UPDATE13042013/166 Een ‘substantieel deel’ van de wereldeconomie staat er beter voor dan vorig jaar, maar de risico’s zijn nog niet verdwenen

Ik begin dit blog met een gelukwens aan Edith Schippers, de nummer 2 op de VVD kieslijst, voor haar opmerking dat we niet zo spastisch moeten doen over of het emu-saldo nu precies 3% moet zijn of dat het misschien 'een onsje meer mag zijn'. Ik ben blij met haar uitspraak dat de eerste prioriteit van deze regering zou moeten zijn 'Nederland gereedmaken voor de toekomst'. Halbe Zijlstra, de fractievoorzitter van de 2e Kamer-fractie van de VVD, temperde mijn enthousiasme met de opmerking dat zij sprak als minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en niet namens het kabinet.

In de peiling van 13 april van Maurice de Hond is de PVV, met stip, de grootste partij geworden. 50+ verloor vorige week 3 zetels, maar houdt deze week haar 11 zetels vast, VVD, PvdA en de PVV winnen ieder 1 zetel. De PVV staat nu op 27 zetels, 1 meer dan vorige week, gevolgd door de SP (23) en de VVD en de PvdA (21). Dat betekent dat de coalitie (VVD/PvdA) nu 42 zetels heeft en de twee grote oppositiepartijen (PVV/SP) 50 zetels. Ondanks het slinkende vertrouwen in de coalitie blijft Rutte maar benadrukken dat zijn beleid uiteindelijk zal resulteren in een krachtiger uitkomst na de crisis. Lulkoek: hij ontneemt het land haar toekomst. Consumenten en ondernemers geloven niet meer in het neo-liberale beleid, dat wordt gevoerd. Trouw schreef daar deze week over: “Wie het bezuinigingspakket van ruim miljard euro in 2014 schrapt en tegelijkertijd verkondigt dat die 3% uit Brussel overeind blijft, is een briljante tovenaar, roekeloze gokker of hardnekkige optimist.” Na 23 weken overleg over een Sociaal Akkoord, in die periode kwamen er 90.000 werkelozen bij, zijn de Sociale Partners ligt het nu op tafel. De eerste reactie was 'de sociale partners hebben het regeerakkoord herschreven'. Slechts 1 onderdeel, over het flexwerken, is goed ontvangen door de werknemers. De WW blijft op 3 jaar maar de werknemers en werkgevers moeten de volgende 14 maanden dat wel zelf betalen. De WW-premie wordt verhoogd. De bezwaren van de vakbonden tegen wijziging van het ontslagrecht zijn doorgeschoven naar het volgende kabinet. De nul-lijn voor ambtenaren, onderwijs en zorg wordt in augustus opnieuw bekeken. Halbe Zijlstra zegt dat die ingreep gewoon doorgaat. Over de 100.000 werkers in de thuiszorg is het stil gebleven. Wajongers worden herkeurd, waar lang niet iedereen blij mee is. Bij ontslag vervalt de route naar de kantonrechter. Werknemers voor wie ontslag dreigt kunnen zich laten omscholen. Meer mensen met een arbeidsbeperking moeten aan het werk. Er komen 35 regionale Werkbedrijven die vanaf 1 januari 2015 die werk voor deze mensen moeten organiseren. Vanaf 2015 kunnen alleen jonggehandicapten die nooit zullen kunnen werken een Wajonguitkering krijgen. Iedere 5 jaar is een herkeuring. Ook wie nu al recht heeft op een Wajong-uitkering zal worden herkeurd. Per 1 januari 2015 is er geen nieuwe instroom in de WSW meer (sociale werkvoorziening). De WSW blijft wel van toepassing voor wie hier nu gebruik van maken. De maximaal percentage pensioenopbouw wordt met 0,4% verlaagd. Bovendien is fiscaal voordelig pensioen opbouwen niet meer mogelijk voor loon boven €100.000 per jaar. Ook de maximale opbouw van lijfrentevoorzieningen zal hieraan worden aangepast. Het kabinet roept sociale partners op pensioenpremies te verlagen, voor zover de financiële positie van het pensioenfonds dit toelaat. Sociale partners willen hiervoor echter een alternatief bedenken. Zij krijgen daarvoor de tijd tot eind mei 2013.Als het economisch herstel doorzet worden de aangekondigde extra bezuinigen ter grootte van €4,3 mrd beperkt of gaan ze zelfs helemaal niet door. "De economie trekt aan en met dit akkoord schudden we de hand van de samenleving. Dat moet leiden tot verder vertrouwensherstel", stelt Rutte. "In het najaar moet blijken of het genoeg is geweest, want de 3% staat." Rutte hoopt én verwacht dat de economie zodanig aantrekt dat extra bezuinigingen van 4,3 miljard niet nodig zijn. Hoop en niet de ramingen van het Centraal Plan Bureau (CPB) zijn voor Rutte nu leidend. "We hebben nu de kans als samenleving het CPB te verslaan," verkondigde hij vol bravoure. Rutte bouwt zijn optimisme vooral op de aantrekkende wereldhandel en de krachtige Nederlandse export. Dat ons land in een recessie verkeert, is te wijten aan de binnenlandse bestedingen. Door onzekerheid over huizenprijzen, werkgelegenheid en sociale zekerheid zijn weinig Nederlanders bereid grote uitgaven te doen. Dat laatste moet veranderen, burgers moeten hem vertrouwen en weer gaan besteden. De een zal een nieuwe auto gaan kopen, of een wasmachine, een keuken of een nieuwe koelkast. Maar de onzekerheid over de toekomst neemt hij niet weg en hij blijft maar denken dat grotere bezuinigingen de overheidsfinanciën weer op orde zullen brengen. Om uit deze crisis te komen moet er geïnvesteerd worden en moeten de bezuinigingen naar achteren worden geschoven. De hoogste prioriteit krijgt van mij: hervormen en investeren. Om de blijdschap over het uitstellen van de 'nul' lijn voor werknemers in de zorg, het onderwijs en de overheid enigermate te temperen: Dijsselbloem gaat binnenkort naar Brussel met een begroting voor 2014 waarin de €4,3 mrd aan bezuinigingen zijn ingecalculeerd.

De Portugese regering heeft zich afgelopen weekeinde gebogen over begrotingsproblemen nadat het Constitutionele Hof bezuinigingen ter waarde van zeker €1,3 mrd als ongrondwettelijk had bestempeld. De rechterlijke uitspraak brengt de toch al verzwakte centrumrechtse regering van premier Pedro Passos Coelho in grote moeilijkheden. Passos Coelho heeft de bezuinigingspolitiek consequent verdedigd als het juiste middel tegen de schuldencrisis. Hij geldt sinds het begin van de Portugese 'operatie' in 2011 als een voorbeeld voor de geldschieters/financiële markten, die het terugdringen van de overheidsuitgaven aanbevelen. Na rijp beraad heeft het Portugese kabinet besloten niet op te stappen maar nieuwe bezuinigingen door te gaan voeren op de sociale zekerheid, onderwijs, de gezondheidszorg en staatsbedrijven te gaan verkopen. De bezuinigingen gaan hoogstwaarschijnlijk leiden tot ontslagen. Het hof keerde zich onder meer tegen het plan van Passos Coelho om betalingen aan ambtenaren die bovenop het salaris komen, zoals vakantiegeld, stop te zetten. Ook het voornemen te snijden in werkloosheidsuitkeringen en uitkeringen voor zieken, wees het hof af als strijdig met het gelijkheidsbeginsel uit de grondwet. Portugal bezuinigt om zijn schulden de baas te worden volgens het recept van de trojka, die daar in 2011 78 miljard euro noodkrediet voor heeft verstrekt. Portugal heeft al ongeveer €61 mrd noodkrediet voor het herstelprogramma gebruikt. De trojka heeft Portugal opgelegd zijn begrotingstekort op zijn minst terug te brengen tot een omvang van 5,5% bbp. Het voornaamste 'paardenmiddel' van premier Passo Coelho om dat te bereiken, bestaat uit bezuinigingen. Maar die zijn niet alleen bij het Constitutionele Hof omstreden. Critici wijzen erop dat het beleid van de premier de schulden van Portugal niet vermindert. Het begrotingstekort is toegenomen sinds 2011, net als de schuldenlast die in 2012 meer dan 123% van het bbp bereikte. Het Portugese probleem is dat ook al voert het land de opdrachten van de trojka uit de economie verder verslechtert. Opnieuw stel ik de vraag of de aanpak van de Europese reddingsprogramma's wel deugt? De neo-liberale regering van Pedro Passos Coelho, blijft zitten ondanks dat het vertrouwen in zijn beleid is verdwenen. De teugels moeten nog verder worden aangehaald. Er moeten opnieuw nieuwe bezuinigingen worden gevonden om de overheidsuitgaven met €5 mrd te kunnen terugbrengen. Dat is nodig opdat het emu-saldo kan dalen naar 5,5%. De ECB, de EC en het IMF benadrukken dat de ingeslagen weg de enig juiste is, ondanks dat de economie, sinds de start van het hulpprogramma, met 5% is gedaald en het land 17% werkelozen telt. Wat wil de trojka? Gehoorzamen aan de financiële markten? Hoelang nog? Dit weekend demonstreerden >100.000 mensen, andere media meldden 300.000 demonstranten, in Lissabon tegen een nieuwe bezuinigingsronde van het kabinet. In 30 jaren was niet eerder zo massaal gedemonstreerd op deze 'mars tegen de armoede' tegen een nog verdere daling van de koopkracht en een stijging van de werkeloosheid. De armoede onder burgers is zo groot dat gezinnen er niet meer in slagen de huur, energie en waterlasten te betalen. Het aantal kinderen die zonder ontbijt naar school komen blijft stijgen als gevolg van de getrojkaniseerde Portugese samenleving.

Ik begin grote twijfels te uiten of de afgesproken emu-normen van 3% en 60% wel passen bij de crisis waarin een groot deel van de eurolanden verkeert. Dat er normen zijn 'ja' maar wel aangepast aan de sociaal/economische omstandigheden. We moeten van de vaste normen af, ook al omdat veel landen er niet in slagen die normen te realiseren. We zien het in Zuid-Europa maar ook in Nederland, ondanks alle ingezette bezuinigingen daalt het emu-saldo, ook dit jaar weer niet, naar de 3% en blijft de staatsschuld met €21 mrd oplopen. Wat is dan de waarde van de emu-normen? We moeten naar emu-normen toe die veel intelligenter worden geformuleerd naar de realiteit van het moment. In een periode waarin de werkeloosheid oploopt moet de overheid de economie stimuleren en in een periode van een zich goed ontwikkelende economie moet de overheid een stapje terug doen. Het is toch zo simpel: 80 jaar geleden wist Keynes dat ook al. Dus, politici, ga met slimmere definities de crisis oplossen. En nu we het er toch over hebben: de oud-Europees Commissaris, oud-minister, oud-fractievoorzitter en VVD-ikoon, Frits Bolkestein, sprak zich uit voor uittreding van Nederland, samen met Duitsland, Oostenrijk, Finland en Denemarken, uit de Muntunie en de euro vaarwel te zeggen en in te stappen in een Noord-Europese muntunie met de mark als valuta. Dat is wel even schrikken. Dat is zeker niet het beleid van het kabinet Rutte-II. Bolkestein refereert aan een advies van de Raad van State aan de regering over de gevolgen van de overdracht van het begrotingsregime aan Brussel. De macht van politiek den Haag wordt daarmee sterk verkleind en daar is hij zeer op tegen.

De Russische president Vladimir Poetin laat weten dat de heffing op Cypriotische spaartegoeden het vertrouwen ondermijnt in het bankensysteem van de hele eurozone. Euro-Commissaris Olli Rehn reageerde met de uitspraak dat burgers uit de eurozone die jaren hebben gewerkt om een spaarpot op te bouwen voor 'later' er rekening mee moeten houden dat het deel van dat spaargeld >€100.000 gebruikt kan gaan worden om banken te redden. Rehn zegt daarover dat Jeroen Dijsselbloem, onze minister van Financiën en tevens de voorzitter van de Eurogroep, de 17 ministers van Financiën uit de eurozone, wel degelijk gelijk had toen hij de redding van Cyprus een 'blauwdruk' noemde voor toekomstige reddingen van andere landen (en banken). Dat houdt in dat spaartegoeden van boven de ton niet langer gegarandeerd worden. Volgens een geplande nieuwe Europese richtlijn kunnen spaarders en beleggers aansprakelijk worden gesteld in het geval van een faillissement of een herstructurering van een bank, aldus Rehn. Het EU-verdrag moet daarvoor wel worden aangepast. Hij benadrukte wel dat Cyprus een uitzonderlijk geval was en dat het alleen om grote spaarders gaat. De limiet van 100.000 euro is heilig. Spaargeld boven deze limiet kan door Brussel worden geconfisqueerd, een ander woord voor onteigend. Het is zeer de vraag of die besluitvorming op een democratische wijze heeft/dan wel gaat plaatsvinden. Op zich dragen houders van 'normale' obligaties in banken en spaarders geen medeverantwoordelijkheid voor het beleid dat door banken wordt gevoerd. Spaarders brengen hun geld naar banken om dat voor hen te bewaren op een wijze zoals het een goed huisvader betaamt. Met de uitspraak van Rehn worden burgers alleen maar onrustig over de vraag hoe veilig hun spaargeld > de ton nog wel is. Brussel kan geld gaan afpakken van Europese spaarders om banken overeind te houden die een slecht beleid hebben gevoerd. En wat doet de Europese politiek: het vertelt de bevolking dat ze niet moet gaan klagen als ze geld kwijt raken, want ze zijn tijdig gewaarschuwd dat dat zou kunnen gaan gebeuren. De vraag is wel of burgers nog meer hebben te vrezen van de politiek: bv of het dgs (deposito-garantie-stelsel) van €100.000 per persoon, per bank overeind blijft en niet wordt gewijzigd in €100.000 per persoon, per land of zelfs wordt verlaagd naar een lagere limiet omdat lang niet alle 17 eurolanden in staat zijn de garantieverplichtingen na te komen. Ik heb zo mijn twijfels in hoeverre de Europese politiek gerechtigd is spaargeld van burgers te confisqueren (= te onteigenen) om commerciële bedrijven, wat banken toch zijn, te redden van een ondergang. Waarom wordt er niet gekozen om de verantwoordelijk daar neer te leggen waar het hoort, namelijk bij de markten. Laat de markt gewoon doen wat ze moeten doen en ook zullen doen. Ja, de eerste banken zullen in zo'n geval een onordelijke afgang veroorzaken, dat accepteer ik omdat daarna de andere banken, is mijn aanname, zich zullen realiseren dat zij zelf worden afgestraft als te grote risico's worden genomen. Het mag niet zo zijn dat de publieke sector beslist dat de private sector moet bijspringen om de financiële markten uit de wind te houden. Ik vraag me af of zo een handelen, het onteigenen van spaargelden, niet strijdig is met de mensenrechten. Nu is het zo dat de financiële markten een afwachtende houding aannemen en dat de Europese politiek de kastanjes uit het vuur mag halen, waarbij twee volstrekt onschuldige partijen moeten opdraaien voor het falende beleid van banken. Banken, die niet aan hun zorgplicht jegens de spaarders en beleggers voldoen.

Een onderzoekscommissie van de 2e Kamer onder voorzitterschap van Kees Verhoeven heeft gekeken naar de ontwikkeling van de woningmarkt. De conclusies van het Rapport Kosten Koper komen hard aan in den Haag. De overheid en de politiek hebben 20 jaar lang een falend beleid gevoerd. Er is veel te lang gewacht met passende maatregelen om de oververhitting af te remmen. Iedereen had baat bij de stijgende woningprijzen. Het ruime fiscale beleid voor hypotheekrenteaftrek hebben de huizenprijzen spectaculair opgedreven. Tussen 1995 en 2008 steeg de prijs van een woning gemiddeld met 250%. De commissie stelt voor dat de politiek bij wet moet regelen hoe hoog een hypotheek mag zijn in relatie met het inkomen , de waarde van het pand en de staat van onderhoud. In het Woonakkoord waar de coalitie zo 'trots' op is, zijn een aantal zaken aan de orde gesteld maar het is net 'niks' of 'te weinig'. PvdA-Kamerlid Monash zegt dat de politiek starters alle ruimte heeft gegeven om in de woningmarkt te stappen, want we hebben de overdrachtsbelasting met 4% verlaagd (naar 2%) en duidelijkheid gegeven over de hypotheekrenteaftrek en daar wordt niet meer aan getornd. Maar de Europese Commissie doet dat wel. De EU maakt zich nog altijd zorgen om de Nederlandse huizenmarkt. Wat de coalitie gedaan heeft is te weinig. Daardoor behoort Nederland tot een groep landen met grote macro-economische onevenwichtigheden. De EC zegt dat 'initiatieven op hun plaats zijn die de fiscale verleiding wegnemen om schulden of hypotheken aan te gaan'. De schuld per huishouden, uitgedrukt in een % van het jaarlijks bruto beschikbare inkomen is in Nederland torenhoog: 266% en daar zijn we koploper met stip mee. Daarna komt Ierland met 212%, Cyprus met 182% en Luxemburg met 135%. Italië 62%, Frankrijk 81%, Duitsland 82%, Griekenland, Oostenrijk en België met 83%. De EC vindt dat er maatregelen moeten komen die de 'rigiditeit' van de huizenmarkt doorbreken anders dan in het Woonakkoord. De Europese Commissie maakt er opnieuw geen geheim van voorstander te zijn van het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek. De maatregelen die het kabinet wil nemen noemt de commissie 'een goede stap'. ''Alle initiatieven die de fiscale stimulans voor het aangaan van een schuld wegnemen en/of het aflossen van hypothecaire leningen stimuleren, zijn gerechtvaardigd''. De commissie zegt verder dat de Nederlandse economie uit balans is, maar dat de situatie niet excessief is. Door de hypotheekrenteaftrek hebben veel Nederlanders zich in verhouding tot hun inkomen relatief diep in de schulden gestoken. In eerste instantie stuwde dit de huizenprijzen, maar door de crisis zijn deze fors gedaald. Huiseigenaren zien de waarde van hun woning afnemen, maar de hypotheek niet. Er wordt vanuit gegaan dat 700.000 huizen onder water staan doordat banken veel te royaal zijn geweest in het verstrekken van hypotheken en kredieten. Er ontspint zich een discussie over de vraag wie er mede verantwoordelijk voor de restsschuld zijn, die ontstaat na verkoop van een pand onder de hypotheekschuld. Er wordt gesproken over een schuldverdeling van 80% voor de banken en 20% voor de ex-eigenaars. De 'banken' wijzen voorlopig naar 'overmacht'. Dat is het natuurlijk niet. Op individuele basis zijn banken soms wel bereid wat te doen, maar voor een collectieve aanpak lopen ze weg. Een kwetsbare situatie, aldus Brussel, ook al hebben veel huishoudens veel spaargeld. Maatregelen zouden stap voor stap moeten worden ingevoerd, zodat zowel huishoudens als banken kunnen wennen. Brussel heeft 13 landen onder de loep genomen en gekeken naar zogeheten macro-economische onevenwichtigheden. Zo zijn het concurrentievermogen, de schuldpostitie en de wisselwerking met de financiële sector onderzocht. Nederland moet de analyse meenemen in het nationaal hervormings- en bezuinigingsplan dat eind april naar Brussel moet worden gestuurd. Begrotingscommissaris Olli Rehn maakt zich ernstige zorgen over Spanje en Slovenië. Die landen moeten dringend maatregelen nemen om de crisis door te komen, concludeert de Europese Commissie. Ook Nederland wordt nu officieel als een land met problemen aangemerkt, bleek bij de persconferentie van Rehn in Brussel. Hij ziet twee zwakke plekken in ons land: het overschot op de betalingsbalans en de huizencrisis. "Het overschot is op zich fijn voor ons: dat komt vooral door de goede concurrentiepositie van Nederland. Het is als een probleem aangemerkt, omdat het overschot van het ene land een tekort van een ander is. Maar Nederland heeft bij het opstellen van de regels – en dat is heel belangrijk – afgedwongen dat zo'n soort onbalans, als die er is, niet tot gedwongen aanpassing van de EC zal leiden. In Spanje gaat het om de hoge binnenlandse en buitenlandse schulden die een serieuze bedreiging zijn voor groei en financiële stabiliteit. De maatregelen die Spanje en de EU tot nu toe hebben genomen, hebben resultaten geboekt en het directe risico verkleind. De Spaanse hervormingsagenda is incompleet en het doorvoeren van goedgekeurde hervormingen blijft achter, aldus Brussel. Europees commissaris Olli Rehn (economische zaken) zei dat aanvullende maatregelen nodig zijn. Hij wilde niet aangeven of Spanje meer tijd gaat krijgen om zijn begrotingstekort terug te dringen. "In Slovenië is de situatie echt acuut: het land wordt aangemerkt als de volgende kandidaat voor noodhulp. In Slovenië is het de financiële sector die Brussel zorgen baart. In het euroland kampen veel banken met slechte leningen. Bovendien helpt de economische structuur van het land niet. In Slovenië is veel in handen van de staat. Volgens Rehn gaat het in een rap tempo de verkeerde kant op in Slovenië, dus is direct ingrijpen noodzakelijk. Naast de Nederlandse economie, zijn van tien andere Europese landen (België, Bulgarije, Denemarken, Frankrijk, Italië, Hongarije, Malta, Finland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk) de economieën ook uit balans. Maar de situatie is veel minder zorgwekkend dan in Spanje of Slovenië. Ook deze landen worden aangespoord werk te maken van hervormingen. "Wel sprak Rehn stevig taal over Frankrijk" op de persconferentie. Zo moet Frankrijk zijn aandacht onder meer richten op het verbeteren van de overheidsschulden.

De problemen die hebben geleid tot de nationalisatie van SNS Reaal, begin februari, waren specifiek voor dat bedrijf. Hoewel ook andere Nederlandse banken lijden onder de zwakke vastgoedmarkt, zijn de risico's daar aanzienlijk minder groot, schrijft kredietbeoordelaar Standard & Poor's (S&P). Het SNS-debacle toont volgens S&P wel aan dat de Nederlandse vastgoedmarkt een zwak punt blijft. Vooral de malaise op de huizenmarkt zet bovendien een rem op de economie en daarmee op de winstgevendheid van banken. Die moeten immers voorzieningen blijven nemen voor leningen aan consumenten en bedrijven die door de crisis niet kunnen worden terugbetaald. S&P gaat uit van een krimp van de Nederlandse economie met 0,5% in 2013 en een ,,vrij bescheiden'' groei van 0,8% in 2014. De werkloosheid volgens de meetmethode van het Europese statistiekbureau Eurostat zal de komende 12 maanden naar verwachting verder oplopen richting de 6,5%. In februari stond die op 6,2%. Al met al voorziet S&P dit jaar nog geen verbetering in de Nederlandse economie. Banken zullen nog het hele jaar last hebben van een dalende kwaliteit van hun kredietportefeuilles. Dat zal ook begin volgend jaar nog zo zijn, zelfs als de economische vooruitzichten dan beginnen te verbeteren, aldus de kredietbeoordelaar. De mogelijkheden voor banken om hun inkomsten op te vijzelen, zullen in de nabije toekomst beperkt zijn. Daarom verwacht S&P dat zij zich vooral zullen richten op kostenbesparingen. Ook voor de crisis waren de kosten van de Nederlandse banken al erg hoog ten opzichte van hun inkomsten, stellen de onderzoekers.

Luxemburg roept Dijssel ter verantwoording: Luxemburg laakt verborgen agenda EU. De Europese Unie moet oppassen dat de bankencrisis niet ten koste gaat van de interne markt. Op die markt moet ruimte blijven voor zowel internationale financiële centra als voor fiscale concurrentie. Die waarschuwing uit de Luxemburgse minister van financiën Luc Frieden naar aanleiding van de ‘redding’ van Cyprus. Daarbij kwam de relatieve omvang van de bankensector, en dus de positie van Luxemburg, nadrukkelijk in het vizier. ‘Je kunt denken dat er een verborgen agenda bestaat, met als strekking dat je geld alleen veilig is als je het in eigen land op de bank zet. Op de lange termijn is dat heel negatief voor Europa’, aldus Frieden. De 141 Luxemburgse banken zijn samen zeventien keer zo groot als het bbp, terwijl die verhouding op Cyprus maar 8:1 was. De Eurogroep heeft Cyprus gelast zijn bankensector terug te brengen naar het EU-gemiddelde van circa 3,5:1. Frieden, die in deze ‘voor Europa vitale kwestie’ nauw zegt samen te werken met zijn premier en vroegere Eurogroepvoorzitter Jean-Claude Juncker, weet niet wie deze maatstaf heeft bedacht. ‘Ik ben akkoord gegaan omdat het duidelijk is beperkt tot Cyprus en omdat Cyprus zelf akkoord ging — verder is het een heel fout en dom criterium.’ Hij trekt de lijn door naar het debat over belasting van multinationals. ‘Ik krijg een beetje de indruk dat grote landen denken dat die bedrijven alleen in grote landen kunnen worden belast. Een bedrijf als Amazon heeft in Luxemburg 600 mensen aan het werk. Internationaal gezien niet veel, maar het zijn aantoonbare activiteiten. Voor de hoofdkantoorstructuur in Nederland geldt hetzelfde. We moeten zeker stellen dat landen kunnen profiteren van de interne markt en dat bedrijven mogen kiezen waar ze zich vestigen.’ De minister noemt geen namen en benadrukt dat zijn Duitse collega Wolfgang Schäuble na het Cyprus-akkoord waardering heeft geuit voor het succes van Luxemburg als ‘Bankplatz’. Maar de rechtsbescherming die het EU-verdrag biedt tegen dominantie van de twee grote buurlanden loopt als een rode draad door het Luxemburgse beleid. ‘Duitsland en Frankrijk behandelen ons op een eerlijke manier dankzij de Europese integratie.’ ‘Ondanks de lawine van nieuwe regels zijn we nu voor centraal bankentoezicht in Europa, maar hebben ons er altijd tegen verzet dat dit toezicht bij de vier of vijf landen met grote banken terecht zou komen’, beaamt Jean-Jacques Rommes van bankenvereniging ABBL. Over de koppeling van dat toezicht door de ECB aan directe herkapitalisering van banken via het Europees Stabiliteits Mechanisme (ESM) neemt Frieden binnen het groepje landen met de hoogste kredietwaardigheid een afwijkende positie in. ‘Als Nederland en Duitsland geen directe herkapitalisering uit het ESM willen, hoeven we ook geen Europees toezicht te hebben. Bij nationaal toezicht betaal je nationaal en als het Europees doet, betaal je op Europees niveau.’

Nederland is een van de grote en belangrijkste belastingparadijzen waar het gaat om het ontwijken van belastingbetalingen in de thuislanden van internationals. Dat is het gevolg van het sluiten van een groot aantal belastingverdragen van Nederland met buitenlandse staten. Waar we over praten is een bedrag aan winsten die elders zijn gemaakt en die worden verantwoord in een groot aantal trusts, waarvan de meesten zijn gevestigd met een brievenbus op de Zuidas in Amsterdam. Het zou gaan om €10.000 miljard, dat is zestien keer groter dan on Bruto Nationaal Product. De belastingtarieven die wij voor buitenlandse bedrijven hanteren zijn zo laag dat, wordt gezegd, wij er maar €1 mrd aan overhouden. Om van die belastingafspraken te kunnen profiteren hoeven de multinationals hun bedragen maar één keer naar Nederland te transfereren. Ook al blijft dat geld maar 1 seconde bij een Nederlandse bank, dat is voldoende om te kunnen profiteren van de uiterst lage belastingtarieven. Waar werkt de Nederlandse overheid aan mee: mondiaal bezien? Aan belastingontduiking in het thuisland en dat allemaal legaal. Maar is dat ook ethisch verantwoord? Daar moeten grote vraagtekens bij gezet worden. Laten we eens kijken naar de schade die door ons wordt veroorzaakt in de zwakke Zuid-Europese landen. De problemen daar zouden een stuk lager zijn dan nu het geval is. Je zou kunnen stellen dat door ons handelen (en dat van andere belastingparadijzen) de ellende in Zuid-Europa een stuk groter is geworden. In feite wordt een deel van de problemen veroorzaakt door de extreem lage belastingheffingen op winsten en opbrengsten van royalty's door onder meer Nederland. Maar niet alleen Zuid-Europa wordt gedupeerd, ook ontwikkelingslanden elders in de wereld lijden daaronder. Weekers is trots op dit ontwikkelde programma. Als hij daarop aangesproken wordt reageert hij met: 'als wij dit niet doen doen anderen het wel'. In de eurozone zijn nog 2 landen die ook deze sluiproutes aanbieden: Cyprus en Luxemburg. Nog een citaat uit een geplaatst stuk van Alman Metten: “Wie zich realiseert dat andere overheden, waaronder die in ontwikkelingslanden, hierdoor tot honderden miljarden belastinginkomsten mislopen, dat de publieke voorzieningen in die landen er onder lijden, en dat lokale bedrijven, werknemers en consumenten voor de infrastructuur moeten betalen, waar de multinationals volop van profiteren maar nauwelijks aan bijdragen, krabt zich toch wel even achter het oor.”

Kort Nieuws:

De Franse regering heeft de economische groeiverwachtingen voor dit jaar neerwaarts bijgesteld van +0,8 naar +0,1% bbp. De Franse economie heeft te lijden onder een sterk oplopende werkloosheid, wat de consumentenbestedingen onder druk zet. Eind 2012 liep het percentage werkzoekenden ten opzichte van de beroepsbevolking op tot 10,6%, het hoogste niveau sinds 1999.

Cyprus heeft tot 2016 geen €17 mrd nodig maar €23 mrd. De situatie op dit eiland is veel slechter als eerder werd aangenomen. De Cyprioten moeten nu €13 mrd zelf opbrengen. Cyprus moet goudreserves gaan verkopen, de banken herkapitaliseren en met de Russen gaan onderhandelen over een lening.

Ierland en Portugal mogen hun leningen op een later tijdstip terugbetalen, zegt de Eurogroep. De Griekse werkeloosheid is gestegen naar 27,2%.

In het eerste kwartaal werden in Nederland minder huizen verkocht, het volume daalde met 30% op jaarniveau. De prijs daalde met 5,5%. Makelaars verwachten dat door de stijging van de huurprijzen de koopsector gaat stabiliseren.

De Deutsche Bank gaat van 18.000 klanten, die ze indertijd heeft overgenomen van de ABN/Amro, afscheid nemen. In drie jaar tijds hebben deze klanten van Deutsche Bank honderden miljoenen verlies opgeleverd.

De Nederlandse markt voor onafhankelijk vermogensbeheer gaat zware tijden tegemoet: voor een groot aantal partijen dreigt faillissement of een overname. Hun verdienmodel komt onder zware druk als ze volgend jaar geen provisie-inkomsten meer mogen aannemen van beleggingsfondsen (de distributievergoeding). Samen met dit kickbackverbod sneuvelt echter straks nóg een belangrijke, minder bekende inkomstenbron: de retourprovisie. „Een vermogensbeheerder die beide ontvangt kan tot wel tweederde van zijn inkomsten verliezen. Dat kan voor zo’n bedrijf de genadeklap zijn”, aldus Victor Zwart van vermogensbeheerder Wealtheon. Vooral de rijkere particulieren zijn klant bij een onafhankelijke vermogensbeheerder. Omdat ze de dienstverlening van banken te onpersoonlijk vinden of ontevreden zijn rendementen. Die trend is groeiende, zo menen marktkenners. Inmiddels zijn er in Nederland circa 170 van deze ongebonden vermogensbeheerders, die samen zo’n €12 à €13 miljard beheren. Het gaat om oude, eerbiedwaardige partijen – type massief houten deur, koperbeslag en een marmeren vestibule – maar ook nieuwkomers die hun diensten via internet aanbieden en alles daartussen. De eerste barsten in de marmeren vloeren werden geslagen door de administratieve lasten van de verscherpte regelgeving. Maar de echte pijn moet volgens Zwart nog komen als de provisies op de schop gaan. Bedrijven die het hoofd alleen boven water houden dankzij die provisies en niet rond kunnen komen van een redelijke jaarlijkse beheervergoeding die klanten direct voor het vermogensbeheer betalen, zullen daarvan het slachtoffer worden.

De export van Duitsland is in februari stevig geraakt door de economische problemen in de eurozone. De export van Europa's grootste economie lag in februari 1,5% lager dan een maand eerder. Die daling was veel sterker dan verwacht. De import van Duitsland zakte met 3,8%. Ook die teruggang was groter dan gedacht, hier werd gerekend op een min van slechts 0,1%.

De jeugdwerkeloosheid in Spanje is 57%. De Spaanse premier Mariano Rajoy wil dat de EU snel maatregelen neemt om de economische groei te stimuleren. Dat zei hij woensdag in het Spaanse parlement. ,,De EU moet bij de volgende top in juni belangrijke beslissingen nemen. Onze burgers eisen resultaten en ze hebben gelijk'', aldus Rajoy. Volgens de Spaanse premier zorgen meningsverschillen tussen de EU-landen ervoor dat maatregelen om de groei te stimuleren niet worden uitgevoerd. ,,Ik wil graag dat het werk sneller wordt uitgevoerd en dat er harder wordt gewerkt om de goedgekeurde plannen in te voeren.''

De Spaanse economie gaat gebukt onder een diepe crisis en ruim een kwart van de Spaanse beroepsbevolking is werkeloos.

Na de vrije val van Cyprus lijkt met de problemen in Slovenië alweer een nieuw hoofdstuk in de eurocrisis op te doemen. Hoe ernstig zijn de problemen in het land ? De banken staan er financieel zeer slecht voor. Het land verkeert al enige tijd in een recessie en doordat de betalingsachterstanden nu snel oplopen is het bedrag aan slechte leningen (waarover al meer dan 90 dagen geen rente is betaald) inmiddels opgelopen tot €7 mrd, ofwel bijna 20% van de Sloveense economie. Door de problemen loopt de rente snel op en kruipt richting 7%, wat door de OESO en IMF als onhoudbaar voor de overheidsfinanciën wordt geacht. In de afgelopen jaren is de staatschuld al opgelopen van 35 naar 55% en dat dreigt zeer snel verder te stijgen. Als de Nova Ljubljanska Banka (NLB) en de Nova Kreditna Bank Maribor (NKBM) geen hulp krijgen, staan ze op omvallen. Slovenië telt twee miljoen inwoners en de bruto nationaal produkt bedraagt ruim 30 miljard euro per jaar, ofwel zo’n 6% van het Nederlandse bbp en nog geen half% van die van de eurozone. Het land is qua bevolking en bbp ongeveer twee keer zo groot als Cyprus. Analisten schatten dat op zeer korte termijn circa 1 miljard euro nodig is om de banken van vers kapitaal te voorzien. Maar mogelijk kan dit bedrag zelfs tot 3 á 4 miljard euro oplopen. Daarnaast moet het land de komende maanden nog eens 3 miljard euro ophalen om haar staatsschuld te blijven financieren. De Slovenen kijken naar de andere Eurolanden en hopen op een gunstige lening. Daarnaast zal ook worden gekeken naar de mogelijkheid om obligatiehouders en mogelijk ook houders van grote rekeningen te laten meebetalen aan een eventuele redding.

Vorige maand zijn er in Nederland 709 bedrijven en instellingen failliet verklaard. Dat zijn er 50 minder dan in februari, toen het grootste aantal faillissementen ooit werd uitgesproken. Het CBS heeft echter eenmanszaken niet meegerekend in de cijfers. Het aantal failliet verklaarde bedrijven bereikte in februari de hoogste stand ooit (755). Maar ook in januari waren er veel faillissementen, in totaal 734. Volgens economen van het CBS gaat het in bijna alle sectoren slecht, maar vallen de zwaarste klappen in de bouw en de detailhandel. En niet alleen de zwakke broeders gaan kopje onder, ook gezonde bedrijven worden mee omlaag gezogen door de voortwoekerende crisis. Dat komt omdat steeds meer klanten hun rekeningen niet meer kunnen betalen.

Het handelsoverschot van Duitsland groeide in februari met €3,2 mrd tot €16,8 mrd euro.

Binnen de Federal Reserve (Fed) bestaat nog steeds onenigheid over het voortzetten van het omvangrijke monetaire beleid. Het lijkt steeds waarschijnlijker dat de Fed aan het eind van dit jaar stopt met het aanjagen van de economie. Dat blijkt uit de gepubliceerde notulen van de laatste tweedaagse vergadering van de Fed. In de notulen staat dat het merendeel van de centrale bankiers de omvang van de steun in ieder geval halverwege het jaar wil verlagen. Een aantal leden denkt dat de risico's in combinatie met verbeterde economische vooruitzichten een afbouw van de steun halverwege dit jaar rechtvaardigt. Anderen wijzen juist op de voorspelling van verbeteringen op de arbeidsmarkt om het aankooptempo later dit jaar te vertragen. De Fed is momenteel bezig met zijn derde steunronde voor de Amerikaanse economie, sinds de financiële crisis die in 2007 begon, en koopt nu maandelijks voor 85 miljard dollar aan (hypotheekgerelateerde) schuldpapieren op. Het stelsel van centrale banken zei eerder de rente net iets boven de 0% te willen houden tot het werkloosheidspercentage gezakt is tot 6,5%, tenzij de inflatie boven de 2,5% dreigt te komen.

Slotstand indices 12 april 2013/week 15: AEX 348,65; BEL 20 2.615,60; CAC 40 3.729,30; DAX 30 7.744,77; FTSE 100 6.384,39; SMI 7.760,60; RTS (Rusland) 1.405,47; DJIA 14.865,06; Nasdaq 100 2.856,481; Nikkei 13485,14; Hang Seng 22089,05; All Ords 5.016,00; € $1,3113; goud $1477,00 dat is €36232,31 per kg, 3 maands Euribor 0,201%, 10 jarig 1,675%.,47; DJIA 14.865,06; Nasdaq 100 2.856,481; Nikkei 13485,14; Hang Seng 22089,05; All Ords 5.016,00; € $1,3113; goud $1477,00 dat is €36232,31 per kg, 3 maands Euribor 0,201%, 10 jarig 1,675%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , , . Bookmark de permalink.