UPDATE15062013/175 D66 heeft al laten weten dat zij voorstander zijn het sociaal akkoord open te willen breken en de ingreep in de WW niet in 2016 te gaan realiseren maar reeds nu

De boodschap die de Nederlandsche Bank deze week, een dag voor de komst van Eurocommissaris voor monetaire en financiële zaken Olli Rehn, aan ons land bracht, is onheilspellend: de crisis is hardnekkiger dan eerder werd gedacht. Extra miljardenbezuinigingen dienen aan de Nederlandse samenleving te moeten worden opgelegd. Er kan nu gesteld worden dat alle uitspraken en prognoses van nationale, Europese en mondiale denktanks veel te optimistisch zijn geweest over de ernst van deze crisis. Nu even het zuur en straks weer het zoet, zei Balkenende in zijn laatste regeringsperiode. Twee periodes Rutte maken de situatie in ons land alleen maar ernstiger en de korte termijnvisie van DNB blijft 'somber'. Naast het IMF, de ECB en de OESO blijkt ook de EC uitgegaan te zijn van een veel te groot optimisme voor de oplossing van de crisis. Nu gaat dat veel meer pijn doen dan we voor noodzakelijk hadden gehouden. De wereldhandel trekt nog steeds niet aan naar een niveau dat wij daarvan kunnen profiteren. Door gebrek aan vertrouwen bij de burger over de toekomst van dit land en van Europa, houdt de consument de knip nog dicht. De vraag die niemand kan beantwoorden is: “houdt deze recessie nog wel eens op en zo ja wanneer dan en hoe groot wordt de schade voor de samenleving?” Voor mij blijft Rehn vasthouden aan een scenario van het op orde brengen van de staatshuishouding. Hij kiest op de eerste plaats voor het belang van de overheid. Hij vergeet daarbij dat 4 andere partijen ook een belang hebben in een gezonde financieel/economische situatie. Dat zijn op de eerste plaats: het bedrijfsleven, waar nieuwe impulsen vandaan moeten komen, de burgers/consumenten, waar nauwelijks aandacht voor is, de banken die ondernemers weer moeten gaan financieren en het onderwijs dat studenten moet gaan afleveren, waar vraag naar is. Dat er meer bedrijven failliet gaan is aan het einde van een economische golf een natuurlijk proces. Het kaf moet van het koren worden gescheiden. Het is wellicht hard en onrechtvaardig maar het is wel de realiteit. Net zoals het spaargeld van burgers wordt aangesproken door de politiek om de door de overheid veroorzaakte begrotingstekorten op te lossen. Verder besteedt Rehn veel te weinig aandacht aan de (jeugd)werkeloosheid. De toekomst ligt in: investeren en het doorvoeren van ingrijpende hervormingen (ik benoem ze hier niet met naam en toenaam, want dat heb ik in de afgelopen periode al meerdere malen gedaan) en niet in bezuinigen. Rehn doet een zogenaamde toezegging dat als Nederland volgend jaar €6 mrd gaat bezuinigen, hij Nederland nogmaals uitstel zal geven om aan de emu-norm van 3% te voldoen. Hiermee zal het economisch herstel nog verder in het verschiet komen te liggen. Dank je wel, Rehn!!

In het KRO-TV Oog in Oog gaf, deze week, Ewald Engelen zijn visie over de Nederlandse economie, de euro en de Europese Unie De financieel geograaf heeft zich al tijdens de hele crisis verdiept in de ontwikkelingen die hebben geleid tot de recessie. Buitengemeen interessant. Waar de hoogleraar zegt dat hij de euro uiteen ziet vallen, zeg ik 'als er niet wordt besloten naast de muntunie een volledige politieke unie vorm te geven, zal de euro niet overleven. De problematiek zit in het verdedigen van nationale belangen in plaats van de Europese. In feite had dat allang moeten gebeuren, maar onze politieke leiders zijn daartoe niet in staat. Dat komt voort uit het ontbreken van een politiek offensief om de Europese burgers een toekomstbeeld te geven voor een Verenigd Europa. Er moeten knopen worden doorgehakt en niet morgen/later maar gisteren en vandaag. Ik zie dat nog niet gebeuren. Aan de andere kant zie ik ook geen snel herstel van de Europese crisis door de strikte uitvoering door de EC van hetgeen in het Stabiliteits- en Groeipact is vastgelegd, ook nu in de praktijk blijkt dat die aanpak in Nederland niet werkt. Er moet worden gehandeld naar bewind van zaken en dat vindt niet plaats. Rutte was 6 weken geleden zo blij als een klein kind dat er een sociaal akkoord was gesloten. Rutte dacht het ei van Columbus te hebben uitgevonden door het sluiten van een zorg-, woon- en sociaal akkoord. Maar dat die akkoorden bijdragen aan een opleving van de economie zal nog moeten blijken. Ik heb er weinig vertrouwen in. We moeten ook geen ombuigingen uitvoeren van €4,3 mrd, €6 dan wel €8 mrd. Dat kan met zich meebrengen dat Rutte alle drie de gesloten hierboven genoemde akkoorden moet gaan openbreken. Het enige wat we moeten doen is ingrijpende hervormingen doorvoeren. Zo simpel is het!

Er moet volgend jaar tussen 6 en €8 miljard extra bezuinigd worden om het begrotingstekort terug te dringen tot de emu-norm van 3%. Dat zegt De Nederlandse Bank (DNB) in de jongste editie van de halfjaarlijkse Economisch Ontwikkelingen en Vooruitzichten. Volgens DNB loopt het tekort, zonder aanvullend beleid, op van 3,5% in 2013 tot 3,9% in 2014. „Dat is een behoorlijke bezuinigingsopgave”, zei DNB-directeur Job Swank in een toelichting. Omdat burgers en bedrijven al genoeg lastenverzwaringen voor hun kiezen hebben gehad, zegt de centrale bank dat het grootste deel van de ’ombuigingen’ zouden moeten gebeuren door te snijden in de uitgaven van de overheid. In het model van DNB is de verhouding eenderde lastenverzwaring, tweederde uitgavenbeperking. In dat geval moet Nederland volgend jaar €7,2 miljard ’ombuigen’ om op 3% te komen. De belangrijkste reden voor het oplopende tekort is dat het kabinet, volgens DNB, heeft gewerkt met een ’te ruim uitgavenkader’. Daarin staan tegenover de veronderstelde uitgaven, ook aannames over de economische groei. Volgens DNB is daarin een ’iets te hoge groeitrend ingecalculeerd’. Daardoor vallen de inkomsten in de praktijk tegen.

Eerder al maakte de Europese Commissie bekend dat Nederland volgend jaar €6 miljard moet bezuinigen om uit te komen op een tekort van 2,8%. Een eerder pakket van maatregelen ter grootte van €4,3 miljard in 2014 werd door sociale partners van tafel uitonderhandeld. De sociale partners zullen van een kouwe kermis thuiskomen. Uit de jongste ramingen van DNB blijkt dat de Nederlandse economie dit jaar met 0,8% krimpt. Volgend jaar volgt, bij ongewijzigd beleid, een bescheiden groei van 0,5%. Een jaar later, in 2015, is de hoop dat de internationale handel zodanig is aangetrokken dat Nederland daar met een groei van 1,1% van profiteert. Volgens DNB zit de Nederlandse economie nu in ’zwaar weer’. Het beschikbaar inkomen van huishoudens daalt zelfs veel sterker dan in de recessie van 2008-2009. De consumptie blijft ook in de komende jaren krimpen als gevolg van een dalende koopkracht met 2% dit jaar en 1,8% volgend jaar. Om door de zure appel heen te bijten spreken huishoudens hun spaarpotjes aan om hun bestedingen enigszins op peil te kunnen houden. De wijze waarop het kabinet de bezuinigingen gaat invullen is van essentieel belang welke gevolgen dit zal hebben voor het verdere verloop van de crisis.

Het was deze week chaos met betrekking tot financieel/economische cijfers voor dit en volgend jaar. Eerst kwam DNB uit de kast, daarna de EC in de persoon van Olli Rehn en tot slot het CPB. Tussendoor sloten Samsom en Zijlstra een deal om in 2014 €6 mrd aan bezuinigingen door te gaan voeren, maar het kabinet is zover nog niet en heeft het dossier nog even in de la gelegd om aan de hand van de augustus-rapportage van het CPB definitieve besluiten te nemen. Ik onttrek mij niet aan de gedachte dat zich hier een machtsstrijd ontwikkeld tussen Rutte en Zijlstra, Rutte en Samsom en Samsom en Dijsselbloem. Hoe serieus moet Rutte in dit proces nog genomen worden? Dijsselbloem is wel helder in zijn uitspraak dat de tering naar de nering gezet moet gaan worden en dat er harde maatregelen genomen moeten worden om de door de EC opgelegde ombuigingen van €6 mrd te kunnen realiseren. In het hele scenario blijken nu, zeker voor Nederland, aannames te zijn gemaakt die niet leiden tot het noodzakelijke herstel van de economie. Ik heb het over het Stabiliteits- en Groeipact. Daarin hebben de regeringsleiders vastgelegd wat er moet gebeuren om ontsporingen in de financieel/economische ontwikkeling te corrigeren. De regeringsleiders zijn ervan uitgegaan dat de hoogste prioriteit aan het op orde brengen van het staatshuishoudboekje wordt toegekend. Kennelijk hadden de regeringsleiders nog nooit gehoord van de Engelse econoom Keynes, die in het begin van de 30er jaren van de vorige eeuw al een recept voor het probleem had gegeven. De overheden moeten de economieën gaan stimuleren, er moet geïnvesteerd gaan worden in de toekomst, de werkeloosheid moet worden aangepakt. En wat zien we: overheden gaan bezuinigen, de koopkracht daalt, het netto besteedbaar inkomen gaat achteruit, de economie krimpt, de begrotingstekorten lopen op, de staatsschuld stijgt verder, er ontbreekt een visie op de toekomst en de consument is het vertrouwen in het overheidsbeleid verloren. Wat doen beleidsmakers dan, ik doel op de EC, de EU-top, politiek den Haag (kabinet en de oppositie en coalitie in de 1e en 2e Kamer), het blijven uitvoeren van het beleid om het emu-saldo van 3% te halen en de emu-schuld van 60% bbp. Op een vraag van mijn kleinzoon over dit onderwerp heb ik hem een chat gestuurd op FB met de volgende tekst: Iedereen verschuilt zich achter een ander: de Europese Commissie zegt 'wij voeren het beleid uit dat de 27 regeringsleiders zijn overeengekomen en zoals dat vastligt in het Stabiliteits- en Groeipact'. Rutte zegt 'de afspraken die we gemaakt hebben moeten we nakomen'. Dijsselbloem zegt 'het zijn opdrachten die ik uit moet voeren'. Een grote meerderheid in het parlement zegt 'we kunnen ons niet permitteren om de afspraken die gemaakt zijn niet uit te voeren, ook als de resultaten tegengesteld zijn aan de beoogde doelstellingen. De realiteit is dat er een beleid wordt gevoerd dat ons naar de afgrond leidt en NIEMAND uit de politiek trekt aan de noodrem. De reactie van mijn kleinzoon van 19, hij zit in de stageperiode van zijn opleiding, was: ga nieuwe banen maken door te investeren; zorg ervoor dat mensen hun geld weer gaan uitgeven.

Lastenverzwaringen is een snel middel maar daarmee wordt de koopkracht verder onder druk gezet. Ook bezuinigingen zetten de economische activiteit onder druk. Een uitspraak dat we in 2015 wel uit de crisis zullen zijn is niet aannemelijk. Ook al omdat het kabinet zich rijk rekent met de opgelegde bezuinigingen op de pensioenen. Pensioenfondsen en wetenschappers twijfelen over het effect van premieverlaging, schrijft Trouw. Het kabinet rekent op een hogere belastingopbrengst van €6 mrd. Het kabinet volgt het CPB met de vooronderstelling dat werknemers in de toekomst 40 jaar pensioen opbouwen met een maximum van 1,75% dan wel 1,85% (is nu nog 2,15%) tot een belastingvrije pensioenopbouw van €100.000, waarbij de pensioenen jaarlijks worden aangepast met een inflatiecorrectie. Door professionele partijen wordt deze hervorming niet realistisch genoemd. Een actuaris van het Shell Pensioenfonds, Maud Slabbers, noemde op een hoorzitting van de Tweede Kamer deze week, het reëler aan te nemen dat de lagere pensioenopbouw zal leiden tot pensioenen die 20% tot 60% lager zullen uitvallen, buiten de dit jaar al doorgevoerde pensioenuitkeringen. De enige lichtpuntjes die DNB ziet komen uit het buitenland. Zo zijn de internationale financiële markten rustiger geworden en trekt de Amerikaanse huizenmarkt aan. Ook Duitsland, de belangrijkste handelspartner van Nederland, doet het goed. Ook heeft Nederland een sterke internationale concurrentiepositie. Werkgeversvoorzitter Wientjes vraagt aan het kabinet ook voor 2014 in Brussel een ontheffing aan te vragen voor de 3% emu-norm om het broze herstel van de economie niet gelijk 'kapot' te bezuinigen. In de maand mei zijn uitzonderlijk veel faillissementen uitgesproken: 796 bedrijven en instellingen, particulieren niet meegerekend. Sinds de eerste meting in 1981 is op maandbasis zo een groot aantal niet voorgekomen. Faillissementen in de bouwsector zijn stabiel, kledingzaken vallen met bosjes tegelijk om. In de Nieuwe Spiegelstraat in Amsterdam, de galeriestraat, zijn de laatste 2 maanden veel pandjes leeg komen te staan, huurders/ondernemers/galeristen die de brui er aan gegeven hebben. Werkgevers in Nederland blijven somber over de arbeidsmarkt in het derde kwartaal van 2013. Vooral werkgevers in de zakelijke dienstverlening verwachten nu een krimpende werkgelegenheid nadat de verwachtingen in het vorige kwartaal nog voorzichtig positief waren. Ook in de industrie blijft het beeld negatief. De kleine verbetering in het sentiment binnen deze sector dat vorig kwartaal te zien was, zette eveneens niet verder door. Positiever is de bouwsector in die zin dat er een stabiel punt is bereikt op een laag niveau.. ,,Mogelijk hebben daar nu zoveel saneringen plaatsgevonden dat de bodem is bereikt'' Ook in de publieke sector, waar bijvoorbeeld de zorg is meegerekend, is sprake van een wat positiever sentiment. Een rapport van uitzendbureau Manpower wijst op de importantie van de industrie en zakelijke dienstverlening. ,,Deze sectoren zijn voor een groot deel verantwoordelijk voor de werkgelegenheid in Nederland.'' In bijna alle regio's verwachten werkgevers minder personeel nodig te hebben. In West-Nederland zijn de werkgevers nog het minst pessimistisch met een neutrale verwachting van 0%. In Noord-Nederland is sprake van het somberste beeld met -6%.

De politiek start maandag de eerste besprekingen op zoek naar €6 mrd aan extra bezuinigingen. Een deel van het eerdere bezuinigingspakket van €4,3 mrd komt opnieuw op tafel. Het CPB bevestigde de eerder benoemde trend: economisch herstel laat op zich wachten. De CPB cijfers geven voor dit jaar een krimp aan van 1% en voor volgend jaar een begrotingstekort van 3,7%. Ook als de eerder genoemde bezuinigingen om de belastingen te verhogen, de salarissen bij de overheid worden bevroren, de inflatie-compensatie bij de rijksoverheid wordt geschrapt, worden opgevoerd dan nog blijft Dijsselbloem zitten met de vraag 'waar haal ik nog eens €3 mrd vandaan. De toekomst zal uitwijzen of het kabinet, met het beleid dat wordt gevoerd, zichzelf niet klem zet en ongeloofwaardig wordt het volk, de jeugd, het bedrijfsleven en de politiek. De kengetallen die deze week ter tafel kwamen zijn eenduidig: het door het kabinet zo gewenste economische herstel wordt opnieuw uitgesteld. De fractievoorzitters van de coalitie-partijen in de 2e Kamer blijven achter het kabinet staan, blind voor alle onheil dat ze gaan veroorzaken. Daarbij komt dat eerder aangekondigde bezuinigingen niet realiseerbaar zijn dan wel niet het ingeboekte resultaat op zullen leveren. Er liggen al enige tijd voorstellen van ambtenaren in de la over waar en welke ingrepen kunnen worden gedaan om de staatsuitgaven te beperken. Daaruit zullen Dijssel c.s. keuzes moeten gaan maken om die vervolgens daarmee met de oppositiepartijen en de sociale partners te gaan onderhandelen. Ik noem enkele mogelijkheden: het bevriezen van de AOW, de bijstand en de arbeidsongeschiktheid leveren €800 mln op; belastingverhoging en forensentaks kan €2,3 mrd opleveren; een 0% regeling voor salarisaanpassing in de zorg en voor de ambtenaren bespaart €2 mrd; een verdere beperking van de hypotheekrenteaftrek kan zelfs €4,2 mrd opleveren en lagere vergoedingen in de zorg (een lagere basisdekking, een hoger eigen risico dan wel lagere vergoedingen aan zorgverleners) kan €1,5 mrd opleveren. De uiteindelijke keuzes worden door de politiek gemaakt. Dat betekent dat mogelijk €6 mrd onvoldoende zal zijn om de beoogde 3% te halen. In Haagse kringen doet het gerucht de ronde dat nieuwe kortingen op ontwikkelingshulp en kortingen op de toeslagen slecht bij de PvdA zullen vallen. Ik zou, als ik Rutte was, daar met mijn vingers afblijven. De beide coalitiepartijen hebben elkaar de komende maanden hard genoeg nodig. Het alternatief is de gang naar de Koning.

De peiling van Maurice de Hond van 16 juni laat een verdere daling zien van de coalitiepartijen. Had de PvdA vorige week al een zetel verloren, ook deze week zet die ontwikkeling zich voort. Ook de VVD gaat een zetel achteruit. Van de 79 zetels die de coalitie behaalde bij de verkiezingen van 12 september vorig jaar zijn er nog 37 over. De VVD staat nu op 21 en de PvdA op 16. Wilders krijgt er een zetel bij en Roemer ook. De PVV blijft met stip op plaats 1 staan met 29 zetels, de SP volgt met 24, daarna de VVD met 21, D66 met 17, PvdA met 16, het CDA met 14 en 50+ met 11. De 4 kleinere partijen hebben samen 18 zetels. De peiling is een weerspiegeling van het verlies van vertrouwen van het electoraat in het kabinetsbeleid.

In blog 174 citeerde ik Diederik Samsom over 'het kapotte Europa' en de renovatie die dringend nodig is om 'vergezichten op de langere termijn' geloofwaardig te maken voor de Europese burgers. Rob Koenders, columnist bij DFT, onderschrijft dat in een artikel over 'de eurozone is een puinhoop'. In een klimaat waar de Franse president Hollande afgelopen weekend verklaarde dat de eurozone-crisis definitief over is, meldde Eurostat laatst dat er een recordwerkloosheid in de 17 eurozone landen is bereikt van 12,2% van de beroepsbevolking oftewel 19,4 miljoen mensen. De werkloosheid in Nederland loopt zeer snel op. De eurozone crisis woekert nog steeds voort en verdiept zich. De werkloosheid in de eurozone is in één jaar gestegen met 1,6 miljoen mensen en lijkt versneld te stijgen. Steeds meer eurozone landen zitten of geraken in recessie en zelfs Duitsland heeft een verminderende groei. In Griekenland zit zelfs 62% van de jongeren onder 25 jaar zonder werk. Krimpende eurozone economieën drukken de belastinginkomsten en zorgen voor nog meer werklozen. De eurozone crisis is nog lang niet over en de toppolitici zouden eens eerlijk moeten zijn. Het gevoerde beleid tot nu toe faalt en de eurozone bevolking betaalt de prijs. Vorige week verklaarde ECB voorzitter Draghi dat hij signalen ziet van weer voorzichtig verbeterende financieel economische ontwikkelingen aan het einde van dit jaar. Waar dan? Hij is een roepende in de woestijn. De werkloosheid in Frankrijk is gestegen tot een record van 10,8% van de beroepsbevolking waarbij de begrotingstekort doelstelling voor dit jaar niet bereikt zal worden en zelfs wordt losgelaten. Steeds meer topeconomen waarschuwen voor de verslechterende ontwikkelingen in Frankrijk. De Franse staatsschuld loopt zienderogen op en ik weet niet van welke planeet deze meneer Hollande komt maar enige realiteitszin klinkt niet door in zijn woorden. Het IMF maant Frankrijk om versneld hervormingen door te voeren in onder andere de arbeidsmarkt want anders lopen zaken nog veel verder uit de hand. De Franse economie krimpt dit jaar en de recessie wordt onder de bevolking steeds meer voelbaar. President Hollande stelt dat Frankrijk zelf wel zal uitmaken hoe zijn land het begrotingstekort zal wegwerken. Vorige week reageerde de Franse president Hollande nog zeer geprikkeld op waarschuwende woorden vanuit Brussel. Eurocommissaris Ollie Rehn waarschuwde Frankrijk nu eens echt werk te maken van bezuinigingen en hervormingen. Maar het enige wat de socialistische regering predikt zijn belastingverhogingen voor de rijkere Fransen. President Hollande is duidelijk in de ontkenningsfase. Het Griekse bbp krimpt sterker dan verwacht. De Griekse economie is in het eerste kwartaal met 5,6% gekrompen ten opzichte van dezelfde periode één jaar eerder, volgens officiële cijfers van het Griekse bureau van statistiek. De Griekse centrale bank voorspelde in januari nog dat de Griekse economie dit jaar met 4,5% zou krimpen. De Griekse economie krimpt nu al zes jaar achter elkaar en is naar verluidt eind dit jaar 30% gekrompen ten opzichte van 2007. De Griekse economie zit dus in een depressie in plaats van recessie. En elke keer als er officiële cijfers uitkomen zijn deze slechter dan verwacht. Het gevoerde beleid ten opzichte van Griekenland heeft totaal gefaald en heeft het land in armoede achtergelaten. De Grieken zelf spelen met de beleidsmakers en beslissers van de eurozone, ECB en het IMF. De Griekse economie was en is nog steeds failliet maar niemand van de trojka wil dit onderkennen. De Griekse economie geraakt steeds meer naar het punt van imploderen. De nog steeds accelererende staatsschuld kan onmogelijk door bijna 11 miljoen mensen worden gedragen. Het IMF voert de druk op de eurozone op om Griekenland meer verlichting te geven over haar zware schuldenberg. In een bericht op de website van het Duitse Der Spiegel wordt een niet bij name genoemde official van het IMF genoemd die stelt dat het IMF wil dat de eurozone dit jaar al zal besluiten om een deel van de gehouden Griekse staatsschuld kwijt te schelden. IMF presidente Christine Lagarde maakt zich op voor een keiharde botsing met Duitsland die mordicus tegen het kwijtschelden van Griekse staatsschuld is. Het Spaanse dagblad El Pais meldde dat de ECB en het IMF overwegen om de credit lijn aan Spaanse banken te verlengen van eind 2013 tot eind 2014. Het lukt de Spaanse banken niet om zonder het noodinfuus te kunnen opereren. Van enige aflossing van deze noodhulp geen enkel woord. Oftewel we kunnen nog niet terugbetalen, dus verlengen we de looptijd maar weer. Wat een beleid, als je niet terug kan betalen dan maar de looptijd verlengen. Een andere aanstaande botsing staat ook op de agenda. Een woordvoerder van de ECB maakte bekend dat het opkoopprogramma van obligaties van de ECB, het nog niet gebruikte OMT, onbeperkt van omvang zal zijn. Het Outright Monetary Transactions-programma zou volgens de Duitsers een totale maximale omvang van €524 mrd hebben. Daarvoor heeft het Duitse parlement haar goedkeuring gegeven. Dat kan wel zo zijn maar dus niet volgens de ECB. Een nieuwe ruzie is in de maak. Deze week komt het Duitse Constitutionele Hof bij elkaar om te discussiëren over de rechtmatigheid naar de Duitse grondwet van het OMT en wat het Duitse parlement daarover heeft beslist. Een definitieve uitspraak van het Duitse Constitutionele Hof wordt echter niet voor september verwacht. Natuurlijk, het moet over de Duitse parlementaire verkiezingen worden getild. Merkel zal en moet worden herkozen. Tot september moet er kunstmatige rust worden betracht en mogen geen grote zaken worden beslist en gedaan. Pas in oktober zullen de messen worden geslepen en zal er met grote beslissingen en op kosten van de eurozone-burgers een begin worden gemaakt van het einde van de eurozone-crisis. Neen meneer Hollande, de eurozone crisis is nog lang niet over. Het is een puinhoop in de eurozone. Dit is een vrijwel ongecorrigeerd citaat, waarvoor dank aan Rob Koenders. In een vorig blog had ik aan een aantal zaken waarover Koenders schrijft ook al aandacht besteed.

Het Duitse grondwettelijk hof in Karlsruhe hield deze week 2 dagen een hoorzitting over de rechtmatigheid van het ECB-beleid en het OMT-opkoopprogramma. Een groep van 37.000 klagers vindt dat de ECB buiten zijn boekje gaat en dat het beleid in strijd is met de Duitse grondwet. De Duitse centrale bank is verklaard tegenstander van het opkoopbeleid van de ECB. Draghi probeerde in het interview de zorgen bij de Duitsers weg te nemen door te zeggen dat de risico's voor Duitse belastingbetalers veel kleiner zijn dan een jaar geleden.

De president van de Europese Centrale Bank (ECB), Mario Draghi, verdedigde het opkopen van staatsleningen door de ECB en stelde dat de centrale bank daarmee niet zijn mandaat heeft overtreden. Draghi zei dat onder het ECB-opkoopprogramma (OMT) tot dusver nog geen euro is uitgegeven aan het opkopen van staatsleningen van zwakke eurolanden. ,,De ECB treedt alleen op als het vertrouwen in de euro daalt, niet om landen te financieren. We zullen niet ingrijpen om de betalingscapaciteit van een land in het algemeen te garanderen.'' De ECB-president heeft vorig jaar iets heel anders gezegd namelijk dat de ECB alles zal doen om de euro overeind te houden, inclusief het rechtstreeks opkopen van staatsleningen om de rente te drukken. Nu zegt hij dat de Duitsers zich geen zorgen te hoeven maken dat het OMT-programma een manier is om met geprint geld staatsschulden te financieren. Waarvan we kennis hebben genomen.

Over complexe problemen in de EU en mondiaal gesproken: Nederland is een belastingparadijs waar multinationals kunnen profiteren van deelnamevrijstelling, relatief gunstige bronbelastingtarieven op rente en royalties en het uitgebreide Nederlandse belastingverdragennetwerk met andere landen. De trustkantoren en de 12.000 brievenbusfirma's die zijn gevestigd op de Zuidas en die werk bieden aan 10.000 deskundigen leveren ons jaarlijks geen €1 mrd, zoals de politiek zegt, maar €3 mrd op. De geldstroom is €278 mrd. We moeten ons de vraag stellen of hier sprake is van een legale belastingonduiking dan wel belastingontwijking. Voor multinationals is Nederland een waar eldorado, waar geld te verdienen valt zonder dat daarvoor prestaties moeten worden geleverd. Op een slimme wijze gebruik maken van fiscale sluiproutes om zo weinig mogelijk belasting te betalen. Nee, zeggen Weekers, de staatssecretaris op Financiën, VNO-NCW, de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs en de lobbyclub Holland Financial Centre Nederland is geen belastingparadijs. Maar wat is Nederland dan wel? Het proces wat zich voltrekt en wat volgens Weekers volstrekt legaal is, is dat aan bedrijven de mogelijkheid wordt geboden zo weinig mogelijk belasting te betalen. In dat proces participeert Nederland: is Nederland een schakel. Het betekent 2 dingen: op de eerste plaats kunnen bedrijven de hogere winsten die zij op deze wijze uitvoeren overdragen aan de aandeelhouders, de financiële markten dus. Op de tweede plaats werkt Nederland mee aan een ontwikkeling waardoor de 29 lidstaten van de Europese Unie jaarlijks €1000 mrd aan belastingontvangsten mislopen. Het internationale bedrijfsleven betaalt niet of nauwelijks meer mee aan de kosten die overheden maken voor de infrastructuur, het onderwijs en de verzorgingsstaat voor de burgers. En dat vindt het kabinet Rutte/Asscher een goede zaak. Het is een grote schande. Natuurlijk het is lastig wat aan belastingontwijking te doen. Doordat het een internationaal verweven systeem is, zal aanpassing van de Nederlandse regels alleen maar tot verplaatsing van de problematiek leiden. De enige mogelijkheid die de econome Barbara Baarsma, die aan dit onderzoek werkte voor de Stichting Economisch Onderzoek (SEO), ziet is een wereldregering die regulering zou kunnen afdwingen. Ze ziet wel één ander aspect over het hoofd. Al die belastingparadijzen, behalve the City in London, zijn kleine landjes, die onder militaire druk kunnen worden gezet. Uiteindelijk gaat het in Europa om Ierland, Oostenrijk, Nederland, Luxemburg, Cyprus en de Londense City. Laat Brussel al die landen die op de een of andere wijze meewerken aan belastingontwijking jaarlijks een boete betalen van €10 mrd. Dan wel Europa besluit dat iedere onderneming met een vestiging in de EU een minimaal deel van de winst inclusief opbrengsten van royalties, moet afdragen. Stel 25%. Dan is de lol er heel snel vanaf. Neem een Amerikaanse topper als Apple, een wereldbedrijf, dat vrijwel geen cent belasting betaalt, noch in Ierland noch in de VS, alles door op een slimme, dan wel sluwe, wijze gebruik te maken van belastingontwijking op een legale wijze. Maar een schande is dat wel, dat het zodanig verweven is in belastingverdragen, dat terugdraaien op dit moment geen optie is. Het politieke debat in Nederland richt zich met name op bedrijven die zich in Nederland hebben gevestigd maar die hier geen personeel hebben. Dat gaat volgens het SEO om 85% van de brievenbusmaatschappijen in Nederland. Ontwikkelingslanden lopen volgens het onderzoek door de belastingverdragen €145 mln mis. "Het is niet eenduidig te beoordelen of dit nou veel is of weinig", zo vindt Baarsma. Uit een onderzoek van SOMO blijkt dat ontwikkelingslanden veel meer geld mislopen. Volgens SOMO gaat het bij 28 van de 36 onderzochte landen maar liefst om €771 mln.. De onderzoekers van het SEO hebben ook een advies over de mate van het schaduwbankieren in Nederland, dat volgens het onderzoek van de SEO €1500 mrd euro omvat. Schaduwbanken zijn financiële instellingen die geen bankvergunning hebben, maar wel een rol spelen bij het aantrekken of uitlenen van geld. Volgens de onderzoekers is de verweving tussen het bankwezen en het schaduwbankwezen groot. Het schaduwbankwezen staat in Nederland indirect wel onder toezicht, maar valt niet onder de vangregelingen in ons financiële systeem. Maar door de grote verwevenheid met de beide sectoren is het risico voor banken die wel onder deze regelingen vallen, nog steeds erg groot. "We adviseren het kabinet om te kijken naar deze witte gaten", aldus onderzoeker Marco Kerste. Een deel van de offshore-leaks databases is openbaar gemaakt, waarmee 120.000 bedrijven bekend zijn geworden als handelend in belastingparadijzen. Het is nog maar de topje van de ijsberg, maar het is een begin.

Dat verschaffers van vreemd kapitaal bij infrastructurele projecten in ons land voortaan geen inflatievergoeding van de staat zouden moeten krijgen, naar het inzicht van minister Dijsselbloem, is bij de Nederlandse pensioensector totaal in het verkeerde keelgat geschoten. ,,Investeren in Nederland wordt daarmee alleen maar lastiger." Regelmatig klinkt het geluid door dat de Nederlandse pensioensector meer in het eigen land zou moeten beleggen. Van reusachtige pensioenvermogen in ons land is een overgrote meerderheid in het buitenland belegt. De pensioensector stelt nu dat een en ander bemoeilijkt wordt door Dijsselbloem. Zo zegt Henkbrouwer, voorzitter van ABP: “Wij kunnen alleen voldoen aan de roep om te beleggen in Nederlandse infrastructuur, als de voorwaarden daarvoor aantrekkelijk zijn voor het fonds en zijn deelnemers. Door het afwijzen van de mogelijkheid tot inflatievergoeding, beperkt de Minister sterk de aantrekkelijkheid van het beleggen in Nederland door pensioenfondsen”. Het is maar dat politiek den Haag ervan af weet.

We weten dat bewindspersonen van Rutte II niet altijd de hele waarheid vertellen. Ze zetten de waarheid nog wel eens naar hun hand: de premier voorop. We weten uit de laatste verkiezingscampagne dat Rutte Roemer weg wilde zetten met onjuiste cijfers en informatie. Rutte werd weggezet als de leugenaar. Belgen betrappen minister Dijsselbloem op leugens. Dat kan er ook nog wel bij. Er zijn al twijfels over het handelen van deze minister in het dossier naturalisatie SNS Reaal, het gemak waarmee hij het Fyra-contract cancelde, gezien ook de financiële consequenties ervan, het opzeggen van het vertrouwen in hem als de part-time voorzitter van de Eurogroep en de wijze waarop hij de problemen op Cyprus heeft aangepakt. Nederland wist al 3 dagen voor de aankondiging van het besluit dat de Belgen zouden stoppen met de Fyra-hogesnelheidstrein V250. Dat heeft topman Marc Descheemaecker van het Belgische spoorbedrijf NMBS gezegd. Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem haalde vorige week uit naar de NMBS. Hij was „not amused” door het versnelde besluit van de Belgen om te stoppen met de Fyra. De NMBS zou zo het Nederlandse kabinet onder grote druk hebben gezet. De top van de NS en de Nederlandse staatssecretaris Wilma Mansveld (Spoor) waren echter al op de hoogte gebracht van het aankomende besluit, zegt Descheemaecker. Op 5 juni zou de top van de NMBS een mail hebben gekregen met Nederlandse excuses voor de uitlatingen van Dijsselbloem. AnsaltoBreda, de leverancier van de Fyra-hsl-trein gaat deze maand een kort geding voeren tegen de NS en de NMBS om de 19 (16+3) treinen af te moeten nemen.

Centrale banken die op grote schaal de economie op de been houden, moeten daarbij niet vergeten rekening te houden met hoe de markt straks weer op eigen benen moet staan. Dat stelt ECB-bestuurslid Benoît Coeuré. Volgens de zegsman houdt de ECB bij maatregelen om de financiële markt op de been te houden ook rekening hoe deze weer worden afgebouwd. „En zelfs wanneer dat niet genoeg is, kunnen we bijvoorbeeld overmatige liquiditeit weer indammen met tegenmaatregelen.” Coeuré benadrukte nog eens dat de centrale bank alles zal doen om de eurozone bij elkaar te houden. „Een exit moet je goed overdenken, je moet weten waar je dan wel heen wilt, en dat geldt niet alleen voor de ECB.” Coeuré leek hiermee een zijdelingse sneer uit te delen aan Groot-Brittannië, waar het lidmaatschap van de EU steeds meer onder vuur komt te liggen. Een exit-strategie is zeker geen overbodige luxe. Beleggers op de internationale beurzen zijn al weken nerveus nu het steeds zekerder lijkt te worden dat het stelsel van Amerikaanse centrale banken Fed de stimuleringsmaatregelen gaat afbouwen. Die nervositeit is overigens niet geheel terecht, zegt Asoka Wöhrmann, co-hoofd investeringen van Deutsche Asset & Wealth Management (DeAWM). „Mensen denken ten onrechte dat de Fed van de ene op de andere dag de stimuleringsmaatregelen gaat afbouwen.” Dat de Fed de steun pas afbreekt wanneer de Amerikaanse werkloosheid is gezakt tot 6,5%, zoals Fed-president Ben Bernanke beloofde, gelooft Wöhrmann echter niet. „Nu de werkloosheid daalt, stijgt het vertrouwen en ook de participatiegraad. Werklozen melden zich weer op de arbeidsmarkt, waardoor het werkloosheidspercentage weer kan stijgen.” Hij verwacht dat de werkloosheid afneemt tot 7%. Wöhrmann noemt die belofte van de Fed sowieso niet zo slim. „Je moet je monetair beleid niet op één set macrodata baseren.” Hij verwacht dat het stimuleringsprogramma van Bernanke zeker tot het vierde kwartaal van dit jaar intact blijft. De ECB zal volgens Wöhrmann nog veel langer klaar moeten staan om de markt te ondersteunen. „Maar die kunnen leren van hoe de Fed straks haar stimuleringsprogramma afbouwt.” Hoe het monetair beleid van de ECB er na de crisis uit gaat zien, weet ECB-bestuurder Coeuré nog niet. „We moeten niet terug naar een situatie zoals die voor de crisis was, we hebben nu gezien waar dat toe leidt. Misschien dat we sommige onconventionele maatregelen moeten behouden.” Een van die onconventionele maatregelen, die inmiddels steeds gangbaarder is, is het op grote schaal opkopen van obligaties. Wöhrmann maakt zich zorgen dat centrale banken hun balans hiermee steeds verder oprekken, al vreest hij nog geen bubbel. „De balans van de ECB is alweer geslonken. Banken zijn druk bezig de goedkope driejarige leenfaciliteiten weer terug te betalen. Ook de obligaties van centrale banken kunnen straks weer terugverkocht worden aan de markt.”

Kort Nieuws

De Italiaanse economie is in het eerste kwartaal sterker gekrompen dan eerder werd aangenomen, hoofdzakelijk door een daling van de export en teruglopende consumentenbestedingen. De krimp op kwartaalbasis bedroeg 0,6%. De export daalde met, op kwartaalbasis, af met 1,9%, de import met 1,6%. In april nam ook, tegen de verwachting in, de industriele productie. Dat betekent dat Italië op weg is naar een periode van 2 jaar recessie. Dat is in de laatste 20 jaar niet meer voorgekomen. De OESO geeft aan dat de Italiaanse economie dit jaar 1,8% zal krimpen.

Griekenland is geen volwassen markt meer, maar behoort tot de opkomende markten. Tenminste, dat geldt voor de Griekse aandelenmarkt.

Het kabinet-Rutte stevent af op een recordopbrengst aan verkeersboetes. De staatskas wordt dit jaar gevuld met €1,07 mrd aan bekeuringen, blijkt uit een prognose van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Dat is bijna 30 procent meer dan in 2012. Tot mei dit jaar werden al 3,7 miljoen boetes uitgeschreven, zo'n 30.000 per dag en samen goed voor 330 miljoen euro. Dat zijn al een miljoen boetes méér dan in diezelfde periode in 2012 en is deels aan de trajectcontroles te danken. Op de A4 tussen Den Haag en Leiden zijn hierdoor al 300.000 boetes uitgedeeld ter waarde van in totaal €20 mln. Op de A2 tussen Amsterdam en Utrecht zijn de 250.000 boetes goed voor €15 mln. De ANWB is boos omdat het kabinet door trajectcontroles op relatief veilige wegen ,,de automobilist als melkkoe gebruikt''. Valutahandelaren bij enkele grote banken hebben jarenlang de tarieven voor buitenlandse wisselkoersen gemanipuleerd. Volgen bronnen manipuleerden de handelaren de wisselkoersen bij het valutaplatform WM/Reuters in de 60 seconden die nodig zijn om de koersen te bepalen, door orders door te drukken en samen te werken met tegenpartijen. Door de wisselkoersen te manipuleren, proberen de handelaren winsten te boeken ten koste van hun klanten. Naar verluidt vinden de praktijken al meer dan 10 jaar plaats. De Britse toezichthouder op de financiële markten FCA zou een onderzoek naar de vermeende manipulatie van wisselkoersen willen openen. Op de valutamarkt wordt dagelijks $4,7 biljoen (€3,5 biljoen) verhandeld. Het is daarmee de grootste markt in het financiële systeem, maar ook een van de minst gereguleerde. De tarieven bij WM/Reuters worden door fondsmanagers op dagelijkse basis gebruikt om de waarde van hun bezittingen te meten en door beursbedrijven.

De Duitse minister Wolfgang Schäuble van Financiën is voor een terugtrekking van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) uit de reddingsoperaties in de eurozone. Het IMF moet Europa niet ,,permanent onder de armen nemen''. Op lange termijn moet IMF zich terugtrekken uit Europa.

De uitspraak van de Hoge Raad dat Aegon beleggers in de zogenoemde Koersplanovereenkomsten te veel premie heeft laten betalen, biedt mogelijkheden voor verdere schadeclaims van andere klanten van de verzekeraar. Dat zegt ConsumentenClaim in een reactie op de uitspraak. Volgens ConsumentenClaim geldt de uitspraak niet alleen voor beleggers met een Koersplan. Bezitters van een Bonusplan, Mixplan, Fiscaal Voordeelplan of Vermogensplan van Aegon kunnen volgens het juridisch kantoor ook aanspraak maken op een schadevergoeding die gemiddeld zo'n €1000 tot €1500 bedraagt. Dit is een geweldige uitspraak die de deur opent voor schadeclaims van andere gedupeerden”, aldus directeur Stef Smit van ConsumentenClaim. Het kantoor vertegenwoordigt naar eigen zeggen meer dan 10.000 gedupeerden.

De Amerikaanse stad Detroit staat op de rand van een bankroet. Schuldeisers zullen offers moeten brengen om dat te voorkomen.

Het IMF is somberder over de Amerikaanse economie in 2014, dan eerder geprognosticeerd. Het consumentenvertrouwen in de VS is in juni licht gedaald op basis van een voorlopige raming.

Een bericht voor Rutte vanuit Rome: Italië gaat investeren en blijft toch onder een begrotingstekort van 3%. Er gaat geld naar publieke werken en de bureaucratie gaat aangepakt worden om de werkeloosheid te bestrijden en Italië uit de recessie te trekken.

Slotstand indices 14 juni 2013/week 24: AEX 347,98; BEL 20 2.599,33; CAC 40 3.805,16; DAX 30 8.127,96; FTSE 100 6.308,26; SMI 7.635,96; RTS (Rusland) 1293,88; DJIA 15.070,18; Nasdaq 100 2.943,861; Nikkei 12686,52; Hang Seng 20969,14; All Ords 4775,50; € $1,3346; goud $1391,50 dat is €33.495,16 per kg, 3 maands Euribor 0,209%, 10 jarig 1,94%. 

 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.