UPDATE14032015/263 Waar is Poetin gebleven, vraagt het Westen zich af?

Rabobank verlaagt als eerste Nederlandse grootbank zijn spaarrente volgende week tot onder de 1%. Mensen met een vrij opneembare internetspaarrekening bij de bank krijgen dan nog maar 0,9% rente. De verwachting is dat de andere twee grootbanken zullen volgen.

De politie in Frankfurt houdt rekening met rellen en geweld bij de opening van het nieuwe gebouw van de Europese Centrale Bank (ECB) op 18 maart aanstaande. Meer dan 10.000 mensen komen naar de Duitse stad om tegen het beleid van de ECB te demonstreren. De bouw van het majestueuze pand heeft €1,3 mrd gekost. De antikapitalistische beweging Bündnis Blockupy wil met talrijke betogingen ageren tegen het ,,verarmingsbeleid dat heel Europa treft''. Het mikpunt is de trojka (ECB, Internationaal Monetair Fonds en Europese Commissie), die volgens Bündnis Blockupy met de bezuinigingen die hij landen oplegt, ,,rampen'' veroorzaakt waarvan vooral de minder bedeelden het slachtoffer worden. Ook de vakbond DGB en de linkse partij Die Linke gaan de straat op. Medeoprichter Miguel Urban van de nieuwe linkse Spaanse partij Podemos en een vertegenwoordiger van de Griekse regeringspartij Syriza zullen de betogers toespreken. Beide partijen staan zeer kritisch tegenover het bezuinigingsbeleid van de trojka. De ECB heeft slechts een kleine openingsceremonie gepland. ECB-president Mario Draghi, minister Tarek Al-Wazir van Economische Zaken van de deelstaat Hessen – Frankfurt ligt in die deelstaat – en burgemeester Peter Feldmann van Frankfurt zullen een korte toespraak houden. Het gebouw aan de rivier de Main met twee torens van 165 en 185 meter hoog wordt komende woensdag officieel geopend, maar de ongeveer 2600 medewerkers van de ECB hebben het al begin november betrokken. Het ECB-bestuur vergaderde er in december voor het eerst. Het gebouw valt in de wijde omtrek op, omdat het de enige wolkenkrabber is in het oosten van Frankfurt. Het ECB-kantoor maakt deel uit van een reeks gebouwen waartoe ook de 250 meter lange historische markthal (bouwjaar 1928) behoort.

Al eerder heb ik de vinger op de zwakke plek gelegd van het VVD-smaldeel in het kabinet Rutte-II. Dat Opstelten en Teeven zijn opgeofferd, nadat er een digitaal 'bonnetje', betrekking hebbend op de Teeven-deal met de topcrimineel Cees H met kenmerk 0000199544, te voorschijn was getoverd dat het ongelijk van Opstelten bevestigde, kwam niet als een volstrekte verrassing. De reactie van de premier, die zijn VVD-bewindslieden, tegen beter in, tot op het allerlaatste moment de hand boven het hoofd heeft gehouden, is veelzeggend: het kabinet verliest twee liberale boegbeelden. Hoe krijg je het bedacht. Dat Opstelten vorig jaar van de Tweede Kamer heeft geëist dat zij hem op zijn woord zouden moeten geloven omdat er geen enkel document over dossier Teeven vs Cees H, parketnummer 13/017023/93, te vinden was, noch op het ministerie noch bij het OM. Toch zijn er over de wijze waarop de Officier van Justitie Fred Teeven dit dossier heeft behandeld, vragen te stellen. Al eerder was al naar buiten gekomen dat het College van procureurs-generaal zich over dit dossier had gebogen. Op het moment dat Teeven de overeenkomst sloot met Cees H had Teeven geen toestemming van het College. Pas maanden later is de deal van de ontnemingsschikking aan de orde gesteld, zonder dat daarbij details, de overboeking van 4,7 miljoen gulden belastingvrij, werden geleverd. Wat opvalt is dat de deal bekend was bij de VVD-er Ben Swagerman, hoofdofficier van het parket in Amsterdam, ook de toenmalige VVD minister van Justitie Benk Korthals wist ervan en nu komen weer drie prominente VVD-ers in beeld: Rutte, Opstelten en opnieuw Teeven. Teeven zegt dat hij in het dossier van Cees H gehandeld heeft 'voor volk en vaderland'. Dat is een wat vreemde uitdrukking want Volk en Vaderland was van 1933 tot 1945 het weekblad van de Nationaal-Socialistische Beweging in Nederland (NSB), die samenwerkte met de de Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij (NSDAP, Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei) had als politieke ideologie het nationaalsocialisme, een mix van extreem nationalistische, extreem-rechtse en extreem racistische denkbeelden, met als boegbeeld Adolf Hitler. Volk en Vaderland verscheen wekelijks in het formaat van een krant en was propagandistisch van inhoud. Het eerste nummer verscheen op 7 januari 1933 en werd uitgegeven door Nenasu, de nationaalsocialistische uitgeverij die eigendom was van ir. Anton Mussert, de leider van de NSB. De vraag is wat Fred Teeven bedoelde met zijn uitspraak dat hij de ´geheimzinnige witwasdeal in 2000´ met de topcrimineel Cees H, heeft gedaan voor ´volk en vaderland´. Het OM nam genoegen met een boete van 750.000 gulden en betaalde de topcrimeel, belastingvrij 4,7 miljoen gulden, geld dat dus was witgewassen en kwam van een Luxemburgse rekening. Dit is niet normaal. Het kan zijn dat de verdediging van Cees H een huzarenstukje heeft gescoord, maar toch ………….. hoe was dit mogelijk. Vorig jaar heeft de procureur/generaal over deze deal al eens gezegd dat ´als hij geweten had om hoeveel geld het ging´ hij nimmer akkoord zou zijn gegaan. Waarvoor moest Cees H beloond worden. Cees H zegt nu dat hij geen enkele informatie over de Hakkelaar aan het OM heeft gegeven. Teeven suggereert dat hij gehandeld heeft voor de burgers en het land, maar dat is volstrekt onherkenbaar. Er wordt wel gesuggereerd dat ´de hakkelaar´ is geplukt, als dat zo is, het zij zo. Maar dat betekent dat het parket waarheidsfeiten op de markt koopt bij andere criminelen. Het kan ook nog heel anders in elkaar zitten. Namelijk dat de crimineel Cees H helemaal nooit informatie heeft geleverd over Johan Verhoek en dat hij het parket, in de persoon van Fred Teeven (OvJ) heeft gebruikt om zijn zwarte guldensgeld fiscaal wit te wassen door het betalen van een boete van 13½% (750.000 gulden) aan Justitie. Hoe het ook zij, Rutte liep deze week averij op door alle commotie als gevolg van het vertrek rondom Opstelten en Teeven. De altijd zo briljante debater hield zich in het fractieleidersdebat maar moeizaam staande. Hij zag er vermoeid uit. De eeuwige optimist was even uit beeld.

De VVD ziet in de vele affaires die nu naar buiten komen, een geregisseerde poging om de partij vlak voor de verkiezingen te beschadigen, zegt minister Schippers (Volksgezondheid) dit weekend in de Telegraaf. Zij legt de beschuldiging neer, zonder daarvoor argumenten te leveren dat de timing van integriteitskwesties, zoals het opgedoken bonnetje rond de Teevendeal, ’geen toeval’ is. „Als een bonnetje van vijftien jaar geleden een week voor de verkiezingen opdoemt, dan is mijn conclusie dat het niet voor niets nú gebeurt”, zegt de VVD-bewindsvrouw, die deel uitmaakt van het VVD-campagneteam. Ze vermoedt dat er zaken naar buiten zijn gebracht vanwege de belangrijke Statenverkiezingen van aanstaande woensdag, waarmee indirect ook een nieuwe Eerste Kamer wordt gekozen. Wie de mensen zijn die het vermeende beschadigingsoffensief voeren, zegt Schippers niet te weten. „De een zegt: het is de onderwereld. De ander zegt: het zijn krachten bij justitie. Een derde zegt: het zijn krachten uit de advocatuur. Ik kan dat niet beoordelen. Maar er zit ergens een kracht achter.” Dat is natuurlijk de grootst mogelijke ontkrachting van de geuite beschuldiging. PvdA-staatssecretaris Sharon Dijksma (Economische Zaken) heeft in het radioprogramma Kamerbreed, zaterdagmorgen, opheldering gevraagd aan VVD-minister Edith Schippers (Volksgezondheid). „Op het moment dat je suggesties uit Wel of geen toeval) dat er een schuldvraag onder zou liggen, dan moet je dat ook kunnen bewijzen en dat bewijs is er niet”, zei ze. Dijksma laat de opmerkingen verder aan de minister, maar denkt wel dat het goed is dat er opheldering komt over zaken waarover nog onduidelijkheid bestaat. Alle ophef wordt ontkracht doordat er, vorig weekend, van buitenaf een deskundige door het ministerie van Veiligheid en Justitie was ingehuurd voor €50.000, die is gaan zoeken in de digitale archieven van dit ministerie. Schippers denkt dat het niet voor niets is dat de zaak-Cees H. juist nu, tijdens de campagne voor de Provinciale Statenverkiezingen van komende woensdag, opnieuw opspeelde. Ze wees erop dat dat vorig jaar, tijdens de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen, ook opeens gebeurde. Schippers vindt dat de onderzoekscommissie, die de 2e Kamer gaat instellen naar de Teevendeal en het functioneren van Opstelten in dit dossier, meeneemt of het toeval is of niet dat in de aanloop naar de laatste twee verkiezingen dit dossier op de politieke agenda terecht is gekomen. Er moet worden uitgezocht welke „kracht” daarachter zit. D66-voorman Alexander Pechtold vindt dat Edith Schippers te ver is gegaan met haar uitspraken met een suggestie dat alle negatieve berichtgeving over de VVD geen toeval kan zijn. Pechtold wil dat Schippers met bewijzen komt of de beschuldigingen intrekt. Andere partijen vallen ook over de uitspraken van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Overigens zegt minister Schippers dat ze niet vermoedt dat 'er een politieke partij achter zit,' maar mogelijk wel krachten uit de onderwereld, uit de advocatuur of van ambtenaren van het departement van Justitie zelf. [ik sluit zelfs het OM niet uit]. Schippers noemt de affaire Mark Verheijen, het Kamerlid dat aftrad wegens onterechte declaraties, de zaak Stichtse Vecht over het lekken van een burgemeestersbenoeming en de bonnetjesaffaire die de bewindslieden Opstelten en Teeven de kop kostte. [Ik zou daar nog aan toe willen voegen de bestaande rechtszaken tegen van Reij en Ton Hooijmaijers]. De zaak die haar het meest stoort, is de bonnetjesaffaire. "Als een bonnetje dat 15 jaar zoek was een week voor de verkiezingen opduikt, is dat in mijn ogen geen toeval." Die uitspraak, zo sec, slaat nergens op. Als het digitale archief op dit ministerie en bij het OM niet op orde is, kan het zo zijn dat gearchiveerde data onbereikbaar zijn geworden. Op zich moet aan de hand van een parketnummer het dossier ter tafel kunnen komen. Met de overeenkomst met de advocaten van Cees H zouden toch, heel simpel, alle gestelde Kamervragen hebben moeten kunnen worden beantwoord. De uitspraak van oud-minister Opstelten dat de heer Teeven zich plotseling niet meer kan herinneren welk bedrag met de deal was gemoeid, is uiterst twijfelachtig. Dat kan niet waar zijn, want dat zou een reden hebben moeten zijn voor Rutte om hem als bewindspersoon te passeren. Daarbij komt dat zowel Opstelten en Rutte geheimzinnig hebben gedaan over notities, die er wel waren, maar die niet aan de Kamer werden overlegd : geheimzinnigdoenerij!! De leider van de coalitiepartner van de VVD, PvdA-leider Diederik Samsom, snapt best dat VVD-minister Edith Schippers (Volksgezondheid) „even van slag” is nu twee VVD-boegbeelden zijn afgetreden. Maar hij adviseert haar en andere VVD'ers vooral vooruit te kijken in plaats van te zeggen dat het geen toeval is dat de oude kwestie van de Teevendeal, in verkiezingstijd is opgedoken. Samsom vindt het vertrek van de twee bewindslieden heel vervelend, vooral voor coalitiepartner VVD en de andere collega's in het kabinet. Maar politiek is een hard vak, het kan zomaar afgelopen zijn, constateerde Samsom. In de laatste politieke peiling van Maurice de Hond wint de SP 3 zetels en komt op 20, de VVD plust 2 zetels op 23, de PVV mint 2 zetels op 24, ook GL plust 1 zetel op 9 zetels. Vier partijen verliezen ieder 1 zetel: PvdA (14), CDA (22), D66 (21) en de PvdD (4). De coalitie met de drie gedogers hebben nu 99 zetels en scoren nu nog maar 68 zetels. Daarmee komen ze 8 zetels tekort voor een meerderheid. 

Eurolanden die hun economie moeten hervormen, moeten daar mee doorgaan ook nu de Europese Centrale Bank (ECB) de geldkraan 18 maanden lang gaat opendraaien. Tijdens een bijeenkomst in Amsterdam zei minister van Financiën en voorzitter van de eurogroep Jeroen Dijsselbloem dat het „een groot risico” is dat de druk om te blijven hervormen verdwijnt. Dijssel zei niet vrij van zorgen te zijn over de risico's, maar hoopt ook dat de ECB „zeer alert” zal zijn op bubbels in de economie die zouden kunnen ontstaan. [wat hij daarmee wil zeggen, ontgaat mij; Draghi gaat het aantrekken van de economie (investeringen) en een stijgend prijspeil; dus wat ‘bubbels’] De Tweede Kamer keerde zich al tegen het opkopen van staatsleningen door de ECB. Critici van de kwantitatieve verruiming vrezen dat dat de prikkel wegneemt bij zwakke eurolanden om hun economie te hervormen en hun financiën te saneren.

Dijssel was de weg even kwijt. Je hebt een bedrijf genationaliseerd en wil er weer van af. En wat doe je dan niet: je maakt niet openbaar wat jij denkt dat de waarde is van het bedrijf, waarvan je af wil. Die munitie heeft hij uit handen gegeven. ABN Amro is minstens €15 mrd waard. Dat hebben adviseurs van het ministerie van Financiën laten weten, zei minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën op een speciale persconferentie voor kinderen in het kader van de Week van het Geld. De bank werd in 2008 genationaliseerd voor €16,8 mrd. In de jaren erna werd nog eens bijna €5 mrd in de bank gestoken, plus de verliezen die zijn genomen. Het kabinet nam vorig jaar augustus het principebesluit ABN AMRO weer naar de beurs te brengen. Dat gebeurt vermoedelijk later dit jaar.

De Griekse minister van Defensie, Panos Kammenos, dreigt de vluchtelingensluis naar Europa open te draaien als de Europese Unie zijn land niet onder zijn voorwaarden helpt. Onder de mensenstroom zullen zich ongetwijfeld ook terroristen van Islamitische Staat bevinden, waarschuwde hij. „Als ze (de EU-lidstaten) uithalen naar Griekenland, dan moeten ze weten dat de migranten papieren krijgen en naar Berlijn zullen gaan”, hield hij partijgenoten voor. Als er IS-leden, bij de vluchtelingenstroom uit het Midden-Oosten en Afrika, bijzitten heeft Europa dat aan zichzelf te danken door zijn houding tegen Griekenland in de schuldenkwestie, stelde Kammenos van de coalitiepartij Onafhankelijke Grieken. Soortgelijke waarschuwingen zijn eerder uit Athene gekomen. Onderminister van Binnenlandse Zaken Giannis Panousis zei ruim een week geleden hetzelfde. De minister van Buitenlandse Zaken, Nikos Kotzias, waarschuwde in Riga Europa dat zijn land in geval van economische ineenstorting de toegangspoort kan worden voor „miljoenen immigranten en duizenden jihadisten”. Dijssel heeft de boodschap uit Athene begrepen: hij roept op het overleg over de Griekse hervormingsplannen nu echt te beginnen. De tijd tikt weg. De bewindsman reageerde op de jongste voorstellen van de Grieken om voor meer inkomsten te zorgen. Voor een deel gaat het om een uitwerking van eerdere voornemens. De plannen moeten worden bekeken door de 'trojka': Europese Commissie, het Internationaal Monetair Fonds en de Europese Centrale Bank. Die heten niet langer de 'trojka' maar 'de Brusselse groep'. De groep is donderdag in Athene aangekomen. „Wat mij betreft beginnen die gesprekken eerder vandaag dan morgen. Het kost allemaal veel te veel tijd. Het gaat veel te langzaam”, aldus Dijssel. Hij sprak zelfs over tijdverspilling. Dijssel benadrukte dat het huidige steunprogramma voor de Grieken slechts is verlengd tot eind juni. De Europese Centrale Bank (ECB) heeft het maximale bedrag dat als noodsteun aan Griekse banken kan worden verleend verhoogd met €600 mln. De totale omvang van de zogeheten Emergency Liquidity Assistance (ELA) zou hierdoor zijn toegenomen tot €69,4 mrd. Deze steun kan worden verstrekt door de centrale bank van een euroland, in dit geval die van Griekenland.
Het onder schulden gebukt gaande Griekenland voldoet nog steeds aan zijn verplichtingen. De staatsomroep Nerit meldde dat Athene €348 mln aan het IMF (Internationaal Monetair Fonds) heeft overgemaakt. Het geld is onderdeel van een reeks betalingen aan het fonds. 
Vorige week droeg Griekenland ook al €310 mln af aan het IMF. Voor 20 maart moet nu nog eens €842 mln aan het fonds worden betaald. De Griekse staatskas is nu bijna leeg. De regering haalt onder meer geld weg bij sociale verzekeringskassen en bij staatsbedrijven en -instellingen om aan de verplichtingen te voldoen. Terwijl de Griekse premier Alexis Tsipras de deur plat loopt in Brussel om een wit voetje te halen, gaat het gekibbel met Duitsland gewoon door. De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble sluit inmiddels een ’wanordelijke exit’ van de Grieken uit de eurozone niet meer uit. Uit een peiling van de Duitse omroep ZDF blijkt dat een meerderheid van de Duitsers (52%) dat wel best zou vinden. Eerder klaagden de Grieken juist over de felle houding van de Duitsers en dreigden Duits bezit te confisqueren en eisten herstelbetalingen nog vanwege de oorlog. „Griekenland moet de schuld van zijn problemen niet buiten het eigen land zoeken, er is veel verbaal geweld. Het mediaspektakel is „niet behulpzaam”, aldus Dijssel. Deze week zijn de echte onderhandelingen met Griekenland op ambtelijk niveau in Brussel begonnen en donderdag bezocht Tsipras commissie-voorzitter Juncker. Die sloot anders dan Schäuble een vertrek van de Grieken uit de eurozone uit. „Deze onderhandelingen mogen niet mislukken. Dit is geen tijd voor verdeeldheid, dit is een tijd om samen te komen.” Wel toonde hij, Juncker, zich niet erg tevreden over de vooruitgang tot nog toe maar zei ook dat hij begrip heeft voor de Griekse situatie. De eurogroep, de ministers van Financiën van de eurozone, zijn verantwoordelijk voor de onderhandelingen. Eurocommissaris Moscovici (Monetaire Zaken) waarschuwde ook voor een ’Grexit’, „als er één land vertrekt vragen de markten zich meteen af wie de volgende is. Dat kan het begin van het einde zijn.” Tsipras zei dat Grieken zijn begonnen de afspraken na te komen, maar dat een toekomst met 50% jeugdwerkloosheid geen toekomst is. „De EU moet ons helpen en solidair zijn om deze crisis te boven te komen. Er moet een einde komen aan de humanitaire crisis door de stringente bezuinigingen. Dit is geen Grieks, maar een Europees probleem en als de politieke wil er is, dan is alles mogelijk.” De Griekse minister Kammenos van Defensie beschuldigt de Duitse minister van Financiën, Wolfgang Schäuble, ervan dat die met zijn psychologische oorlogsvoering tegen Griekenland de onderlinge betrekkingen vergiftigt. Hij speelt de bal rechtstreeks op de man. Hij trekt in Bild van leer tegen Schäuble, ondanks de waarschuwing van Dijssel om de toon tegen de Duitsers te matigen. Kammenos herinnert aan de omkoopaffaire waardoor Schäuble in 2000 aftrad als CDU-voorzitter. Ook dringt hij aan op verdere herstelbetalingen door Berlijn. Duitsland kan zich niet lang meer wentelen in de onwrikbare stellingnames tegen de Grieken. De vraag is hoelang Wolfgang Schäuble nog op zijn zetel blijft zitten?

In februari kwamen de Europese ministers van Financiën overeen het steunprogramma voor de Grieken te verlengen, mits ze zich aan de bezuinigingsdoelstellingen zouden houden. Of dat een serieuze kaart is, wordt nu bekeken door ambtenaren van EU, IMF en ECB. Die onderhandelingen moeten uiterlijk in april zijn afgerond, anders krijgen de Grieken de resterende €7,2 mrd uit het lopende programma niet. Tot die tijd moeten ze schipperen om te overleven.

Het noodinfuus waaraan Griekenland sinds 2010 hangt en de hieraan verbonden strenge voorwaarden zijn een misdaad tegen de menselijkheid, aldus de Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis. Hij benadrukt verder in een interview met het Duitse Bild dat het land zijn schulden nooit zal kunnen terugbetalen. Varoufakis deed zijn uitspraken al vorig jaar zomer, toen hij nog werkzaam was als hoogleraar politieke economie aan de Universiteit van Athene. Bild is nu pas tot publicatie overgegaan. Varoufakis stelde ook dat Griekenland de meest insolvabele van alle eurolanden is. Daaraan toevoegend: „De noodkredieten dwingen Griekenland tot een schuldensituatie zonder einde….Voorts ging het geld niet naar de Grieken, maar naar Franse en Duitse banken." En dat laatste is zeker waar. De Griekse minister van Financiën, Gianis Varoufakis, is ondanks de scherpe toon tussen Athene en Berlijn optimistisch dat het in de schuldenstrijd met zijn internationale geldgevers uiterlijk 20 april tot een overeenkomst komt. De Griekse regering is bereid daarvoor enkele verkiezingsbeloften voorlopig op te schorten, zei Varoufakis volgens Griekse media in het Italiaanse Como.

Ondanks de rally van de dollar sinds halverwege vorig jaar zal de Amerikaanse munt tegenover de euro de komende tijd nog meer aan kracht winnen zolang de Europese Centrale Bank agressief staatsobligaties blijft opkopen. Dat stellen economen van ABN Amro. Volgens hen zal de dollar die dit jaar al fors in waarde is gestegen de opgaande lijn gaan vervolgen. Zij wijzen er op dat de Amerikaanse munt de wind verder in de rug krijgt vanwege de verwachting van een snellere verkrapping van het rentebeleid in de VS dan de markt tot dusverre heeft ingeprijsd. Daarnaast menen de economen dat de kwantitatieve verruiming die de ECB deze maand is gestart, met het maandelijks opkopen van €60 miljard aan staatsobligaties, een verdere verzwakking van de euro in de hand werkt. De economen voorzien verder dat de Japanse munt, de yen, ook verder onder druk zal komen vanwege de verwachting dat de Japanse centrale bank de monetaire verruiming zal gaan opvoeren. Een heel ander bericht van de staatsbank: ABN Amro heeft in januari vrijwel de complete top van haar succesvolle private-bankingsdesk in Dubai de laan uit moeten sturen. Het gaat om zes bankiers. Aanleiding is de ontdekking van sluikhandel waarbij medewerkers van dit kantoor betrokken waren. Dat blijkt uit onderzoek door het FD. ABN Amro-bankiers werkten eraan mee dat vooral Indiase private-bankingsklanten via tussenpersonen onder valse voorwendselen rekeningen openden. De welgestelde Indiase klanten stortten vervolgens geen geld voor vermogensbeheer, maar gebruikten de ABN-rekeningen voor honderden ongeoorloofde zakelijke transacties. Zo misbruikten de klanten met medewerking van de bankiers de veel lichtere regels voor private banking, terwijl voor dit soort zaken veel zwaardere regels gelden tegen criminaliteit, witwassen en terrorismefinanciering.

ING,ABN Amro en Rabobank hebben na het uitbreken van de financiële crisis in 2009 €20 mrd verloren aan slechte leningen. NRC Handelsblad komt tot dat bedrag na een inventarisatie van de vastgoedfinancieringen en leningen die niet of ten dele zijn terugbetaald. Door de spaarrente te verlagen en de rente op kredieten te verhogen,hebben de banken het geld voor een deel weer terugverdiend. ING schreef met €8 mrd het hoogste bedrag af, gevolgd door de Rabobank met €7 mrd. De angst voor nieuwe stroppen zit er bij de banken zo diep in dat ze nog altijd huiverig zijn om geld uit te lenen.

Het overgrote deel van de Nederlanders betaalt dit jaar minder pensioenpremie dan in 2014. In vergelijking met vorig jaar dalen de premies gemiddeld met 7,8%, als gevolg van het kabinetsbesluit de pensioenopbouw te versoberen omdat de pensioenleeftijd is opgetrokken. Minder inleg betekent meer geld in de portemonnee nu, maar voor straks (op de pensioengerechtigde leeftijd) een lagere pensioenuitkering. Voor een modaal inkomen kan het netto-besteedbaar inkomen oplopen tot hooguit enkele tientjes bruto per maand. Werkenden kunnen sinds januari een kleiner gedeelte van hun bruto jaarsalaris belastingvrij opzijzetten voor later. In feite is hier sprake van toekomstig inkomen nu gaan consumeren.

DFT: President Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) heeft keihard uitgehaald naar Frankrijk. Dat land slaagt er voor het zoveelste jaar niet in om zich aan de Europese begrotingsregels te houden en heeft daarvoor opnieuw uitstel gekregen van de Europese Commissie (EC). „Van de zestien jaar dat we nu de euro hebben, zit Frankrijk al 11 jaar met een te hoog begrotingstekort”, zegt Knot. De DNB-topman maakte van zijn hart geen moordkuil bij de presentatie van het jaarverslag van DNB. Hoewel de irritatie slechts zelden van zijn vriendelijke gezicht is af te lezen, klonk de ergernis van Knot glashelder door in zijn woorden. „Je zou verwachten dat als je regels hebt waaraan landen zich moeten houden, en je hebt uitzonderingen daarop, dat de uitzonderingssituaties zich wat minder vaak voordoen dan de regel. En je kan allerlei redenen verzinnen waarom je ieder afzonderlijk jaar de begrotingsregels niet haalt, maar de optelsom van al die uitzonderingen ondermijnt het vertrouwen in de Europese begrotingsregels. Dat werpt dan de vraag op of die regels niet voor alle eurolanden hetzelfde gelden.” Knot haalt daarmee indirect ook uit naar premier Rutte en minister Dijsselbloem (Financiën), tevens voorzitter van de eurogroep. Die gingen enkele weken geleden zonder al te veel openlijk protest akkoord met opnieuw een uitzonderingsregeling voor Frankrijk, omdat het land er opnieuw in slaagt het begrotingstekort onder de 3% te krijgen. Hoe anders was dit in de tijd dat Gerrit Zalm nog minister van Financiën was? De huidige topman van staatsbank ABN Amro verwierf in zijn hoogtijdagen de bijnaam Il Duro (de Harde, red). Zalm verzette zich tegen de toetreding van Italië tot de euro, omdat het land niet voldeed aan de toelatingseisen. Ook trok Zalm in 2003 fel van leer toen Frankrijk en Duitsland zich als eerste landen zich niets aantrokken van de sancties op het overtreden van de begrotingsregels. De inmiddels structurele uitzonderingspositie voor Frankrijk staat bovendien in schril contrast met de loodzware bezuinigingen die Nederland al jaren doorvoert. Knot waarschuwt bovendien voor de toenemende risico’s van de tsunami aan euro’s die de ECB over de financiële markten uitstort. Het opkopen van €60 mrd aan staatsobligaties per maand uit de markt (QE) heeft volgens hem namelijk ’de illusie van permanente liquiditeit gewekt’, wat is terug te zien in het nemen van steeds grotere risico’s. Om te zorgen dat de echte economie ook profiteert van het goedkope geld, zijn overheden ’meer dan ooit’ aan zet om hun economieën te hervormen. En ook daar kreeg Frankrijk weer van Knot onderuit de zak. Frankrijk en Italië raken daarbij achterop, zei Knot. „Landen als Portugal en Ierland laten zien dat hervormen loont.” Verder toonde Knot zich sceptisch over de effecten van QE voor de reële economie. De daling van de waarde van de euro is volgens Knot 'grotendeels te schrijven op het conto van QE’. „Dat betekent dat de eurozone, en met name de exportbedrijven, nog concurrerender wordt. Dat zal weer zorgen wat extra groei en extra export. Ook de effecten op de financiële markten (dalende rentes en oplopende aandelenprijzen, red.) waren te verwachten. „Maar de ’sticking point’ is of we dit gaan terugzien in de reële economie.” Over de ontwikkeling van de Nederland is Knot gematigd positief. Volgens hem trekt de groei wel weer wat aan, maar dat is geen reden om tevreden achterover te hangen. Knot suggereert versnelling van de hervormingen van het belastingstelsel, waardoor arbeid minder wordt belast en consumptie meer. Daarnaast stelt hij voor dat bijvoorbeeld de aanpassing van de hypotheekrente-aftrek wordt versneld. De president van de Duitse centrale bank, Jens Weidmann, ondersteunt Klaas Knot, ook hij is er nog steeds niet van overtuigd dat het stimuleringsprogramma van de ECB (QE) noodzakelijk is. Volgens hem laat de economie van de eurozone tekenen van herstel zien. Hierdoor is wat hem betreft het immense opkoopprogramma van obligaties ter waarde van €1,1 biljoen niet nodig. De ECB wil met dit programma de inflatie aanjagen en de economie uit het slop trekken. Wat Weidmann betreft zou dit ook zonder deze grootschalige hulp van de centrale bank kunnen. „Een problematisch aspect van het opkoopprogramma is dat de centrale banken de grootste schuldeisers worden van de lidstaten van de eurozone”, aldus Weidmann. „Begrotingsbeleid en monetair beleid zullen nog meer verstrengeld zijn.” Weidmann is al lange tijd een fel tegenstander van QE. Het opkoopprogramma heeft inmiddels de eerste week achter zich. Met sterk dalende rentes op staatsobligaties tot gevolg. De Finse, Duitse en Nederlandse tienjaarsrente zijn hard op weg naar negatief territorium, een ongekend fenomeen. De week sloot af op 0,279%. Ook de rentes voor tienjarige staatsleningen in de periferie blijven maar vallen, Italië en Spanje zijn op koers om deze week nog onder de 1% te komen. De euro is ook stevig in waarde gedaald ten opzichte van de dollar sinds QE is begonnen. De week sloot af op een koers van net >1,05 t/o $. De Europese munt is in tien weken tijds al ruim 10% goedkoper geworden.

Goldman Sachs verwacht dat de euro aanzienlijk verder gaat zakken. De eurodollar eindigt eind 2017 bij $0,80, aldus de Amerikaanse zakenbank, het wordt een ongekend dieptepunt. Aanleiding vormt de eerste stap richting de rentestijging van de Amerikaanse Federal Reserve, verwacht rond de zomer, aldus Goldman. De ECB wil de euro in waarde laten dalen tegenover alle grote handelsmunten. In de eerste week dat de ECB voor €60 miljard aan staatsobligaties opkocht, stond de euro vrijdagmiddag 0,9% lager bij $1,0495.

Omdat beleggers op zoek zijn naar rendement, zullen grote fondsen hun beleggingen in de euro en eurozone gaan beperken, aldus Goldman Sachs. Die uitstroom zal de euromunt verder doen dalen. Als Goldman Sachs gelijk krijgt, wordt het laagterecord voor de euro uit oktober 2000 bij $82,25 gekraakt. De gevolgen van de dalende waarde van de euro zullen ertoe leiden dat de financiële markten minder interesse zullen krijgen in euro-gerelateerde beleggingen: het aanbod zal toenemen en de vraag zal afnemen. Het opkoopprogramma van de ECB zal dit proces mogelijk wat vertragen, maar uiteindelijk niet tegen kunnen houden. Dat resulteert in een daling van het koersnivo met als consequentie een stijging van de reële rente/rendement. Dat model scoort helemaal niet met de doelstellingen die de ECB nastreeft. Een stijging van de rente is zowat het ergste wat de ECB kan overkomen. Draghi deelt die mening niet: hij beziet de financieel/monetaire bewegingen, die deze week hebben plaatsgevonden, juist als ideaal voor de gestelde doeleinden. Kortzichtige visie? 

Klaas Knot doet een aanbeveling aan de exporterende bedrijven om loonsverhogingen door te voeren. Als het lage BTW-tarief van 6% tot 21% wordt verhoogd kan de IB omlaag worden gebracht, waardoor de consumentenbestedingen een zetje in de rug krijgt. Alhoewel er wel rekening mee gehouden moet worden dat door de gedeeltelijke BTW-verhoging de koopkracht wel daalt. Het is nog wel de vraag in hoeverre de weer dalende olieprijs voor de eurozone positieve effecten genereert voor de economie, bij een wegzakkende euro-notering. Ik zal dit opleuken met een eigen ervaring op dit terrein. Een maand geleden bestel ik bij een webwinkel enkele kledingstukken en betaal die gelijk. Na een week vraag ik aan het bedrijf (op internet) wanneer de goederen geleverd worden. Ik krijg een wat vage reactie 'er wordt aan gewerkt'. Tien dagen later lees ik op mijn account bij de webstore dat de bestelling 'in behandeling is'. Ze doen hun best, schrijven ze mij, de bestelling binnen 10 tot 14 dagen uit te leveren. De bestelling is nog steeds 'in behandeling' en de indicatie voor levering is nog altijd 'tien tot veertien dagen'. Het bedrijf heeft veel last van de goedkope euro. Ze kopen hun producten in de goedkope productielanden in het buitenland tegen dollars. Daardoor worden geïmporteerde goederen, die verkocht zijn, duurder en valt een deel van de winst weg. Ik hou rekening met een afloop dat het geld wordt teruggestort en de order eenzijdig wordt gecancelled. Het is een optimistische aanname, zeg ik erbij. De president van DNB waarschuwt nog maar een keer voor de gevolgen van het opkoopprogramma van de ECB. Het kan nog alle kanten heengaan maar of we het gewenste doel zullen bereiken staat zeker nog niet vast. Ook Knot is enthousiast dat een goedkope euro goed is voor onze exportmogelijkheden, maar het kan het prijspeil weer verhogen met gevolgen voor het rentebeleid. En wat gebeurt er als de rente in de VS omhoog gaat?

Een groep prominenten is een burgerinitiatief begonnen om een parlementaire enquête naar de invoering van de euro van de grond te krijgen. Ze willen daarmee achterhalen of politici wisten dat ,,de invoering van de euro niet alleen een zeer ingrijpend soevereiniteitsverlies inhield, maar ook een bijzonder groot financieel en economisch risico." Initiatiefnemers zijn de publicisten Thierry Baudet, Victor Broers en Arno Wellens. Ze krijgen steun van onder anderen journalist Jort Kelder, hoogleraar Paul Cliteur en filosoof Ad Verbrugge. Wie het burgerinitiatief wil steunen, kan een handtekening achterlaten op de website www.pleuro.nl . Om het onderwerp op de agenda van de Tweede Kamer te krijgen, zijn minimaal 40.000 handtekeningen nodig. Dat aantal wordt royaal gehaald, is de verwachting.

Ericsson, de grootste producent van draadloze netwerken ter wereld, schrapt in Zweden 2200 banen. Met de stap moeten kosten worden bespaard en de winstgevendheid worden opgekrikt, aldus de onderneming. Het bedrijf heeft onder meer last van concurrentie door rivalen als Nokia en Huawei. De banenreductie, die zo'n 2% van het huidige personeelsbestand (110.000 werknemers) afhaalt, zal vooral de afdelingen voor onderzoek en ontwikkeling en bevoorrading treffen.

De auto- en motorbranche is 2014 in mineur geëindigd. In het vierde kwartaal daalde de omzet met bijna 7%, blijkt uit cijfers van het CBS. Met name importeurs van personenauto's kregen een forse tik. Hun opbrengsten daalden met 10%. De daling viel extra scherp uit doordat autodealers in de laatste maanden van 2013 juist erg goede zaken deden. Per 1 januari 2014 kwamen veel fiscale voordelen voor zuinige auto's te vervallen. Veel mensen schaften op de valreep (het laatste kwartaal 2013) nog een nieuwe wagen aan waarmee zij nog wel van die gunstige regelingen konden profiteren.

Voedingsmiddelen als brood, banket, pasta, maar ook vlees worden goedkoper. Die conclusie trekt ABN Amro in zijn zogeheten Agri Monitor. Het komt vooral door de aanhoudend lage grondstofprijzen op de wereldmarkt. Graan gaat op kop waar het lage prijzen betreft. Ook de prijzen van koffie, cacao, suiker en maïs tikken laagterecords aan. „Het kan niet anders dan dat de consument dat merkt”, stelt econoom Frank Rijkers. Het aanbod van de gewassen is zo hoog, dat de prijzen maandenlang laag zullen blijven. Als, ik schrijf nadrukkelijk 'als', de voedingsmiddelen in prijs gaan dalen, zal dat gevolgen hebben voor de zich ontwikkelende deflatoire ontwikkeling van het prijspeil.

Financieel topman Bert Bruggink legt eind dit jaar zijn functie neer bij Rabobank. Hij blijft nog wel als adviseur betrokken bij de coöperatieve bank. Bruggink vervult nu zowel de functie van financieel topman als van chief risk officer. Die twee functies worden uit elkaar gehaald, meldt Rabobank. De termijn van Bruggink zou in 2016 aflopen. Dat zou inhouden dat hij het laatste deel van zijn termijn, vanwege de splitsing van functies, slechts de helft van zijn huidige baan kon beoefenen. Daar bedankt hij voor. Rabo gaat 'de komende periode op zoek naar geschikte kandidaten', zowel binnen als buiten de bank. Bruggink blijft aan tot beide functies zijn vervuld. Volgens Rabobank zal dat tot uiterlijk eind 2015 duren. Na zijn terugtreding blijft Bruggink nog wel als adviseur van de raad van bestuur beschikbaar. Bruggink, die al zijn hele carrière bij Rabobank werkt, liet weten: "Gegeven het feit dat de basis van de Rabobank sterk en kwalitatief goed is en nu gekozen is voor de splitsing van de (…) taken, is dit voor mij een natuurlijk moment om mijn terugtreden aan te kondigen, zodat de bank de zoektocht naar kandidaten kan starten." U weet als lezer van dit blog dat ik daar even wat genuanceerder over denk. De Rechtbank in den Bosch heeft uitspraak gedaan in een zaak van een ondernemer die bij de RABO in 2008 twee derivatencontracten had afgesloten. De bank is veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding omdat de ondernemer bij het afsluiten niet goed was voorgelicht over de risico's van dit financiële product. De hoogte van de schade moet nog worden vastgesteld in een schadeprocedure.

China koopt voor een habbekrats Europese bedrijven en staatsleningen op. De goedkope euro heeft Chinese investeerders wakker geschud. Ze kopen in Europa voor miljarden aan staatsobligaties. Sinds januari kochten Chinese fondsen voor $2,9 miljard aan schulden op, blijkt uit gegevens van de dataverzamelaar Dealogic. In hetzelfde eerste kwartaal vorig jaar lieten deze investeerders Europa nog links liggen en kochten nagenoeg niets in. In zes maanden tijd is de Chinese renminbi 13% meer waard geworden tegenover de euro. De verkopen van obligaties aan Chinese fondsen in het afgelopen kwartaal waren in omvang bijna net zo groot als de gehele jaaraankoop vorig jaar. Dezelfde Chinese investeerders keren hun rug naar de eigen zogeheten dim sum-obligaties (kleine leningen van bedrijven), het schuldpapier van het Chinese vasteland. Daarvan kochten ze volgens Dealogic nog maar $250 miljoen, tegen $6,6 miljard in de eerste drie maanden een jaar eerder. Ter vergelijking, Amerikaanse beleggers kochten dit jaar voor $16,3 miljard, vergelijkbaar met het eerste kwartaal van 2014. Fosum International is een Chinees fonds dat via de obligaties belangen heeft in ziekenhuizen in Portugal, tax free-winkels in Griekenland en het modemerk Tom Tailor in Duitsland. Eerder kocht het vakantieparken onder de naam Club Méditerranée in Frankrijk. Toch zette het Europese opkoopprogramma van (staats)obligaties van de eurolanden voor €1100 miljard de euromunt deze week lager. Dit jaar begon de euro bij $1,21, begin maart stond de munt op $1,12 en deze week sloot de euro t/o de $ op 1,0495.

Oekraïne krijgt de komende vier jaar een lening van $17,5 mird (€16,6 mrd) van het Internationaal Monetair Fonds. Het land krijgt direct een bedrag van ongeveer $5 mrd. Iets meer dan de helft daarvan is bedoeld om de begroting te steunen. De rest van het bedrag wordt de komende tijd in delen overgemaakt, afhankelijk van beoordelingen. Oekraïne en het IMF hadden vorige maand een voorwaardelijk akkoord over de lening bereikt. Kiev krijgt mogelijk ook hulp van andere donoren. Oekraïne staat aan de rand van een economische ondergang.

De Europese Commissie moet haar excuses aanbieden aan Crédit Agricole over opmerkingen over de vermeende betrokkenheid van de Franse bank bij de manipulatie van het interbancaire rentetarief Euribor. Dat heeft de Europese Ombudsman uitgesproken. Volgens Ombudsman Emily O'Reilly ontstond door opmerkingen van voormalig Europees commissaris Joaquin Almunia (Mededinging) bij het publiek het idee dat de bank schuldig is aan fraude. Die opmerkingen werden gedaan, terwijl het Europese onderzoek naar de betrokkenheid van Crédit Agricole nog loopt en er geen boete is opgelegd aan het bedrijf. De bank ontkent schuldig te zijn en had een klacht ingediend over de uitlatingen van Almunia. De Europese Ombudsman wil dat de commissie met regelgeving komt voor commissieleden en publieke opmerkingen over lopende onderzoeken.

Ik streef ernaar mijn onderwerpen te beperken tot financieel/economische onderwerpen. Toch kan ik niet altijd om de sociale gevolgen van dat beleid heen. Neem: meer flex, meer zzp, minder vast. Of neem de verwerpelijke veranderingen in de pensioenopbouw en de afbouw van de sociale werkplaatsen. Vandaag wil ik Uw aandacht vestigen op de toenemende financiële problemen waarin burgers terechtkomen omdat de centrale overheid twee overheidsinstanties, de Belastingdienst en het Centraal Justitieel Incassobureau, niet – altijd – aanspreekt op de handhaving van de zogenaamde 'belastingvrije voet'. Die heeft de wetgever beschreven in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) artikel 475b. Het geeft aan dat er een beslagvrije voet moet worden gerespecteerd om het bestaansminimum van schuldenaren in dit soort gevallen te beschermen. Twee aspecten: 1. de wetgever is niet duidelijk geweest in het vaststellen van het bedrag van de beslagvrije voet; 2. schuldeisers werken langs elkaar heen. Het gevolg kan zijn dat het minimale bedrag om te kunnen leven niet beschikbaar komt. Duizenden mensen, die b.v. in de gemeentelijke schuldhulpverlening zitten, ervaren dat iedere maand weer. Doordat er inkomensbeslag is gelegd voor een bedrag dat de beslagvrije voet overschrijdt, blijft er te weinig netto besteedbaar inkomen over voor de boodschappen, huur, zorgpremie en energierekeningen. En de gemeentes worden met die problematiek opgezadeld.

Commerzbank schikt voor $1,45 mrd (€1,37 mrd) twee zaken in de VS. De bank werd ervan beschuldigd jarenlang te hebben gehandeld met partijen uit Iran en Soedan, waartegen de VS sancties hadden ingesteld. De bank zou er tussen 2002 en 2008 alles aan hebben gedaan om die transacties, met een geschatte waarde van $253 mrd, door te drukken. Onderdeel van de handelswijze was het verwijderen van informatie waarmee de identiteit van de handelspartners kon worden vastgesteld. De andere zaak draaide om het Japanse concern Olympus, dat in 2011 bijna werd weggevaagd door een boekhoudschandaal. Commerzbank werd hier verweten verdachte activiteiten bij het bedrijf niet te hebben gemeld.

De Franse justitie is bezig om de Zwitserse consumententak van de Britse bank HSBC voor de rechter te dagen. Een aanklager heeft daarvoor een verzoek ingediend. Het bankonderdeel zou in het verleden rijke klanten hebben geholpen bij het ontduiken van belastingen. Binnen een maand moet duidelijk worden of HSBC zich hiervoor in Frankrijk voor de rechter moet verantwoorden. In meerdere landen lopen inmiddels belastingonderzoeken naar HSBC. Ook in de Britse politiek is veel ophef ontstaan. Vorige maand werd duidelijk dat HSBC-topman Stuart Gulliver zelf ook geld heeft weggesluisd via het Zwitserse onderdeel van de bank. De Franse krant Le Monde berichtte dat HSBC in Frankrijk ook al een schikkingsvoorstel, bedoeld om een rechtszaak te voorkomen, naast zich neer zou hebben gelegd. Bij die deal zou HSBC €1,4 mrd hebben moeten betalen. De bank en de Franse justitie hebben nog niet op het bericht gereageerd.

De staatsschuld van Spanje is aan het einde van vorig jaar opgelopen naar een nieuw recordniveau van meer dan €1000 mrd. Daarmee komt de schuld overeen met 97,7% van het Spaanse bruto binnenlands product (bbp), tegen 92,1% een jaar eerder. De centrale bank denkt dat de schuld dit jaar zal stijgen tot 100,3% van het bbp. Voor het uitbreken van de economische crisis in 2008 lag de Spaanse staatsschuld nog op circa 36% van het bbp. De Europese begrotingsregels stellen dat de schuld van een lidstaat niet meer dan 60% bbp mag zijn.

De producentenprijzen in de Verenigde Staten zijn in februari met 0,5% gedaald in vergelijking met de voorgaande maand. In januari gingen de prijzen die Amerikaanse fabrikanten vragen voor hun producten met 0,8% omlaag. Exclusief voedsel en energie namen de prijzen ook met 0,5% af. Het consumentenvertrouwen in de Verenigde Staten is in maart gedaald ten opzichte van een maand eerder. De index die het sentiment onder Amerikaanse consumenten weergeeft, ging van 95,4 in februari naar 91,2 deze maand. Dat is het laagste niveau in vier maanden.

Slotstand indices 13 maart 2015/week 11: AEX 492,48; BEL 20 3.728,33; CAC 40 5.010,46; DAX 30 11.901,61; FTSE 100 6.740,58; SMI 9.156,02; RTS (Rusland) 833,57; DJIA 17.749,31; NY-Nasdaq 100 4.314,90; Nikkei 19254,25; Hang Sen 23822,48; All Ords 5788,00; €/$ 1,0495; goud $1.158,60; dat is €35.502,83 per kg, 3 maands Euribor 0,025%, 10 jarig Staat 0,298%. Een liter diesel aan de pomp €1,279.

Dit bericht is geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink.