UPDATE16012016/307 catastrofaal beursjaar – bear market – stap uit aandelen

In de eerste twee weken van het nieuwe jaar vliegen de waarschuwingen je om de oren. Grote onzekerheid over de ontwikkeling van de olieprijs, stevige ingrepen in de overheidsuitgaven van Qatar, toenemende onrust over terroristische aanslagen, remmende ontwikkelingen in de economieën van de ontwikkelingslanden (BRICS), neem Rusland, China en Brazilië (problemen in de aanloop naar de Olympische Spelen komende zomer), vluchtelingenstromen en oorlogen in het Midden Oosten. Wat staat ons en de financiële markten te wachten?

Royal Bank of Scotland (RBS) heeft zijn cliënten op het hart gedrukt zich schrap te zetten voor een catastrofaal beursjaar. De Britse bank adviseert daarbij alles te verkopen behalve obligaties van hoge kwaliteit omdat de koersen op de grootste aandelenmarkten wellicht met 20% zullen dalen en de olieprijs kan kelderen tot $16 per vat. ,,China heeft een omvangrijke correctie ingeluid die voorlopig alleen maar sterker zal worden'', aldus de bank. RBS verwacht dat Wall Street en de beurzen op het Europese vasteland met 10% tot 20% zullen dalen. De FTSE in Londen moet waarschijnlijk een zwaardere daling incasseren vanwege het grote aantal mijnbouwers en andere grondstofgerelateerde bedrijven in die index. ,,Veel beleggers steken voor de langere termijn geld in olie- en mijnbouwbedrijven in de verwachting dat het dividend daar veilig is gesteld om vervolgens tot de ontdekking te komen dat het allerminst veilig is.'' Volgens de bank wijzen meerdere signalen op een verdere daling van de olieprijs, een niveau dat voor het laatst werd gezien na de Azië-crisis van 1999. Ook de Britse bank Barclays heeft de prijs van Brent-olie bijgesteld naar gemiddeld $37 per vat tegen een eerdere prognose van respectievelijk $60 en $65. De bank wijst er onder meer op dat oliekartel OPEC zijn tanden heeft verloren door de onenigheid bij de olie-producerende landen waardoor onder meer bij de laatste vergadering in december een vermindering niet werd doorgevoerd. Het recente diplomatieke conflict tussen de olieproducenten Iran en Saoudië-Arabië zal de waarschijnlijkheid dat de OPEC alsnog gaat ingrijpen verminderen.

Qatar heeft de rijkste inwoners van de wereld. Ze rijden in de nieuwste en duurste auto's. Ze kopen alle topstukken op internationale kunstveilingen. Het is er veel te heet om te voetballen, maar ze gaan toch het WK voetbal organiseren. Qatar: steenrijk dankzij de vele olie en vooral het vele gas in de grond. Maar ja, de olieprijs daalt. En dat doet ook pijn in het golfstaatje Qatar. Net als in Saudi-Arabië moet er nu ook in Qatar stevig bezuinigd worden niet alleen bij investeringen voor het FIFA/WK Voetbal, maar ook stevige ingrepen in de overheidsuitgaven en verhoging van de belastingen.

DFT: De kop van een dagbericht op de laatste dag van deze beursweek luidt “De beren slaan toe in Europa en de VS”. Het beeld lijkt te keren op de Europese aandelenbeurzen. De Europese aandelengraadmeter Eurostoxx600 is, sinds de piek vorig jaar april, 20% gedaald, wat vaak wordt gezien als een definitie van een 'bear market'. Ofwel een markt waarin de trend neerwaarts is. De Europese beurzen gingen opnieuw over een breed front omlaag. En opnieuw waren het de dalende olieprijs en de bijbehorende zorgen over de wereldeconomie die de markten ernstig parten speelden. Een zwaar tegenvallend rapport over de Amerikaanse detailhandelsverkopen drukte de stemming verder. "Europese aandelen zullen waarschijnlijk onder druk blijven staan gedurende het cijferseizoen", zei een handelaar tegen Bloomberg. "Want beleggers zullen eerst afwachten hoe die resultaten uitpakken en tot die tijd langs de zijlijn blijven staan." De Eurostoxx600 zakte ruim 3%. In Amsterdam kachelde de AEX-index2,4% achteruit. De Nederlandse hoofdindex dook in de middag heel even onder de 400 punten maar sloot op 403,57. "Het wordt komende week heel, heel spannend. Onder de 401 punten gaan betekent door een belangrijke technische grens dalen”, zegt technisch analist Royce Tostrams. "Dat wordt tricky, want daar lopen de risico’s voor beleggers heel snel op. Veel vermogensbeheerders moeten hun posities dan gaan aanpassen in een moeilijke markt. Dat wordt lastig. Komende dagen worden heel relevant." Ondertussen liep ook Wall Street hard achteruit. Ook daar is de nervositeit nog niet uit de markt. Blackrock-topman Larry Fink verwacht dat aandelen nog zeker 10% kunnen dalen. Hij meet dat af aan zijn verwachting van faillissementen en ontslagen bij bedrijven. "Er vloeit nog onvoldoende bloed door de straten", aldus Fink, die een van de grootste vermogensbeheerders ter wereld leidt. Fink verwacht dat de olieprijs naar $25 per vat kan gaan. Ook dat zal tot verdere krimp en sanering van de oliesector en aanverwante bedrijven leiden, zei hij tegenover CNBC. Volgens Fink zitten de Verenigde Staten op de rand van een bear market. "De snelheid waarmee dit gebeurt toont een nieuwe inschatting van het risico, de inschatting over waar we naartoe gaan." De olieprijzen begonnen de week met lagere prijzen en belandden op het laagste punt in 16 jaar tijd. De zorgen over een harde landing in China blijven als een donkere wolk boven het zwarte goud hangen. Zowel de prijs van een vat Brent-olie (een graadmeter voor Europa en het Midden-Oosten) als de Amerikaanse WTI-olieprijs zakten onder de $30 per vat. Brent ging de week uit op $ 29,27 Vorige week waren beide graadmeters ook al 10% omlaag gegaan. De aanhoudende vrees dat de de groeimotor van economische grootmacht China begint stil te vallen, werkt de val van de olieprijzen in de hand. Daarnaast voert Iran de olieproductie steeds verder op en schroeft oliekartel OPEC de productie nog steeds niet terug. Met de aanhoudende duikvlucht nemen zakenbanken ook hun verwachtingen onder de loep. Mocht de Chinese yuan nog zo'n 15% in waarde dalen tegenover de dollar, dan zou de olieprijs wel eens onder de $20 kunnen zakken, aldus Morgan Stanley. Goldman Sachs voorspelde al eerder een verdere daling in deze orde van grootte. Bank of America ML doet het iets rustiger aan met een verwachte daling naar gemiddeld $46 dit jaar. Obligatiebelegger Pimco verwacht zelfs een herstel naar $50 per vat. De aanhoudende neergang van de olieprijs is nauwelijks merkbaar aan de pomp. Een waarschuwing: de prijs van een vat olie van 159 liter kan over zes maanden best wel weer $60 zijn. Het vreemde is dat de vraag naar olie groter is dan het aanbod. Mogelijk houdt Saoudi-Arabië de olieprijs zolaag om concurrenten uit de VS die olie winnen uit schaliegas/olie en Canada waar teerzandolie wordt gewonnen, in beide gevallen is de kostprijs veel hoger dan de marktprijs.

RABO-economen ondersteunen het pleidooi van de President van DNB, Klaas Knot, dat Dijssel extra bezuinigingen moet gaan doorvoeren. Dat schrijven de Rabo-economen Björn Giesbergen en Maartje Wijffelaars in een analyse van de rijksbegroting die op de economensite MeJudice werd gepubliceerd. De titel van het artikel is veelzeggend: ’Nederlandse begroting: na het jubeljaar 2016 dreigen zure bezuinigingen in 2017’. Vorige maand waarschuwde Klaas Knot er al voor dat na de lastenverlichting van €5 mrd voor dit jaar, er voor volgend jaar nieuwe bezuinigingen dreigen aan te komen. Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën vond dat toen ’te vroeg’ om dat nu al naar buiten te brengen. Maar de Rabo-economen stellen nu dat het ’hoogstwaarschijnlijk’ wel zover komt dat er €3 mrd bezuinigd gaat worden.

De economische floppers van afgelopen jaar zullen het in het nieuwe jaar waarschijnlijk niet veel beter vanaf brengen. Onder meer Venezuela, Brazilië en Griekenland staan onderin het lijstje met economische verwachtingen voor 2016. Dat heeft Bloomberg becijferd op basis van de voorspellingen van analisten over 91 landen. Die voorzien voor Venezuela opnieuw een recessiejaar, met een economische krimp van 3,3%. Het Latijns-Amerikaanse land had het afgelopen jaar al zwaar door de fikse daling van de olieprijs. Ook Brazilië, dat in 2015 zwaar te lijden had onder de dalende ijzerertsprijzen, brengt het er opnieuw niet goed vanaf. De economen hebben gemiddeld een economische krimp van 2,5% staan in hun modellen. De Braziliaanse staatsoliemaatschappij Petrobras verlaagt zijn investeringsbudget voor de jaren tot en met 2019 met ruim $32 mrd (€29,5 mrd). Het bedrijf, dat verwikkeld is in een omvangrijk onderzoek naar fraude en omkoping, stelt ook zijn productiedoelstelling bij. Petrobras geeft onder het vorig jaar geïntroduceerde investeringsplan iets meer dan $98 mrd uit, waar oorspronkelijk $130 mrd was ingetekend. De productiedoelstelling voor 2020 is verlaagd van 3,6 miljoen vaten per dag naar 2,7 miljoen stuks per dag. Om het schandaal en de effecten van de scherp gedaalde olieprijzen op te vangen, was Petrobras al bezig met de verkoop van onderdelen. Omdat het een lastige markt is om eigendom van de hand te doen, is het nodig om minder te investeren. Petrobras hoopt dit jaar voor $14,4 mrd aan bezittingen te verkopen. Ook voor Griekenland (-1,8% voorspeld), Ecuador (-0,5%) en Rusland (-0,5%) voorzien economen een min. Argentinië zal naar verwachting stabiel blijven. Voor Griekenland geldt dat de economische krimp het terugdringen van de schuldenlast nog lastiger maakt. Rusland blijft last houden van de Westerse economische sancties en de malaise in de olieprijs. Japan, Finland, Kroatië en Zwitserland completeren de top tien van slechtste economische verwachtingen. Deze landen zullen naar verwachting weliswaar groei laten zien, maar het minst van het lijstje met 91 landen. Voor Nederland voorzien de gepolste economen overigens 1,8% groei dit jaar. Verder ziet Bloomberg een paar verrassingen in de ’recessie-club’, de groep landen waarvan economen de kans op een recessie (dus twee kwartalen van economische krimp op rij in de komende twaalf maanden) redelijk groot inschatten. Zo staat Taiwan op dat lijstje, met een geschatte ’recessiekans’ van 55%. Het eiland zag zijn economie vorig jaar al terugvallen van 4% groei in het eerste kwartaal naar 0,6% krimp in het derde kwartaal, vanwege een daling in de export naar China. Ook Oekraïne zit in de 'club', met een geschatte kans van 60%. Voor Brazilië schatten economen de recessiekans overigens op 75% en voor Argentinië op 60%.

Na de beursmalaise van vorige week vanwege de turbulentie vanuit China moeten beleggers zich schrap zetten doordat in de komende maanden de technische conditie van de AEX verder zal gaan verzwakken. Dat stelt technisch analist Roelof-Jan van den Akker van ING. De AEX heeft een zeer beroerde eerste handelsweek achter de rug, waarbij de hoofdgraadmeter maar liefst 7% moest prijsgeven. Volgens van den Akker kunnen de koersen op het Damrak de komende weken herstel laten zien, maar ligt een verdere neergang in het verschiet. De grafiekenspecialist van ING voorziet in de komende maanden opeenvolgende koersstijgingen en koersdalingen, waarbij de bodem van de Amsterdamse beurs steeds lager uitkomt. Hij gaat ervan uit dat de AEX kan terugvallen tot een niveau tot 350 punten en mogelijks zelfs tot 300 punten, waarbij in zijn visie een uitgelezen instapmoment ontstaat voor lange termijnbeleggers.

ING heeft de netto-winst over het tweede kwartaal 2015 moeten verlagen met €1 mrd omdat bij de verzelfstandiging van dochter Nationale Nederlanden niet de geldende regels van de IFRS zijn gehanteerd. Voorafgaand aan de beursgang van NN werd een deel van in verzekeraar NN in 2014 al onderhands, met korting, verkocht aan een Aziatische groep zogeheten 'anchor' investors. Doel daarvan was aan de markt te laten zien dat er veel vertrouwen was in NN als belegging. Uit de transactie rolde wel dat dit NN-belang €1 mrd minder waard was dan het bedrag waarvoor ING het in de boeken had staan. Omdat de bank dit verlies dus zag aankomen bracht het de €1 mrd zo snel mogelijk in mindering op het eigen vermogen. Dat was niet toegestaan. De regels schrijven voor dat het verlies pas moet worden genomen als het daadwerkelijk gematerialiseerd is, dus bij de deconsolidatie van NN.

De Chinese centrale bank breidt zijn leningen-programma uit. CNBC: het gaat om een aanvullend programma met leningen. Volgens kredietbeoordelaar Fitch duidt de val van de munt op de instabiliteit van de Chinese financiële markten. De Chinese beurzen begonnen deze beursweek met stevige verliezen. Hang Seng zakte 2,3%, de belangrijke CS-300 index verloor 4,8% en de Shanghai Composite noteerde wederom 5,3% verlies en sloot de week af op 2900,97, de Shenzhen Composite zakte met 6,6%. De economie is al enige tijd in zijn groei aan het afvlakken. Van de officiële 6,5% is geen sprake meer, aldus stellen analisten. De Chinese overheid heeft bevestigd dat de 6,5% moeilijk te bereiken is. Beleggers in China verwerken deze afvlakking van de economie nu massaal in de koersen. Een heel ander geluid komt van Lukas Daalder, econoom bij Robeco. Hij stelt dat 'hoewel beleggers in de eerste week van het nieuwe beursjaar schuil hebben gezocht vanwege de schrik over de turbulentie op de Chinese aandelenmarkten en de aanhoudende neergang van de olieprijzen' ziet hij geen reden voor al teveel pessimisme. In tegenstelling tot een 'catastrofaal beursjaar' waarvoor RBS waarschuwt, ziet Daalder gunstige vooruitzichten dit jaar op de aandelenmarkten. Hij wijst er op dat de aandelenmarkten in China een leven op zich hebben met een jaar eerder juist enorme stijgingen van de koersen. Ook maakt hij zich niet al te veel zorgen over de onrust op de oliemarkten, waar de duikvlucht van het zwarte goud dit jaar onverminderd doorzet. De warme winters of de structurele ommezwaai naar alternatieve energie spelen in zijn visie eveneens een rol bij de verminderde vraag naar olie en niet alleen een verzwakking van de economie wereldwijd. Daalder gaat er van uit dat het lot van de ontwikkelde aandelenmarkten niet bepaald wordt door China, maar door de economische gang van zaken in de VS, waar vorige week juist uitstekend nieuws over de arbeidsmarkt naar buiten kwam.

De economische activiteit in de regio rond New York gaat momenteel hard achteruit. Dat blijkt uit cijfers die de Federal Reserve van New York heeft gepubliceerd. De zogeheten Empire State Manufacturing-index van de FED zakte in januari van min 6,21 naar min 19,37. Daarmee kwam de graadmeter veel lager uit dan verwacht. De krimp van deze maand is ook sterker dan de achteruitgang op enig moment tijdens de recessie van 2007 tot en met 2009. De industriële productie in de Verenigde Staten is in december met 0,4% gedaald ten opzichte van de maand november. Een maand eerder ging de industriële productie in 's werelds grootste economie met een herziene 0,9% omlaag. Dit cijfer werd herzien van een eerder gemelde daling met 0,6%. De bezettingsgraad in de Amerikaanse industrie zakte in december naar 76,5%, van een bijgestelde 76,9% in november. Het consumentenvertrouwen in de Verenigde Staten is in januari gestegen ten opzichte van een maand eerder. Deze index, die het sentiment onder Amerikaanse consumenten weergeeft, steeg naar 93,3, van 92,6 in december. De detailhandelsverkopen in de Verenigde Staten zijn in december met 0,1% gedaald ten opzichte van de voorgaande maand. De minieme daling kwam overeen met de verwachtingen. In november namen de winkelverkopen in 's werelds grootste economie volgens een nieuwe schatting nog met 0,4% toe. Daarmee was die groei twee keer sterker dan eerder gedacht. Het Amerikaanse supermarktconcern Wal-Mart Stores sluit wereldwijd 269 filialen. De ingreep betekent dat er 16.000 banen verdwijnen. Het gaat om 154 vestigingen in de Verenigde Staten, voornamelijk om kleinere Express-filialen. De overige winkels die dicht gaan bevinden zich in Latijns-Amerika. Het merendeel hiervan betreft verlieslijdende supermarkten in Brazilië. Het bedrijf streeft ernaar om boventallig personeel zoveel mogelijk bij andere filialen onder te brengen. Wal-Mart hield afgelopen tijd al zijn 11.600 winkels opnieuw tegen het licht. Daarbij werd gekeken naar hun financiële resultaten en of ze nog pasten in de langetermijnplannen van de supermarktreus. Wij volgen de ontwikkelingen op de voet.

Meer onrust bij automakers na de VW dieselgate. DFT: De koers van het aandeel Renault kreeg harde klappen na het nieuws dat de Franse autofabrikant onderwerp van een onderzoek is door de Franse autoriteiten naar gesjoemel met uitstootwaarden. Een vakbondsbestuurder zei tegen het Franse persbureau AFP, dat de zaak als eerste rapporteerde, dat onderzoekers computers in beslag hebben genomen bij doorzoekingen van vestigingen van Renault. Die doorzoekingen zouden al eerder hebben plaatsgevonden. ‘Auto’s van Renault bevatten geen sjoemelsoftware’, er zou geen belastbaar materiaal bij Renault zijn aangetroffen. stelt de Franse Energieminister Ségolène Royal. Wel overschrijden bepaalde wagens uitstootnormen. Geen fraude dus bij Renault, maar wel invallen. Wel is gebleken dat de onderzochte wagens van Renault en twee andere, buitenlandse autofabrikanten, bepaalde uitstootnormen voor dieselmotoren overschrijden. Het gaat dan om de normen voor de CO2-uitstoot en stikstofdioxiden (NOx). Wie de buitenlandse bedrijven zijn, wilde de minister niet zeggen. De zaak doet denken aan het dieselschandaal bij Volkswagen. Met behulp van illegale software leken de dieselauto's van Volkswagen in laboratoriumtesten schoner dan ze in werkelijkheid zijn. Op de Parijse beurs reageerden beleggers erg verontrust op de berichten rond Renault. Het aandeel zakte na de onrust, in eerste instantie, maar liefst 20%. Dat was het grootste tussentijdse koersverlies voor Renault sinds 2008. Renault wil geen commentaar geven op de berichtgeving. Ook het Franse ministerie van Economische Zaken, dat de kwestie zou onderzoeken, weigerde in te gaan op de zaak. Het Franse autoconcern PSA Peugeot Citroën zei in oktober dat het nooit gebruik heeft gemaakt van sjoemelsoftware bij uitstootwaarden. Op de beurs in Frankfurt raakte het nieuws uit Parijs ook het aandeel VW, dat in zwaarder weer terecht kwam. Het nieuws over een mogelijk onderzoek naar emissiefraude bij de Franse branchegenoot Renault liet zijn sporen na bij het Duitse autoconcern. De koers van Volkswagen noteerde in het rood. Het Duitse autoconcern kwam vorig jaar in een negatief daglicht te staan vanwege het schandaal met de manipulatie van dieselmotoren. Fiat Chrysler Automobiles is aangeklaagd door twee van zijn dealers in de Verenigde Staten omdat het Italiaans-Amerikaanse autobedrijf grote sommen geld zou hebben geboden voor het manipuleren van de verkoopcijfers. Dat meldt het blad Automotive News. Volgens de dealers uit Chicago zouden onverkochte auto's als verkocht gemeld moeten worden in ruil voor sommen geld. Door die praktijken konden de maandelijkse verkoopcijfers van Fiat Chrysler in de VS worden opgekrikt. Die gaan volgens het bedrijf al 69 maanden op rij omhoog. Fiat Chrysler zei de aanklacht nog niet gezien te hebben en wilde geen nader commentaar geven. Op de beurzen in Milaan en New York vielen de beschuldigingen aan het adres van Fiat Chrysler slecht bij beleggers. In Milaan werd de handel tijdelijk stilgelegd na een koersverlies van 9%. Op Wall Street staat het aandeel in de handel voorbeurs ook in de min.

Is dit goed dan wel minder goed nieuws voor de samenleving en haar inwoners? Ik ben geneigd te zeggen: een beetje van het een en een beetje van het ander. Waarover gaat dit? De banken moeten in de komende jaren grotere buffers aan gaan houden voor financiële producten waarin zij handelen. De regels worden echter milder dan eerder werd voorgesteld. Dat maakte het Basel-comité, dat internationale regels voor de financiële sector opstelt, bekend. De nieuwe regels moeten voorkomen dat banken teveel risico's nemen bij de handel in bijvoorbeeld aandelen, obligaties en renteswaps. Het Basel-comité verwacht dat de buffers ten opzichte van de handelsboeken de komende jaren zo'n 40% moeten groeien ten opzichte van de huidige niveaus. Eerdere voorstellen gingen nog uit op een toename met bijna 75%. De impact van de nieuwe regels loopt echter sterk uiteen voor verschillende banken.
DFT: Opnieuw zijn er duizenden bitcoins verdwenen bij het faillissement van een bitcoinbeurs. Het gaat om het Handelsplatform Cryptsy, waar bitcoins aan- en verkocht kunnen worden, zegt niet meer aan zijn betalingsverplichtingen te kunnen doen. Cryptsy International LTD, a Belize Company, wordt gemanaged door Project Investors Inc, Delray Beach, FL 33445, USA . In een bericht op de website stelt Cryptsy dat er bij een aanval door hackers in juli 2014 13.000 bitcoins zijn buitgemaakt. Die hadden op dat moment een waarde van $7,5 mln. Ook werden er 300.000 litecoins, een andere digitale munt, buitgemaakt. Alleen wanneer alle gestolen digimunten worden teruggevonden of wanneer er een koper komt die de verliezen compenseert, kan een faillissement worden afgewend. 
Cryptsy zegt nog uitstaande verplichtingen te hebben van ongeveer 10.000 bitcoin, oftewel $4,15 mln. Er kan momenteel niet via de site gehandeld worden. Cryptsy weigerde de diefstal eerder bekend te maken, aangezien de site op dat moment winst maakte. Ook was er een reserve van bitcoins. Het bedrijf was dus van plan gedupeerden uit de winst en reserves te betalen, en hoopte zo de hack stil te kunnen houden. Het hack-schandaal komt nadat klanten al maanden klaagden dat het lang duurde voordat ze hun bitcoins konden opnemen. Eén van de ontwikkelaars van Bitcoin is gestopt met het project. Mike Hearn heeft al zijn digitale munten verkocht en stelt in een blog dat Bitcoin mislukt is.

Analisten van de Britse bank Barclays drukken zich positiever uit over het Europese bankenstelsel. Ze verhoogden de waardering voor die sector van neutral naar positief. Barclays wijst daarbij onder meer op een betere verwachting voor dividenden van de banken. Daarbij is de waardering in doorsnee laag. Ook is de 'groeischok' van de Chinese economie al in de koersen verwerkt, menen deze marktkenners. De aandelen van de Nederlandse financiële instellingen ING en ABN AMRO worden door Barclays gezien als 'top pick'. Ook Lloyds, Danske Bank en Deutsche Bank staan op dat lijstje. Verder heeft Barclays een voorkeur voor Noord-Europese financiële instellingen ten opzichte van Zuid-Europese branchegenoten, zo werd opgemerkt.

Vakbondsvoorzitter Maurice Limmen van CNV pleit voor een uitgebreid onderzoek, "bij voorkeur een parlementaire enquête", naar de grote faillissementen van de afgelopen jaren. Volgens hem“is hier sprake van een patroon, waarbij werknemers steeds aan het kortste eind trekken", stelt de werknemersvoorman. Limmen heeft de indruk dat de huidige regelgeving niet doet wat het zou moeten doen als het gaat om faillissementen of private equity-investeringen in bedrijven. Het mag volgens hem niet zo zijn dat de werknemers of de samenleving moeten opdraaien voor fouten in de top van het bedrijfsleven. Ook mogen ze niet de dupe worden van het korte termijn winstbejag bij durfinvesteerders. "Om de onderste steen boven te krijgen zou het goed zijn als beleidsmakers, topbestuurders en investeerders onder ede en voor het oog van de samenleving vertellen welk mechanisme hier aan het werk is", aldus Limmen. Reinier Castelein, voorzitter van vakbond De Unie, riep het kabinet op "echte kansen" te creëren en te zorgen voor "gelijkwaardige kansen" voor vaste werknemers en flexkrachten. "Het grote bruggen slaan, de klassieke banenplannen en het sociaal akkoord zijn praktisch uitgewerkt", vindt Castelein. "Het jaar eindigde met een massale ontslagaankondiging voor Rabobankmedewerkers en dit jaar begint met massaal baanverlies bij V&D en grote ketens in de detailhandel. De revolutie van de internetsamenleving waar consumenten op vertrouwen, de opkomst van zzp'ers, flexwerkers en de opkomst van de deeleconomie gaat gewoon door. We lijken op weg te zijn naar de 700.000 werklozen in plaats van dat het er minder worden." Veelal worden de werknemers bij het doorstarten van bedrijven het kind van de rekening.

Ik heb in het afgelopen jaar heel regelmatig gewaarschuwd voor door de overheid doorgevoerde wijzigingen in de pensioenopbouw. Daarbij komt dat het monetaire beleid van de ECB, ruime liquiditeiten en een extreem lage rentevoet voor de pensioenfondsen kan leiden tot een daling van de dekkingsgraad met alle gevolgen vandien voor de opbouw van pensioenreserves. In de afgelopen maand heeft het ABP daarvoor gewaarschuwd. En zie, de premie van ambtenarenfonds ABP moet in april opnieuw met een procentpunt omhoog. Dat betekent dat een ambtenaar met een gemiddeld bruto loon van €3500 op maandbasis gaat er op jaarbasis bijna €100 op achteruit. Dat heeft het grootste pensioenfonds van Nederland bekend gemaakt. De verhoging van 17,8% naar 18,8% kan alleen voorkomen worden als sociale partners opnieuw een akkoord bereiken over een verdere versobering van de pensioenregeling. In het totaal gaat om een tegenvaller van €350 mln. Tweederde komt voor rekening van het rijk. Er moet extra geld bij omdat de dekkingsgraad van ABP verder verslechtert. Die kwam eind december uit op 97,2% wat betekent dat het pensioenfonds onvoldoende reserves heeft om aan alle verplichtingen te voldoen. De inkt van het omstreden loonakkoord is nog niet droog of partijen moeten opnieuw rond de tafel. In dat akkoord sprak minister van Binnenlandse Zaken, Ronald Plasterk (PvdA), afgelopen zomer een pensioenversobering af met de vakbonden. In ruil kregen ambtenaren een loonsverhoging, onder meer door een lagere pensioenopbouw door lagere premies te betalen, nadat zij jaren op de nullijn hadden gestaan. Iets minder dan de helft van de 5% loonstijging voor ambtenaren zou worden betaald uit de daling van de pensioenpremie. De FNV noemde dat „een sigaar uit eigen doos” en keerde zich als grootste van vier vakbonden tegen de deal. Naar nu blijkt was het douceurtje van Plasterk inderdaad van korte duur. Als er op korte termijn niets gebeurt moeten ambtenaren in april alweer een deel van hun salarisstijging inleveren. In november vorig jaar maakte ABP al bekend dat de in het loonakkoord afgesproken premiedaling naar 17,4% gezien de financiële omstandigheden van het pensioenfonds niet realistisch was. De premie daalde begin dit jaar daarom niet verder dan 17,8%, waardoor ambtenaren al een fractie van hun kersverse loonstijging zagen verdampen. Houden partijen zich aan het loonakkoord, dat FNV weigerde te tekenen, dan betekent dat dat structurele premieverhogingen tot en met 2021 van de baan zijn. Alleen als de situatie van het pensioenfonds dusdanig verslechtert dat zonder ingrijpen in de premie de pensioenen gekort of de pensioenopbouw voor werkenden verder verlaagd moet worden, zullen sociale partners opnieuw in onderhandeling moeten treden. Dat moment komt nu een stuk sneller dan gehoopt. In het akkoord is sprake van een „open en reëel overleg over de mogelijkheid van incidentele premieopslagen, te financieren uit de dan beschikbare arbeidsvoorwaardenruimte.” Of de FNV daaraan mee zal doen, is afwachten. Ook is afwachten of Den Haag de tegenvaller helemaal voor eigen rekening zal nemen. In de onderwijssector vrezen ze dat de scholen zelf moeten opdraaien voor de extra kostenpost, indien vakbonden niet akkoord gaan met een nieuwe pensioenversobering.

Elektronicareus General Electric schrapt 6500 banen in Europa als onderdeel van een grootscheepse reorganisatie. Dat meldt het grootste Amerikaanse industriële concern met een marktwaarde van $270 mrd. General Electric zit met zijn medische activiteiten in het vaarwater van Philips en Siemens. In energieactiviteiten heeft het ook een overlap met talloze Europese concerns. Daar is de omvang van de aangekondigde ingreep 2 tot 3% groot. Zijn activiteiten in Zwitserland worden beperkt, rond 1300 banen verdwijnen daar. General Electiric zegt zich te houden aan zijn belofte om 1000 nieuwe banen te scheppen in het combinatiebedrijf. Het aangekondigde banenverlies volgt op de overname van een onderdeel van Alstom. Dat wordt nu verder ingevlochten in het Amerikaanse concern. De turbinedivisie van de Franse concurrent Alstom werd voor omgerekend rond €10 mrd gekocht en geldt als de grootste overname ooit bij GE, dat in 2014 een omzet boekte van $148,2 mrd. Onduidelijk was lang in hoeverre Alstom zelfstandig kon blijven. Nu is duidelijk dat het volledig in GE wordt gebracht en vervlochten. Dubbelfuncties verdwijnen. De integratie van windenergieactiviteiten in het onderdeel Salzbergen zou in potentie 1300 Duitse banen kunnen kosten. In Frankrijk verdwijnen bijna 800 banen. Aan de andere kant had General Electric de voorgenomen verkoop van zijn divisie voor huishoudelijke apparaten aan het Zweedse Electrolux afgeblazen vanwege weerstand van toezichthouders.

België moet €700 mln terughalen bij bedrijven die het belastingsteun over hun winsten heeft gegeven. Die fiscale steun is illegaal, zegt de Europese Commissie. De Belgische fiscus schrapte 50% tot soms 90% van de belastingen die de bedrijven – die niet bij naam zijn genoemd – moesten afdragen. België moet de steun bij ten minste 35 bedrijven terughalen, aldus het besluit. De schatting is dat het gaat het om €700 mln, maar dat bedrag zou ook hoger kunnen zijn. De EC hekelt de 'selectieve belastingvoordelen' van de regeling die België in 2015 heeft opgeschort. Het gaat voor het eerst om Europese multinationals die profiteren van een in 2005 ingevoerde Belgische belastingregel. Volgens eurocommissaris Vestager (Mededingingsbeleid) verstoort België hiermee de eerlijke concurrentie. Daarvan zijn vooral kleine bedrijven de dupe, terwijl grote multinationals profiteren. ,,Aan het einde van de rit draait de Europese burger daarvoor op." De discussie over belastingvoordeeltjes spitste zich tot nu toe op Amerikaanse bedrijven als Facebook, Starbucks en Apple, die via fiscale routes in Europa nauwelijks belasting betalen. België faciliteert, anders dan veel andere belastingparadijzen, bedrijven met een aparte website, www.ruling.be, waarop de belastingregels en fiscale voordelen worden bijgehouden. De Belgen prijzen de voordeeltjes aan met: 'Only in Belgium'.

Volkswagen is er alles aan gelegen om de gemaakte fouten tijdens dieselgate recht te zetten. Dat zei bestuursvoorzitter Matthias Müller bij een bezoek aan Detroit, ooit het bloeiende centrum van de Amerikaanse auto-industrie. Ook beloofde hij $900 mln te investeren in de productie van een nieuwe SUV in de Amerikaanse Volkswagen-fabriek in Chattanooga. "We weten dat we onze klanten, de verantwoordelijke overheden en het publiek in de Verenigde Staten enorm hebben teleurgesteld. Ik bied mijn excuses aan voor de fouten die bij Volkswagen zijn gemaakt", zei Müller. "We zullen er alles aan doen om dit recht te zetten." Müller zei voorafgaand aan zijn bezoek aan de Amerikaanse milieudienst EPA verder bij de reeds aangekondigde investeringsplannen van Volkswagen te blijven. Ook benadrukte hij dat de VS nog altijd als kernmarkt worden gezien. De EPA heeft nog niet ingestemd met de plannen om 430.000 Volkswagens in de VS te voorzien van een katalysator om ze in overeenstemming met de lokale uitstootregels te brengen. In totaal rijden er in de VS 480.000 Volkswagens met sjoemelsoftware rond.

De Britse olie- en gasproducent BP gaat nog eens 4000 banen extra schrappen bij zijn winnings- en productietak. De ingreep is ingegeven door de aanhoudende daling van de olieprijzen. Het gaat om een nieuwe banenreductie, die bovenop een vorig jaar aangekondigde reorganisatie komt waarbij ook 4000 banen verloren gaan. De zogeheten 'upstream-tak' van BP telt door de reorganisatie straks minder dan 20.000 werknemers. Bij de projecten in de Noordzee vertrekken komende twee jaar ongeveer 600 van de 3000 arbeidsplaatsen. BP had eind 2014 wereldwijd ongeveer 84.500 medewerkers in dienst.

Het grootste musicalbedrijf van ons land, Stage Entertainment, gaat flink reorganiseren. De nieuwe eigenaar zet vraagtekens bij het op grote schaal zelf produceren van musicals en het in eigendom hebben van theaters. Honderden banen zouden ter discussie staan. Joop van den Ende, oprichter en nog steeds voor 40% eigenaar, stemt in met het strakker maken van de organisatie. „Het bedrijf is goed uit de crisis gekomen, maar er zijn momenten dat je moet durven ingrijpen. Ik sta achter de stappen die worden gezet.” Familiebedrijf Stage wordt omgevormd tot een professionelere multinational. De pas aangetreden topman Just Spee: „Het DNA van Stage is uitstekend, alleen is het zakelijk niet optimaal benut. Bezoekers waarderen onze musicals, maar dit heeft niet geleid tot een goede verhouding tussen omzet en winst.” Vorig boekjaar leed Stage een verlies van €19,1 mln. De theaters gaan nu ook voor andere doeleinden dan musicals beschikbaar komen. Het aantal musicals gaat worden afgebouwd.

Is dit de laatste week geweest van SFX Entertainment, de Amerikaanse eigenaar van de tien grootste dancefestivals in Nederland? Na een mislukte poging om onder een schuld van $30 mln uit te komen, overweegt het beursgenoteerde entertainmentbedrijf zijn faillissement aan te vragen, schrijft de WSJ. Het bedrijf heeft een totale schuldenlast van $312,6 mln en de beurskoers is compleet ingestort: $0,095. Het begon allemaal zo mooi. “Als het iemand lukt om de eindbaas te worden van de dance, dan zou dat de excentrieke multimiljonair Bob Sillerman kunnen zijn, die SFX Entertainment de afgelopen jaren gebruikte als een vehikel om het ene na het andere internationale dancebedrijf op te kopen. Investeerders hoopten dat Sillerman zijn grote slag uit de jaren negentig zou herhalen: toen kocht hij voor $1,2 mrd regionale concertorganisatoren op, om ze in 2000 in één klap met €2,1 mrd winst te verkopen. Dat de zelfverklaarde Elvisfan geen verstand had van dance, of Electronic Dance Music (EDM) zoals ze in Amerika zeggen, stond zijn ambitie om de dancewereld te veroveren niet in de weg. Integendeel. Hij zei daarover in 2012 “I know nothing about EDM. I meet the people whose places we’re buying. And I haven’t a fucking clue what they do or what they’re talking about. Not a clue. And I love it. I just love it.” Alleen al in 2012 spendeerde hij $301,6 mln aan overnames, onder andere van het Nederlandse ID&T, de Australische festivalpromotor Stereosonic en muziekmarktplaats Beatport. Later voegde hij onder meer het Nederlandse Q Dance en Awakenings toe aan zijn portfolio. Sillermans aankopen werden deels bekostigd met opbrengsten uit de beursgang in 2013, die €260 mln opleverde, en deels uit leningen die opliepen tot ruim $300 mln. Al die tijd slaagde het bedrijf er niet in winst te maken. In 2013 maakte het bedrijf een verlies van $117 mln, in 2014 $130,5 mln en in de eerste 9 maanden van 2015 €144 mln. Daardoor heeft SFX nu – op het moment dat de eerste schuldeisers zich melden – nauwelijks cash achter de hand om aan zijn verplichtingen te voldoen. Eind juni meldde het bedrijf in 2016 zijn leningen niet te kunnen betalen, waarna aandeelhouders massaal wegliepen. Sillerman kondigde ook nog aan SFX van de beurs te halen, maar kon uiteindelijk geen investeerders vinden om hem te steunen. Niet alleen de slechte cijfers, maar ook Sillermans op zijn zachtst gezegd onhandige mediaoptredens maakten beleggers en schuldeisers schichtig. Nadat Sillerman foto’s post waarop hij is uitgedost als hiphopartiest en zijn middelvinger naar de camera opsteekt, zakt de beurskoers in elkaar. ID&T-oprichter Duncan Stutterheim reageerde daarop: “Ik heb hem daarna wel gelijk gebeld om hem uit te leggen dat de dancewereld zo niet werkt. We zijn geen rappers.” Volgens dance-economoom Ap Reinders heeft Sillerman een paar keer een te hoge overnameprijs betaald. SFX zou tegen andere kapers hebben moeten opbieden. “Het is eenratrace geweest, waar ze nu de financiële gevolgen van voelen”, zegt Reinders tegen DJBroadcast. Het lukte SFX vervolgens niet om op te schalen of de bedrijven efficiënter te maken, waardoor de overnamekosten niet konden worden terugverdiend. Een reden daarvoor kan zijn dat de markt voor grote dance-evenementen verzadigd raakt. Zo organiseerde SFX van 2014 op 2015 elk kwartaal meer evenementen, maar het haalde niet meer omzet uit kaartverkoop. De kans is groot dat na een faillissement de gezonde onderdelen verkocht gaan worden. Nederlandse festivalorganisatoren als ID&T en Awakenings hebben altijd gezegd makkelijk zelfstandig door te kunnen gaan. Beide hebben laten weten hun festivals terug te willen kopen voor een aantrekkelijk prijsje van SFX Entertainment.

De Eurogroep is deze week bijeen geweest over de voortgang van de Griekse economie en de financiële stand van zaken daar. De Instituties, eerder geheten de Trojka, gaan de komende week weer naar Athene om daar de voortgang te toetsen van de gemaakte afspraken. Dijssel deed deze week in Utrecht een interessante uitspraak, over het vijf jaar geleden door de EU gevoerde beleid met betrekking tot de Griekse crisis. Alleen hij loopt daarmee achter de muziek aan. Hij stelt nu dat in 2010 besloten had moeten worden delen van de Griekse schulden af te schrijven. Toen hadden de banken en de eurolidstaten hun verlies moeten nemen. Een groot probleem is nu dat de trojka is stilgevallen. Bij de totstandkoming van de derde hulplening van €86 mrd aan de Grieken afgelopen zomer, heeft het IMF een stap zijwaarts gezet. Tot dusver wachten ze in Washington af onder welke voorwaarden de Eurogroep en de ECB doorgaan met het financieren van de Grieken. Een cruciaal punt is dat het IMF wil dat de Griekse schuld nu eerst gesaneerd gaat worden. Niet morgen, maar vandaag. Dijssel is daar, in het hele traject, een fanatieke tegenstander van geweest. Hij wilde de verplichtingen naar later verschuiven, de rentes verlagen, maar kwijtschelden: 'no way'. Hij weet nu dat het IMF niet aan boord stapt zolang de kwijtschelding niet heeft plaatsgevonden Hoe verkoop je dat aan de eurolanden en de bevolking?

De eerste actie van de EC dit jaar was een bezoek van onze landgenoot, EU-commissaris Frans Timmermans, aan Turkije over de invulling van de afspraken die op 29 november en 14 december vorig jaar zijn gemaakt over het indammen van de vluchtelingenstroom van Turkije naar Europa. De EU stelt €3 mrd beschikbaar voor betere basisvoorzieningen, onderwijs en gezondheidszorg krijgen, naast toegang tot de arbeidsmarkt voor de 2,2 miljoen vluchtelingen die daar momenteel, onder slechte omstandigheden verblijven. Al heel snel werd het gesloten akkoord omschreven als 'een ongemakkelijk huwelijk'. De EC heeft tot dusverre nog geen afname van de instroom via Griekenland kunnen vaststellen. Toch kreeg Timmermans te horen dat in de laatste 2 weken de Turken al 150.000 vluchtelingen de gang naar Europa heeft geblokkeerd. Ik geloof daar helemaal niets van. De Turken maken nu ook een terugtrekkende beweging over de toezegging dat Turkije Syrische vluchtelingen, die al in Europa zijn aangekomen, weer terug te nemen, als Europa deze mensen niet accepteert. Onder de omstandigheden waaronder de, zeg maar 2 miljoenen vluchtelingen in Turkije bivakkeren, is nog geen vooruitgang merkbaar. Frans Timmermans heeft de Turkse regering gevraagd concrete plannen in te leveren om daarmee het welzijn van de vluchtelingen te verbeteren. Daarvoor is €3 mrd beschikbaar gesteld door de EU. De Turken hebben beloofd vluchtelingen deel te laten nemen aan de economie, weliswaar op een bepaalde beperkte wijze: vluchtelingen kunnen aan het werk als dokter of als leraar in de opvangkampen.

De prijs voor Amerikaanse ruwe olie heeft langer tijd nodig om te stabiliseren dan gedacht, na de enorme val vorig jaar. De eruit voortvloeiende lage inflatie is ’zorgelijk’ voor de Amerikaanse economie. Dat stelt James Bullard, de Federal Reserve-bestuurder uit St. Louis, en vermaard om de meer stellige uitspraken over de koers van het Amerikaanse stelsel van centrale banken. Terugkeer naar een gewenste inflatie van 2% kan veel langer duren dan gedacht, aldus Bullard. De Federal Reserve verhoogde zijn belangrijkste beleidsrentes in december. Daarbij merkten de bestuurders op dat de terugkeer naar de gewenste inflatie van 2% op de middellange termijn zou gebeuren, zonder dat te specificeren. Daarna zakte de olieprijs nog forser in. Die uitspraak staat nog steeds, aldus Bullard, maar het ,,lijkt nu dat dit proces langer gaat duren dan eerder gedacht”, aldus de bestuurder in een speech voor de Economic Club of Memphis. Bullard staat te boek als een bestuurder die de rente sneller wil verhogen dan de rest van de bestuurders.

Nederland gaat zich, als voorzitter van de Europese Unie, maximaal inzetten voor het terugdringen van (oorlogs)vluchtelingen uit het Midden Oosten, stelde premier Rutte in Buitenhof van afgelopen weekend. De realiteit is dat over dit onderwerp grote verschillen van mening bestaan tussen Oost-Europese EU-lidstaten en West-Europese. Het voorstel van de EC om vluchtelingen te verdelen over de 29 EU-lidstaten, de zogenaamde quotering van 160.000 vluchtelingen, wordt maat mondjesmaat uitgevoerd. Van de 28 EU-lidstaten hebben er zeven nog geen enkele opvanglocatie ingericht: Estland, Tsjechië, Oostenrijk, Slovenië, Slowakije, Hongarije en Kroatië. Die landen staan ingeboekt voor opname van 8700 vluchtelingen. Duitsland en Zweden is een hoofdstuk apart. Die hebben al zoveel immigranten opgenomen dat de opnamecapaciteit is bereikt. Finland heeft nog een opnameverplichting van 1967 vluchtelingen, Polen van 6182, Nederland 5947, België 3806, Portugal 2927 en Spanje 9305. Het VK is een hoofdstuk apart en Frankrijk ook. Dieptreurig is de positie van Frankrijk. Die staan nog te boek voor 19.694 vluchtelingen, waarvoor 900 opvangplekken beschikbaar zijn, maar daar is onder vluchtelingen geen/nauwelijks belangstelling voor. Daar is ook wel wat voor te zeggen, als we kijken naar de puinhoop in het kamp Grande-Synthe, vlak onder Duinkerken, waar 2500 mensen in de modder en de koude bivakkeren. Het is een kamp 'van de schande'. De medische toestand in dit kamp is zorgelijk. Bulgarije, Letland, Malta, Roemenië en Litouwen stellen meer opnamecapaciteit beschikbaar dan waarvoor ze zijn gequoteerd. Het rijke Europa presenteert zich hier van zijn allerslechtste kant. Het kapitalisme gaat nu stellingnemen in de onrust van oost en west in de EU: Kredietbeoordelaar Standard & Poor's (S&P) heeft de kredietwaardigheid van Polen verlaagd vanwege het beleid van de nieuwe Poolse regering. Volgens S&P brengt dat beleid de onafhankelijkheid van de belangrijkste instituten van het land in gevaar. De rating ging met één stap omlaag naar BBB+. Het is voor het eerst sinds 2007 dat de rating wordt aangepast door S&P. Het bureau waarschuwde dat die nog verder naar beneden kan gaan, want het vooruitzicht staat op negatief. Polen, waar in het najaar een nieuwe eurokritische regering is aangetreden, nam recent wetten aan die de macht en onafhankelijkheid van het Grondwettelijk Hof indammen. Daarnaast is de publieke omroep onder strikter politiek toezicht komen te staan. Dit is zeer tegen de zin van de Europese Commissie die een onderzoek naar de ontwikkelingen in Polen gaat beginnen.

Drie van de vier grootste zorgverzekeraars van Nederland hebben de toezichthouder, Nederlandse Zorgautoriteit (Nza), voor de rechter gesleept omdat deze hun wanprestaties wereldkundig maakte. Een van de redenen van de rechtszaak is dat de verzekeraars, bij wie in totaal bijna tien miljoen Nederlanders hun ziektekosten verzekeren, het niet kunnen verkroppen dat per bedrijf een overzicht van de hoeveelheid gemaakte fouten openbaar is gemaakt. Dat bevestigt koepel Zorgverzekeraars Nederland. De slechte publiciteit doet de verzekeraars zoveel pijn, dat ze er individueel nauwelijks iets over kwijt willen. Dat doen ze pas als het College van Beroep voor het Bedrijfsleven uitspraak heeft gedaan. In december publiceerde de toezichthouder een rapport waaruit blijkt dat zorgverzekeraars Zilveren Kruis/Achmea, VGZ en CZ in een steekproef één op de vier vragen van klanten onjuist beantwoordden. Die verkeerde antwoorden konden grote financiële gevolgen hebben voor verzekerden, als het echte klanten waren geweest en niet mysteryshoppers van onderzoeksbureau TNS/Nipo. Zo werd foute informatie gegeven over het eigen risico, gewijzigde polisvoorwaarden of de vraag welke zorg wel en niet vergoed wordt. De drie grootste verzekeraars, die veel vaker de mist in gingen dan kleine, kregen een aanwijzing van de NZa. Dat is een dwingende waarschuwing, die kan uitmonden in een boete als er niet adequaat wordt ingegrepen. De deadline waarop de verzekeraars hun zaakjes op orde moeten hebben is afgelopen. Maar nog voordat die verstreken is, stonden de ’grote drie’ al in Den Haag voor de rechters van het College voor Beroep in het Bedrijfsleven. Ze willen dat de aanwijzing wordt opgeschort. Tijdens de zitting is het feit gehekeld dat per verzekeraar precies is aangegeven hoeveel fouten er zijn gemaakt. In de Tweede Kamer wordt van links tot rechts geschokt gereageerd op de rechtsgang. „De resultaten waren klip en klaar. Dan moet je je zaakjes op orde brengen, en niet naar de rechter”, vindt VVD’er Arno Rutte. PvdA-collega Bouwmeester: „Dit is belachelijk, waar halen ze het lef vandaan?” Politieke beroering was twee jaar geleden de aanleiding die tot de onderzoeken leidde. Een ex-kankerpatiënt kreeg aan de telefoon van verzekeraar ONVZ te horen dat hij zich niet bij hen kon verzekeren vanwege zijn ziekte. Daardoor was hij „als een brandend huis, en dat kan je ook niet verzekeren”. SP-Kamerlid Leijten zwengelde die zaak aan. „Het viel me toen al op hoe 'vuil' er over de kankerpatiënt gepraat werd. Journalisten kregen te horen dat hij dit alleen maar deed omdat de SP dat zou willen, wat natuurlijk echt niet zo is. Ook nu laten zorgverzekeraars weer eens zien hoe ze hun maatschappelijke rol zien.”

Zorgverzekeraar VGZ, waar oud-minister Klink (Volksgezondheid, CDA) in de top zit, wil geen woord zeggen over de rechtszaak. CZ zegt dat het onderzoek ’op meerdere punten niet deugdelijk is’, maar welke dit zijn wil een woordvoerder niet zeggen. Zilveren Kruis stelt vooral te procederen omdat de NZa niet alle antwoorden die aan de mysteryshoppers zijn gegeven, zou willen delen. Menzis, de vierde grote verzekeraar die zich wél neerlegt bij het oordeel van de NZa, stelt echter dat de toezichthouder die informatie wel heeft gedeeld.

Günter Hannich schrijft deze week over het duistere beeld van de toekomst:

Sehr geehrte Leserin, sehr geehrter Leser, die Zukunft sieht immer düsterer aus. 2016 wird möglicherweise zu einem Jahr, das uns noch lange in Erinnerung bleiben wird – in schlechter Erinnerung. Und das nicht nur wegen all dem Terror und den Gewalttaten, die jeden Nachrichtenkanal beherrschen. Auch an den Börsen und Finanzmärkten braut sich etwas zusammen … Vor wenigen Tagen sagte der weltweit bekannte Investor Georg Soros wörtlich gegenüber der Nachrichtenagentur Bloomberg: „Wenn ich mir die Finanzmärkte ansehe, gibt es dort eine ernste Herausforderung, die mich an die Krise von 2008 erinnert.“

Slotstand indices 15 januari 2016; week 2: AEX 403,67; BEL 20 3.384,20; CAC-40 4210,16; DAX 30 9.545,27; FTSE 100 5.804,10; SMI 8107,13; RTS (Rusland) 652,98; DJIA 15.988,08; NY-Nasdaq 100 4.141,082; Nikkei 225 17234,11; Hang Seng 19513,57; All Ords 4.948,50; SSEC 2900,97; €/$ 1,0917; goud $1088,80; dat is €32.051,25 per kg, 3 maands Euribor -0,143% (1 weeks -0,261, 1 mnds -0,2221%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,646%, 10 jaar VS 2,0251%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,029. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.