UPDATE16022013/158 ‘troosteloos compromis tussen nationaal politiek opportunisme en subsidieverslaving van de 27 regeringsleiders’

In het vorige blok moest ik me beperken ten aanzien van de reacties op de EU-meerjarenbegroting 2014-2020. Premier Rutte oogde zo blij als een kind op de persconferentie na afloop van 25 uur vergaderen met de EU-regeringsleiders in Brussel. Ik heb daar onmiddellijk op gereageerd door te stellen dat 8 februari 2013 een zwarte dag is in de geschiedenis van Europa: letterlijk schreef ik 'hang de EU-vlag maar halfstok'. Mijn mening wordt gedeeld door niemand minder dan onze EU-commissaris in de Europese Commissie, Drs Neelie Kroes (Digitale agenda). Zij is ontevreden met het bereikte akkoord over de meerjarenbegroting van de Europese Unie. Het is een 'troosteloos compromis tussen nationaal politiek opportunisme en subsidieverslaving' waar het een 'uitdrukking van ambitie' had moeten zijn. Volgens het VVD-ikoon mevrouw Kroes zullen we jarenlang moeten boeten voor de 'opportunistische keuzes' die nu zijn gemaakt. De onderhandelingen waren een kans om stabiliteit en groei voor Europa vorm te geven, maar door 'gevestigde belangen en kortzichtige politieke opportuniteit' is dat onmogelijk gemaakt. 'Soms denk ik dat Europa te belangrijk is om over te laten aan politici', aldus de eurocommissaris. De besluiten die door de 27 regeringsleiders zijn genomen missen een visie op de toekomst van de EU. Er is niet gekozen voor internet, energie, onderzoek en innovatie, terwijl deze sectoren Europa uit de crisis zouden kunnen halen. De Europese Commissie heeft voor de periode 2014-2020 ingezet voor 'Connection Europe', het koppelen van transport-, energie- en digitale netwerken, waarvoor €50 mrd nodig is. De regeringsleiders kochten het af met €29 mrd. Kroes wilde €9,2 mrd voor de aanleg van breedbandverbindingen, ze kreeg een schamel miljard. De lidstaten zijn druk aan het bezuinigen en ook de EU moet daaraan mee doen. Wie draait de motor dan weer aan. Vertrouw niet op Rutte en Samsom die ons willen doen geloven dat als we maar blijven bezuinigen we straks sterker uit de crisis zullen komen. De vraag over deze one-liner is wanneer 'straks' is. Over 3 jaar, 5 jaar of 15 jaar? De coalitiepartners van Rutte II zijn van oordeel dat het het eindresultaat zeer verdedigbaar is. De VVD reageerde met de uitspraak dat Rutte ,,hiermee thuis kan komen''. Binnen de partij van de arbeid spreekt men van ,,een knap onderhandelingsresultaat''. Het is de vraag hoeveel er in werkelijkheid overblijft van dat miljard aan kortingen, als we in acht nemen dat we vanaf 2014 meer moeten gaan afdragen aan Brussel van de geheven douaneheffingen (komend uit het overladen van goederen naar het Europese achterland in de Rotterdamse haven en Schiphol). Dit jaar dragen wij 75% af, vanaf volgend jaar 80%. Daar hoor je de coalitie niet over! De oppositie spreekt een heel andere taal: Pechtold reageert met 'een begroting van de vorige eeuw. Anderen spreken van een ouderwetse begroting. De CDA-delegatie in het Europees Parlement verwijt premier Rutte dat hij zich in de onderhandelingen over de meerjarenbegroting voor de jaren 2014-2020 blind heeft gestaard op het behoud van de €1 miljard korting. Dat komt Nederland waarschijnlijk duur te staan, omdat het aanzienlijke bedragen dreigt te verliezen voor de Nederlandse onderzoekers, boeren en tuinders. Het CDA in den Haag mist in het akkoord investeringen om de Europese economie beter met andere economieën te laten concurreren. ,,En dat was nu net zo belangrijk, met de huidige recessie''. Overigens is het nog maar de vraag of de EU een definitief akkoord heeft bereikt. Het Europees Parlement heeft voor de eerste keer het recht om het voorstel goed te keuren of af te wijzen. Voorzitter Martin Schulz sprak dreigende woorden en liet weten: ,,We zullen nooit accepteren dat de EU financieel wordt geamputeerd''. Duidelijk is nu wel dat Rutte niet de leider is die ons naar het 'beloofde land' kan brengen. De tijd komt, hopelijk snel, dat hij zich dat realiseert en opstapt en dan is zijn politieke carriere ten einde. Dan mag iedereen opgelucht adem halen.

De eurozone komt niet in problemen als Griekenland gedwongen wordt de munt op te geven, zegt Europees Commissaris Neelie Kroes. Haar standpunt staat haaks op het argument van de eurolanden en de Europese Commissie dat een nieuwe lening (130 miljard euro) voor Athene noodzakelijk is om chaos op de financiële markten te voorkomen. Neelie Kroes is er geen voorstander van als Griekenland de euro inruilt voor de drachme. 'Maar er is absoluut geen man overboord als we iemand missen uit de eurozone.' Ze beseft dat haar uitlatingen omstreden zijn en koren op de molen van de PVV die al langer bepleit de Europese geldkraan naar Athene dicht te draaien. Kroes: 'Misschien is mijn woordkeus niet helemaal gelukkig. Wat is een man overboord? Er wordt steeds gezegd: als je één land laat uitstappen of vraagt om uit te stappen, dan stort het hele bouwwerk in. Maar dat is gewoon niet waar.' Kroes heeft scherpe kritiek op de Griekse politieke leiders die er niet in slagen hun land uit de gevarenzone te halen. Ze beticht hen van onwil. 'De Grieken moeten beseffen dat 'wij Nederlanders' en 'wij Duitsers' de noodhulp aan Griekenland alleen kunnen verkopen aan onze belastingbetalers als er een bewijs ligt van goede wil.' De uitspraken van Kroes komen op een politiek zeer gevoelig moment. Griekenland staat op de rand van een faillissement. Het land heeft dringend 130 miljard euro nodig van de eurolanden en het Internationaal Monetair Fonds. De drie grootste politieke partijen worden het echter niet eens over nieuwe bezuinigingseisen, die de crediteuren opleggen. Bondskanselier Merkel en de Franse president Sarkozy verborgen hun ergernis daarover niet. 'De tijd raakt op. Griekenland moet het akkoord tekenen', zei Sarkozy. Merkel waarschuwde dat als Griekenland niet inschikt, er geen geld komt. Als reactie hierop kondigde de Griekse regering het ontslag aan van 15 duizend ambtenaren, onderdeel van de eerdere (nog niet ingevulde) belofte om het aantal ambtenaren met 150 duizend te verminderen. In november vorig jaar is de werkeloosheid opgelopen tot 27% van de Griekse beroepsbevolking. De grootste vakbonden roepen op tot een 24-uursstaking. Ik ga er niet vanuit dat het onwil is van de Griekse politiek, het is wel de sociale onmogelijkheid die sanering op dit moment door te voeren. Het heeft geen enkele zin om nog meer werkelozen een uitkering te moeten geven. Pas op het moment dat de economie weer aantrekt en het bedrijfsleven meer mensen kan aannemen ontstaat de mogelijkheid om overtollige ambtenaren om te scholen naar werknemers in ondernemingen. Wat Merkel en Sarkouzy en de hele bende daarbij, incl het IMF en de ECB, doen is het, in deze fase van de wederopbouw, stellen van onuitvoerbare eisen. De rek is uit de Griekse samenleving en de hoogste prioriteit is de economie weer aan de gang te brengen. De rijkere eurolanden wilden zo graag exporteren dat we de Zuid-Europese landen hebben opgescheept met veel te hoge schuldposities die ze niet terug kunnen brengen naar een 'normalere' omvang. Als wij, de Noord-Europese eurolanden, onze economische groei hadden beperkt door minder te exporteren naar de zwakke eurolanden, hadden we nu niet in een crisis gezeten waar we niet uit kunnen komen. Althans nu nog niet.

Hoe ziet de toekomst van Nederland en Europa eruit. Deze vraag stel ik al zeker meer dan een jaar. Het antwoord kennen de lezers van dit blog: de 27 regeringsleiders zijn onbekwaam Europa te styleren. Het beleid ontbeert urgentie en visie. Die situatie bestaat al >10 jaar. Conflicterende prioriteiten blokkeren de besluitvorming op EU-tops over de oplossing van de crisis en de weg naar het nieuwe Europa. Zolang de EU niet krachtig inzet op kennis, innovatie en duurzaamheid en dat hebben de regeringsleiders niet gedaan met de meerjarenbegroting 2014-2020, is er geen licht in de tunnel. Blijft het voortmodderen met een kwakkelende economie in een bandbreedte rondom een 0% economische groei. Neelie Kroes verwoordde het in harde taal: een onmachtige politiek die niet kan aangeven hoe we in de toekomst ons geld moeten gaan verdienen, maar die zich blindstaart op een kleiner wordende economie, door veel te zwaar te bezuinigen in deze crisistijd. Dit gaat gepaard met overheveling van spaargeld van private partijen naar de schatkist van de publieke sector. De toekomst van dit land ziet er buitengewoon triest uit met dit kabinet aan het bewind. Een premier zonder visie en gebrek aan financieel/economische kennis van zaken. Maar niet hij alleen. Ik heb de namen al eens laten vallen van Blok, Kamp en Plasterk. Neem Blok: een bange boekhouder, strak in het harnas, die in euforische bewoordingen zich uitliet over het aangepaste beleid voor de bouw- en woningensector. Ja, er zijn kleine veranderingen aangebracht, maar die lossen de stilgevallen bouwactiviteiten niet op en helpen ook de 80.000 werkeloze bouwvakkers niet allemaal aan het werk. Blok gaat ervan uit dat er dit jaar 'slechts' 30.000 nieuwbouwwoningen gebouwd gaan worden. Hij is zo gefixeerd op het realiseren van de hem opgelegde bezuinigingen dat hij de financiële middelen, die hard nodig zijn voor sociale woningbouw, in de schatkist stopt. De woningmarkt is vastgelopen door beperkingen van de hypotheekaftrek voor starters, risicomijdende banken, en onzekerheden bij potentiële kopers over baan en inkomen en voor zzp'ers over hun rechtspositie. De banken hebben geleerd van de overfinanciering van koopwoningen. Ze zien de gevolgen in het aantal hypotheken die onder water staan: bijna een miljoen. Dan krab je je toch achter het oor en gaat kritischer voorwaarden hanteren. Ik snap wel dat de politiek wil dat starters, die een woning willen kopen ook als ze geen cent eigen inbreng hebben, dat moeten kunnen, maar eerlijk gezegd: ik ben daar niet voor. Eerst sparen en dan pas kopen. In mijn tijd hanteerden we 75% hypotheek, 25% eigen inbreng plus de inrichting van het huis. De huidige generatie vindt dat belachelijk, maar zo was dat en hypotheken die toen onder water stonden waren zeldzaam. En dan nog even over huurmarkt. Met het bouw/woon akkoord van VVD, PvdA, D66, CU en SGP komt de huursector er slecht uit. De vraag naar sociale woningen is groot maar de regering laat dat zo, mogelijk omdat het toch maar om arbeiders gaat. Dat is de prijs die de samenleving moet betalen voor het neo-liberale beleid van dit kabinet. Het is voor mij onbegrijpelijk dat de PvdA dit aso-beleid steunt. Erger nog, bewindslieden van socialistische huize, verdedigen dit beleid in de media, zonder blikken of blozen. Het kan natuurlijk zo zijn dat ze materie niet beheersen maar hou dan je mond. Het kabinet voert een beleid dat ervan uitgaat dat met een straf bezuinigingsbeleid, waardoor het besteedbaar inkomen daalt, pensioenen worden verlaagd, lasten toenemen, de koopkracht daalt en de toekomst er vaag uitziet dat het consumentenvertrouwen weer snel zal terugkeren. Die aanname is niet logisch. De burgers in dit land hebben een goed inzicht dat de toekomst met dit kabinet geen positieve ontwikkelingen zal opleveren. De uitspraak van Rutte en Samsom 'dat we sterker uit de crisis moeten komen' met deze bezuinigingen is een illusie die niet waargemaakt wordt. De coalitie komt steeds meer in woelig water. De PvdA is vorige week verder weggezakt in de peiling van Maurice de Hond. De sociaaldemocraten leveren 2 zetels in en komen uit op 22, het laagste aantal sinds de verkiezingen. Toen behaalde de PvdA 38 zetels. Deze week scoort de PvdA bij het NIPO weer een zetel meer op 23. De Hond legt een verband tussen de slechtere score van de PvdA en de dalende populariteit van de partij onder ouderen. Bij de verkiezingen stemde nog bijna 30 procent van de kiezers boven de 50 op de PvdA, nu trekt de partij nog maar 12 procent van deze stemmers. De aanhang van 50PLUS onder de oudere kiezer is nog steeds spectaculair aan het stijgen. In de peiling stond 50+ vorige week nog op 13. In de Kamer heeft 50PLUS nu 2 zetels. De ouderen in dit land zijn nu echt boos geworden. Ze vinden dat ze bestolen worden door een meerderheid van de Haagse politiek. Het NIPO peilt deze week 24 zetels en daarmee wordt 50+ de op één na grootste partij in de 2e Kamer. De PVV daalt van 22 bij de Hond naar 16 bij het NIPO. De PVV heeft nu 15 Kamerleden. De ChristenUnie won vorige week een zetel maar is die nu weer kwijt. D66 stond vorige week op 16 maar is nu weer gedaald naar 12, hetzelfde aantal dan ze nu in de Kamer bezetten. De SP staat nu op 19, het CDA op 14, de SGP op 4, de PvdD op 4 en GL daalt naar 2. De les die de peilingen ons leert is dat de burgers in dit land, in grote getale de beide coalitie de rug toekeren. De 79 zetels die ze in de 2e Kamer nog bezetten zijn teruggelopen naar 51 bij het NIPO. Daarmee is het aantal zetels met 34% gedaald. Het is de vraag in hoeverre het akkoord met 'wonen'-dossier van VVD, PvdA, D66, CU en SGP in de NIPO enquête een rol heeft gespeeld. Duidelijk is wel dat het vertrouwen in de regeringscoalitie zwaar wordt aangetast. En terecht.

De Europese schuldencrisis komt nu in het eindspel, dat betekent dat Griekenland en waarschijnlijk ook Portugal binnen een paar jaar de eurozone toch moeten verlaten . Beleggers kunnen hun portefeuilles maar beter beschermen tegen inflatie, ergens tussen nu en acht jaar krijgen we even een periode met een inflatie van rond de 10%. Pas dan ligt de crisis echt achter ons. Dat stelt Andreas Höfert, hoofdeconoom van de Zwitserse bank UBS, in een blik op de toekomst. „De komende maanden is er rust aan het eurofront, Duitsland wil geen golven vóór de verkiezingen van september aanstaande. Maar daarna gaat het verder. De Grieken zijn nu aan het besparen, maar we moeten maar afwachten wat dat waard is. Ik geloof er niets van dat ze hun schuld in 2020 op 120% van het bbp krijgen. Als de Grieken de boel echt weer op de rails willen hebben, moeten de lonen met 30 tot 50% omlaag. Eten in een restaurant in Griekenland is nu nog vaak duurder dan in Zwitserland, de Grieken hebben nog niets geleerd, de euro is gewoon te duur voor hen. Pas met een drachme kunnen ze devalueren naar een niveau waar ze weer concurrerend worden. Ik zie dat in 2015 gebeuren.”

Dit kabinet toont gebrek aan daadkracht. Minister Schippers slaagt er niet in voldoende draagvlak te krijgen voor €1,5 mrd aan bezuinigingen in de zorg. Het idee om dat te zoeken in de geestelijke gezondheidszorg is slecht gevallen en ook een andere aanpak van de thuiszorg slaat slecht aan. Ze komt nu met een uitnodiging aan de zorgverleners om zelf met plannen te komen waarvoor wel draagkracht is in de samenleving. Er wordt op verschillende wijze gereageerd: positieve en negatieve reacties. Zo zeggen de zorgverzekeraars dat de minister de problemen die ze heeft zelf niet opgelost krijgt en ze nu over de schutting heeft gegooid en de buurman ermee aan het werk moet. Ik zie de oplossing nog niet helder voor ogen. Mogen we verwachten dat de tandartsen en tandtechnische labs aanbieden hun tarieven met 15% te gaan verlagen, of dat de apothekers en farmaceutische industrie met verlagingen komen voor medicijnen? Dat specialisten met voorstellen komen om hun declaraties te verlagen omdat ze efficiënter kunnen gaan werken en in deze tijd van crisis genoegen nemen met lagere vergoedingen. Nee, ik denk niet dat dat een realistische optie is. Case 1: Ik krijg een brief van mijn huisarts dat, gezien mijn leeftijd, een onderzoek naar osteoporose aan te bevelen is. Zij doet dit samen met een gespecialiseerd medisch centrum (OMC). De kosten vallen onder de basisdekking van de zorgpolis. Ik meld mij aan maar heb nog wat vragen. Daarvoor word ik doorverwezen naar het OMC. Ik stuur een email met vragen maar krijg geen antwoord. Twee dagen voordat een DEXA scan, in een bus in mijn woonplaats, zal plaatsvinden bel ik eerst naar mijn zorgverzekeraar. Ik vraag of ze deze kliniek kennen. Het antwoord is nee, niet de naam en niet op het adres. De zorgverzekeraar vergoedt max. €180 voor het basisonderzoek. Dan bel ik naar het medisch centrum. Ik stel vraag aan degene die de telefoon opneemt waarom ik geen reactie heb gekregen op de gestelde vragen. Ik word doorverbonden met de directeur. Het gesprek loopt niet vlot. Op mijn vraag wat de kosten zijn van het onderzoek, blijft de man maar om de hete brij heendraaien. Over waarom hij niet staat ingeschreven als zorgverlener bij mijn zorgverzekeraar komt een schimmig antwoord. De kliniek heeft zich nergens laten inschrijven als zorgverlener, maar beschikt wel over de papieren die nodig zijn voor het uitvoeren van het onderzoek. Het wordt niet duidelijk of de man medisch geschoold is. Uiteindelijk, na lang aandringen, krijg ik te horen dat ik een rekening krijg van €220 (op Radar zag ik dat het basistarief €90 is en dat het OMS nu €270 declareert). Ik vertel hem dat mijn zorgverzekeraar maar €180 vergoedt. Dan krijg ik te horen dat het OMC niet declareert bij de zorgverzekeraars want dan moet er een contract worden afgesloten, waarin ook de behandelprijs wordt opgenomen. Daarom sturen ze de rekening naar de patiënt. Er zijn zorgverzekeraars die het hele bedrag vergoeden, anderen betalen €200 of €180. Als dat wordt gemeld aan hem verlaagt het medisch centrum de rekening met het bedrag dat niet wordt vergoed. Dat is niet van toepassing indien de declaratie door de zorgverzekeraar ten laste van het eigen risico wordt gebracht. In dat geval betaalt de patiënt €220. Ik leg dit voor aan de huisarts, die reageert door te stellen: ik ben een arts, geen financieel deskundige. Het begrip 'gratis' is dus voor meer interpretaties vatbaar. Ik heb daarna de huisarts laten weten niet aan het onderzoek naar botontkalking mee te doen. Case 2: Dit gaat over baxteren: het automatisch verpakken van medicijnen. Ik krijg mijn medicijnen niet in doosjes geleverd maar in zakjes in een rol voor 28 dagen. Drie zakjes per dag: voor 8:00, 18:00 en 23:00 uur. Enkele jaren terug ging de rol met de medicijnen voor 4 weken vergezeld van één factuur, die rechtstreeks bij de zorgverzekeraar werd gedeclareerd. Laten we stellen dat een rol €100 kostte. Vanaf 2010 kreeg ik de rol toegestuurd met 4 rekeningen. De apotheek stapte over op weekfacturering en dat betekende dat hij 4x€30 declareerde. Ik reageerde maar de apotheker bleef erbij dat hij handelde volgens de regeltjes, die hij fout interpreteerde. De zorgverzekeraar greep niet in. Ze hadden al eerder problemen met hem gehad, die konden worden opgelost. In dit geval was die weekfacturering ingevoerd voor patiënten die snel wisselden van medicijnen, voor een juiste instelling op medicijnen van een patiënt. In zo een geval is het goedkoper -tijdelijk- per week te baxteren, waarvoor de apotheek een hogere prijs mag declareren. Terecht, want hij maakt meer kosten. Hier werd echter de regel onterecht misbruikt om de inkomsten te verhogen zonder enige meerkosten (behalve 4 weekrekeningen in plaats van 1 voor 4 weken). Case 3: Ik ben bij een tandarts die niet zelf tandsteen meer verwijderd. In zijn tandartsen praktijk is naast zijn behandelkamer een ruimte voor de mondhygiëniste. Ik word naar haar doorverwezen voor een gebitsreiniging. In het eerste bezoek wordt een diagnose gesteld en krijg ik een begroting mee waarvan ik flink schrik: €570. Ik bel met de zorgverzekeraar. Het bedrag klopt voor de gecodeerde behandelingen. Zij adviseren mij te gaan 'shoppen'. Dat lukt bij een vrij gevestigde praktijk van mondhygiënist (geen binding met een tandartsenpraktijk). De totale behandeling duurt 50 minuten, ik betaal €92. Ook die prijs is volgens het 'boekje'. Er wordt niet gerekend met gecodeerde behandelingen maar met een uurprijs. Vroeger betaalde ik voor tandsteen verwijderen fl 40, nu €92, maar ik moet er wel bijzeggen dat voor dat geld meer gedaan wordt dan alleen tandsteen verwijderen. Mijn volgende afspraak is begin juli. Terug naar de tandarts. Bij het kennismakingsgesprek wat 10 minuten duurde gebeurde er niets, behalve dan de mededeling dat hij de behandeling pas wilde beginnen als hij beschikte over mijn medisch dossier. Hij zegde mij toe voor dat gesprek geen kosten in rekening te zullen brengen. Ik vond dat wel billijk, maar ik kwam bedrogen uit want hij declareerde bij de zorgverzekeraar €25. Achteraf kon hij zich niet herinneren dat hij die toezegging had gedaan. Hij werkte nooit zonder te declareren. Wat ik ermee wil duiden is dat er nog altijd wel inverdien effecten zijn te realiseren, net zoals mijn tandarts altijd behandelingen met een code declareert die past bij een buitengewoon moeilijke behandeling (die het niet was). Ik schrijf dit wel met een kanttekening. Bij het voornemen van de minister moeten ons wel realiseren dat die €1,5 mrd wel leidt tot een mindere koopkracht. Ook het ministerie van infrastructuur en milieu kondigt aan voor €6,4 mrd te gaan bezuinigen op de infrastructuur, zoals het wegen- en spoornet. Ook dat betekent een afneming van de economische groei, tenzij wij met een zwakkere euro concurrerender kunnen exporteren naar landen buiten de eurozone.

Nog even napraten over het debacle SNS Reaal. Aan het woord is Peter Paul de Vries, de huidige CEO van Value8, meer bekend als de voormalige directeur van de VEB. Aan het door vastgoedfinanciering ingeleide drama bij SNS zijn meerdere schuldigen, maar een daarvan is zeker ook ABN Amro, stelt hij. ,,De kans dat ABN bij de verkoop van Property Finance niet alles heeft gemeld, lijkt me groot." ,,Het is een beetje ondergesneeuwd, maar SNS heeft het probleem van Property Finance natuurlijk niet zelf gemaakt. ABN was 6 jaar eigenaar van Bouwfonds en daarin werden op onverantwoorde wijze tal van dubieuze vastgoedprojecten en megalomane projecten gefinancierd. ABN zit aan de bron van de val van SNS en ik neem aan dat SNS een claim van tenminste honderden miljoenen bij ABN heeft neergelegd. Ook de directie van Bouwfonds viel onder de verantwoordelijkheid van ABN", zegt De Vries. In zijn zelfgemaakte lijst met top-10 aan schuldigen voor het SNS-echec, staat ABN Amro op de vierde plaats. De bank moet alleen Sjoerd van Keulen, Ronald Latenstein en de toenmalige Raad van Commissarissen voor zich dulden. Maar ook de Stichting SNS Beheer (,,de enige aandeelhouder die invloed had"), de accountant KPMG, de toezichthouder DNB en de Nederlandse staat krijgen een sneer van De Vries.

,,De staatssteun van 2008 was niet genoeg, evenmin de ingrepen die toen zijn gedaan. De staat heeft twee overheidscommissarissen benoemd, die sindsdien toezicht houden. Ook de adviseurs en aandeelhouders houdt hij verantwoordelijk. Hoewel: ,,De aandeelhouders hebben nooit ingestemd met de overname van Property Finance. Wel opvallend is dat destijds de koers na die overname al daalde", waarmee hij stelt dat er toen al nattigheid werd gevoeld. Nu ik toch schrijf over SNS Reaal maak ik even een overstapje naar de salariëring van de nieuw benoemde CEO bij deze staatsbank(je): Gerard van Olphen. De vraag die ik neerleg is de uitspraak dat van Olphen, als CFO bij Achmea, een jaarsalaris had van €1,5 mln. De vraag is: is dit juist of onjuist. Als het onjuist is liegt de minister tegen de 2e Kamer en dat is een doodzonde. Vanuit een heel ander kant komt de naam Dijsselbloem naar voren als het gaat om de onderzoeken die zijn gedaan in het vooroverleg met SNS Reaal. Als adviseur van minister Dijsselbloem analyseerde Morgan Stanley de biedingen van CVC. Maar CVC was in de ogen van Morgan Stanley een weinig ideale kandidaat voor de overname van SNS. CVC liet veel te veel risico’s bestaan. In Januari ging het snel. Het bod van 10 januari ging naar de prullenmand, maar 14 dagen later kwam CVC al weer met een nieuw, verbeterd bod. In een laatste, wellicht wat wanhopige poging in de gunst van de minister te komen, verbeterde CVC op 31 januari nog eenmaal het bod. Morgan Stanley wees opnieuw nuchter op de risico’s en de onvolkomenheden in het bod. De volgende ochtend was SNS genationaliseerd. Morgan Stanley rekende de minister voor dat het laatste bod van CVC er op neer komt dat de Staat de grootste aandeelhouder zou worden in het nieuwe SNS. Dijsselbloem zou 50 procent van de aandelen in bezit hebben van SNS, nadat ook ASR ingebracht zou zijn. CVC zou zelf iets minder dan 50 procent hebben. Opvallend is dat Dijsselbloem in de 2e Kamer nog van heel andere eigendomsverhoudingen sprak. Hij had het over 25% voor de staat. Dijsselbloem vertelde de volksvertegenwoordiging niet het hele verhaal, zo lijkt het althans. Aan de val van SNS hebben veel adviseurs flink werk gehad. Goldman Sachs, JP Morgan, UBS, RBS en Lazard; ze namen allemaal hun stukje van de taart. Maar de mooiste opdracht was waarschijnlijk toch voor Morgan Stanley.

De opsporingsdienst FIOD is een onderzoek gestart naar fraude bij de eerder deze maand genationaliseerde bank-verzekeraar SNS Reaal. De financiële instelling zelf heeft inmiddels aangifte gedaan tegen een van de voormalige directieleden. Aanleiding is de uitkomst van een intern onderzoek naar mogelijke belangenverstrengeling in de top van vastgoedtak SNS Property Finance. Volgens ingewijden heeft de bank aangifte gedaan tegen de in november vertrokken SNS-directeur Buck, die vier jaar geleden was aangesteld om problemen bij de vastgoedtak op te lossen. Het onderzoek richtte zich onder meer op geheime betalingen aan personen bij SNS Property Finance. In het kader van hetzelfde onderzoek heeft de bank vijf managers, naaste medewerkers van de ex-directeur, op non-actief gesteld.

Stapt een topbestuurder bij een verzekeraar met zo'n enorm salaris op om met een 60% lager salaris aan de slag te gaan bij een op sterven na overleden bank? Hoe zien de resultaten er in de afgelopen jaren uit bij Achmea? Daar mag je beslist wel kritisch naar kijken: in 2007 was er een verlies van €65 mln en in 2011 werden er rode cijfers geboekt van €208 mln. Of van Olphen daar nog stevig in zijn zetel zat is een onbeantwoorde vraag. Het lijkt onwaarschijnlijk dat van Olphen ooit het door de minister Dijsselbloem genoemde salaris heeft verdiend. In 2011 verdienden de 5 leden van de Raad van Bestuur van Achema gemiddeld €680.000. Het lijkt dan ook aannemelijk dat van Olphen iets in de buurt van €650.000 verdiende plus emolumenten. Bij zijn salaris bij SNS van €550.000 (ongeveer 3 keer de Balkenende) moet ook nog een exitregeling worden bijgeteld van 36 maandsalarissen voor het geval SNS Reaal niet te redden is. En dat moet dan worden opgehoest door de belastingbetalers. Het leugenachtige toneelstukje voor één persoon werd opgevoerd door een, zo genaamde, sociaal democratisch bewogen politicus. In de Kamer zei de minister daar het volgende over: de nieuwe SNS-top moet gaan bekijken of een oud-bestuurder als Sjoerd van Keulen aansprakelijk kan worden gesteld voor de foute beslissingen die hij in de periode 2006-2008 nam. De inmiddels vertrokken topman Ronald Latenstein was in die tijd de financiële topman. De oppositie sprak in het debat over de nationalisatie van SNS schande over het salaris van Van Olphen. Maar Dijsselbloem bleef herhalen dat het verdedigbaar is en dat hij een vakman nodig heeft om het SNS-concern met een balans van €130 miljard veilig te stellen (het is de vraag of het vertrouwen in de banken niet teveel is aangetast). Van Olphen moet proberen zo veel mogelijk van de €3,7 miljard die de Staat namens de belastingbetaler in de bank moest steken, terug te krijgen. Dijsselbloem vindt wel dat de toon van het debat over de vroegere SNS-top de afgelopen weken „erg ver” ging. „Er was bijna sprake van een heksenjacht.” De nieuwe bestuurder Van Olphen mag daar niet de dupe van worden. „Ga niet van de heer Van Olphen een boeman maken.” Dijsselbloem vindt niet dat de balkenendenorm (187.000 euro) toegepast moet worden op de bankensector, zoals diverse Kamerleden opperden. Hij wees erop dat met instemming van de Kamer bij staatsdeelnemingen meer wordt betaald dan de balkenendenorm en dat dat ook nodig is. Ook het salaris van Gerrit Zalm bij ABN Amro (750.000 euro) is nog „een klap hoger” dan wat de nieuwe SNS-top gaat verdienen. Nu steekt de Staat €3,7 mrd in de naturalisatie, zegt de minister. Al in november vorig jaar schrijft het ministerie van Financiën aan de EC dat een bankroet van SNS de Nederlandse Staat zeker €2,4 zou hebben gekost. Mede als gevolg van de kosten, die het depositogarantiestelsel met zich meebrengt. Dat stelsel garandeert de spaartegoeden tot 100 duizend euro per persoon. Andere banken dan SNS Bank draaien daarvoor op. Maar het spaargarantiefonds is leeg (het is nooit gevuld geweest). Financiën voorziet dat ongeveer 32 miljard euro voorgefinancierd zal moeten worden door de staat, omdat de grootbanken en DNB zelf het niet kunnen. De overheid moet de bedragen lenen en de rentekosten bedragen naar schatting 1,2 miljard. SNS Reaal zou ook niet meer in staat zijn geweest om de kapitaalsteun terug te betalen die het in 2008 van de overheid kreeg. Zo loopt Financiën nog eens 848 miljoen euro aan lening en boetepremie mis. Ook moet de overheid voor 400 miljoen euro door de overheid gegarandeerde obligatieleningen vergoeden, waardoor de totale rekening oploopt tot 2,45 miljard euro.

De PvdA-minister zei wel dat hij vindt dat de salarissen in de financiële sector in de breedte hoog zijn en dat hij daarover spreekt met de Nederlandse banken. VVD-Kamerlid Mark Harbers had gesteld dat de beloning in de bankensector „over de hele linie fors omlaag” kan. Harbers zei dat de cao voor bankpersoneel nog steeds „goudgerand” is. Je moet het probleem van royale salarissen voor het personeel dus aanpakken, waarbij de top buiten schot blijft. Reactie van de vakbeweging: de politiek moet zich niet gaan mengen in de afspraken met de sociale partners. Wat Asscher probeert op te bouwen slaat Dijsselbloem in gruzelementen. Ik begin wat klamme handjes te krijgen als ik kijk hoe hij naar onderwerpen kijkt en aanpakt. Hij dendert net zolang door totdat hij vastloopt. En dan is het einde verhaal voor hem.

Hoeveel geld gaat er naar Cyprus om het op omvallen staande bankwezen daar overeind te houden? Cyprus vraagt €17,5 mrd, een klein bedrag dat wel groter is dan de hele economie daar. Dan moet je je afvragen of ze dat geld ooit weer terug kunnen betalen. Er is een optie om beleggers van Cypriotische staatsobligaties mee te laten betalen, maar daar heeft de Europese Commissie een stokje voor gestoken. De Eurogroep wacht tot de verkiezing van een president daar achter de rug is. Er wordt voor gewaarschuwd dat het bankwezen laakbare diensten verleend aan de (Russische) maffia door mee te werken aan het witwassen van crimineel geld.

Reorganisaties in de bouw en de hypotheken wordt enigermate aangepast. De standvaste cijferaar Blok, minister van wonen en rijksdienst is overstag gegaan. Waartoe hij in de besprekingen met het CDA niet bereid was, kreeg D66, de CU en de SGP wel voor elkaar. Daar moest zwaar geschut voor in stelling worden gebracht: in de personen Rutte, Samsom, Zijlstra en Dijsselbloem. Ik heb mijn ernstige twijfels of dit aangepaste beleid voor de bouw en de woningmarkt zal leiden tot meer activiteiten voor de bouwnijverheid en een opleving in de koopwoningen-markt. Kijk, dat er een politieke oplossing is gekomen voor de plannen van Blok en Dijsselbloem, dankzij D66, CU en SGP, is helder. Die zullen nu wel door de beide Kamers worden goedgekeurd. Maar of dat ook leidt tot vernieuwende activiteiten bij de bouw en verkoop van woningen is voor mij nog altijd een vraag. Als de woningcorporaties de extra inkomsten uit hogere huren moeten afdragen aan de schatkist, dat zal gaan om minder dan €2 mrd, is het nog maar de vraag of de corporaties nieuwe projecten in de sociale woningbouw kunnen opstarten. Alle geld wat naar de schatkist vloeit, om de emu-schuld te verlagen, is 'dood' geld. Geld dat een multiplier-effect van 0 gegenereerd. Een tweede aspect is de fiscale regeling rond de hypotheekaftrek. Die zijn hier en daar wel aangepast aan de wensen van de 3 kleinere oppositiepartijen, maar de cruciale vraag, die ik al maanden geleden op tafel heb gelegd, namelijk dat het fiscale regime is gesplitst in een veel royalere regeling voor de rijkere ouderen, de achterban van de VVD, en een veel magerder regime voor de nieuwe generatie, de starters. Ik heb gesteld en dat die ik nog altijd dat het kabinetsbeleid op dit onderwerp discrimineert: de starters beginnen met een achterstand op de baby-boomers. Deze stelling wordt gedeeld door Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt aan de TU Delft, in Nieuwsuur. De verdediging van Rutte is dat zijn achterban in het verleden, een langlopende investering hebben gedaan in dure villa's waarvoor toen aantrekkelijke fiscale voorwaarden golden. Dat zijn verworven rechten en die kun je ze niet afnemen. Die doelgroep, liberaal rijk en op leeftijd, kun je het jaarlijkse kado van de fiscus niet ontnemen. Dan worden ze misschien wel heel boos op hun premier en kost hem dat zijn baan. Als het gaat om verworven rechten zouden werknemers ook wel eens heel boos kunnen worden. Zij hebben 40 jaar lang maandelijks premie betaald en jaarlijks een bevestiging van het pensioenfonds gekregen hoeveel pensioen er was opgebouwd en wat de hoogte van het maandelijkse pensioen op 65-jarige leeftijd zou zijn. Die kunnen daar naar fluiten. Even over de wijzigingen waarover een akkoord is bereikt. Heel positief is dat de BTW op renovatie werk voor één jaar is verlaagd van 21% naar 6%, ingaande volgende maand. De maximale huurverhoging voor huurders die scheefwonen wordt verlaagd van 9 naar 6,5%. Huurders die er in inkomen op achteruit gaan krijgen onder bepaalde omstandigheden huurverlaging. De huurhoogte wordt niet gekoppeld aan de WOZ-waarde. Een puntensysteem gaat de huur bepalen. De verhuurdersheffing voor woningcorporaties daalt; die wordt 1,75 miljard in plaats van 2 miljard. De aflossingstermijn voor nieuwe hypotheken blijft op 30 jaar, maar Wel komt er de mogelijkheid om naast de hypotheek een tweede lening af te sluiten tot 50% van de waarde van de woning en een looptijd van maximaal 35 jaar. De rente van deze tweede lening kan niet worden afgetrokken van de belastingen. 150 miljoen gaat er naar een fonds voor energiebesparing en 50 miljoen komt er voor een speciaal fonds voor startersleningen: dat was 20 miljoen. Het wordt aantrekkelijker gemaakt om lege kantoorpanden om te bouwen tot woonruimte. Institutionele beleggers krijgen meer ruimte om woningen van corporaties te kopen. Het zwakste punt van de maatregelen is de verhuurdersheffing die de woningcorporaties wordt opgelegd. Er kan niet ingezet worden op de bouw van sociale woningen als het geld daarvoor naar de schatkist moet. De SP en de PVV kraken de overeenkomst af. De SP vraagt zich af wat dit voor gevolgen heeft voor de huurders van sociale woningen. Het is nu wel het moment voor het kabinet om bij Brussel te melden dat Nederland zich dit en volgend jaar niet gaat houden aan de 3% norm voor het emu-saldo.

Op RTLz was te horen: ''De plannen van het kabinet en drie oppositiepartijen zijn onbegrijpelijk. Het is helemaal niet vertrouwenwekkend dat iets dat nog geen zes weken oud is alweer wordt gewijzigd.'' ''Het is ook helemaal niet duidelijk hoe de regels moeten worden toegepast. Banken zullen niet staan te trappelen om extra leningen te geven’’. ''Dat gaat ook tegen de gedragscode hypothecaire financiering in. Het gaat ook in tegen de wens om mensen minder te laten lenen. Nu ga je mensen meer laten lenen, maar die extra lening is niet om je huis te betalen, maar om de hypotheek te betalen.’’ ''Banken zullen ook niet staan te springen, kopers evenmin. Het is heel wonderlijk, de rente is niet aftrekbaar en omdat de rente zal fors hoger zijn dan de 5% die je betaalt bij een hypotheekrente’’. ''Dit alles geeft zeker geen vertrouwen. Pas kort geleden zei Rutte: ''Nederland weet nu waar het aan toe is voor de komende 30 jaar is dit het''. ''Nu zijn we nog geen zes weken verder en het is alweer veranderd''. ''Voor mensen die een huis willen kopen is het al helemaal niet vertrouwenwekkend dat iets dat nog geen zes weken oud is al weer verandert, nota bene met extra leningen als een soort goedmaker, voor iets dat helemaal niet als een probleem wordt ervaren''. ''Het echte probleem is dat je te weinig hypotheek kunt krijgen of zelfs geen hypotheek voor mensen met een flexibel inkomen of voor ZZP'ers''. Blok straalde op TV iets uit van de grote overwinnaar, overigens samen met Pechtold, van der Staay en Slob. De bouw gaat nu weer aan de slag en de huur- en koopsector kunnen weer verder. De 4 heren hebben er kennelijk geen flauw idee van dat daarvoor veel meer nodig is. Dit is een politieke pyrrusoverwinning en dat betekent een overwinning die zoveel inspanning kost dat ze dezelfde uitwerking heeft als een nederlaag. Zolang de overheid doorgaat met de private sector uit te melken en de opbrengst daarvan in de schatkist te stoppen en plaats van dat geld te gebruiken voor nieuwe investeringen, zakken we steeds dieper weg. Het is maar zeer de vraag of de euforie van de 4 heren geen zelf opgeblazen zeepbel is. De Telegraaf schrijft hierover: het kabinet veroorzaakt chaos met het gepresenteerde akkoord voor de woningmarkt. Brancheorganisaties en hoogleraren maken gehakt van de plannen, terwijl fiscalisten en banken in het duister tasten over de effecten. En er is vrijwel niemand die gelooft dat het haastig in elkaar gesleutelde akkoord leidt tot een herstel van vertrouwen in de woningmarkt. Vooral de nieuwe en ingewikkelde hypotheekregels scheppen verwarring, constateert Vereniging Eigen Huis. De belangenorganisatie voor huizenbezitters stelt vast dat kopers „een tweede lening moeten afsluiten om hun hypotheek te kunnen betalen”. Die constructie is een sigaar uit eigen doos, omdat huizenkopers worden opgescheept met een duur consumptief krediet, zegt hoogleraar Woningmarkt Johan Conijn. Banken werden totaal overvallen door de maatregelen en kunnen nog niet overzien wat de gevolgen zijn voor hypotheekverstrekkers. De huurders en woningcorporaties worden afgescheept met een doekje voor het bloeden: hogere huren.

De Nederlandse economie verkeert voor de derde keer in vier jaar tijd in een recessie, zegt het CBS. In het 4e kwartaal bedroeg de krimp 0,2% ten opzichte van het kwartaal ervoor. Daarmee komt de economische krimp voor heel 2012 uit op 0,9%. Consumenten houden hun hand nog steeds op de knip, de investeringen vallen blijven achter. Het Economisch Bureau van ABN Amro heeft becijferd dat de particuliere consumptieve bestedingen vorig jaar verder zijn gedaald met ongeveer 1,5%, onder meer vanwege de lagere lonen, bezuinigingen en de hogere pensioenpremies. In 2011 was er sprake een daling van 1%. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat de bestedingen van Nederlandse huishoudens al zeven kwartalen op rij dalen. We zijn in een triple-dip terechtgekomen. De detailhandelsverkopen in het vierde kwartaal waren veel slechter dan het kwartaal daarvoor. De consumentenbestedingen daalden in de laatste drie maanden van vorig jaar met 2,3% ten opzichte van dezelfde periode in 2011. Huishoudens gaven vooral minder uit aan duurzame goederen zoals auto's en meubels. Daardoor komt ons land in zwaar weer terecht, zou je kunnen zeggen. Een toename van de uitvoer zorgde er voor dat de economie niet nog verder is gekrompen. In het vierde kwartaal steeg de export met 3,2%. Vooral de uitvoer van aardgas, aardolieproducten en chemische producten was flink hoger. De investeringen liepen met 5,2% terug. Vooral in grond-, weg- en waterbouwkundige werken is minder geïnvesteerd. Het aantal banen daalde met 18.000 ten opzichte van het derde kwartaal. Ten opzichte van een jaar eerder waren er 93.000 banen minder, een daling van 1,2%. ,,De autoverkopen, detailhandelsverkopen, de bedrijfsinvesteringen en de bouwproductie vertoonden allemaal een verdere krimp ten opzichte van het derde kwartaal. En ook de consumentebestedingen staan onder druk vanwege de bezuinigingen en de problemen op de woningmarkt. De economie in ons land is de laatste 4 jaar nauwelijks gegroeid. De totale waarde van het bruto binnenlands product (bbp), de som van alle in Nederland geproduceerde goederen en diensten, kwam in 2012 uit op 601 miljard euro. Dat was nog geen 7 miljard euro meer dan in 2008, het jaar waarin de huidige periode van laagconjunctuur begon. Ter vergelijking: tussen 2004 en 2008 nam het bbp nog met ruim een vijfde (ofwel 103 miljard euro) toe. De stagnerende economie is duidelijk terug te zien in de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Zo daalde het aantal banen in Nederland vorig jaar tot het niveau van 2007, terwijl de werkloosheid inmiddels is opgelopen tot het hoogste peil sinds maart 2005. Ook de Economie in de eurolanden is in het 4e kwartaal met 0,6% gekrompen. tegenover het 3e kwartaal. Daarmee viel de krimp sterker uit dan in het derde kwartaal. In die periode gingen de euro-economieën gemiddeld met 0,1 procent achteruit, na een min met 0,2 procent in het tweede kwartaal. In heel 2012 werd de economie van de eurozone 0,5 procent kleiner. De krimp was vorig kwartaal het sterkst in Portugal en Cyprus, waar de omvang van de economie respectievelijk met 1,8 en 1 procent afnam. Ook de achteruitgang met 0,6 procent van de Duitse economie, de grootste van Europa, woog zwaar op het gemiddelde. De Spaanse economie kromp met 0,7 procent, Frankrijk eindigde 0,3 procent in de min. Wat opvalt is de krimp van de Duitse economie, die slechter is dan de Franse, terwijl er de laatste tijd met de regelmaat van de klok heel positieve ontwikkelingen worden gemeld. Ze zouden vooral last van een afzwakkende export hebben gehad door de onrust in de eurozone. De Fransen laten weten dat ze het emu-saldo van 3% dit jaar niet gaan halen. De Europesche Centrale Bank verwacht dit jaar nauwelijks groei in de eurozone. Waarvan acte.

De column van prof Tissen gaat deze week over 'Daar is de recessie weer' klik op deze link.

Ook de Japanse economie is in het afgelopen kwartaal in een recessie blijven steken. De economie van Japan kromp onverwacht voor het derde kwartaal op rij. De teruggang bedroeg 0,4 procent op jaarbasis, na een herziene krimp van 3,8 procent in het voorgaande kwartaal. De Japanse economie, de op twee na grootste van de wereld, werd geraakt door een verder dalende export en minder investeringen door bedrijven. Een lichte stijging van de consumentenuitgaven, goed voor bijna 60 procent van de Japanse economie, was niet voldoende om dit te compenseren. De Japanse premier Shinzo Abe wil door monetaire stimuleringsmaatregelen de economie aanjagen. De Japanse centrale bank maakt bekend dat het steunprogramma van 76 biljoen yen (605 miljard euro) en de rente ongewijzigd te laten, maar zei wel dat de afzwakking lijkt te zijn gestopt. Dankzij de hoop op steunmaatregelen is de Japanse yen de laatste tijd flink in waarde gedaald en dat helpt Japanse exporteurs omdat hun producten daardoor goedkoper worden in het buitenland.

Slecht nieuws voor Dijsselbloem? De nationalisering van SNS Reaal is aangemerkt als een zogeheten credit event. Verzekeringen tegen wanbetaling, credit default swaps, moeten daarom worden uitbetaald. Dat heeft de internationale handelsvereniging voor derivaten ISDA bepaald. Het besluit van de ISDA volgt op de beslissing van de Nederlandse regering om SNS Reaal te nationaliseren en aandeelhouders en bezitters van achtergestelde obligaties te onteigenen. ISDA bepaalt of er 1 of meer veilingen worden gehouden voor de schikking van contracten. De schikking van de verzekeringen wordt bemoeilijkt omdat de bijbehorende stukken zijn geëlimineerd.

Op de bijeenkomst van de G20 in Moskou dit weekend heeft de OESO haar jaarrapportage gepresenteerd, ook over Nederland. “De rijkelandenclub' zoals de OESO wordt genoemd, geeft Rutte/kabinet Rutte/Asscher er flink van langs. Vijf aanbevelingen voor 2013: verlaag de inkomstenbelasting, verlaag de ontslagbescherming om de doorstroming op de arbeidsmarkt te bevorderen, hervorm de uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid met als doel een hogere arbeidsdeelname van arbeidsgehandicapten, hervorm de huizenmarkt opnieuw en herzie de hypotheekrenteaftrek (gelijke monniken, gelijke kappen), zet starters niet op een achterstand ten opzichte van de 'bestaande rechten' van de oudere garde, verlaag de werkloosheidsuitkeringen: ze zijn te hoog en ze duren te lang. Hier hoor ik de stem van het kapitalisme en de vrije markt economie.

Kort Nieuws

De financiële transactietaks die elf EU-lidstaten van plan zijn in te voeren, is een ramp voor de pensioenfondsen. Ook als Nederland zich niet bij deze landen aansluit. Financiële instellingen zullen de heffing doorberekenen, handel in financiële producten wordt duurder en de rekening ploft bij de ’eindbelegger’ op de mat. Bronnen binnen de pensioenwereld voorzien dat de pensioenbetaler het slachtoffer wordt. De voorwaarde van de Nederlandse regering om pensioenfondsen uit te sluiten van de nieuwe taks lijkt een wassen neus. Toezichthouders DNB en AFM zijn fel gekant tegen invoering van deze maatregel. De taks zou makkelijk te omzeilen zijn, banken zouden deze doorberekenen in plaats van er zelf voor op te draaien en de heffing zou risicovol gedrag niet ontmoedigen. De coalitie van VVD en PvdA willen aan de financiële transactietaks meewerken onder voorwaarde dat de pensioenfondsen worden ontzien. De Europese Commissie wil voor Nederland geen uitzondering maken voor pensioenfondsen. Dijsselbloem is teleurgesteld en gaat Nederland niet aanmelden voor deelname. Hij vecht verder. Bronnen spreken van een ’onnozel’ plan dat ’miljarden per jaar gaat kosten. Als de taks wordt ingevoerd, dreigen Nederlandse pensioenfondsen voor miljarden het schip in te gaan.

Minister Dijsselbloem gaat financiële instellingen niet verbieden beleggingen te doen voor eigen dan wel voor derdenrekening in bedrijven die zich bezig houden met de ontwikkeling en/of productie van kernwapens.

Voordat de overheid SNS Reaal weer van de hand kan doen zal er eerst een cultuuromslag in het bankwezen plaats moeten vinden, zegt Eddy van Hijum (CDA). Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën gaf in het Kamerdebat over SNS-Reaal juist aan dat hij de aandelen van het genationaliseerde ABN-Amro en SNS-Reaal liefst zo snel mogelijk weer wil verkopen. Van Hijum vindt dat in het huidige klimaat een slecht idee. Hij pleit voor een bankencultuur ,,waarin professionele en ethische standaarden weer leidend zijn in het dagelijkse werk. Waarin men zich realiseert dat salarissen en beloningen moeten passen bij de maatschappelijke prestatie die wordt geleverd. En een omgeving waarin men elkaar op deze standaarden durft aan te spreken.” Een eed of belofte kan daarbij een nuttig symbool zijn, meent het Kamerlid. ,,Niet alleen voor beleidsbepalers binnen een financiële instelling, maar juist ook voor de professionals die dagelijks hun klanten van advies dienen. En laat de sector er ook actief op toezien dat de gewenste kwaliteitsstandaarden worden nageleefd, bijvoorbeeld door een vorm van tuchtrecht in te voeren.” Andere maatregelen waaraan de CDA’er denkt zijn vormen van duurzaam aandeelhouderschap, (met meer stemrecht voor loyale aandeelhouders), een grotere rol van institutionele beleggers en een blijvend minderheidsbelang of een 'gouden aandeel' voor de staat. ,,De onvrede en de scepsis in de samenleving zijn enorm. En terecht. Telkens opnieuw blijkt de belastingbetaler te moeten opdraaien voor onverantwoorde risico’s die binnen de financiële sector worden genomen, in ruil voor riante salarissen en hoge bonussen", zegt Van Hijum. ,,Ook bij SNS was dat weer het geval. Blinde groeiambitie en het streven naar winst op de korte termijn verdrong de maatschappelijke functie, die de Samenwerkende Nederlandse Spaarbanken (SNS) oorspronkelijk goed vervulden. De bank richtte zich voornamelijk op spaarders, hypotheken en kredieten voor ondernemers en het midden- en kleinbedrijf. Ook besteedde zij veel aandacht aan haar maatschappelijke functie. Totdat het bedrijf in 2006 de stap naar de beurs maakte en op overnamepad ging. De uiterst risicovolle en ondoordachte deelname aan nationale en internationale vastgoedprojecten deed de bank uiteindelijk de das om." Commentaar: 'een gouden aandeel' voor de Staat is voor mij bespreekbaar als het gaat om bedrijven waarin de Staat op enigerlei wijze participeert. De splitsing van alle banken in nutsbanken (gericht op particuliere klanten met sparen, hypotheken en kredietjes) en zakenbanken die zich met kapitaal van de aandeelhouders bezig houden met risicovollere producten. Het is dan zeker niet de bedoeling dat nutsbanken zakenbanken gaan financieren, op generlei wijze.

Het totale bedrag aan slechte leningen die banken in de eurozone hebben uitstaan, is in een jaar tijd met 9,5% toegenomen en nadert de €1 biljoen ( €1.000.000.000.000). Dat blijkt uit een berekening dat onderzoeks- en adviesbureau Ernst & Young (E&Y) deze week presenteerde. Het totale bedrag aan leningen waarvan banken er ernstig rekening mee houden dat bedrijven en consumenten ze niet terug kunnen betalen is, volgens E&Y, door de aanhoudende economische malaise opgelopen tot €918 mrd. Dat is €80 mrd meer dan een jaar eerder, aldus de onderzoekers. Vooral banken in Spanje en Italië zijn zwaar getroffen. In die landen dreigt respectievelijk 15,5 en 10,2% van de leningen niet te worden terugbetaald. Voor de gehele eurozone is dat volgens de berekening van E&Y 7,6%.

De economische groei in de eurolanden stabiliseert de komende maanden op een laag niveau. Dat stelde de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) op basis van haar index van leidende economische indicatoren. De graadmeters voor de eurolanden wijzen nog altijd op een groei die zwakker is dan het langjarig gemiddelde, aldus de OESO. In Italië en Duitsland lijkt de neergang te stoppen. In Frankrijk blijven de vooruitzichten daarentegen mager. In de Verenigde Staten en Groot-Brittannië wijzen de meeste signalen op een aantrekkende groei in de komende maanden. In India en China zwakt de groei naar verwachting af tot onder het langjarig gemiddelde.

De kinderombudsman meldt dat een op de negen kinderen in Nederland, dat zijn er 377.000, in armoede leeft. Sinds 2010 is het aantal kinderen met 50.000 toegenomen.

650 partijen hebben bij de Raad van State beroep aangetekend tegen de naturalisatie van SNS Reaal door middel van de Interventiewet. De VEB alleen al spreekt namens 1000 gedupeerden. 25 februari is de uitspraak.

Minister Blok zat deze week dik in de problemen. Hij kon het CDA niet meekrijgen voor zijn plannen met betrekking tot de bouw. Hij is toen in gesprek gegaan met D66, de CU en de SGP. Hij heeft toen wat water bij de wijn gedaan: de behandeling van het hypotheekdossier in de 1e Kamer werd uitgesteld. Hypotheekaflossing geen 100% maar 50%.

Britse inflatie stabiliseert op 2,7%.

Emissie 5-jarig Staat doet maar 0,88%.

Nuon lijdt verlies als gevolg van forse afschrijvingen, maar de omzet daalt.

UWV: 20% van de werkgevers in de bouw misbruiken vorstverletregeling.

De Amerikaanse kredietbeoordelaar Moody's verwacht dat de economische groei voor de acht geavanceerde economieën binnen de G-20, zoals bijvoorbeeld de Verenigde Staten, Japan en Duitsland, in 2013 rond de 1,4% ligt, 0,2% lager dan bij de publicatie van de vorige vooruitzichten in november. "Hoewel het ondernemersvertrouwen aansterkt omdat de economische situatie verbetert, blijven begrotingsconsolidatie en een hoge werkloosheid druk zetten op het herstel". De credit-agent waarschuwt dat de vooruitzichten opnieuw neerwaarts bijgesteld kunnen worden, wanneer de recessie in de eurozone dieper wordt, de economische groei bij grote economieën tegenvalt of geopolitieke spanningen verhevigen en daarmee invloed hebben op economische ontwikkelingen. Voor de opkomende economieën binnen de G-20 raamt Moody's dit jaar een groei van iets meer dan van 5,5%, vrijwel hetzelfde percentage als bij de vorige outlook. Over het geheel ziet de kredietbeoordelaar voor alle G-20 landen een gemiddelde economische groei van 2,9% in 2013 en 3,3% in 2014. Beiden liggen nog onder het niveau van 2010 en 2011.

De Rabo spreekt uit dat de huizenprijzen dit jaar nog zullen dalen maar vanaf 2014 zullen stabiliseren. Als ik de Rabo was geweest zou ik even hebben gewacht met deze uitspraak tot het moment dat bekend is welke bezuinigingen en hervormingen door het Parlement zullen worden goedgekeurd.

De Griekse bouw is in november vorig jaar nog dieper in de afgrond. Ten opzichte van een jaar daarvoor daalde de bouwproductie met 66%. Het aantal afgegeven bouwvergunningen daalde eveneens met dit percentage. Sedert 2007 is de helft van de bouwvakkers werkeloos.

De Britse bank Barclays schrapt dit jaar wereldwijd minstens 3700 banen in een poging de winstgevendheid te vergroten. De ontslagen, waarvan er 1800 vallen bij de zakelijke divisies en 1900 bij de consumentenbankactiviteiten in Europa, moeten vanaf 2015 zorgen voor een kostenbesparing van 1,7 miljard pond (2 miljard euro). Barclays leed in het laatste kwartaal van 2012 een nettoverlies van 1,04 miljard pond (1,2 miljard euro). Die rode cijfers komen onder meer door de boete van 290 miljoen pond die de bank kreeg vanwege de fraude met het rentetatief Libor. Daarnaast reserveerde Barclays 1,6 miljard pond voor de compensatie van verkeerd voorgelichte klanten. Het verlies was aanzienlijk groter dan verwacht. Uit de cijfers kwam ook naar voren dat de bonussen voor de zakenbankiers van Barclays in 2012 met bijna 17 procent omlaag zijn gegaan ten opzichte van het jaar daarvoor.

De markt voor bestaande koopwoningen heeft een goed vierde kwartaal van 2012 achter de rug. De prijzen stabiliseerden en er werden aanzienlijk meer woningen verkocht. De belangrijkste oorzaak was dat kopers een sterke prikkel hadden om voor 1 januari 2013 de voorlopige koopovereenkomst te tekenen, aangezien zij dan nog gebruik mochten maken van de oude fiscale regelgeving met betrekking tot de hypotheekrenteaftrek: een hypotheek met maximaal 50% aflossingsvrij en verschillende aflossingsvarianten.

Slecht nieuws: de inflatie in ons land is in januari gestegen naar 3%, het hoogste cijfer in vier jaar. De verzekeringspremies zijn gemiddeld met 7,7% gestegen ten opzichte van het vorige jaar. Nieuwe auto's stegen met 7,8%. Buitenlandse vakanties werden goedkoper en de benzine had een verlagend effect op de inflatie met slechts een stijging van de liter met 3,2%.

Tegenvallende resultaten meldt ING over 2012. De winst daalde van €5,8 mrd naar €3,9 mrd. Beleggers reageerden teleurgesteld ondanks de aankondiging dat eind vorig al 2350 banen zouden worden geschrapt, komen er nu weer 2400 bij, waarvan 1000 in België en 1400 in ons land. De winst was in hoofdzaak verdiend in de VS, Canada en Azië.

De werkloosheid in Portugal is in het vierde kwartaal weer opgelopen. Voor de laatste 3 maanden van 2012 kwam het cijfer uit op 16,9 procent. Het kwartaal daarvoor was de werkloosheid nog 15,8 procent. De verwachting is dat de werkeloosheid dit jaar oploopt naar 16,4%.

De overname van Robeco, de vermogensbeheerder van Rabobank, door het Japanse financiële conglomeraat Orix, kan niet lang meer duren. Het zou gaan om een bedrag van €2,5 mrd. Dinsdag vindt de verkoop plaats.

De slechte Europese automarkt heeft PSA Peugeot Citroën afgelopen jaar met een zwaar verlies opgezadeld. PSA Peugeot Citroën leed in 2012 een nettoverlies van 5 miljard euro, dat vooral werd veroorzaakt door afschrijvingen van bijna 4 miljard euro op zijn Europese activiteiten. In 2011 werd nog een winst van 588 miljoen euro geboekt. Op operationeel niveau dook het Franse bedrijf voor 576 miljoen euro in het rood. Daarmee ontstond het eerste operationele verlies in 3 jaar tijd. Eerder deze maand werd al bekend dat de Franse overheid overweegt een belang te nemen in PSA Peugeot Citroën om te voorkomen dat het bedrijf aan de malaise in de auto-industrie ten onder gaat. De Europese automarkt krimpt dit jaar naar verwachting voor het zesde jaar op rij. Om de winstgevendheid te verbeteren, wil het concern het onderscheid vergroten tussen de modellen van Peugeot en Citroën. Daarnaast moet een samenwerking met het Amerikaanse General Motors zorgen voor een verdubbeling van het productievolume. De twee autogrootmachten willen samen compacte auto's ontwerpen, die in 2016 op de markt moeten komen. PSA Peugeot Citroën bracht zijn kosten vorig jaar met 1,2 miljard euro terug en verwacht de komende 2 jaar 17 procent van de arbeidsplaatsen in Frankrijk te schrappen.

De sterke groei van de verkoopvolumes van Nederlandse detailhandelaren in de eerste jaren van deze eeuw is tenietgedaan door de aanhoudende economische crisis. Derhalve is het volume inmiddels gedaald tot het niveau in het jaar 2000. Dat schrijft ABN Amro. De bank verwacht dit jaar, gezien het lage consumentenvertrouwen en de flink gedaalde consumptie, een verdere afname van 2 procent. ABN Amro becijferde naar aanleiding van de cijfers van het CBS over december dat het volume in geheel 2012 met 2,5 procent daalde ten opzichte van 2011. De grootste dalingen waren te zien bij doe-het-zelfketens (min 8,3 procent) en woonwinkels (min 8,4 procent), terwijl supermarkten (plus 0,8 procent) het qua fysieke winkels het beste presteerden. De omzet daalde in de gehele detailhandelssector met 1 procent ten opzichte van 2011. ABN Amro wijst op webwinkels als positieve uitschieter met een omzetgroei van 9 procent. Voor deze winkels worden geen volumes bijgehouden.

Mexicaanse grootaandeelhouder eist vertrek van KPN topman Eelco Blok.

Tata Steel heeft in het derde kwartaal van het gebroken boekjaar 2012/2013 het grootste verlies op kwartaalbasis geleden van de afgelopen 3 jaar. Het Indiase concern, dat in 2007 het Brits-Nederlandse Corus (Hoogovens) overnam, zag de vraag naar zijn staal in Europa wegsmelten door de aanhoudende crisis. Daarnaast had Tata last van dalende prijzen als gevolg van de afkoelende Chinese economie. Het verlies in de 3 maanden tot 31 december 2012 bedroeg 7,63 miljard roepie (105 miljoen euro). De omzet daalde met 3,5 procent tot 318,2 miljard roepie. Tata Steel Europe is goed voor twee derde van de totale staalproductie van het Indiase concern.

Premier Rutte zou in navolging van de Franse president Hollande een Europa-speech moeten houden in het Europees Parlement. Dat zegt minister Timmermans van Buitenlandse Zaken tegen BNR. Binnenkort verwacht de minister dat het kabinet een gezamenlijke visie kan presenteren en hij hoopt dat premier Rutte de Nederlandse kijk op Europa dan ook in Brussel presenteert. "Ik heb zelf een Staat van de Unie geschreven, die gaat bij de volgende kabinetsvergadering besproken worden in het kabinet en ik hoop dat we niet lang daarna die visie aan de media maar vooral aan de Tweede Kamer kunnen presenteren", zegt Timmermans. Volgens de minister van Buitenlandse Zaken is de Staat van de Unie de visie van Nederland over de samenwerking met Europa in de komende jaren. "Wat onze prioriteiten zijn en waar Nederland op in wil zetten," licht de minister toe. "Daarnaast komen wij voor de zomer met een lijst van onderwerpen, na analyse van ieder vakdepartement, waarvan wij vinden dat die onderwerpen het beste in Brussel behartigt kunnen worden, of juist in de lidstaten zelf. Ook onderwerpen die inmiddels al in Brussel belegd zijn, kunnen we misschien weer terughalen naar ons land." Timmermans vond dat de socialist Hollande een goede speech gaf over Europa. Op de vraag wanneer onze premier met een eigen speech komt, antwoordde hij: "Er komt een voorzitterschap aan van Nederland in 2016, dan zal hij zeker voor het Europees parlement verschijnen." "Maar ik verwacht van Mark Rutte in de komende tijd wel vaker toespraken over Europese samenwerking. Het lijkt me mooi om premier Rutte binnenkort in het Europees parlement te zien optreden, want dat kan hij ontzettend goed," besluit Timmermans. Wat ik heel goed vind aan de aanpak van Timmermans is dat hij de liberaal Rutte voor het blok zet. Hij zal nu met de billen bloot moeten. De voorzitter van de liberalen in het Europees Parlement, de Belgische oud-premier, Guy Verhofstadt koestert heel andere ideeën over de toekomst van Europa, dan die Rutte zo nu en dan ventileert. Als er een uitnodiging komt van het Europees Parlement zal Rutte daar gevolg aan geven. Tussen dit najaar en voor 2016 als Nederland een halfjaar voorzitter wordt van de EU. Rutte heeft al een tipje van de sluier opgelicht: Europa moet vooral de interne markt zijn, misschien moeten daar nog meer vrijhandelsverdragen bij komen. Rutte benadrukt dat de eurozone moet worden versterkt en dat Europa democratischer moet worden, bijvoorbeeld door de 27 nationale parlementen beter bij Europese besluiten te betrekken. Het kabinet noemt de EU geen doel op zich, maar een middel voor veiligheid, recht en welvaart. Hij opteert voor het voortbestaan van de besluitvorming bij de 27 regeringsleiders, die nog nooit hebben laten zien dat ze krachtige leiders zijn met visie. En om het allemaal nog chaotischer te maken gaan 27 parlementen meebesturen. Dit wordt op deze manier nooit wat. Als dit de weg wordt voor het Nieuwe Europa dan moeten we er onmiddellijk mee stoppen. De route van Rutte en dit kabinet leidt naar nergens. Wij hebben niet eindeloos de tijd om zo door te blijven modderen. Rutte kan misschien best nog wel een baan vinden, met steun van zijn VVD-vriendjes, als geschiedenisleraar op een middelbare school. Daar is hij veel beter op zijn plek en daar kan hij de toekomst van dit land niet langer blokkeren.

Clingendael geeft het kabinet een negatief advies met betrekking tot de aanschaf van JSF militaire vliegtuigen. De denktank heeft 4 scenario's uitgewerkt waarvan er 3 geen toegevoegde waarde leveren voor de krijgsmacht en de vierde uitgaat van een aanname met een niet aannemelijke optie dat Nederland een rol gaat spelen bij militaire interventies vanaf het allereerste begin, samen met de VS en andere grote landen. De politiek is niet blij met dit onderzoek, waar niet om gevraagd is, omdat hiermee een vertroebeling van de politieke discussie ontstaat. Welke politicus gaat nu nog de aanschaf verdedigen?

Minister Dijsselbloem (Financiën) wil nooit meer een nationalisatie zoals bij SNS Reaal. Daarom vindt hij dat grote banken meer reserves moeten aanleggen. In de 2e Kamer zei Dijsselbloem dat alle banken aan de Europese eisen moeten voldoen, maar dat de zogenoemde systeembanken; Rabobank, ING, ABN Amro en SNS nog meer geld in kas moeten hebben. De VVD en het CDA zijn sceptisch over zijn voorstel. De VVD houdt zijn hart vast en is bang dat de scherpe eisen de concurrentiepositie van Nederland schaden. Het CDA benadrukte in het debat dat banken nu al krap bij kas zitten en straks nog minder geld zullen hebben om uit te lenen. Dijselbloem wil zijn plannen voor zwaardere buffers toch doorzetten. Ook wil hij een wettelijk maximum voor bonussen van bankiers. Hij heeft ook kritiek op de cao's bij banken. "Ik ga er niet over, maar ik vind ze veel te ruim." Een tandje minder dus!! Dijsselbloem heeft bij de Nederlandsche bank nog een reservepotje gevonden, dat hij gaat overnemen voor de overheid. Het gaat om een buffer die DNB heeft opgebouwd van de overwinst van leningen aan de zwakke Zuid-Europese landen. Ik geef een voorbeeld: wij hebben financiële hulp aan Portugal gegeven met een rentepercentage dat veel hoger ligt dan onze inkoop. Stel, wij betaalden als AAA-land 4% rente op de financiële markten maar Jan Kees de Jager leende dat geld door aan Portugal voor 8%. De Jager was daar heel trots op: wij hielpen de zwakke landen en verdienden er woekerrentes aan. Die zwakke landen betalen hun rente aan ons en het meerdere boven de inkoopprijs gebruikt DNB als een buffer, voor het geval dat niet alle hulp in de toekomst terug kunnen betalen. DNB krijgt voor het geld dat naar de schatkist gaat een garantie van de Nederlandse Staat, wij belastingbetalers dus, van €5,7 mrd. Dit jaar krijgt Dijsselbloem €800 mln, in de komende 5 jaar wordt dat €3,2 mrd. Als er stront aan de knikker komt is de belastingbetaler de dupe. Om alles in de juiste proporties te kunnen beoordelen: onze staatsschuld is €418 mrd maar door de Staat verleende garanties , vooral verband houdend met de eurocrisis, staat nu al boven de €200 mrd. Onze emu-schuld is nu tegen de 70% bbp, maar als we daar 50% van de afgegeven waarborgen bijtellen zitten we al op 84%.

Productie in de VS onverwacht gedaald, het consumentenvertrouwen steeg.

Als gevolg van de uitvoering van het regeerakkoord is er een grote leegloop bij de kinderopvang. Een van de drie kinderen gaan niet meer naar de crèche. Dagelijks moeten kinderopvanginstellingen sluiten of gaan ze failliet. De kinderopvang wacht magere jaren maar Asscher eist meer kwaliteit van de crèches.

Een vraag en een uitspraak: hebben de klassieke waarden van de PvdA als goed werk, verheffing en solidariteit nog iets te betekenen in het politieke beleid? Verdedigd de PvdA nog de belangen van de arbeiders in dit land of heeft de SP dat overgenomen? Nauwelijks nog en ja, de SP zit deze doelgroep dichter op de huid. Samsom moet terugkomen op de liberale koers van dit kabinet en terug naar haar roots. De Wiardi Beckman Stichting, de denktank van de PvdA roept: ontwaakt, verworpenen en flexwerkers!! Het individualisme krijgt, als geloof, alle ruimte van Rutte/Samsom: op onderdelen zijn we doorgeslagen. Je moet het zelf maken en als dat om, welke reden dan ook niet lukt, ben je een loser en dus afgeschreven. Zelfredzaamheid is de kern van dit kabinetsbeleid.

De G20 gaan geen nieuw budgetakkoord aan, het bestaande akkoord wordt vooruitgeschoven. Er komt geen valutaoorlog, zeggen ze. Soms wijkt de realiteit af van de uitgesproken voornemens.

Slotstand indices 15 februari 2013/week 7: AEX 343,45; BEL 20 2.535,88; CAC 40 3.660,37; DAX 30 7.593,51; FTSE 100 6.328,26; SMI 7.500,57; RTS (Rusland) 1.577,26; DJIA 13.981,76; Nasdaq 100 2.764,666; Nikkei 11.173,83; Hang Seng 23.444,56; All Ords 5.054,60; € $1,3364; goud $1610,10 dat is €38.720,90 per kg.

 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.