te lezen dat getwijfeld wordt aan juistheid van de uitspraak van Gerrit Zalm. ABN Amro helpt wel degelijk particuliere klanten door af te schermen dat ze eigenaar zijn van vennootschappen in belastingparadijzen. Buitenlandse dochters van de staatsbank treden op als aandeelhouder in naam om de werkelijke belanghebbenden van de bedrijven buiten schot te houden. In de Panama Papers duikt de ABN-dochter Martello op, gevestigd op het Britse Kanaaleiland Guernsey. bijvoorbeeld op de Kanaaleilanden en in Azië. Onverklaarbaar is de dienstverlening van de dochters van de staatsbank, gezien in het licht van de plannen van minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën. Hij wil de transparantie rond eigenaren van vennootschappen vergroten via het instellen van een centraal register waarin alle aandeelhouders met een belang van 25% of meer staan. Dit om fraude en witwassen via vennootschappen tegen te gaan. Volgens de internationale antiwitwasorganisatie Financial Action Task Force (FATF) is het gebruik van de zogeheten nominee shareholders een van de vier meest voorkomende manieren om aandeelhouders af te schermen. Dit verhoogt volgens FATF het risico op misbruik. Het handelen van de minister versterkt het vermoeden dat het handelen van ABN Amro niet zo ,,regulier en gereguleerd" is als de staatsbank zelf zegt. Het zegt niets over het witwassen van geld en belastingontduiking. Toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) stelt dat Nederlandse banken deze diensten mogen aanbieden. Voorwaarde is wel dat ze zich houden aan de plaatselijke wetten van de vennootschappen waarvan zij de eigenaren afschermen. Dat is een vreemde aanname als DNB geen toezicht uitoefent over het functioneren van deze vennootschappen en de onderliggende gelden in Belastingparadijzen. Uit de Panama Papers blijkt dat eind 2014 een conflict speelde rond de identiteit van de klanten van ABN. Juridisch dienstverlener Mossack Fonseca vroeg toen klantdata op bij het bedrijf Cannon Asset Management, dat de vennootschappen beheert waarvan Martello nominee shareholder is. Dit om te voldoen aan de wettelijke eisen die zijn ingesteld om terrorisme en witwassen te bestrijden. Maar Mossack Fonseca kreeg niets. Het zou blijkens de verklaring van Cannon Asset Management ondoenlijk zijn om voor alle klanten van Martello aparte verklaringen op te geven. In een reactie stelt een woordvoerder van ABN Amro dat Cannon niet namens ABN Amro kan spreken. Daarbij gaat ABN Amro in principe niet in op dit soort verzoeken, zo blijkt uit de reactie van de bank. ‘Mossack Fonseca is een commerciële partij. Wij verstrekken (uiteraard) geen klantgegevens aan externe (niet-bevoegde) partijen.’ Cannon wil ook geen commentaar geven op vragen van Trouw en het FD. DNB wil niet specifiek op de casus van ABN Amro en Martello ingaan. Daarbij zegt de toezichthouder in een verklaring ‘geen overzicht te hebben van welke banken welke diensten aanbieden’. Dat vind ik een ernstig verzuim van de Toezichthouder dat niet langer getolereerd kan worden, vooral ook omdat ervan moet worden uitgegaan dat het gaat om een legale vorm van belastingontwijking. Wat is er dan op tegen dat belanghebbende gewoon aan de (Nederlandse) fiscus hun vermogen en rendementen opgeven. DNB stelt wel dat banken zelf moeten borgen (=maatregelen treffen zodat iets zeker in orde is en in orde blijft) dat ze bij het aanbieden van nominee-diensten ‘niet worden gebruikt voor zaken als witwassen en terrorismefinanciering’. De financiële instellingen zijn verplicht risico’s op dit vlak systematisch te analyseren. In 2015 constateerde de toezichthouder op basis van een onderzoek dat banken zich ‘meer moeten inspannen om integriteitsrisico’s in kaart te brengen en te monitoren’, aldus een DNB-woordvoerder. Kennelijk hebben de banken die inspanning niet geleverd. Hoe dit dossier zich ontwikkelt is ongewis, maar Zalm zit niet gemakkelijk meer in zijn stoel. Ook de Franse justitie heeft een huiszoeking gedaan bij de bank Société Générale in verband met de Panama Papers lekken. Een woordvoerder van de Franse bank bevestigde de actie,maar gaf verder geen details. De inval bij het hoofdkantoor van Société Générale in Parijs zou 12 dagen geleden hebben plaatsgevonden. Daarbij zouden ook documenten in beslag genomen zijn. Volgens Franse media heeft de bank geholpen met de oprichting van honderden offshore-bedrijven die in de Panama Papers genoemd zijn. Eerder werd ook de naam van de Britse premier Cameron genoemd in relatie tot zijn vader. Eerst ontkende Cameron in alle toonaarden, daarna bevestigde hij dat hij, na de dood van zijn vader, op de Maagdeneilanden geld had staan, dit had teruggehaald en fiscaal daarover had afgerekend. Hij heeft dat met bewijsstukken onderbouwd. Of daarmee de zaak is afgehandeld moet nog blijken. Vooralsnog blijven er twijfels. In de gelekte dossiers van Mossack Fonseca worden ook Nederlanders genoemd zoals de leden van de ondernemersfamilie Van der Vorm en Mexx-oprichter Rattan Chadha, Verder de in Hilversum geboren miljardair Joop van Oosterom (88) de in 1966 mede-oprichter van automatiseringsbedrijf Volmac, dat later opgaat in het huidige Capgemini. Bernard Stuivinga (59) is voorzitter van de raad van commissarissen van handelshuis Acomo en voormalig partner bij advocatenkantoor Greenberg Traurig. Ten tijde van zijn dienstverband bij advieskantoor PwC, waar hij tot 2001 werkzaam is, wordt hij bestuurder bij twee offshorebedrijven op de Britse Maagdeneilanden. Dat is hij nog steeds, bevestigt hij tegenover Trouw en het FD. De Nederlandse programmeur Bram van der Kolk (33) zou ook gebruik hebben gemaakt van offshoreconstructies. Hij is een van de mensen achter het bedrijf Megaupload, een inmiddels offline gehaalde site waar bestanden konden worden gedeeld. Megaupload is opgericht door de Duitse internetondernemer Kim Dotcom, die door de VS wordt beschuldigd van het schenden van auteursrecht, afpersing en witwassen. Eind vorig jaar besloot een rechter in Nieuw-Zeeland dat Dotcom, Van der Kolk en twee andere Megaupload-medewerkers uit mogen worden geleverd aan de Verenigde Staten. In de Panama Papers komt de naam van Van der Kolk voor als aandeelhouder van een bedrijf op de Britse Maagdeneilanden. De andere aandeelhouder is zijn Slowaakse Megaupload-collega Július Benko. In 1968 ging de Zimbabwaanse zakenman John Bredenkamp (65) aan de slag voor tabaksfabrikant Niemeyer in Groningen. Zo verwierf de oud-rugby-international de Nederlandse nationaliteit. Later richtte hij de Casalee Group op, dat op papier tabak uit het toenmalige Rhodesië verhandelde. Heimelijk hield hij zich bezig met schimmigere zaken, zoals mijnbouwactiviteiten in Oost-Congo en het leveren van wapens aan de Zimbabwaanse president Mugabe. Daarvoor gebruikte hij ten minste dertien offshorebedrijven die geregistreerd stonden bij Mossack Fonseca, waarvan er vijf op internationale sanctielijsten voorkomen. Meesteroplichter Robert van de R. (66) uit Bosch en Duin leidde in Marbella een luxe leven in een vijfsterren golfresort. Maanden was hij onvindbaar voor de FIOD, maar uiteindelijk werd hij in mei 2014 toch opgepakt door de Spaanse politie. Van de R. ligt al jarenlang onder de loep bij fraude-experts, die hem verdenken van negen zaken waarin hij faillissementsfraude pleegde. September vorig jaar werd hij veroordeeld tot drie jaar celstraf door de rechtbank in Utrecht. Volgens de Panama Papers had Mossack Fonseca een stichting en een offshorebedrijf van Van de R. in beheer. Omdat de contributie niet tijdig werd overgemaakt, werden ze door het juridisch advieskantoor geschrapt. De 46-jarige Toine Manders (niet te verwarren met de politicus van 50 Plus) is oud-voorzitter van de Libertarische Partij, die in 2012 meedeed aan de Tweede Kamerverkiezingen. Maar bekender is hij als directeur van het controversiële Haags Juristen College (HJC), dat jarenlang advies gaf over belastingontwijking. “Het grootste schandaal van de verzorgingsstaat is de gelegaliseerde roof die de Belastingdienst bedrijft”, zei Manders ooit tegen Intermediair. “Je kunt de fiscale roof het best vergelijken met de praktijken van de maffia. De overheid dwingt je om tot twee derde van je geld af geven. In ruil daarvoor biedt ze je diensten waar je niet om hebt gevraagd.” HJC, dat in 2010 failliet ging, komt veelvuldig voor in de gelekte documenten van Mossack Fonseca. Justitie onderzoekt op dit moment of het Manders kan vervolgen voor het geven van illegaal belastingadvies en deelname aan een criminele organisatie die klanten helpt bij het plegen van strafbare feiten. Je kunt belastingontwijking moreel en ethisch verwerpelijk vinden, maar het kan legaal zijn, met de woorden van de premier. Niet alle legale belastingontduikers zijn ook criminelen. De bron van deze informatie is van z24.nl Wordt vervolgd.

Het FD, dat Nederlandse onderzoeksjournalisten levert aan het project 'Panama Papers' meldt dat Nederland een belangrijk doorvoerland is voor het op behendige (ik zou liever hier spreken over sluwe) wijze waarop miljoenen dollars van van superrijke ondernemers uit Ecuador vrij van dividendbelasting via Panama, de Amerikaanse staat Delaware, Malta en Nederland op hun bankrekening in Spanje bij Santander terechtkomen. De gelden worden getransfereerd met bestemming 'Dutchland', op een formulier dat bestemd is om te voldoen aan de regels van de Toezichthouder, DNB. De opdrachtgevers geven op dat ze verwachten dat het gaat om minstens 100 transacties van ieder $1 mln. Volgens Francis Weyzig, beleidsadviseur bij ngo Oxfam Novib, speelt Nederland hier een kwalijke rol als doorsluisland, mede doordat Nederland geen belastingverdrag heeft met Ecuador. Voor de goede orde stel ik dat de economie van dit Zuid-Amerikaanse land op de rand van de afgrond balanceert en Nederland helpt de superrijken hun geld vrij van belasting naar 'elders' te transfereren. Weyzig zegt dat Nederland deze kapitaalvlucht faciliteert. Nederland biedt rechtsvormen aan die anonimiteit en daarmee belastingontduiking en kapitaalvlucht mogelijk maken. Bovendien is het toezicht op de trustkantoren onvoldoende. Tevens leg ik de vraag neer hoe De Nederlandsche Bank, de bankensector en de trustkantoren in dit dossier zitten. Is en wordt hier verwijtbaar gehandeld? In een ander dossier speelt Infintax, gevestigd op de Zuidas, een hoofdrol middels het Zwitserse bedrijfje YouSee. Er moet $32 mln dollar ongezien uit Ecuator worden gehaald. Het zogenaamde China-Ecuador project van de Chinese opdrachtgever, het staatsbedrijf China International Water & Electric (CWE). Door middel van nep-contracten, nep-facturen en nep-rapporten wordt een schijnwerkelijkheid gecreëerd van waaruit betalingen naar buiten Ecuador worden gebracht. Infintax geeft daarop de volgende toelichting: dit project is op hoofdlijnen afgestemd met de Zwitserse belastingdienst en dat het is beoordeeld door banken, compliance-experts, fiscalisten en trustmensen. Er worden geen namen genoemd. Dit rommelt aan alle kanten en daar komt het Nederlandse filiaal van Mossack Fonseca niet mee weg, mag je hopen. Interessant is de vraag hoe Rutte, Dijsel en Knot in dit verhaal zitten. Ik doel hier ook op de voorgangers van deze bewindslieden en autoriteiten? Hoe belangrijk is Nederland als belastingparadijs? Daar verschillen de autoriteiten over: Op de schaal van de Financial Secrecy Index index: http://www.financialsecrecyindex.com/introduction/fsi-2015-results staat Panama op de zevende plek met een gewicht van slechts 1,132 op de wereldschaal en Nederland op de 41ste plek met een belang van 0,332. Dat betekent dat alle dossiers uit de Panama Papers slechts het topje van de ijsberg laten zien. Panama behoort hier dus niet bij de 'grote jongens'. Betekent dat dat fiscale en financiële manipulatie een onbeheersbaar proces is en wereldwijd voorkomt.

De Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB) onderzoekt de betrokkenheid van het Amsterdamse belastingadvies- en trustkantoor Infintax bij het opzetten van bedrijfsstructuren die bedoeld lijken te zijn om belasting te ontduiken en begunstigden van transacties te verhullen. Ook bekijkt de NOB of de combinatie van belastingadvies en trustactiviteiten in overeenstemming is met de beroepsregels voor belastingadviseurs. Aanleiding voor de stappen van de beroepsorganisatie is de publicatie van het FD en Trouw over NOB-lid Infintax. Dit belastingadvies- en trustkantoor aan de Amsterdamse Zuidas komt voor in de Panama Papers, de uitgelekte documenten van de Panamese juridische dienstverlener Mossack Fonseca. Infintax blijkt de Nederlandse partner te zijn van Mossack Fonseca. In eerste instantie zijn de partners van Infintax, Michael van Beest en Guus Poelen, uitgenodigd voor een gesprek op het NOB-kantoor, zegt voorzitter Maurice de Kleer. 'Wij kennen alleen de publicaties en willen eerst weten hoe de vork in de steel zit, zodat we de zaak zorgvuldig kunnen beoordelen', aldus De Kleer. De organisatie voor academisch geschoolde belastingadviseurs kent een eigen tuchtrechtspraak. Verder gaat de orde opnieuw bekijken of de combinatie belastingadvies en trustactiviteiten binnen de beroepsregels past. In het verleden heeft die discussie ook gespeeld, zegt De Kleer. Grote Nederlandse trustkantoren geven zelf geen fiscaal advies. Zij schakelen daarvoor externe adviseurs in. Het beroepsreglement van de NOB verbiedt leden werkzaamheden te verrichten die onverenigbaar zijn met hun onafhankelijkheid als belastingadviseur. 'Het optreden namens een cliënt als diens bestuurder is daarom in beginsel ongewenst', staat in de toelichting op deze regel. Trustkantoren treden vaak op als bestuurder van brievenbusfirma's. In de Panama Papers staat dat Infintaxpartners en NOB-leden Van Beest en Poelen dit ook doen.

De landen van de G20 overwegen maatregelen te nemen tegen belastingparadijzen die internationale regels negeren. Dat stelden de ministers van Financiën van de club van 's werelds belangrijkste economieën deze week, na overleg rond de IMF-bijeenkomsten in Washington. De G20 werkt met denktank OESO aan regels die belastingontwijking internationaal moeilijker moeten maken. Landen worden daarbij opgeroepen mee te doen aan de automatische uitwisseling van fiscale informatie. Daardoor wordt het lastiger voor personen en bedrijven om hun vermogen te verstoppen. Tegen landen die weigeren mee te doen moeten sancties worden overwogen, vinden de ministers. De G20 gaf verder aan dat de internationale economie nog altijd een bescheiden herstel toont. De groei wordt echter onverminderd van vele kanten bedreigd. Vooral de dreiging van terrorisme en een mogelijk vertrek van Groot-Brittannië uit de EU hangen als een donkere wolk boven de wereldeconomie. Ook de vele oorlogen en de enorme vluchtelingenstroom kunnen de economische groei in potentie een stevige dreun geven. De ministers herhaalden hun belofte dat alle beschikbare instrumenten zullen worden gebruikt om de economie te stimuleren. Ze beloofden daarbij ook af te zien van protectionistische maatregelen en van een wisselkoersbeleid dat andere landen opzettelijk benadeelt.

Parijs en Berlijn willen meer transparantie afdwingen als het gaat om de namen van de werkelijke eigenaren achter schimmige offshore-constructies. Ook Nederland is actief in het verhullen van zakelijke belangen in belastingparadijzen. Met het plan hebben Frankrijk en Duitsland een voorschot genomen op een gemeenschappelijke Europese reactie op de Panama Papers. De namen verbergen van de uiteindelijk belanghebbende is een service die in Nederland ondermeer door ABN Amro wordt aangeboden. Het aanbieden van deze vorm van anonimiteit, waar ook de Nederlandse trustsector veel geld aan verdient, staat, door de uitlekte Panama Papers, toenemend onder druk. Parijs wil de komende weken alle uiteindelijke belanghebbenden openbaren die een stroman gebruiken om hun zakelijke activiteiten te verhullen. Het gaat om trusts en stichtingen met vermogen of begunstigden in Frankrijk. Zo ver is Nederland nog niet. Wel zijn financiële instellingen verplicht hun klanten te kennen, maar zij hoeven die informatie niet automatisch uit te wisselen met de fiscus of te openbaren. Ook Nederland heeft plannen voor een register waarin de uiteindelijk belanghebbende, de zogenoemde ’Ultimate Beneficial Owner’ moet worden opgenomen. Zo’n register zou echter, in het Nederklandse scenario, wel door het bedrijfsleven zelf worden gerund naar het voorbeeld van de Kamer van Koophandel.In januari dit jaar, kwam vrij snel nadat de LuxLeaks naar buiten kwamen, de Europese Commissie met voorstellen voor het bestrijden van belastingontwijking door multinationals. In het daarna opgestarte overleg van 28 EU-landen blijkt dat Nederland, de voorzitter van het overleg, op de rem trapt bij de aanpak van de regelgeving, die ten grondslag ligt aan de belastingontwijking door grote bedrijven. Wat in het vooroverleg overeind is gebleven is dat een multinational in Europa geen belasting hoeft te betalen als het Europese land van vestiging een belastingverdrag heeft met het land, buiten de EU, dat een lage winstbelasting oplegt. Daarmee wordt het voorstel van de EC ontkracht en blijven de oude regels bestaan.

De politiek leider van Groen Links kwam begin afgelopen week met een vierpuntenplan waarmee de trustsector kan worden gekneveld, de geldstroom naar de Maagdeneilanden en nog zo'n dertig andere exotische bestemmingen financieel/fiscaal te gaan belasten, brievenbusfirma's transparant te maken en dat allemaal ook afdwingbaar te maken. Ook voor het 'belastingparadijs' Nederland. Rutte zal, met alle hem ten dienste staande middelen, trachten dat te voorkomen. Sinds het begin van de tachtiger jaren is er maar op één richting ingezet en dat is de neo-liberale met als resultaat meer vrijheid voor kasstromen. We zijn nu op een kantelpunt aangekomen, zegt de fractievoorzitter van GL in de 2e KamerJesse Klaver, er komen signalen uit Zwitserland en andere belastingparadijzen dat er beloften worden gedaan over meer transparantie. Maar beloftes zijn veel te vrijblijvend, GL gaat voor financieel/fiscale sancties. Waar gaat het in Nederland over: het balanstotaal van de 'overige financiële instellingen', zeg maar, volgens GL, de brievenbusfirma's, €4 biljoen, dat is een 4 met 12 nullen, dat is 52% van het balanstotaal van de financiële sector. Rutte is trots op ons aardsparadijs, dat wij de hoofdschakelaar in handen hebben voor het realiseren van, wat hij noemt, een legale vorm van belastingontwijking voor voornamelijk de grote bedrijven en de rijken der aarde. Dat vindt plaats doordat entiteiten zich onttrekken aan de fiscale regels van het thuisland door contracten af te sluiten met partijen met een afwijkende jurisdictie, die de rechtsmacht hebben belastingen te heffen met veel lagere tarieven en daarvoor een verklaring aanreiken aan de fiscus van het thuisland dat de entiteit aan alle fiscale plichten heeft voldaan. Er moeten vraagtekens worden gezet bij belastingverdragen die toestaan dat door middel van trusts en brievenbus contracten de Nederlandse fiscus, en dus ook de Nederlandse belastingbetaler, daarvoor de prijs betaalt. Klaver noemt dat 'knettergek' en wil daar een einde aan maken. Het grootste probleem in Europa zijn de directe belastingen, die onder de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten vallen. Op het gebied heeft de EU echter geharmoniseerde standaarden vastgesteld voor zakelijke en persoonlijke belastingen, en de lidstaten hebben gezamenlijk maatregelen getroffen om belastingontduiking en dubbele belastingheffing te voorkomen. Maar de interpretatie van belastingontduiking/ontwijking valt onder de soevereiniteit van de 28 EU-lidstaten. Ondanks de geharmoniseerde standaarden zijn er meerdere EU-staten die een verdienmodel hebben opgezet (en voeren dat ook uit) van belastingverdragen met derdenlanden die grote schade toebrengen aan de zogenaamde thuislanden. Ierland, Engeland, Nederland, Malta, Cyprus, Luxemburg verdienen daar zoveel geld aan en in die sector verdienen vele tienduizenden, wellicht wel >100.000 hoog opgeleide juristen, fiscale deskundigen, notarissen en bankdeskundigen er hun dik betaalde boterham mee. Die zullen vrijwillig nooit meewerken aan het opblazen van dit fiscale product. Een land als Luxemburg zakt weg in de modder als deze vorm van dienstverlening hen wordt ontnomen. Doorgaan op dit pad is echter ook geen optie meer, maar hoe gaat de Europese Commissie het probleem aanpakken. De gemakkelijkste route is als de EU aan de EC de fiscale soevereiniteit van alle 28 lidstaten overdraagt. Maar dat is op dit moment geen realistische optie. Er is een vorm van een 'tsunami' voor nodig om zo'n beweging in beweging te krijgen.

Het volgende item gaat ook over de EU en de EC en met name de situatie van vluchtelingen op de Balkan, die geen kant meer uit kunnen. In Macedonië liep het afgelopen zondag compleet uit de hand. De vluchtelingen zitten op Lesbos opgesloten in Moria, waar 3400 vluchtelingen verblijven bij een capaciteit van 2000, achter hekken met prikkeldraad onder inhumane omstandigheden (onvoldoende dekens, onvoldoende eten en onvoldoende onderdak). De Macedonische oproerpolitie moest traangas inzetten om de opstandige maar vooral radeloze vluchtelingen onder controle te krijgen. Er werden waarschuwingen afgegeven dat er doden gaan vallen onder de vastzittende vluchtelingen. Wat daar op de Balkan plaatsvindt is mensonterend, zeg ik tegen Rutte, Merkel en Juncker, die daarvoor verantwoordelijk zijn. Het is een chaotisch draaiboek wat in Brussel, Berlijn en in Amsterdam wordt uitgevoerd door volstrekt niet capabele Europese leiders. Wie voelt zich hiervoor verantwoordelijk? Wie grijpt erin, wie verwijdert de niet bekwame leiders en wie gaat de regie voeren. Het is nu twee minuten voor twaalf. Farah Karimi, algemeen directeur van Oxfam Novib, doet een oproep aan de EU onmiddellijk te stoppen met het terugsturen van vluchtelingen naar Turkije. Het internationaal recht staat op het spel. Met haar beleid neemt de EU afscheid van de waarden en normen die zij decennia lang, na de Tweede Wereldoorlog, heeft uitgedragen. De zekerheid van de Moderne Wereld dat eenieder die vreest voor geweld en vervolging kan rekenen op bescherming en opvang, gaat verloren. De inbreuk op het Vluchtelingenverdrag van de VN dat iedere vluchteling aanspraak kan maken individueel asiel aan te vragen wordt in Griekenland en op de Balkan met voeten getreden. En Turkije is geen veilig-derden-land. In tijden van crisis moet iedereen kunnen rekenen op medemenselijkheid en bescherming, hoe groot die inspanning daarvoor ook is. Eind januari werd bekend dat Turkije al sinds half januari enkele duizenden Syrische vluchtelingen illegaal teruggestuurd heeft naar Syrië, stelt Amnesty International op basis van nieuw onderzoek in Zuid-Turkije. PvdA-leider Diederik Samsom noemt deze daad in een reactie aan Nieuwsuur een reden om de EU-deal met Turkije op te schorten. "Dit is in strijd met alles waar wij voor staan." Amnesty International heeft drie dagen lang getuigenissen opgetekend van vluchtelingen in Zuid-Turkije. De mensenrechtenorganisatie zegt met de bevindingen een publiek geheim in de regio te kunnen bevestigen. Turkije stuurt inderdaad actief Syrische vluchtelingen terug naar oorlogsgebied. Dat blijkt uit onderzoek van de NOS in de Turkse provincie Hatay. Ooggetuigen en vluchtelingen zelf verklaren dat bijna dagelijks bussen met vluchtelingen de grens over worden gezet, ook de afgelopen dagen nog. Amnesty International schreef twee weken geleden al in een rapport dat mogelijk meer dan duizend mensen in de afgelopen maanden Turkije zijn uitgezet. Desondanks ging de EU-Turkije deal begin april wel van start en begonnen de eerste uitzettingen van vluchtelingen van de Griekse eilanden terug naar Turkije. Turkije sprak de beschuldigingen van Amnesty fel tegen. De NOS-correspondent in Turkije stelde onderzoek in naar aanleiding van het Amnesty-rapport. Hij ontmoette mensen die bussen met Syrische mannen, vrouwen en kinderen de grens over zagen gaan. Ook sprak hij mensen die in het grensgebied wonen, familieleden van vluchtelingen die zijn teruggestuurd en een mensenrechtenadvocaat die vele dossiers over de terugreizen verzamelde. "Migratiekantoren uit steden in heel Turkije brengen vluchtelingen naar een verzamelplek en van daaruit gaan ze naar de grensovergang Cilvegözü. Vanaf daar worden ze gedeporteerd," zegt mensenrechtenadvocaat Hatice Can, die sinds een aantal maanden ooggetuigenverklaringen verzamelt. Can stapt met die verklaringen ook regelmatig naar het plaatselijke migratiekantoor in Hatay. "Daar zeggen ze dat ze er niet over gaan. Maar ze ontkennen tegenover niet hardop dat er deportaties vanuit hier plaatsvinden." Het gebied waar de vluchtelingen naar worden teruggestuurd is direct oorlogsgebied. Hatay ligt aan de Syrische grens, dicht bij Aleppo. In Aleppo wordt sinds het begin van de oorlog, vijf jaar geleden, zwaar gevochten tussen IS, andere oppositiegroepen en het Syrische leger. Ooggetuige Yunus Dolgun ziet vanaf het dak van zijn huis het vluchtelingenkamp Atimeh liggen, net over de grens in Syrië. “Deze hele regio is onder de controle van de jihadistische groep Jabhat al-Nusra. Je kunt je afvragen of de mensen die teruggestuurd worden hun leven wel zeker zijn.” De Turkse regering in Ankara ontkent dat er sprake is van deportaties. Net als na het Amnesty-rapport stelt de Turkse Ambassadeur in Nederland dat het rapport groot onrecht doet aan Turkije en de Turkse bevolking, omdat Turkije inmiddels meer dan 2,5 miljoen vluchtelingen binnen de grenzen heeft. De ambassade zei ook dat het ‘open deur’-beleid van de Turkse regering nog altijd van kracht is. Net als de stelregel dat mensen niet worden teruggezonden naar oorlogsgebied. Ook na de berichten dat er bussen met vluchtelingen door Turkije worden teruggestuurd naar oorlogsgebied, blijft de Turkse ambassadeur bij zijn standpunt dat van deportaties geen sprake is. Turkije is een betrouwbare partner die zijn afspraken na komt. De reacties in Brussel op dit nieuws zijn terughoudend. De in het geding zijnde belangen prevaleren boven schendingen van de deal. In feite hebben Merkel, Rutte en Tusk hun politieke toekomst ingezet door deze deal af te sluiten met de Turken. En die machtspositie realiseert president Erdogan zich maar al te goed. Wat heeft hij te vrezen van Brussel? Een alternatieve uitweg van de vluchtelingenstroom is niet voorhanden. De toestand in Griekenland en op de Balkan is mensonterend. Zelf daar komt de politieke elite niet met oplossingen. "De regeringleiders zullen hier voorzichtig op reageren. Ze kijken naar het grotere belang van de deal: het afschrikken van vluchtelingen om te voorkomen dat ze de gevaarlijke overtocht maken.

Bondskanselier Angela Merkel heeft zich vergaloppeerd door zich te mengen in een conflict tussen een Duitse komiek en het Turkse staatshoofd Recep Tayyip Erdogan. Cabaretier Jan Böhmermann had de omgang van het bevriende staatshoofd met de vrijheid van meningsuiting op de hak genomen. Deze had de Duitse ambassadeur op het matje laten roepen wegens een kritisch liedje. Böhmermann noemde Erdogan vervolgens onder meer pedofiel, homoseksueel en een geitenneuker – om te demonstreren wat het onderscheid is tussen smaad of laster en satire. Merkel had in het afgelopen weekend contact met Ankara en liet daarna meedelen dat zij die grappen „bewust kwetsend” vond. Dat had zij beter niet kunnen doen. Haar geste wordt uitgelegd als een mislukte poging om de woede van de Turkse president te apaiseren. En daarmee als een knieval voor de autoritaire Erdogan, wiens medewerking zij hard nodig heeft bij het oplossen van de vluchtelingencrisis, die zij mede heeft veroorzaakt. Turkije wil nu dat Böhmermann wordt vervolgd wegens belediging van een bevriend staatshoofd. Daarnaast heeft Erdogan ook persoonlijk aangifte gedaan van smaad. Dit is voor de tweede keer dat de bondspresidente, in betrekkelijk korte tijd, zichzelf in de problemen brengt. Ze heeft kennelijk nog niet door dat ze volledig afhankelijk is van de nukken en grillen van een potentaat. Behalve voor Duitsland is ook de EU daar het slachtoffer, met de nadruk op 'offer', van. De Duitse regering heeft deze week toestemming gegeven om de komiek Jan Böhmermann eventueel te vervolgen wegens belediging van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Dat heeft de Duitse bondskanselier Angela Merkel na kabinetsoverleg bekendgemaakt, op basis van een meerderheid van één stem (die van haarzelf). Of het ook tot een zaak tegen de komiek komt, zal afhangen van de uitslag van een onderzoek van het Duitse Openbaar Ministerie. Merkel benadrukte dat de persvrijheid en vrijheid van meningsuiting tot de belangrijkste waarden in Duitsland behoren. Maar ze wees ook op de Duitse wet die een bevriend staatshoofd het recht geeft om vervolging te vragen als hij of zij zich beledigd voelt. Dat laatste staat in artikel 103 van een oude Duitse strafwet. De maximumstraf bedraagt vijf jaar cel. De komiek Böhmermann heeft de Turkse president Recep Tayyip Erdogan tot op het bot beledigd, tot grote woede van de Turkse leider. "Dat besluit van de Duitse regering wordt gezien als een knieval voor een dictator". Bondskanselier Angela Merkel benadrukt dat het kabinet met deze beslissing geen uitspraak doet over de zaak zelf. Het is een zaak van het OM en de rechters om de belangen af te wegen tegen de vrijheid van pers en kunst, niet van de regering, zegt ze in een toelichting. 66% van de Duitse bevolking staat niet achter de besluitvorming die Merkel verdedigd. Daardoor zal de druk op Merkel toenemen. "Zij vindt uiteindelijk toch dat de steun voor de vluchtelingencrisis van Erdogan toch belangrijker is dan het vrije woord van Böhmermann". De komiek had een gedicht voorgelezen waarin hij suggereerde dat de Turkse leider meisjes slaat, kinderporno bekijkt en seks heeft met dieren. Erdogan was daar woedend over en vroeg de Duitse regering om vervolging. Merkel reist op 23 april met EU-president Donald Tusk en vicevoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans naar Turkije voor vervolgoverleg over de migratieproblematiek. Premier Mark Rutte vindt de zaak een kwestie tussen Duitsland en Turkije, die 'niet Europa raakt'. Nederland is momenteel voorzitter van de Europese Unie. Maar zo simpel als Rutte aangeeft is het niet. Merkel onderhandelt met de Turken over een probleem dat de EU-regeringsleiders zelf niet kunnen oplossen. Merkel is afhankelijk van de eisen die Erdogan op tafel legt, en ze is de zwakste partij aan tafel. Merkel heeft zowel in Berlijn als in Brussel geen nooduitgang meer, waardoor ze zich uit de greep van Erdogan kan bevrijden. Moet Europa, door en dun, achter de Keizerin van Europa blijven staan, dan wel moet Europa enige afstand nemen van het 'aangeschoten wild'? Kan Erdogan over vier jaar de Sultan van het Grote Europees/Turkse Rijk zijn.

Onderstaand bericht komt niet als een verrassing, het was voorspelbaar. Kredietbeoordelaar Moody's heeft de kredietwaardigheid van het olie- en gasconcern Shell met één stap verlaagd, van Aa1 naar Aa2. Het vooruitzicht is negatief, wat betekent dat de rating nog verder kan dalen. Volgens Moody's hangt de afwaardering samen met de hogere schuld van Shell na de dure overname van het Britse gasconcern BG Group. Moody's stelt dat BG op de langere termijn een sterke bijdrage zal leveren aan Shell, maar dat vanwege de lage olieprijzen de vrije kasstroom van het Brits-Nederlandse oliebedrijf tot en met 2017 negatief zal zijn. Verder zorgen de lage olieprijzen er volgens het bureau voor dat Shell meer uitdagingen zal hebben bij de verkoop van bezittingen, om zo de schuld te verlagen. Moody's verwacht dat pas in de loop van 2018 er een geleidelijk herstel zal optreden als de olieprijzen. Moody's volgt met zijn afwaardering van Shell het voorbeeld van zijn branchegenoten Standard & Poor's (S&P) en Fitch.

In de EU kennen we sinds 2013 het Europees_Stabiliteitsmechanisme (ESM) een fonds waarin €80 mrd is gestort door alle 28 deelnemende EU-landen dat middels een 'hefboom-constructie' kan worden uitgebreid naar €500 mrd. Geld dat nodig is om noodlijdende banken te ondersteunen. Nu komt Italië naar buiten dat het een noodfonds wil optuigen voor de banken in het land. De financiële sector in het land vormt, door de alsmaar voortdurende zorgen over de stabiliteit, een bedreiging voor de Italiaanse economie en de economie van de eurozone. De grootste banken van Italië zijn dan ook opgeroepen om te komen praten op het ministerie van Financiën. De Italiaanse centrale bank zal daar ook bij zijn. Het is de bedoeling dat het noodfonds €5 mrd in kas krijgt. Daarmee kan het slechte leningen opkopen en buffers aanvullen van de zwakke banken. De banken in Italië hebben €360 mrd aan slechte leningen uitstaan. Daarnaast scoorden velen niet goed op de stresstest die eerder door de Europese Centrale Bank werd uitgevoerd. Twee van de bronnen waarop Reuters zich baseert, zeggen dat Unicredit en Intesa Sanpaolo aanwezig zijn. Italië wil private investeerders een meerderheidsbelang in het noodfonds geven omdat het land niet het verwijt wil krijgen dat het staatssteun verleent. Als Italië alleen al €360 mrd nodig hebben om het bankwezen te saneren van de beschikbare €500 mrd, en ze zelf €5 mrd inbrengen, dan resteert er voor de andere 27 EU-landen en banken in die landen slechts €145 mrd en wellicht nog extra leningen van het IMF van €250 mrd. Bijna €400 mrd en dat zal veel te weinig zijn de de Europese banken 'op te schudden'. Maar dan stelt de €5 mrd extra van de Italianen ook niets voor. De negatieve rente die centrale banken invoeren, is desastreus voor beleggers en spaarders. Daarvoor waarschuwt Larry Fink, topman van de grootste vermogensbeheerder ter wereld Blackrock, in een brief aan de aandeelhouders. Doordat de rendementen steeds lager worden, nemen mensen steeds meer risico’s, dat kan enorm gevaarlijke financiële en economische consequenties hebben, aldus Fink. Andere risico’s zijn de vertragende economische groei, disruptie (ontwrichting) door technologie en geopolitieke instabiliteit. Het Internationaal Monetair Fonds stelde dit weekend juist dat de negatieve rentes tot nu toe positief hebben uitgepakt. Maar het IMF waarschuwde erbij dat er een limiet is op hoe ver de rente nog kan dalen. Er komt een punt waarop de negatieve rente mensen niet stimuleert om hun geld uit te geven, maar juist het tegenovergestelde. Dan zien mensen hun doelen steeds verder uit het oog verdwijnen vanwege de ultralage rendementen, en zullen ze nog meer geld opzij zetten. Commentaar: dat de eurozone wordt ontwricht door de negatieve bijwerkingen van het ruimgeld beleid gepaard gaand met ultralage dan wel negatieve rentetarieven, is niet nieuw. Nauwelijks wordt door banken spaargeld nog beloond met rente, pensioenfondsen worstelen met veel te lage 'rekenrentes' en het rendement van beleggingen bij verzekeringsmaatschappijen, verstoren in ernstige mate de geldmarkt. Ik vraag mij af waar het IMF naar heeft gekeken toen ze stelde dat negatieve rentes positief hebben uitgepakt. Overheden kunnen tegen extreem lage tarieven 10 jarig geld lenen, overheden kunnen hun staatsschuld weer op laten lopen, het prijspeil op de effectenmarkten stijgt al bijna een jaar. Maar aan de andere kant wijze geo-politieke ontwikkelingen de andere kant op. En ja, het IMF wijst ook met de vinger naar het wegvallen van het vertrouwen in geld, hetgeen tot heel ongewenste ontwikkelingen kan leiden.

Hoe afhankelijk zijn wij van mondiale economische ontwikkelingen? Die vraag komt naar voren nu de OESO verwachtingen voor de eurozone bijstelt, als gevolg van een weifelende ontwikkeling elders. De economische groei in de eurozone lijkt de komende tijd te stabiliseren. Dat stelt de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) op basis van haar maandelijkse overzicht van de belangrijkste economische indicatoren. Die wijzen gemiddeld op een stabiele groei in de eurolanden. Onderling lopen de ontwikkelingen echter uiteen. Zo is er onder de grotere economieën vooral in Frankrijk sprake van een stabilisering. In Duitsland zwakt de groei wat af, na een beduidend sterkere Franse groei eerder.Ik heb zo mijn twijfels over de enorme schade die VW oploopt als gevolg van de dieselgate. De Raad van Bestuur maakt zich drukker over de hoogte van de bonussen, dan met het oplossen van de gevolgen van de sjoemelsoftware. Een half jaar geleden erkende VW dat jarenlang testresultaten van dieselauto's waren gemanipuleerd. Getroffen VW-rijders werden aan het lijntje gehouden, maar nog altijd weet niemand wanneer en hoe de problemen worden opgelost. De verliezen als direct gevolg worden geschat op €44 mrd en VW heeft een reservepotje van €8,7 mrd. Dat schiet toch ook niet op. Over de hoogte van de schade die geclaimd gaat worden in de VS, Europa en elders in de wereld heeft de Raad van Bestuur van VW geen idee. De huidige situatie bij VW doet me denken aan Frau Merkel: ze heet vluchtelingen van harte welkom en vervolgens raakt ze de regie volledig kwijt. Bij VW vindt iets dergelijks plaats: milieueisen worden gemanipuleerd, VW bekend schuld, beloofd getroffenen dat alle schade zal worden hersteld en dan wordt het stil in Wolfsburg waardoor de getroffenen ongerust worden. In de rest van de wereld neemt de groei voorlopig waarschijnlijk af, aldus de OESO. Zowel in de Verenigde Staten, Groot-Brittannië als Japan is sprake van een verzwakking. In China lijkt de economie te stabiliseren. Dat gebeurt echter op een niveau dat lager is dan het gemiddelde van de afgelopen jaren.

In het laatste blog (UPDATE/319) schreef ik al over het broze herstel van de wereldeconomie: het herstel van de wereldeconomie gaat te langzaam en blijft kwetsbaar, waardoor het gevaar van nieuwe tegenvallers is gegroeid. Dat stelt de topvrouw van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), Christine Lagarde, tijdens een toespraak in Frankfurt. Volgens Lagarde nemen de neerwaartse economische risico's steeds verder toe indien nieuwe steunmaatregelen uitblijven. Deze week kwam er uit Washington weer een signaal dat de wereldeconomie blijft groeien, maar veel reden tot vrolijkheid is er niet. De groei gaat steeds langzamer en het herstel dat er is, wordt steeds brozer. Dat schrijft het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in de World Economic Outlook. Het IMF verlaagde de groeiverwachting voor dit jaar naar 3,2% en voor 2017 naar 3,5%. In de ramingen van januari kwam het fonds nog uit op 3,4 en 3,6%. De eurozone staat er, vanwege de lage investeringen, hoge werkloosheid en zwakke balansen in het bedrijfsleven, beduidend slechter voor. Dit jaar blijven we hier steken op een groei van 1,5%, volgend jaar is dat slechts 1,6%, zo is de verwachting van het IMF. De VS groeit dit jaar 2,4%. Het fonds doet opnieuw een dringende oproep aan de politiek om ook de handen uit de mouwen te steken. De verlaging van de verwachte groei vraagt om een directe respons, stelt IMF-hoofdeconoom Maurice Obstfeld. Daarvoor is een aanpak op drie fronten nodig, namelijk structureel, fiscaal en monetair beleid. Structurele hervormingen kunnen volgens het IMF de verwachte groei voor de midden en lange termijn een slinger geven. Fiscaal gezien hoopt het IMF dat landen bijvoorbeeld de lasten op arbeid verlagen, of meer uitgeven aan onderzoek en ontwikkeling. Maar in veel ontwikkelde economieën blijft ook een ruim monetair beleid nodig om de inflatie aan te jagen. Dat is een steuntje in de rug voor president van de Europese Centrale Bank, Mario Draghi. Sinds de ECB de rentes tot 0% of zelfs lager heeft gebracht, groeit de politieke druk op de onafhankelijke centrale bank. Bovendien blijven de risico’s, en dus de bedreigingen voor de economie, groeien. Een nieuwe ronde afwaarderingen van valuta uit opkomende markten kan bijvoorbeeld voor paniek zorgen. Een langdurige periode van lage olieprijzen betekent slecht nieuws voor olie-exporterende landen. En mocht de groei in China onverwachts een stuk lager uitkomen, is er het risico dat die vertraging zich als een olievlek verspreidt over de rest van de wereldeconomie. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) kan zich de komende jaren hopelijk meer richten op het voorkomen van crises, in plaats van het blussen van economische brandhaarden, zegt IMF-topvrouw Christine Lagarde. Lagarde werd onlangs voor een nieuwe periode van vijf jaar benoemd als leider van het IMF. In die periode hoopt ze meer de rol te kunnen spelen van ,,architect'', dan die van brandweervrouw. ,,Ik zou liever beleidsmakers helpen hun economie te versterken en om crises te voorkomen, dan binnen te komen met een grote slang in een poging de brand te blussen'', aldus Lagarde. Een van de grootste brandhaarden tijdens Lagarde's eerste periode bij het fonds was Griekenland. De Française geeft in het interview nogmaals aan dat het IMF daar, samen met de andere belanghebbenden, heeft onderschat welke negatieve effecten de vele opgelegde bezuinigingen hadden op de economische groei. Daarbij werd volgens haar ook overschat in welke mate Griekse politici de afgesproken maatregelen daadwerkelijk steunden. Lagarde wijst erop dat opeenvolgende Griekse regeringen hun handen aftrokken van afspraken die hun voorgangers maakten met de geldschieters van het land. ,Griekenland kan niet een beetje meelopen en verwachten dat alles zal worden geregeld. De Griekse leiders moeten meer verantwoordelijkheid nemen voor de wederopbouw van hun land.'' De Griekse premier Alexis Tsipras stelde in een reactie dat het IMF niets heeft geleerd van zijn fouten. ,,Het is een paradox dat zij die aangeven dat er een fout is gemaakt, volharden in hun eis dat die fouten worden uitgevoerd.''

Nieuwe onrust op de financiële markten kan de internationale economie de komende jaren opnieuw een stevige klap geven, dat stelt het Internationaal Monetair Fonds. Daarin wijst het IMF op het tumult in de eerste maanden van 2016, waarin aandelenkoersen wereldwijd kelderden door toenemende zorgen over de internationale economie. Inmiddels zijn de markten weer gekalmeerd, maar de stemming kan volgens het fonds snel weer omslaan. Een vicieuze cirkel van breekbaar vertrouwen, zwakke economische groei en toenemende schulden kan dan uitmonden in een crisis die de wereldeconomie min of meer tot stilstand brengt. De groei van de wereldeconomie valt dan volgens de modellen van het fonds in de komende vijf jaar 4% lager uit dan nu wordt voorspeld. "Dat komt ongeveer overeen met het verlies van een jaar aan wereldwijde groei", rekent IMF-directeur José Viñals voor. Om die schade te voorkomen moeten de bedreigingen voor het financiële systeem voortvarend worden bestreden, stelt het IMF. Ondanks recente verbeteringen zijn veel banken nog altijd zeer kwetsbaar, onder meer doordat de problemen uit het verleden niet zijn aangepakt. In totaal staat volgens het IMF de toekomst van zo'n 15% van de bankensector van de rijke landen ter discussie. Opkomende landen moeten volgens het fonds weerbaarder worden tegen economische tegenwind. Zij kampen na jaren waarin hun schulden sterk stegen met afzwakkende economische groei, slechtere toegang tot krediet en kwetsbare kapitaalstromen.

Moody's komt met positieve verwachtingen voor de economische ontwikkelingen in Centraal en Oost-Europa. Moody's verwacht dat Polen, Tsjechië, Slowakije, Slovenië, Hongarije, Kroatië, Bulgarije en Roemenië dit en volgend jaar een groei laten zien van 3%, bij een gemiddelde voor Europa van 2%. Die hogere groei komt door aantrekkende binnenlandse vraag, een verbeterde arbeidsmarkt en goedkopere energie.

Ik heb al eerder aandacht besteed aan bitcoins en daarbij gewezen op de risico's van het ontbreken van onderliggende waarden. Die ontwikkelingen gaan door en worden overgenomen door de financiële wereld daar waar het gaat over bestaande valuta's en het zich beperkt tot technische systemen. Ik doel daarbij op het fenomeen van 'block chaine'. Op google is daar wel wat over te vinden: http://tweakers.net/reviews/3781/de-kracht-van-de-blockchain.html. Waar ik vragen bij blijf houden zijn de zekerheden, die nog gekoppeld worden aan het begrip 'geld'. Een uiterst actueel onderwerp als wij kijken naar de enorme hoeveelheden geld die door de centrale banken in de markten zijn en nog worden gepompt. Welke reële waarden heeft dat geld nog. Ik doe een stapje terug in de Oudheid, naar 800 voor Christus. Een periode waarin geld tot ontwikkeling kwam, met als onderliggende waarde 'zout'. In de 'westerse' wereld werden de eerste munten vervaardigd in het midden van de zevende eeuw v.Chr. in Lydië in Klein Azië. Het waren druppels elektrum, een natuurlijke legering van goud en zilver, met een afbeelding aan de ene kant en een betekenisloos stempel aan de andere. Van daaruit drong de nieuwe uitvinding, omdat zij de handel sterk vergemakkelijkte, snel door naar het oosten (het Persische Rijk) en het westen (de Griekse wereld). Anders dan nu kwam de intrinsieke waarde van het edelmetaal in de munt in de buurt van de nominale waarde ervan. In de hele geschiedenis sindsdien fungeren schaarse producten als zekerheid voor het in omloop zijnde geld. Later in de oudheid en in de middeleeuwen vormden de oosterse specerijen een belangrijk handelsartikel. Een eerste bloeiperiode kende de specerijenhandel, als tegenwaarde van in omloop zijnde geld, in de Hellenistische en Romeinse tijd. In de geschiedenis zijn vee, metalen, zouten, en specerijen regelmatig als betaal- en ruilmiddel gebruikt, maar ook bijvoorbeeld schelpengeld. Al door de Romeinen werden zilveren munten geslagen. In de Muntwet van 1816 werd voor het eerst formeel vastgelegd dat de gulden 9,6 gram fijn zilver moest bevatten. Bij de huidige zilverprijs zou die zilveren gulden van 200 jaar geleden fl 9,71 waard zijn. In 1875 voerde de overheid het gouden tientje in als een nieuwe standaardmunt. Het gewicht aan goud van de gouden tien gulden munt bedraagt nu fl 525. Eind 1946 meldde de Nederlandse regering bij het IMF een zogenoemde goudpariteit aan van 0,335 gram fijn goud. In 1967 besloot de Nederlandse overheid om zilveren guldens te vervangen door nikkelen exemplaren, omdat de zilverprijs enorm was gestegen. Tot het begin van de 30er jaren van de vorige eeuw, hadden, tijdens de crisis, veel landen de Gouden Standaard losgelaten. In de 2e helft van 1935 volgde ook Nederland, waardoor de exportpositie zou verbeteren. Na de 2e Wereldoorlog namen de VS het stokje van de Engelsen over. Dat werd in Bretton Woods zo besloten. In 1971 moesten de Amerikanen van de koppeling van de dollar met de goudprijs ($35 per troy ounce) loslaten. Er ligt nog wel wat goud in de kluizen van de centrale banken, maar in verhouding tot de hoeveelheid geld in omloop, stelt dat niet veel meer voor. In feite is de harde dekking verdwenen en vervangen door 'vertrouwen'. Van de hoeveelheid reserve-valuta's, waar er ook veel teveel van in omloop zijn, moeten we niet veel meer verwachten. Het monetaire systeem waarmee 28 eeuwen is gewerkt is, is uitgewerkt. Ik worstel al geruime tijd met de vraag welke waarde moet worden toegekend aan virtueel geld? Tegen welke pariteit en wat misschien nog belangrijker is tegen welke rente. De scoop staat nu sterk afgericht op de transactieverwerking, waarvan ik de voordelen niet scherp in beeld krijg. Ik hecht meer waarde aan ruilmiddel en de waarde daarvan uitgedrukt in ……………………….. Met alle informatie die nu boven water komt met de Panama Papers komt de vraag naar voren of alle duistere transacties die door fiscale juristen zijn bedacht en uitgevoerd, door de mand gevallen waren door de werking van block chaine.

Aktuell läuft ja eine gemeinsame Aktion zur Bewältigung der Flüchtlingskrise unter Einbeziehung der Türkei. Doch das Ganze ist extrem instabil und kann sehr schnell wieder stoppen. Im Endeffekt hängt die EU schon jetzt vom Wohl der Türkei ab. Das sind keine guten Voraussetzungen für eine weitere stabile Entwicklung. Kommt es – wie ich erwarte – zu einem größeren wirtschaftlichen Crash, dann wird nicht nur der Euro, sondern das ganze Projekt Europäische Union begraben werden. Das heißt für Sie, dass Sie sich keinesfalls auf irgendwelche europäischen Regelungen von heute verlassen können. Das Euro-Ende kommt über Nacht – ohne Vorwarnung! Wichtig ist, dass Sie sich gerade jetzt auf einen unweigerlich kommenden Eurocrash vorbereiten. Das tun Sie aktiv in dem Sie auf die Fremdwährungen, sichere Aktien und auf Edelmetalle setzen, schreibt Günter Hannich

De economen van der Plas en Vermeend vragen dit weekend in hun DFT-column aandacht voor het beleid van de Europese Commissie. De EC is volop bezig bedrijven de EU uit te jagen en daarmee in de lidstaten banen te vernietigen. Drie eurocommissarissen spelen daarbij een hoofdrol. Met een Europees pakket aan maatregelen spelen ze slim in op de maatschappelijke verontwaardiging over winstbelastingontwijking door multinationals en de ophef over de Panama Papers. Zo is de Deense EU-commissaris Margrethe Vestager (Mededinging) een kruistocht gestart tegen lidstaten die volgens haar te weinig winstbelasting heffen van multinationals, waaronder Amerikaanse giganten als Starbucks. Deze landen worden beschuldigd van verboden staatssteun. Alle belastingdiensten in de 28 EU-landen heeft ze onder curatele gesteld en zij bepaalt nu of deze diensten een juiste belastingaanslag hebben opgelegd. Daarmee zet ze alle regeringen en parlementen buitenspel. In plaats van Vestager direct terug te fluiten en de schade van haar actie voor de EU-economie te voorkomen, zijn een aantal regeringen naar het Europese Hof gestapt. Ik heb er kennis van genomen en hoe wil Europa dan verder? Doorgaan op de ingeslagen weg is ook geen realistische optie. Een passende bijdrage van het bedrijfsleven en de rijken dezer aarde voor het maatschappelijk gebruik van onze infrastructuur (van transport naar onderwijs en van een oudedagsvoorziening naar communicatie) daarover moet niemand willen onderhandelen. We maken ons heel druk over naleving van de mensenrechten maar over belastingontwijking, dat is geen optie voor de beide heren van socialistische signatuur. De eurocommissaris voor belastingzaken Pierre Moscovici is ook op het oorlogspad, vinden ze. Hoewel de lidstaten daarover zelf gaan, pakt hij multinationals aan die gebruik maken van legale methoden om belasting te besparen, veelal met toestemming van de lidstaten zelf. Laat ik eerst een foute gedachte wegnemen: er bestaan geen legale en illegale belastingtarieven. Belastingconstructies zijn niet ontwijkend dan wel ontduikend. En belastingen zijn voor bedrijven en burgers ook geen lastenposten. Het is voor beiden een bijdrage aan de instandhouding van gezamenlijke functies. Waarom moeten bedrijven en rijke families voordeliger belastingtarieven worden aangeboden om zich daarmee te kunnen onttrekken aan hun sociaal/maatschappelijke verplichtingen. Om belastingontwijking effectief aan te pakken, schrijven de economen, heb je in ieder geval de steun van de VS nodig, anders werkt het niet. Daarom zijn in OESO-verband maatregelen tegen belastingontwijking opgesteld. De EU heeft zich daarbij aangesloten en Moscovici heeft er voor de EU nog een schep boven opgedaan. Maar recent is het internationale bouwwerk tegen belastingontwijking volledig ingestort doordat een politieke meerderheid in de VS dit pakket naar de prullenbak heeft verwezen. Omdat ook China is afgehaakt, staat de EU er nu helemaal alleen voor met alle schade van dien. Ja, dat is een schande van de eerste orde. Het eerste wat we nu moeten doen zijn de besprekingen voor het TIFF vrijhandelsverdrag met de VS, stoppen. Dat zullen ze niet leuk vinden, maar ja 'wie kaatst moet de bal verwachten'. En ja, burgers en bedrijven moeten nu eenmaal transparant zijn om hun bijdrage aan de samenleving naar recht en billijkheid op te leggen. En ja, als mensen aanhanger zijn van het neo-liberalisme, ja, die hebben daar grote bezwaren tegen. Die mensen gaan voor de hebzucht, voor het geld en de macht, die zullen op alle mogelijke manieren trachten de voorstellen van eurocommissaris Jonathan Hill aan internationale bedrijven te ondergraven om ze uit de EU te laten vertrekken door ze te verplichten om concurrentiegevoelige informatie te verstrekken, zoals over hun bedrijfsomvang, omzet en winst die deels openbaar zou moeten worden. U leest het goed: 'deels' moeten die in de toekomst openbaar worden gemaakt. De heren stellen voor om voor Nederland een snelle afschaffing van alle bijzonder fiscale faciliteiten in de vennootschapsbelasting (vpb) die nu onder vuur liggen. In heel veel gevallen gaat het niet in Nederland om belastingontwijking door de vpb. Veel meer gaat het om de afrekening van royalties. Belastingontwijking moet gewoon van tafel en dat in heel Europa. En als de dan resterende belastingparadijzen niet meegaan moet er besloten worden dat alle banken die in het proces van belastingontduiking en -ontwijking blijven participeren, wordt het zakendoen beëindigd. De opbrengst die deze afschaffing oplevert combineren we met de opbrengst van een in te voeren CO2-belasting op het bedrijfsleven ( die is nodig om het klimaatakkoord van Parijs uit te voeren). Dat is helemaal geen geste want die milieu-tax moet er toch komen. Met deze totale opbrengst kunnen we budgettair neutraal een winstbelastingtarief invoeren van rond de 18%  dat voor veel bedrijven in de wereld aantrekkelijk is. Bovendien heeft Nederland dan de simpelste winstbelasting van de EU, die minder vatbaar is voor belastingontwijking en buiten de greep van Brussel valt. Dit laatste is een voorstel dat ik ondersteun als de IB voor burgers op gelijke wijze wordt verlaagd.

Slotstand indices 15 apr 2016; week 15: AEX 450,59; BEL 20 3.458,50; CAC-40 4495,17; DAX 30 10.051,57; FTSE 100 6343,75; SMI 8.014,60; RTS (Rusland) 905,10; DJIA 17897,46; NY-Nasdaq 100 4.543,161; Nikkei 225 15848,03; Hang Seng 21309,64; All Ords 5224,10; SSEC 3078,116; €/$ 1,1283; goud $1234,10; dat is €35.173,87 per kg, 3 maands Euribor -0,249 (1 weeks -0,361%, 1 mnds -0,342), 10 jarig Nederlandse Staat 0,22%, 10 jaar VS 1,754%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,059, elders 1,189.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.