UPDATE13092011

Ja, het doek over Griekenland gaat vallen. Er is geen moedertje lief meer die dat kan voorkomen. Een ding wordt weer eens bevestigd: dat je nooit de uitspraken van een bewindsman als serieus moet beschouwen. Ik hoor de Jager nog zeggen in de 2e Kamer 'dat elke cent die we in Griekenland stoppen terugkomt'. We zullen het wel zien wat er gaat gebeuren en hoe de Grieken gaan reageren. Morgenochtend krijgt Papandreou de tijding telefonisch te horen. En wat er daarna gaat gebeuren …………. daardoor laat ik me verrassen.

In het wekelijkse gesprek van Frits Wester met de minister van Financiën op RTLZ vertelde de Jager dat het ministerie zich voorbereidt op ,,alle waarschijnlijke en onwaarschijnlijke scenario's" voor de toekomst van het noodlijdende Griekenland. Een faillissement van een land in de Europese muntunie is heel moeilijk beheersbaar te maken. Hij wilde niet ingaan op de vraag of er ook voorbereidingen worden getroffen voor het geval Griekenland failliet gaat. ''Dat kan ik in het openbaar niet doen. Ik ontken dat niet, maar kan het ook niet bevestigen", aldus de minister. ''Een verstandig kabinet bereidt zich op allerlei scenario's voor." Een faillissement van een land is overigens moeilijk te regisseren, zo maakte De Jager duidelijk. ''Technisch is het heel erg lastig om een land iets heel netjes en gecontroleerd te laten doen. Er zijn altijd effecten op andere landen en banken." in ieder geval is dit duidelijke taal .

Woensdag zullen de Duitse bondskanselier Angela Merkel, de Franse president Nicolas Sarkozy en de Griekse premier George Papandreou telefonisch overleg voeren over de schuldencrisis. Het overleg komt op een moment dat diverse beleidsmakers in de eurozone spreken over het in gebreke blijven van Griekenland, dat zonder verdere maatregelen over een paar weken zonder geld zit. Onlangs werd bekend dat Griekenland de fiscale doelen die door de EU, de ECB en het IMF bij het verstrekken van noodhulp zijn gesteld niet heeft gehaald. Een Griekse regeringsfunctionaris, die anoniem wenste te blijven, zei dat Papandreou zich samen met minister van Financiën Evangelos Venizelos en bestuurders van Griekenlands grootste bank, de National Bank of Greece, op het overleg heeft voorbereid. Sarkozy zal vanavond nog een persconferentie geven na een gesprek met EU-president Herman Van Rompuy, dat om 17.00 uur is begonnen. De twee praten over de schuldencrisis en de toekomst van de euro.

De Nederlandse financiële sector begint zich steeds meer voor te bereiden op een faillissement van Griekenland. Scenario's worden uit de kast gehaald en risico's worden besproken. Over de inhoud van eventuele stappen bij een Grieks faillissement, en de mogelijke gevolgen voor de sector, bleven de banken echter stil.

Nederland en Europa zouden geen geld meer aan Griekenland moeten lenen voor het aflossen van nieuwe schulden, alleen voor oude schulden. Dat zegt de Griekse oud-minister van financiën Stefanos Manos in gesprek met RTL Z. En passant veegt hij de vloer aan met de Griekse regering. ''Het enige dat Griekenland kan doen om uit crisis te komen is minder geld uitgeven, heel simpel. Dit jaar geeft Griekenland, ondanks alle maatregelen en ondanks de invloed van het IMF en de ECB, meer uit. Om precies te zijn 8% in de eerste 8 maanden.'' geen commentaar

In het laatste blog heb ik een onderscheid gemaakt tussen enerzijds de vijf Zuid-Europese eurolanden met financiële problemen en de Noord-Europese eurolanden anderzijds. Ik kreeg een reactie waarop ik doelde. Ik begrijp de vraag. De muntunie is opgezet als dienstig aan de economische unie. Vanaf de start van de euro, nu bijna tien jaar geleden, was de welstand van de Zuid-Europese landen lager was dan die van de Noord-Europese. Laat daarover geen verschil van mening bestaan: het financiële draagvlak was en is minder stabiel. Wij, de Noord-Europese landen hebben de euro, vanaf het begin, gezien als een middel om de handel met de Zuid-Europese landen te bevorderen. Misschien is er ooit wel gezegd of gedacht dat wij, de Noord-Europese landen, zullen jullie, de Zuid-Europese landen, naar ons welvaartsniveau brengen. Wij profiteerden daarvan doordat 'zij' onze goederen importeerden, waarvan we achteraf moeten vaststellen dat 'zij' daar de financiële middelen niet voor hadden. Geen probleem: wij leverden en de goederen en wij leverden de financiering van de geëxporteerde goederen naar de Zuid-Europese eurolanden, via staatsobligaties van de zwakke broeders door 'onze' banken te laten kopen (beleggingen) dan wel door kredietverlening aan 'zij' en aan de banken van de 'zij' landen. Na bijna tien jaar is daaruit een wereldwijde financiële crisis voortgekomen, waar onze politieke elite geen oplossing voor heeft. Wij hebben het financiële draagvlak van de Zuid-Europese landen zwaar overschat en de gevolgen daarvan voor de Noord-Europese banken en landen onderschat. Het gevolg is een scheiding van geesten tussen 'wij' en 'zij'. Dat heb ik proberen te duiden met Noord en Zuid. En ik zie op dit moment geen oplossing., anders dan dat 'wij' een (groot) deel van de schulden van 'zij' gaan kwijtschelden. De eisen die 'wij', de trojka, van 'zij' afdwingen zullen lang niet in alle gevallen tot het gewenste resultaat leiden. Soms zijn de ontsporingen te groot voor 'wij' om die op te kunnen lossen. 'Wij' en 'zij' zitten namelijk in een slangenkuil die op de huid worden gezeten door de financiële markten en de internationale kredietbeoordelaars. Anderzijds zoeken 'zij' andere bronnen om aan de financiële druk van Brussel (en de harde eisen die ze stellen) te ontkomen. Cyprus praat met Rusland en Ierland en Italië met China. En dan is er ook nog Victor Muller die nog met Chinese investeerders praat over een overlevingsfinanciering voor het Zweedse Saab. Als concurrenten van de EU zich in de eurozone gaan nestelen kan dat ondermijnend werken voor het Europa van de toekomst. Op dit moment althans. Ik behoor tot diegenen die een verdere integratie van Europa hard nodig vinden, met of zonder Griekenland. De financiële markten geven een helder signaal af. De snel dalende aandelenkoersen in de afgelopen 6 weken spreken boekdelen. Financials in de 'wij' landen verloren wel de helft van hun waarde. Het besmettingseffect van Griekenland, Ierland en Portugal kan overslaan naar Italië en Spanje en dan zijn de rapen gaar. We wachten nog altijd op de uitwerking van de afspraken die de Regeringsleiders van de eurozone 21 juli jl in Brussel hebben gemaakt maar volgens mij zijn de financiële markten, in dit dossier, het volgende station allang gepasseerd. Het gevolg is dat banken zwaar worden aangevallen op de financiële markten. Maar er is geen antwoord. Zorgen over een niet uit te sluiten bankroet van Griekenland bepaalden begin deze week het sentiment op de Europese aandelenmarkten. Financiële aandelen werden massaal van de hand gedaan, uit angst dat het Europese bank- en verzekeringswezen een Grieks default niet zonder kleerscheuren kan overleven. In de markt werd al gesproken over een dreigend financiële 'meltdown' van het Europese bankwezen, nu er nog altijd geen duidelijkheid bestaat over hoe de politieke en monetaire autoriteiten de Europese schuldencrisis gaan aanpakken. De ECB liet weten dat er nog altijd sprake is van een gebrek aan vertrouwen binnen het bankwezen want de ECB krijgt nog altijd overtollige liquiditeiten aangeboden. Trichet staat klaar om aan te kondigen dat de ECB bereid is 'onbeperkte liquiditeiten in het Europese bankwezen te pompen'.

Trouw van vanmiddag: De Franse president Nicolas Sarkozy en de Duitse bondskanselier Angela Merkel komen vandaag met een verklaring over Griekenland. "Ze zullen vandaag actie ondernemen", aldus een Franse topambtenaar. dit bericht is in de loop van de middag tegengesproken Hij zei dat Sarkozy en Merkel gisteren telefonisch overleg hebben gevoerd en dat de twee "vastberaden zijn om te doen wat nodig is.'' Rabobank-topman Bert Bruggink laat vandaag in het Financieele Dagblad weten dat een faillissement van Griekenland onafwendbaar is. "De vraag is alleen nog wanneer." Het financiële persbureau Bloomberg schat de kans op een Grieks faillissement op 98 procent. Eerder op de dag zei Merkel al dat Europa er alles aan doet om te voorkomen dat Griekenland zijn schulden niet meer kan betalen. Een vertrek van Griekenland uit de eurozone ontketent in haar ogen een domino-effect dat koste wat het kost moet worden voorkomen. De afgelopen dagen wordt steeds duidelijker dat een Griekse uittreding uit de eurozone geen taboe meer is. Vanuit Nederland en Duitsland klinkt steun voor deze optie.

De leiders van de eurozone moeten de markten laten zien dat ze hun verantwoording nemen in de aanpak van de schuldencrisis. Dat heeft president Obama volgens Spaanse media gezegd. Hiermee heeft Obama zich voor het eerst openlijk uiterst bezorgd getoond over de eurocrisis. De grootste zorg is Griekenland, maar de situatie wordt nog veel erger als de markten de grotere economieën van Spanje en Italië opnieuw onder vuur zouden nemen. "Het is moeilijk om een gemeenschappelijk aanpak af te spreken en te coördineren als je te maken hebt met zoveel landen die bovendien verschillende politieke standpunten hebben en ook in verschillende economische omstandigheden verkeren." "Per saldo zullen de grote Europese landen bij elkaar moeten komen en een beslissing nemen over hoe de monetaire integratie te coördineren met een meer gezamenlijke fiscale aanpak." Obama zei verder dat zolang de Euro-crisis niet is opgelost, we te maken blijven houden met een zwakke wereldeconomie.

Royal Bank of Scotland (RBS) heeft het beleggingsadvies voor Air France-KLM verlaagd naar 'sell' van 'hold'. De bank verwacht dat de luchtvaartcombinatie het zowel in winstgevendheid als qua aandelenkoers slechter zal doen dan haar concurrenten. Volgens RBS heeft Air France-KLM het in de afgelopen maanden zwaarder gehad dan concurrenten als International Airlines Group en Lufthansa, onder meer door de grote aanwezigheid in Afrika en Japan. Die twee regio's waren een blok aan het been van Air France-KLM vanwege de aardbeving en tsunami en de onrust in de Arabische wereld.

De inflatie in Groot-Brittannië is in augustus licht opgelopen naar 4,5 procent op jaarbasis, tegen 4,4 procent een maand eerder. Ten opzichte van juli gingen de consumentenprijzen in augustus met 0,6 procent omhoog. De prijsstijgingen werden vooral gestuwd door de hogere rekeningen voor water, gas en stroom en gestegen kleding- en meubilairprijzen.

Barclays Bank, Royal Bank of Scotland and Nothern Rock zijn, tesamen, vier keer groter dan het bruto binnenlands product van Engeland.

De Italiaanse minister van Financiën Giulio Tremonti heeft afgelopen week gesprekken gevoerd met de baas van het grootste staatsinvesteringsfonds van China. Berichten in de Britse krant Financial Times dat China bereid zou zijn om aanzienlijke hoeveelheden Italiaanse staastobligaties op te kopen zorgden dinsdag voor wat opluchting op de financiële markten. In de loop van de ochtend ebde het optimisme echter weer weg. Analisten twijfelen aan de wil en de mogelijkheden van China om de Europese schuldencrisis op te lossen. ,,Het is niet voor het eerst dat de hoop op China wordt gevestigd'', stelde een Britse analist. ,,Maar hun geschiedenis is daarbij niet geweldig. Ze stapten ook in Portugese obligaties en verloren daar geld op.''

Icesaving, de vereniging van gedupeerde spaarders die meer dan 1 ton verloren bij het Icesave-debacle, heeft een rechtszaak aangespannen tegen De Nederlandsche Bank (DNB) wegens falend toezicht. Volgens de vereniging heeft DNB in de Icesavezaak op alle fronten in het toezicht gefaald. Icesaving benadrukt dat de gehele IJslandse bankensector ,,op sterven na dood was'', toen Icesave toetrad tot de Nederlandse spaarmarkt. ,,Banken trokken hun krediet in, de IJslandse kroon kreeg geen steun meer van andere centrale banken, er was geen enkele dekking in het IJslandse garantiefonds en de Europese Centrale Bank weigerde om IJsland ook maar een cent te lenen'', aldus Icesaving. Voor de Icesavespaarders is het daarom onbegrijpelijk dat DNB ,,net deed of zijn neus bloedde en Icesave vrij baan gaf in Nederland''. Zij eisen nu dat DNB opdraait voor het verlies van hun geld. Het gaat om een bedrag van in totaal 25 miljoen euro.

FNV-voorzitter Agnes Jongerius hoopt op toezeggingen van minister Henk Kamp van Sociale Zaken om de FNV-bonden alsnog achter een pensioenakkoord te krijgen. Dat zei ze nadat de federatieraad van de FNV er na een nachtelijke vergadering niet in was geslaagd tot een gezamenlijk standpunt te komen. Jongerius overlegt dinsdagmiddag met minister Henk Kamp van Sociale Zaken over een aanpassing van het pensioenakkoord, zoals dat in juni tussen sociale partners en het kabinet was overeengekomen. Ook CNV-voorzitter Jaap Smit hoopt dan alsnog op een oplossing. ,,Wij zijn buitengewoon teleurgesteld dat de FNV nog steeds tot op het bot verdeeld is", zei Smit. ,,We proberen tot een beter akkoord te komen, maar op deze manier maak je het kapot." Ondernemersorganisatie VNO-NCW wilde niet ingaan op het mislukken van het overleg binnen de federatieraad van de FNV. ,,Hangende het feit dat vanmiddag verder wordt gesproken over het pensioendossier geven wij even geen commentaar". De FNV kwam dinsdagochtend tot op het bot verdeeld uit het pensioenoverleg. FNV Bondgenoten en Abvakabo wijzen het akkoord af, maar kregen niet de steun van de andere bonden. Zij varen nu hun eigen koers. Volgens een zichtbaar aangeslagen Jongerius heeft de federatieraad ,,geen ja en geen nee" tegen het principeakkoord gezegd. Het overleg met de werkgevers en de minister is bij sluiting van deze editie nog gaande.

Banken verhogen sinds vorige week massaal hun spaarrente. Dat constateert de vergelijkingssite Spaarrente.nl Dat banken zo massaal en fors hun spaarrente verhogen, komt volgens de website door de strengere kapitaaleisen die er aan de banken worden gesteld. ,,Vanaf 2013 worden de regels van het Basel III akkoord ingevoerd. Dit internationale bankenakkoord stelt onder meer dat banken grote financiële buffers moeten aanhouden. Om deze buffers aan te leggen moeten ze spaargeld aantrekken. De banken hebben het geld van de spaarder dus hard nodig. In ruil daarvoor zijn ze bereid hogere spaarrentes te bieden'', aldus Amanda Bulthuis van Spaarrente.nl Bulthuis verwacht dat de spaarrentes dit jaar nog verder zullen stijgen. ,,We zien dat steeds meer banken hun rentes verhogen. Hierdoor neemt de concurrentie in de strijd om het geld van de spaarder toe''. Dit zal banken er volgens haar dan ook toe drijven hun rentes nog verder te verhogen. ,,Ook de banken die nog geen verhogingen hebben doorgevoerd, zullen dan steeds moeilijker achter kunnen blijven''.

Ondanks of juist dankzij het Griekse nieuws sloten de beurzen in het groen. De AEX op 270,05 +0,58%, de CAC 40 2894,93 +1,41%, de DAX 30 5166,36 +1,85%, de FTSE 100 5174,25 +0,87, de BEL 20 2070,07 +0,83%, Suisse Market 5359,14 +1,06%. Wall Street staat halverwege de dag ook in de plus. Goud weer wat beter op $1826,20 en de € ook wat beter op $ 1,3738. Kennelijk werkt de zekerheid over de onzekerheid van het Griekse dossier voor de markten bevrijdend. Hoe hoog de prijs is die betaald moet gaan worden voor het sluiten van dit dossier zal nog moeten blijken. Ik hou rekening met een heel hoge prijs. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.