UPDATE12122015/302 Anouchka van Miltenburg afgetreden als Kamervoorzitter

Ik had blog 301 nog maar net gepost toen het volgende bericht onder mijn aandacht kwam: het gaat over dezelfde waarneming waaraan ik aandacht besteedde, namelijk de manipulatie van de besluitvorming binnen het Bestuur van de ECB over het te volgen monetaire beleid voor ze voor een fait accompli werden gesteld. En terecht dat de haviken hebben ingegrepen en Draghi hebben terechtgewezen. Alleen een dag na het bekendmaken van de minder ingrijpende maatregelen van de ECB en zijn afgang voor de financiële markten, sloeg hij hard terug, daarmee duidelijk makend dat hij, en hij alleen, het beleid van de ECB bepaalt. Super Mario bracht naar buiten dat 'er geen grens is aan wat de centrale bank zal doen om de inflatie aan te jagen. "Het lijdt geen twijfel dat wanneer we het gebruik van onze instrumenten moeten intensiveren om prijsstabiliteit te bereiken, we dat zullen doen. Er is geen grens aan hoe ver we deze instrumenten, binnen ons mandaat, zullen inzetten". Het 25-tallige bestuurscollectief van de ECB weet nu waar ze aan toe zijn met president Mario Draghi aan het stuur. Ik sluit niet uit dat vanaf nu het spel om de macht binnen de ECB hard gespeeld gaat worden. Er is een tegenwind opgestoken tegen het dictatoriale beleid dat door Frankfurt wordt uitgevoerd. De messen zijn geslepen. Reuters meldde afgelopen zondagmiddag dat “President Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB) zich de ergernis van medebestuurders op de hals heeft gehaald door voorafgaand aan het rentebesluit van 3 december te hoge verwachtingen te scheppen bij beleggers. Het persbureau bericht dat op gezag van bronnen rond de beraadslagingen in het ECB-bestuur. In de aanloop naar het rentebesluit hintte Draghi herhaaldelijk op uitbreiding van het opkoopprogramma dat de ECB heeft opgetuigd om de economie en inflatie te stimuleren. De vooruitzichten waarop de ECB dit beleid baseert, bleken evenwel mee te vallen. Daarom besloot de centrale bank uiteindelijk tot minder ingrijpende maatregelen. Op de financiële markten stelde die beslissing flink teleur. Volgens een van de bronnen waarmee Reuters sprak, heeft Draghi de verwachtingen bewust hoog laten oplopen, om het bestuur te dwingen met zijn zwaardere maatregelen akkoord te gaan. Dat zou evenwel de vastberadenheid bij tegenstanders van een al te ruim monetair beleid alleen maar hebben versterkt. Zij zouden achter de schermen hebben samengewerkt om radicalere maatregelen van tafel te houden. Uiteindelijk besloot de ECB zijn stimuleringsprogramma langer te laten doorlopen dan tot dusver de bedoeling was. Het maandelijkse bedrag waarvoor schuldpapier wordt opgekocht bleef evenwel ongewijzigd. Daarnaast werd de rente verhoogd die banken moeten betalen op deposito's die zij aanhouden bij de centrale bank, maar werden de overige rentetarieven ongemoeid gelaten”. Al vanaf begin dit jaar was al bekend dat de centrale banken van Duitsland en Nederland geen voorstanders waren van het beleid Draghi voor wat betreft de geldverruimende acties voortkomend uit het opkoopprogramma. Landen die er zwak voorstaan worden met het Draghi-beleid in de gelegenheid gesteld om met goedkope leningen hun problemen op te lossen zonder structurele maatregelen te nemen. Het laatste woord erover is nog niet gesproken. Alhoewel blaffende honden bijten niet. Wat mij wel verontrust is dat er van binnenuit de ECB vertrouwelijke informatie is gelekt. Van buitenaf te oordelen 'bewust' om de onrust die er tijdens de laatste bestuursvergadering op tafel is gekomen over het door Draghi gevoerde monetaire beleid een halt toe te roepen. Als de tegenkrachten binnen de ECB zich bundelen kan het voor Draghi nog best moeilijk worden op zijn plaats te blijven zitten en te overleven tot na de jaarwisseling.

Alhoewel Goldman Sachs een grote naam is in de financiële wereld twijfel ik aan de onderbouwing van onderstaande aannames met betrekking tot de koersontwikkeling van de € vs $ in het komende jaar. De volatiliteit in de afgelopen 8 weken is maar liefst 9,5%. Een euro is over een jaar toch niet minder waard dan de dollar schrijft Goldman Sachs. Eerder verwachte de zakenbank nog dat de euro over een jaar $0,95 waard zou zijn. Reden voor de aanpassing was de stijging van de euro na de rentevergadering van 3 december van de Europese Centrale Bank. Tegen de verwachting in kondigde ECB-president Mario Draghi geen grootschalige maatregelen om de economie van de eurozone te stimuleren. De reden kan ook zijn dat Draghi door het Bestuur werd teruggefloten van zijn eerdere aankondiging over een nog verdere verruiming van de liquiditeiten. "Tegen onze verwachting in, stelde Draghi de markten teleur" door de door hem in het vooruitzicht gestelde 'kerstgeschenken' voor de financiële markten. "De ECB kwam wel met aanvullende maatregelen. Maar wat er uiteindelijk toe deed, was of de ECB een urgente boodschap zond dat ze de inflatie wil aanpakken. Die bleef 3 december uit." Die uitspraak deed Draghi een dag later wel. Goldman Sachs de euro de komende drie, zes en twaalf maanden respectievelijk naar de $1,07, $1,05 en $1 gaat. Eerder was dat nog $1,02, $1 en $0,95. De week sloot af met een notering van 1,10. Vanaf oktober was de waarde van de Europese munt juist sterk gedaald van $1,14 tot $1,05. Volgende week kan de euro verder dalen. Dan is de rentevergadering van de FED, een meerderheid van de analisten verwacht dat FED-president Janet Yellen dan een renteverhoging aankondigt. Dat zou de dollar waarschijnlijk sterker maken.

Ook voor een renteverhoging van de FED heb ik eerder gewaarschuwd dat zo een ontwikkeling schadelijk zal zijn voor de ontwikkelingslanden die eerder laagrentende dollarleningen zijn aangegaan. De Bank voor Internationale Betrekkingen (BIS) waarschuwt nu dat de langverwachte renteverhoging in de Verenigde Staten voor nieuwe onrust kan zorgen in opkomende markten, waar bedrijven en overheden de afgelopen jaren veel schulden hebben gemaakt in dollars. Recente cijfers wijzen op een aanhoudend sterk herstel van de Amerikaanse economie en arbeidsmarkt. Algemeen wordt aangenomen dat de FEDeral Reserve, de koepel van centrale banken in de VS, binnenkort besluit het belangrijkste rentetarief voor het eerst in jaren te verhogen. De dollar zal daardoor normaal gesproken in waarde stijgen ten opzichte van andere valuta's. Daarmee groeien ook schulden die in dollars moeten worden afbetaald. Verslechterde groeivooruitzichten voor met name opkomende economieën hebben afgelopen nazomer geleid tot rumoer op de financiële markten. De FED besloot daarom te wachten met zijn rentestap. Hoewel de rust in middels lijkt te zijn weergekeerd, spreekt BIS-econoom Claudio Borio van een ,,ongemakkelijke kalmte''. De vooruitzichten zijn voor veel landen namelijk nauwelijks verbeterd. Zo kampen Brazillië en Rusland nog altijd met diepe recessies en uit China, waar de economische groei sterk is teruggevallen, komen evenmin bemoedigend signalen, aldus Borio. Dat alles wordt volgens BIS onderstreept door de aanhoudende daling van de prijzen van grondstoffen, zoals ruwe olie en koper- en ijzererts. Wij moeten alert zijn voor de gevolgen die renteverhogingen van de $ zullen hebben voor de ontwikkelingslanden en indirect ook voor de groei van de wereldhandel. Het effect van het stimulerende beleid door de Chinese overheid lijkt steeds meer af te nemen, waardoor de haalbaarheid van de eigen groeidoelstelling verder onder druk komt. Dat stelt Craig Botham, econoom opkomende markten bij Schröders. Ook hij deelt mijn mening dat een nieuwe neerwaartse bijgestelde doelstelling van een jaarlijkse groei van 6,5% nog te hoog gegrepen doordat de oorzaken van de vertraging niet worden aangepakt en meer stimulering waarschijnlijk onvoldoende is om de groei te versnellen. Daarnaast wijst hij er op dat de Chinese munt, de renminbi, naar verwachting in de komende jaren geleidelijk verder wordt verzwakt, waarbij een éénmalige grote devaluatie niet wordt uitgesloten. Botham gaat er verder van uit dat zonder hervorming en samenhangend beleid de economische groei van Brazilië in 2016 neerwaarts zal worden bijgesteld. In 2017 voorziet hij echter enig herstel.

De directie van het Volkswagenconcern is afgelopen weekeinde in Qatar voor overleg geweest. Topman Matthias Müller moest, volgens Bild am Sonntag, op het matje komen bij het staatsinvesteringsfonds van de Golfstaat (QIA), dat met een belang van 17% tot de grootste aandeelhouders van VW behoort. De oliesjeiks in Qatar zijn volgens de zondagskrant zeer ontevreden over de gang van zaken bij Volkswagen. Het bedrijf ligt wereldwijd zwaar onder vuur omdat het de laatste jaren gesjoemeld heeft met uitstootwaarden van miljoenen auto's. QIA heeft miljarden verloren door de koersval die het schandaal sinds september heeft veroorzaakt. De afgelopen 3 maanden is de koers met 20% gedaald. De Arabieren zullen de top van Volkswagen, volgens Bild, stevig onder druk zetten om structurele veranderingen door te voeren. Qatar zou met name af willen van de grote invloed die de centrale ondernemingsraad heeft op belangrijke strategische beslissingen, met name waar het gaat om bezuinigingen op personeel. Volkswagen heeft al aangekondigd dat de investeringen voorlopig op een lager pitje worden gezet, behalve waar het gaat om de ontwikkeling van elektrische voertuigen. Plannen om op grote schaal banen te schrappen zijn er evenwel niet, liet Müller vorige maand al weten. Als de verkoop van Volkswagens daalt zal de productie moeten worden teruggebracht. Of de top van VW dat nu wel of niet wil. Het emissieschandaal gaat Volkswagen vele miljarden gaan kosten. De getroffen auto's moeten terug naar de garage om te worden aangepast. Alleen al daarvoor heeft het bedrijf tot dusver €6,7 mrd opzij gezet. Daarnaast dreigen hoge boetes en schadeclaims. Dat drukt de winstgevendheid en daarmee ook het dividend voor aandeelhouders als het Qatarese staatsfonds. Een zegsman van Volkswagen bevestigde dat Müller met enkele medebestuurders in Qatar is voor een ,,kennismakingsgesprek'' met een belangrijke aandeelhouder van de onderneming. Het onderzoek naar het gesjoemel met de uitstoot van dieselauto's van Volkswagen duurt nog zeker tot volgend jaar. Er zijn 450 interne en externe experts bij het onderzoek betrokken. Dat heeft president-commissaris Hans Dieter Pötsch van VW deze week gezegd op een persconferentie op het hoofdkantoor in Wolfsburg. De onderzoekers verwerken een gigantische hoeveelheid gegevens, aldus Pötsch. Daarbij wordt volledig samengewerkt met de autoriteiten. Volgens Pötsch is slechts een relatief kleine groep werknemers betrokken geweest bij de fraude. Degenen die verantwoordelijk zijn zullen worden gevonden en aangeklaagd, verzekerde hij. ,,We zullen niet rusten totdat de schuldigen zijn gevonden. Er wordt niks onder het tapijt geveegd.'' Negen managers zijn inmiddels geschorst in verband met de zaak. Het Duitse autoconcern neemt maatregelen om ervoor te zorgen dat de fraude nooit meer kan gebeuren. Volgens de voorzitter van de raad van toezicht van Volkswagen worden nu IT-systemen geïnstalleerd die de interne procedures strenger moeten controleren. Volkswagen legt de schuld voor de fraude met uitstootgegevens bij individuele werknemers, die zonder dat ze goed werden gecontroleerd, hun gang konden gaan, aldus Pötsch, die diepe spijt betuigde over de kwestie. De belangrijkste prioriteit en uitdaging van het Duitse autoconcern is nu het terugwinnen van vertrouwen, stelde Pötsch. Sinds het schandaal in september aan het licht kwam is Volkswagen door ,,een ongekende periode'' van turbulentie gegaan, stelde de bestuurder. Hij denkt dat het verdedigen van het marktaandeel van het grootste autoconcern van Europa ,,niet makkelijk'' zal zijn in de nasleep van de dieselfraude waarbij wereldwijd 11 miljoen auto's zijn betrokken. Bestuursvoorzitter Matthias Müller zei dat Volkswagen het schandaal ziet als een katalysator voor verandering, die het bedrijf nodig heeft. ,,We zullen niet toestaan dat deze crisis ons verlamt.'' Ik heb zo mijn twijfels over de uitspraken die de top van VW naar buiten brengt. Laat ik met een positieve uitspraak beginnen. Ik onderschrijf dat het VW schandaal kan leiden tot een versnelde ontwikkeling van elektrische auto's in de hele automobielbranche. Waarbij ik vraagtekens plaats is 'of er slechts een relatief kleine groep werknemers betrokken is geweest bij de fraude'. Het kan toch niet waar zijn dat over de hele wereld VW-dieselwagens werden geproduceerd en verkocht en dat ze in Wolfsburg daarvan niets geweten hebben. Kennelijk zijn interne procedures niet uitgevoerd, anders zouden ze niet strenger gemaakt hoeven te worden. Het schandaal werd veroorzaakt door een reeks fouten, niet niet worden benoemd. Ik hou het voor onmogelijk dat een kleine groep werknemers in staat zijn geweest data te manipuleren zonder dat iemand in de top daarvan geweten heeft. En dan zoek ik naar het antwoord waarom een kleine groep werknemers die fraude zou hebben willen plegen. Daar komt bij dat het al veel langer bekend was dat de schade aan het milieu door de uitstoot van VW dieselauto's veel groter was dan de cijfers die door VW werden overlegd van testauto's. VW zal moeten laten zien dat ze het vertrouwen waard zijn en dat komt tot uitdrukking in de productie- en verkoopcijfers. Het zijn moeilijke tijden voor VW.

DFT: Vroeg in de week lieten de vakbonden al weten dat de Rabobank de komende drie jaar duizenden banen gaat schrappen. De nieuwe topman oud SER-voorzitter Wiebe Draijer bracht duidelijkheid: bovenop de ingreep van de reorganisaties die vanaf 2013 zijn ingezet ten koste van 10.000 banen, waarvan 8000 bij de lokale Rabobanken en 2000 bij de centrale organisatie van Rabobank Nederland, waarvan er al 7.000 van gerealiseerd (de overige 3000 staan voor de komende periode op de rol), komen er in de komende jaren nog 9.000 ontslagen bij. Er zou vooral worden ingegrepen bij onderdelen "aan de achterkant van de bank", zoals ondersteunende staven, indirecte ondersteuning op het hoofdkantoor in Utrecht en andere ondersteunende operationele takken. Rabobank telt momenteel circa 39.000 banen, waarvan 22.000 bij de lokale filialen, 10.000 bij de organisatie in Utrecht en 7000 internationaal. De lokale vestigingen verdwijnen en worden filialen van de hoofdvestiging. Rabobank, sinds vorig jaar oktober onder leiding van Wiebe Draijer, presenteerde zijn strategie voor de periode 2016-2020. De bank gaat zich toeleggen op bankieren als de bank voor ondernemers in de landbouw- en voedingssector. Wij, de Rabobank, willen dat middelgrote partijen ons internationaal zien als gespecialiseerde bank. Het streven is dat de leningenportefeuille in deze sector in 2020 met €15 mrd zal zijn toegenomen tot €115 mrd. Binnen Nederland betekent dat een verschuiving van de kredietverlening richting landbouw en voedsel, mobiliteit, vitaliteit, grondstoffen, water en wonen. Het huidige belang in deze sectoren bedraagt 65% en er wordt naar gestreefd in de komende vijf jaar dat naar 80% te brengen. RABO gaat de kapitaalposities verbeteren door een deel van de hypothekenportefeuille door te schuiven naar derden-partijen als pensioenfondsen en institutionele beleggers. Daardoor wordt het voor de RABO gemakkelijker te voldoen aan de kapitaaldekking die wordt opgelegd door de toezichthouders als risicodekking. Daardoor zal het balanstotaal dalen van €700 mrd naar €550 mrd. RABO komt ook met een nieuw op een nieuw product: 25 sociale impactleningen. Er komt ook €1 mln extra beschikbaar voor leningen aan kleine boeren. Het roer gaat om bij de RABO en dat is hard nodig, vrees ik. De weersomstandigheden verslechteren al enkele jaren en dat beeld moet verbeteren. Rabobank stopt eind 2016 met de sponsoring van de wielrenunie KNWU en de paardensportbond KNHS. Ook de twee wielerteams die financiële ondersteuning krijgen, moeten op zoek naar een nieuwe sponsor. Het betreft het Rabo Development Team en het RaboLiv vrouwenteam van kopvrouw Marianne Vos.

Een onderwerp waaraan ik nog weinig aandacht heb besteed zijn de recente ontwikkelingen in en rondom Syrië. Het gaat dan om het regime Assad en het kalifaat ISIS, dat per jaar met de illegale export van olie $500 mln per jaar verdient. Ondanks dat de VS druk op de ketel zet bij de Westerse bondgenoten om actiever te participeren met militaire inzet in Syrië, wordt de boodschap luider dat bombarden zinloos is zolang er geen politiek perspectief is voor Syrië. De VS weten als geen ander wat er gebeurt als er geen heldere plannen zijn hoe het verder moet, na de militaire interventies. Kijk naar Irak, Afghanistan, Libië. Het is een duivels dilemma voor het kabinet hoe te handelen met het Amerikaanse verzoek van de VS voor meer militaire inzet. Eerst zijn de diplomaten aan zet voor een internationaal vredesplan. Dat had Cameron zich moeten realiseren toen hij het Engelse parlement om steun vroeg om te gaan bombarderen. Wie neemt de verantwoordelijkheid op zich voor de onschuldige burgerbevolking die slachtoffer worden van de bombardementen? Verder is het de hoogste tijd dat Turkije wordt aangesproken op haar beleid met betrekking tot hun aanvallen op de Koerden en de handel in olie en militair wapentuig met ISIS. Om te voorkomen dat Erdogan op twee tafels blijft schaken, moet nu worden geëist dat de grens tussen Turkije en Syrië hermetisch wordt afgesloten.

DFT: Mensen in Nederland met betalingsproblemen zeggen dat dat vooral komt door hoge zorgkosten en hoge vaste lasten. In vergelijking met drie jaar geleden zijn die twee posten veel vaker een oorzaak, zo meldt het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) in het onderzoeksrapport Geldzaken in de Praktijk 2015. In 2012 noemde 10% van de consumenten met betalingsachterstanden hoge zorgkosten als reden, nu is dat 22%. Het aantal mensen dat zegt door te hoge vaste lasten huurachterstanden te hebben, is gestegen van 15 naar 27%. Het Nibud zegt de verdubbelingen verontrustend te vinden. Deze betalingsproblemen zijn namelijk moeilijker op te lossen dan problemen die ontstaan door een slordige administratie of overbesteding, aldus het instituut. Het Nibud meldt verder in het onderzoek dat veel uitkeringsgerechtigden aan de grens zitten van hun financiële mogelijkheden. Driekwart van hen komt moeilijk rond. In 2012 was dat nog 69%. Twee op de vijf huishoudens loopt achter met zijn betalingen. Een op de vijf huishoudens heeft dusdanig ernstige achterstanden waardoor sprake is van betalingsproblemen. Dat is nagenoeg gelijk in vergelijking met drie jaar eerder, alleen verschuift de oorzaak van de problemen dus. Het Nibud constateert dat de Nederlander over het algemeen beter met zijn geld omgaat dan tien jaar geleden. De helft van de huishoudens staat nooit rood, in 2005 was dat nog 36%. Toen zei ook 27% van de huishoudens te hebben meegemaakt dat hij niet kon pinnen wegens saldotekort. Nu zegt 18% dat het afgelopen jaar te hebben meegemaakt. Dan rijst de vraag 'is dat het gevolg van het feit dat de banken minder rood toestaan dan wel dat burgers beter met hun geld omgaan'?

Heibel in de tent? DFT: De ontslagen partner Paul Bruin bij Deloitte gaat "zeer zeker" aangifte doen van meineed tegen de top van Deloitte. Dit laat hij weten in reactie op het persbericht dat de accountantsreus heeft uitgegeven. Hierin maakt Deloitte melding dat "een ontslagen ex-partner" van plan zou zijn om aangifte te doen in het kader van een arbeidsconflict. Na onderzoek van DFT bleek Deloitte te doelen op Paul Bruin, tot 30 november partner bij Deloitte en een vooraanstaand fiscalist. Bruin (50) is al 16 jaar partner bij Deloitte. De meineed kan volgens Bruin onomstotelijk worden aangetoond, aangezien de ex-partner eerder dit jaar vertrouwelijke gesprekken met zijn bestuursvoorzitter Peter Bommel en bestuurslid Cees de Boer heeft opgenomen. De aangifte van meineed tegen Bommel en De Boer kan dramatische gevolgen hebben voor de beide topmannen. De kwestie kan voor toezichthouder AFM, die bestuurders van accountantsconcerns toetst op hun betrouwbaarheid, en de tuchtrechter bij de accountantskamer, die tuchtrechtelijke maatregelen kan nemen wegens overtreding van gedrags- en beroepsregels, reden zijn om de bestuurders in de toekomst de voet dwars te te zetten. Deloitte wil niet reageren op vragen van DFT over de kwestie. Topman Peter Bommel weigert aan de telefoon te komen.

Een meevaller voor Volkswagen: het aantal auto's, die op benzine rijden met afwijkende CO2-uitstootwaarden zijn vastgesteld, is flink lager dan eerder werd gevreesd. Het gaat niet om 800.000 maar om hooguit 36.000 voertuigen, meldt het autoconcern. Wat meer duidelijkheid bij dit bericht is noodzakelijk. Zijn de normen die worden gehanteerd aangepast voor de nieuwe toetsing? Een tegenvaller voor Nederland, want de schadeloosstelling voor de CO2 uitstoot van vervuilde auto's zou €1 mrd hebben opgeleverd en daar ziet VW nu van af. Althans dat zegt topman Matthias Müller.

Als de huidige mededingingsregels niet snel worden aangepast, zijn faillissementen in het midden- en kleinbedrijf daardoor niet langer uit te sluiten. Daarvoor waarschuwt voorzitter Michaël van Straalen, namens werkgeversorganisatie MKB-Nederland en partnerorganisatie VNO-NCW. De Wet Markt en Overheid, die voorschrijft hoe overheidsopdrachten aan het bedrijfsleven moeten worden gegund, leidt volgens Van Straalen bij gemeenten en provincies tot "hypocrisie en willekeur". Er ligt nu zwartboek met schrijnende gevallen, dat is aangeboden aan de Tweede Kamerleden Ziengs (VVD) en Verhoeven (D66), die de wet proberen veranderd te krijgen. Gemeenten en provincies zetten volgens Van Straalen de wet uit 2011 steeds vaker doelbewust opzij om zelf bedrijfsmatige activiteiten te kunnen opzetten. Het lokale bedrijfsleven kan daar niet tegenop concurreren, waardoor ze opdrachten mislopen, tegen een te lage prijs moeten werken of zelfs compleet van de markt worden gedrukt. "Die oneerlijke concurrentie wordt ook nog eens betaald met belastinggeld. Dat kán niet de bedoeling zijn."

De politie is het huis van Craig Wright in Sydney binnengevallen. Even eerder werd onthuld dat Wright hoogstwaarschijnlijk de man is achter de Bitcoin, maar de politie meldt dat de reden van het bezoek te maken heeft met de belastingdienst. Dat schrijft The Guardian. Meer dan tien politieagenten doorzochten het huis van Wright, een computertechneut en zakenman die door journalisten van Wired en Gizmodo even eerder werd ontmaskerd als bedenker van de succesvolle digitale valuta. Er zou al een tijdje niemand thuis geweest zijn in huis. Een buurtbewoner meldt dat het huis van Wright opvallend vol staat met computers. "We konden alle computers in de woonkamer zien staan. We dachten altijd dat het wat excessief was voor een normaal huishouden." Volgens documentatie is Wright betrokken bij meerdere technologische bedrijven. Na het bekend worden van deze inval liep de bitcoin t/o € geen schade op. De bitcoin noteert nu 380. Het toppunt werd eind november 2013 bereikt op 850.

De overheid legt zich niet neer bij de uitspraak van de rechtbank in Leeuwarden dat de AOW-leeftijd niet in alle gevallen omhoog kan. De Sociale Verzekeringsbank, waartegen het bezwaar liep, heeft laten weten in beroep te gaan. De opmerkelijke uitspraak, waarin de AOW-verhoging van tafel wordt geveegd, zorgde deze week voor reuring in politiek Den Haag. Bovendien putten velen in een soortgelijke situatie hoop uit het vonnis. De 60-jarige Jouster weduwe in deze zaak vocht ophoging van de AOW-leeftijd aan omdat zij vanwege gezondheids- en financiële problemen niet in staat zou zijn om een AOW-gat van 24 maanden op te vangen. Ze kreeg gelijk van de rechter. Ook de overbruggingsregeling die door dit kabinet voor schrijnende gevallen in het leven is geroepen was volgens de Rechtbank onvoldoende om de "onevenredig zware last" te compenseren. Volgens experts zijn er mogelijk duizenden mensen die in een soortgelijke situatie verkeren. Het gaat om mensen die vóór 2013 met vroegpensioen zijn gegaan in de verwachting dat zij met 65 jaar AOW zouden ontvangen. Maar de uitspraak heeft mogelijk ook consequenties voor de groep die al AOW ontvangt. Maar met de circa 500 à 600 euro die de Friese weduwe in het vooruitzicht is gesteld uit de overgangsregeling, wordt dat minimum niet bereikt, meent de rechtbank in Leeuwarden. Samen met de €181 die zij maandelijks uit een privaat nabestaandenpensioen ontvangt blijft haar inkomen onder bijstandsniveau. Om in aanmerking te komen voor bijstand moet zij haar huis eerst "opeten". De verschuiving van de pensioengerechtigde leeftijd is daarmee een ongeoorloofde inbreuk op het eigendomsrecht van de vrouw, aldus de rechters. Zij laten zich leiden door Europees recht. Dat schrijft voor dat een overheid zich alleen in dergelijke eigendomsrechten mag mengen als het algemeen belang daarmee gediend is. Ook met de bescherming van de rechten van het individu moet rekening worden gehouden. De voorziene bemoeienis van Europa met onze pensioenen is ook de nachtmerrie voor dit kabinet op een ander dossier. De grote hervorming van het pensioenstelsel wordt bemoeilijkt door hetzelfde rechtsprincipe. "Deze uitspraak heeft ook enorme impact op die discussie", verwacht professor Van Meerten. Een Kamermeerderheid eist opheldering van verantwoordelijk staatssecretaris Klijnsma (PvdA).

De werkloosheid blijft voorlopig hoog. Komend jaar stagneert de daling van de werkloosheid om pas in 2017 weer verder te dalen. Dat staat te lezen in de economische prognose van de Nederlandsche Bank (DNB). Dit jaar komt de werkloosheid uit op 6,9%, dat zijn 615.000 werklozen. Ook volgend jaar zullen er 615.000 werklozen zijn, zo verwacht DNB. In 2017 komt de werkloosheid uit op 6,7%, een totaal van 606.000 werklozen. De werkloosheid loopt veel minder snel terug dan bij eerdere crises. 'Tussen 2014 en 2017 daalt het werkloosheidspercentage naar verwachting met 0,7%-punt. In de eerste jaren na drie eerdere recessies daalde het werkloosheidspercentage sneller, met gemiddeld bijna 2%-punt', zo schrijft DNB. Deels wordt deze stagnatie veroorzaakt door de overheid. Bij de overheid en zorg neemt de geraamde werkgelegenheid namelijk niet of nauwelijks toe. Terwijl in eerdere herstelperiodes de werkgelegenheid in die sectoren juist flink steeg, wordt de werkgelegenheidsgroei nu volledig gedragen door de marktsector.' Dat komt door de bezuinigingen van dit kabinet. Het herstel van de arbeidsmarkt moet daardoor volledig van het bedrijfsleven komen.' Door de terugvallende wereldhandel komt de Nederlandse economie volgend jaar eenmalig in een dip terecht. Tegen een economische groei van 1,9% bbp dit jaar en 2,2% in 2017 valt de economische groei volgend jaar met 1,7% tegen. Ook de lagere gasbaten zorgen voor deze terugval. De DNB-raming van nu is vooral een stuk pessimistischer dan de voorspelling van het Centraal Planbureau (CPB) op Prinsjesdag. Het CPB ging toen nog uit van 2% dit jaar en maar liefst 2,4% in 2016. De "internationale omgeving” is sinds de zomer verslechterd, stelt DNB. "Door een terugval in de wereldhandelsgroei neemt de groeibijdrage van de export de komende twee jaren af.” Voor het eerst werkt de tegenvallende wereldhandel – vooral een gevolg van de groeivertraging in China – door in de Nederlandse groeiprognoses. In de raming gaat DNB ervan uit dat de belastingverlaging van €5 miljard doorgaat. Dat is nog zeer onzeker doordat de meeste oppositiepartijen het belastingplan niet steunen. Die lastenverlichting zou een positief effect hebben op de economie, aldus DNB. De centrale bank constateert ook dat de begrotingssituatie van het kabinet verslechtert. 'De verbetering van de overheidsfinanciën stagneert na 2015', stelt DNB. Het begrotingssaldo komt dit jaar uit op -2% van het bbp. In 2016 en in 2017 heeft het kabinet een tekort op zijn begroting van 2,2%. De structureel begrotingssaldo, dat is geschoond voor conjuncturele effecten, verslechtert dramatisch. In 2015 komt dat nog uit op -1,1%. In de jaren erna daalt het naar -2,1% en in 2017 naar -2,5%. Dit kan tot problemen in Brussel leiden. Het structureel saldo moet immers ieder jaar verbeteren in plaats van verslechteren. De grote stroom vluchtelingen die ons land te verwerken krijgt, heeft de komende tijd waarschijnlijk een miniem positief effect op de economie. Dat stelt DNB. Het positieve effect hangt vooral samen met de hogere uitgaven die de overheid heeft door de vluchtelingenstroom. Daarbij gaat het om uitgaven aan bijvoorbeeld huisvesting, verzorging, juridische dienstverlening en op langere termijn bijstand en andere collectieve voorzieningen. Die geven een kleine stimulans aan de economie, zolang er geen nieuwe bezuinigingen van de overheid tegenover staan. Op den duur kunnen vluchtelingen verder als werknemer een positieve bijdrage leveren. Daarnaast kunnen de toegenomen investeringen in woningen positief uitpakken, terwijl het consumentenvertrouwen door de vluchtelingencrisis juist een knauw kan krijgen. Als alle effecten zich voordoen, valt de economische groei in 2017 volgens DNB 0,14%punt hoger uit dan nu wordt voorspeld. De werkloosheid gaat dan met 0,1%punt extra omlaag, terwijl het overheidstekort marginaal verslechtert. Alles bijeen genomen is DNB niet al te optimistisch over de de financieel/economische ontwikkelen in het komende jaar. Hier en daar zelfs somber zoals met de overheidsfinanciën. Dijssel zal nu toch echt aan de bak moeten.

De economische vooruitzichten voor 2016 zijn positief, meldt het Centraal Planbureau deze week. In zijn decemberraming meldt de rekenmeester van het kabinet dat de economische groei volgend jaar 2,1% bedraagt. (DNB prognotiseert 1,9%). "Voor het eerst sinds het uitbreken van de crisis komt de groei in 2015 en 2016 boven de 2% uit, neemt de consumptie flink toe en daalt de werkloosheid licht", aldus het CPB. De cijfers komen niet als een grote verrassing. Zo was eerder dit jaar ook al aangegeven dat de Nederlandse economie weer is opgekrabbeld. De werkloosheid blijft met 600.000 nog wel torenhoog. Het CPB signaleert wel dat er meer arbeidsaanbod komt. De overheid heeft meer vacatures, maar de zorgsector juist minder. Per saldo neemt de werkloosheid beperkt af en komt volgend jaar uit op 6,7% van de beroepsbevolking, mede door de lastenverlichting op arbeid die het kabinet in het belastingplan heeft voorgesteld. Het tekort komt door het belastingcadeau overigens wel hoger uit. Het wordt volgend jaar geraamd op 1,8% van het bbp, maar zou lager zijn geweest als de lastenverlichting van vijf miljard euro niet zou worden uitgedeeld. Het herstel van de huizenmarkt zet sterk door. De inflatie stijgt van 0,3% naar 0,9%. Eren grote onzekere factor voor de economie blijft, net zoals dat ook in de voorspellingen na de zomer werd aangegeven, de ontwikkeling van de wereldhandel. Nederland is als exportland zeer afhankelijk van de economische ontwikkelingen in het buitenland. Zo gaat het in China minder goed, wat uiteindelijk ook zijn negatieve effecten kan hebben op de Nederlandse economie. De groei van de wereldeconomie met 3,5% noemt het CPB 'bescheiden'. Andere bedreigingen voor de groei van de wereldeconomie zijn de ophandenzijnde normalisering van het Amerikaanse monetaire beleid, de olieprijs, geopolitieke onrust in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Oekraïne. Ook een mogelijk vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU kan negatieve gevolgen hebben, waarschuwt het CPB. Met Europa gaat het volgend jaar overigens beter. Het eurogebied kent een economische groei van 1,8%, wat volgens het CPB 'voortgaand herstel' is. Nederland plukt daar volgens het planbureau extra vruchten van. Het CPB vermeldt nog wel dat de teruggeschroefde aardgaswinning negatieve gevolgen heeft. Het structurele tekort stijgt mede hierdoor van 1,2% naar maar liefst 1,9%. Deze CPB-prognose ademt de geest van 'met Nederland gaat het volgend jaar ietwat beter, maar dan moeten er van buitenaf geen tegenvallers komen. En die zijn er in voldoende mate voorhanden. En dan denk ik aan een wisseling van de macht binnen de ECB.

Is een Grexit deze herfst definitief opgelost? Rowena Macfarlane, analist bij Standish, een boutique van BNY Mellon uit haar zorgen daarover in een vooruitblik over Europa. Hoewel de zorgen over een vertrek van Griekenland uit de eurozone voorlopig van de radar zijn verdwenen, kan de vrees voor een Grexit volgend jaar weer komen bovendrijven. De eurolanden kenden afgelopen zomer na moeizame onderhandelingen een derde steunpakket toe aan Griekenland om te voorkomen dat het Zuid-Europese land de eurozone zou moeten verlaten. Volgens Macfarlane kunnen de perikelen rond Griekenland in 2016 weer terugkeren als er opnieuw onderhandeld moet worden over de uitbetaling van de volgende tranches uit het hulppakket. Een ander gevaar is dat vooral in perifere EU-landen die zware economische hervormingen hebben moeten doorvoeren, politieke vleugelpartijen mede gedreven door nationalisme, steeds meer aanhang krijgen, meent Macfarlane. Daarnaast houdt de analist er rekening mee dat het aanstaande referendum in het Verenigd Koninkrijk over het lidmaatschap van de Europese Unie het komende jaar prominent op de agenda zal staan.

RTLZ: In vergelijking met vorig jaar is er geen groei van de Duitse industrie en daar krijgt Nederland ongetwijfeld een tikje van mee. "De oorzaak van de nulgroei is natuurlijk China", zegt Durk Veenstra. "Meer dan Nederland is Duitsland afhankelijk van export naar de opkomende landen." "Straks komen er cijfers over de Chinese export en die zal ongetwijfeld zijn afgenomen.” De Chinese economische groei zal in 2016 verder vertragen, zo meldt een onderzoeksinstituut van de Chinese National Development and Reform Commission in een artikel in de China Securities Journal. Het onderzoeksinstituut The State Information Center (SIC) voorziet een groei van het Chinese bruto binnenlands product (bbp) van 6,5%. Daarnaast wordt een groei van de consumentenprijzen voorzien van 1,5% en een daling van de producentenprijzen van 3,5%. Volgens de SIC heeft de Chinese economie nog steeds potentieel en is sprake van een veerkrachtige economie.
Daarnaast meldt het onderzoeksinstituut dat een midden- tot hoogtempo groei nog steeds mogelijk is als China de economie herstructureert, door de binnenlandse vraag te laten groeien. De Chinese economische groei is in het derde kwartaal vertraagd tot 6,9%, het traagste tempo sinds het uitbreken van de financiële crisis. Ik heb bij Chinese data altijd het gevoel dat de wens de vader is van de gedachte. Met andere woorden: cijfers worden positiever voorgesteld dan ze in werkelijkheid zijn.
Krijgen we dit jaar nog een eindejaarsrally op de beurzen of moeten we dat maar vergeten en genoegen nemen met een jaargroei van ca 4%? RTLZ vraagt zich af of we na het rentebesluit van de FED op 16 december a.s. en door de optie-expiratie twee dagen later nog vroeg vuurwerk op de beurs kunnen verwachten. Hans de Geus ''….er zijn wat fundamentele redenen om wat voorzichtiger te zijn met aandelen: 

– Met Bric-landen gaat het niet goed, zowel de producenten als landen die grondstoffen importeren hebben het lastig;
– Winstmarges zijn zo’n beetje op zijn maximum, er valt niet zo veel meer uit te persen, dat geldt met name voor de VS. Hoeveel meer kun je verwachten in een economie waar omzetten krimpen?
– Bedrijven gaan daarom bezuinigen, maar als iedereen dat doet, dan verdient niemand wat, kaalslag dus;
– De waarderingen van aandelen zijn vrij hoog;
– De dalende rente zorgde lang voor meewind, maar dat kan niet veel langer en het leidt tot zorgen: wat weerspiegelen die lage rente eigenlijk niet, misschien dat de groei heel lang heel laag zal blijven?
– We hebben behoorlijk last gehad van Draghi’s storm. In het voorjaar heeft hij de markten enorm opgeblazen, maar dat is onzin, alsof hij de waarde voor ons kan realiseren'';

''Je zou kunnen zeggen dat Draghi een beetje geloofwaardigheid aan het verliezen is. Tot nu toe had hij de reputatie dat hij positief verraste, maar die tijd is voorbij. De markt komt erachter dat hij ook niet alles kan'', zegt De Geus. Ik hoop dat hij de positie van Draghi juist inschat. Ik wil mij veel voorzichtiger uitdrukken ….. als Draghi te hoog spel binnen het Bestuur van de ECB heeft gespeeld en zich hard heeft ingezet de absolute macht uit te oefenen, kan het lekken van informatie uit de beraadslagingen nog wel eens tot heel andere ontwikkelingen leiden. Dat kan dan ook gevolgen hebben voor de belastingverlaging van €5 mrd in 2016. Ik sluit helemaal niet uit dat de aannames waaruit deze belastingmeevaller is voortgekomen helemaal niet worden gehaald. Frans Timmermans brengt dit weekend een pamflet op de markt met als titel Broederschap waarin hij aandacht vraagt voor de onzekere toekomst van Europa. Een schrijft over de mogelijkheid van een "perfect storm", het samenvallen van meerdere negatieve ontwikkelingen die tot een onbeheersbare situatie leiden. Hij doelt daarmee over oorzaken en gevolgen van de vluchtelingencrisis, en over tolerantie en solidariteit in en tussen Europese samenlevingen. Ik zou daarbij ook willen duiden op een aantal scheef getrokken ontwikkelingen op sociaal- financieel- en economisch gebied. Ik zal in mijn volgende blog daarover nog aandacht besteden.

Ontslagen in de financiële wereld zijn een aanloop naar een wereld die gediend gaat worden door robots, hetgeen uiteindelijk zal leiden tot een revolutie op de arbeidsmarkt (uitspraak van Martin Visser, DFT). Deze uitspraak schetst een ontwikkeling van productie medewerkers naar robots die goedkoper kunnen werken en 24/24 werken. Voor de productie van auto's bestaat dat al, maar samen met de 3D printer wordt dat in de toekomst gemeengoed, met alle gevolgen voor de werkgelegenheid vandien. Alle administratieve werkzaamheden vallen weg en dat gaat in de komende jaren nog honderdduizenden werknemers hun baan kosten. Vooral voor laaggeschoolden zal dat forse consequenties hebben op sociaal/maatschappelijk en financieel/economisch terrein. WRR: toekomst verkenning over de gevolgen van robotisering voor de samenleving. Er is nog heel veel onzeker over deze ontwikkeling. De Amerikaanse schrijver Martin Ford stelt dat we aan de vooravond staan van een grote ontwrichting, die voor grote spanningen in maatschappij en economie kan gaan zorgen. Een groot verschil met mensen die aan het productieproces deelnemen is dat robots veel werk overnemen, drie keer zo lang werken als werknemers en niet consumeren. Bij eerdere industriële revoluties is er altijd wel weer nieuw werk ontstaan. Maar deze keer zal het accent liggen op hooggeschoolden beta-opgeleiden. De kloof tussen de inkomens van laaggeschoolden en hooggeschoolden wordt in de toekomst alleen maar groter. Stel je voor dat je even een uitstapje wilt gaan maken naar Londen. Je rijdt naar een parking voor je auto, je stapt uit en bij alle volgende handelingen tot aan de zitplaats in het vliegtuig komt geen mens meer aan te pas, tenzij er ergens in het proces een rood lichtje gaat branden.

Ik heb nog wel een klusje te klaren voor de EC. Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) denkt dat de kans heel erg klein is dat Nederland ooit akkoord gaat met een financiële transactietaks (FTT). "Wij willen in elk geval dat de pensioenfondsen hiervan uitgezonderd zijn en het is erg onduidelijk hoe je dat zou kunnen doen", zo zei hij na afloop van de vergadering van Europese ministers van Financiën in Brussel. De Oostenrijkse minister Schelling wekte de indruk dat het vordert met de taks, maar de werkelijkheid is anders. Estland haakte gisteren af, waardoor er nog maar negen landen zijn die eventueel onder veel voorwaarden bereid zouden zijn de taks in te voeren. "We zijn het over acht of negen punten eens, over vier punten niet en twee zijn nog open," aldus Dijsselbloem. "Maar de belangrijkste vraag ligt nog open, en dat is de vraag of de opbrengsten wel opwegen tegen de kosten. Daar heeft nog geen enkel land echt een antwoord op. Ik denk dan ook niet dat de Europese Commissie de komende tijd de handen op elkaar krijgt voor een dergelijke belasting op kapitaaltransacties. "Drie jaar geleden hebben wij onze bezwaren al geuit en gezegd dat er absoluut een uitzondering moet komen voor de pensioenfondsen. Als er nu mensen zijn die zeggen 'over een half jaar zijn we er uit', dan moet ik dat nog zien. Het zal wel," aldus Dijsselbloem. "Ik heb onze zorgen vandaag herhaald en ik heb geconstateerd dat daar nog steeds geen antwoord op is." De transactietaks is een heffing op financiële transacties. De invoering hiervan wordt steeds meer een hoofdpijndossier. In eerste instantie zou de heffing voor alle EU-landen gelden. Veel landen konden zich er echter niet in vinden, waardoor een kerngroep van elf landen overbleef. Inmiddels is dat aantal geslonken tot negen. Ook de reikwijdte van de taks is steeds verder ingeperkt. Bovendien is de oorspronkelijke ingangsdatum van 1 januari 2014 bij lange na niet gehaald. De landen die de belasting nog steeds willen invoeren, presenteerden vandaag een akkoord over welke transacties onder de belasting vallen. Veel details zijn echter, ondanks de jarenlange onderhandelingen, nog steeds onduidelijk, zoals de precieze hoogte van de heffing of wie de belasting int.

Zo voor de Kerstdagen met zijn Kerstkribbe, de Kerstman, het 4-gangen Kerstdiner van AH van €69, ex drankjes,voor vier personen, de Kerstliederen en de diners voor de dak- en thuislozen, steek ik de oceaan over om daar eens te kijken waartoe the American Dream heeft geleid? Ik kijk daar naar de onderkant van de samenleving en onttrek me niet aan de woekerwinsten die aan de heel arme mensen in rekening worden gebracht. Dat is niet humaan meer. Als Jezus nog geleefd had zou hij daar zeker, met harde hand, een einde aan gemaakt hebben (de tafels der geldwisselaars keerde Hij om: Mattheüs XXI 12). Voor arme Amerikanen is dit leven een hel. Van alle kanten worden deze mensen bestolen, het is de prijs die wordt betaald voor de vrije markt. Alle Amerikaanse staten bepalen zelf de hoogte van de rente die woekeraars maximaal mogen rekenen. Missouri staat aan kop met 1950% rente op jaarbasis. Mensen die werken maar krap in hun geld zitten kunnen in geldwinkeltjes geld lenen tot de dag waarop met salaris wordt uitbetaald, maar betalen daar wel enkele honderden%en rente over. Neem iemand met een volledige baan en een vrouw die ook werkt. Zij krijgt een ongeval waardoor ze even krap zaten. Even $500 lenen. Toen ze het geld terugbetaald hadden was hij >$30.000 kwijt. De lobby van de club van de betaaldag-uitleners, de Community Financial Services Association, is zo machtig dat het tot dusverre niet is geslaagd om een wet door te krijgen die de hoogte van de rente, voor iedere deelstaat, maximaliseert. Dit is de VS van haar slechtste kant.

‘Teevendeal niet in orde, Opstelten schoot tekort bij informeren Kamer’, kopte het NRC deze week. De schikkingsovereenkomst zoals officier van justitie Fred Teeven in 2000 die sloot is “aanvechtbaar” en de uitspraak van Teeven bij zijn afscheid als staatssecretaris op Justitie op 9 maart dit jaar dat met 'de deal niks mis' was, blijkt nu, 15 jaar later onjuist te zijn. Hij zei toen ook dat hij het gedaan had voor “Volk en Vaderland”. Dat was niet zo'n verstandige uitspraak want Volk en Vaderland was van 1933 tot 1945 het wekelijkse orgaan van de NSB, de Nationaal-Socialistische Beweging in Nederland, die werd geleid door ir Anton Mussert. Het was een partij van de foute Nederlanders in de Tweede Wereldoorlog, die nauw verbonden was met de NSDAP (Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij), die werd geleid door Adolf Hitler. De NOS heeft op de website http://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2073842-tijdlijn-van-de-teevendeal.html de tijdlijn aan van de belangrijkse ontwikkelingen van de Teevendeal. Ik citeer daaruit: 26 jan 2000 In een vergadering van het College van Procureurs-Generaal wordt de mogelijkheid van een ontnemingsschikking met Cees H. besproken. Er wordt met geen woord gerept over het uitsluiten van de belastingdienst of het terugstorten van grote bedragen geld. 15 feb 2000 Het College van Procureurs-Generaal gaat in een vergadering akkoord met een concept van een ontnemingsschikking met Cees H. In dat concept wordt wel gesproken over het bedrag van fl 750.000 dat Cees H. moet betalen, maar er staat niets in over de miljoenen die hij daarvoor terugkrijgt of over het uitsluiten van de belastingdienst. 15 juni 2000 Officier van justitie Fred Teeven en plaatsvervangend hoofdofficier Ben Swagerman sluiten de deal met Cees H. Daarin is opgenomen dat de belastingdienst wordt buitengesloten en de deal regelt het terugbetalen en witwassen van miljoenen van drugscrimineel Cees H. Op dat moment weet het College van Procureurs-Generaal niets over het bedrag van fl 4,7 miljoen dat aan Cees H. zal worden overgemaakt of van de voorwaarde over de belastingdienst of het witwassen van miljoenen aan zwart geld. Ook de minister van Justitie, de staatssecretaris en de Belastingdienst kennen de inhoud niet. In deze deal staat niets over de overige afspraken die Fred Teeven met Cees H. maakt, namelijk dat hij Cees H. vervroegd zal vrijlaten uit de gevangenis. 9 december 2015 om 14:30 De schikking die Fred Teeven in 2000 als officier van justitie sloot met drugscrimineel Cees H. “kan de toets van kritiek niet doorstaan”. Ook de manier waarop voormalig minister Ivo Opstelten de Tweede Kamer sinds vorig jaar heeft geïnformeerd “vertoont tekortkomingen”. Dat zijn de belangrijkste conclusies van de commissie-Oosting, die onderzocht wat de ‘Teevendeal’ is gaan heten.

Onder voorzitterschap van oud-ombudsman Marten Oosting onderzocht de commissie de laatste maanden de schikkingsovereenkomst die Teeven, nu Tweede Kamerlid voor de VVD, vijftien jaar geleden sloot met drugsbaron Cees H. Het Openbaar Ministerie – en dus Teeven, maar ook Ben Swagerman, thans senator in de VVD-fractie, die de deal mede ondertekende – had de Belastingdienst niet buiten de afspraken mogen houden. Het was destijds “geldend beleid” dat officieren van justitie over alle schikkingen met de Belastingdienst overlegden, schrijft de commissie. De commissie is ook kritisch op de toezegging dat het OM zou bepleiten om H. niet zijn straf te laten uitzitten voor een ontsnappingspoging uit de Bijlmergevangenis. Het OM heeft hierover zelfs contact gezocht met de rechter die over dit gratieverzoek moest besluiten. Die toezegging kent “geen toereikende wettelijke grondslag”, oordeelt de commissie. Oud-minister Opstelten krijgt er ook flink van langs voor zijn rol in de nasleep in de kwestie en Kamervoorzitter Van Miltenburg blijkt tevens steken te hebben laten vallen. Het rapport van de commissie Oosting is ook erg hard voor spelers die zich nu nog steeds in het Haagse begeven. Het felst is het rapport over de gang van zaken bij het OM waar de deal gesloten werd en waar de archivering niet op orde was. Volgens de commissie Oosting kan de deal "de toets van kritiek niet doorstaan". "Niet naar de inhoud en ook niet uit een oogpunt van totstandkoming en afwikkeling", oordeelt de commissie in haar rapport. De voormalige officieren van justitie Teeven en Swagerman, momenteel beide VVD-politicus, sloten in 2000 een deal met Cees H. over zijn geld. Door de nasleep van die deal zijn Opstelten en Teeven in maart dit jaar opgestapt. In ruil voor 750.000 gulden boete, mocht H. de rest van zijn geld houden. Bij die schikking lijkt alles fout te zijn gegaan wat fout kon gaan. Het belangrijkste is dat het boetebedrag van 750.000 gulden volgens de commissie Oosting veel te laag was. "Geen evenwichtige overeenkomst", zo noemde de hoofdonderzoeker het tijdens een persconferentie. Geconstateerd mag worden dat H. met zijn drugshandel veel meer heeft verdiend dan 750.000 gulden. "Deze pluk-ze operatie heeft een wel heel mager resultaat gehad", aldus Oosting. Ook had de fiscus nooit buiten de deal mogen worden gehouden. In ruil voor de 750.000 gulden werden de eerder bevroren rekeningen van H. weer vrij gemaakt. In de daarvoor bedachte constructie werd de Belastingdienst vleugellam gemaakt. De drugsbaron heeft over zijn van de Staat teruggekregen gelden dus geen belasting hoeven te betalen. Het OM heeft actief meegewerkt aan het witwassen van miljoenen guldens drugsgeld. De commissie Oosting heeft daar geen goed woord voor over.

Teeven en Swagerman hadden bij hun onderhandelingen ook geen 'package deal' mogen maken, waardoor H. strafkorting kreeg bij de schikking. Desondanks sloot Teeven een dergelijke overeenkomst in de praktijk wel, geheel op eigen gezag. Schokkend is tevens dat de top van het OM, het college van procureurs-generaal, de schikking heeft goedgekeurd, terwijl het bijna niets wist over de relevante gegevens. Teeven heeft het college bijvoorbeeld niet voorgelegd dat de Belastingdienst niets van de deal mocht weten. Die geheimhoudingsclausule keurt de commissie af. De OM-top wist niet hoeveel geld H. nou werkelijk had. Swagerman was verantwoordelijk voor de informatievoorziening aan de OM-top. Dat gebeurde "onvolledig". Het college blijkt zelf echter ook niet op onderzoek uit te zijn gegaan. H. bleek, volgens de FIOD, in 1994 21 miljoen gulden te bezitten toen hij werd aangehouden. Het OM heeft daar maar circa 4,7 miljoen gulden van laten bevriezen en niet de vraag beantwoord of het geld, geheel of gedeeltelijk, via hasjhandel is verkregen. Het overige geld hield H. dus, maar de onderzoekscommissie van Oosting heeft geen aanwijzingen gevonden dat hij dat vermogen op legale wijze heeft verkregen. De drugsbaron heeft dus wel erg veel geld mogen houden. De commissie vindt dat het meer voor de hand had gelegen dat er een strafrechtelijk onderzoek was gestart naar al het geld, zoals de rechter ook wilde, dan dat Teeven en Swagerman deze deal sloten. Teeven zegt daar nu over: “Ik diende het publieke belang 20 jaar geleden”. De commissie heeft niet kunnen vaststellen dat H. informatie heeft geleverd waardoor de deal voor hem beter uitviel. Teevens oude hoofdofficier, Vrakking, heeft wel tegen de commissie gezegd dat H. met Teeven heeft gesproken in de EBI in Vught. Daar zou H. informatie over veiligheid over personen hebben verstrekt en informatie die van belang was voor opsporing in andere grote zaken. Eerder werd al gesuggereerd dat H. justitie heeft geholpen bij de zaak tegen de beruchte 'Hakkelaar'. In 2014 en 2015 komt de Teevendeal weer in het nieuws. De wijze waarop de minister van Veiligheid en Justitie, het ministerie en het Openbaar Ministerie hebben gereageerd op het nieuws over de Teevendeal in 2014 en 2015 "wordt gekenmerkt door ontbreken van een goed regie en onvoldoende probleembesef", vindt commissie Oosting. Als er wel goede regie was geweest, dan is het aannemelijk dat Opstelten niet had hoeven aftreden, zegt de commissie. Hij had bijvoorbeeld een onafhankelijk onderzoek moeten instellen naar de zaak. "Voormalig minister Opstelten heeft ten onrechte, tegen een ambtelijk advies in, ervan afgezien om dat onderzoek op te dragen aan een onafhankelijke onderzoeker", oordeelt de commissie vernietigend. Het onderzoek werd ingesteld door het OM en voormalig procureur-generaal Van Brummen. Zijn onderzoek stond onder hoge tijdsdruk en was "onvoldoende grondig", zegt de commissie. Als "pijnlijk bewijs" daarvan wijst de commissie op het feit dat het 'bonnetje' eenvoudig ontdekt kon worden in de archieven. De Kamer heeft meermaals feitelijk verkeerde informatie gekregen. Dat begon al in 2002 toen toenmalig VVD-minister Korthals de Kamer vertelde over de twee miljoen gulden die H. zou hebben. Opstelten heeft vastgehouden aan dat onjuiste bedrag. Opstelten heeft in de Tweede Kamer gesteld dat hij geen bewijzen wilde tonen van een document over de hoogte van de deal . De Kamer moest het maar accepteren op zijn 'blauwe' ogen. Toen was het voor mij al duidelijk dat er informatie werd achtergehouden. Tweede Kamervoorzitter Van Miltenburg heeft ook een opmerkelijke rol in het geheel gespeeld. Zij kreeg een brief van een klokkenluider die wilde vertellen over de schikking twee keer. De tweede was een kopie die ze van een Nieuwsuur journalist in handen kreeg. Die brief werd, na lezing door haar persoonlijk door de papierversnipperaar gehaald. Heel opmerkelijk is dat Van Miltenburg vreesde dat het gesprek met de journalist over een geheel ander onderwerp zou gaan, namelijk dat Nieuwsuur achter haar onkostendeclaraties aan zat. Daarom smste zij opgelucht naar een medewerker: ,,storm in een glas water''. Oosting vindt het niet getuigen van politiek gevoel dat Van Miltenburg klakkeloos de brief heeft vernietigd. Daar willen partijen in de Tweede Kamer meer over weten. Er een lijst met 37 vragen gestuurd aan Kamervoorzitter Van Miltenburg, over haar rol in de kwestie van de Teevendeal en om te kunnen beoordelen of ze betrouwbaar en als onpartijdige Kamervoorzitter heeft gehandeld. Dat gaat dinsdag gebeuren. Omdat de Teevendeal twee keer vlak voor een verkiezing werd opgerakeld, werd gesproken van krachten die dit met opzet en planmatig hebben gedaan. "Dit is de Onderzoekscommissie echter niet gebleken." Pijnlijk genoeg blijkt nu dat de boete die H. betaalde in feite niet eens 750.000 gulden bedroeg, maar ruim 41.000 gulden minder. De schadevergoeding die hij moest betalen voor een mislukte ontsnappingspoging met explosieven was niet goed verrekend in de deal. Premier Mark Rutte vindt niet dat hij verkeerd heeft gehandeld in de Teevendeal, de affaire over de schikking tussen de toenmalige officier van justitie Fred Teeven en drugscrimineel Cees. H.. Tijdens zijn wekelijkse persconferentie zei hij dat hij meent dat hij in dit proces alles heeft gedaan wat hij kon doen. "Maar het is wel: operatie geslaagd, patiënt overleden'." Rutte zei dat hij een regierol heeft als minister van Algemene Zaken, maar daarmee is hij "geen minister van alle zaken". De Teevendeal was echt een zaak die het ministerie van Veiligheid en Justitie zelf aanging. Rutte was het ermee eens dat het ministerie oud-procureur-generaal Henk van Brummen een onderzoek liet doen naar de kwestie. Dat onderzoek was beperkt en leverde amper iets op. Voormalig ombudsman Marten Oosten onderzocht de kwestie daarna op verzoek van de Tweede Kamer. Oosting constateerde dat er veel mis was met de deal. Ook in de politieke afhandeling ging veel verkeerd en werd de Kamer verkeerd geïnformeerd. Een verslag van de herinneringen van Teeven werd volgens Oosting ten onrechte niet aan de Tweede Kamer getoond. Die herinneringen gingen over het bedrag dat met de deal gemoeid was. Nieuwsuur had onthuld dat het niet om 1,2 miljoen gulden ging maar om 4,7 miljoen. De Kamer vroeg om het verslagje tijdens een debat, maar Rutte noemde het een 'kattebelletje', persoonlijke aantekeningen van een ambtenaar, die hij niet naar de Kamer kon sturen. Zelf sprak hij niet met Teeven over het bedrag, want dat vond hij "ongepast en onkies", omdat het om werk in een vorige functie ging. Volgens Rutte ging hij met de waardering van het 'kattebelltetje' af op het ministerie, op een moment dat hij geen tijd had er echt naar te kijken. "Ik had het niet gelezen maar wel gezien" Ook vindt hij niet dat de notitie achter de hand is gehouden, want deze is gewoon naar Oosting gegaan. Rutte zei dat het kabinet "lering zal trekken" uit de conclusies van Oosting. Dat is wel heel erg weinig voor een zo vernietigend rapport, waar echt alles fout ging wat er maar fout kon gaan. Rutte tracht via de achterdeur weg te komen, Hij neemt als premier nergens de verantwoording voor: dat is ernstig verwijtbaar. Zijn uitspraak dat 'we allemaal beter af zijn met iemand als Fred Teeven', slaat, na lezing van het rapport Oosting, nergens op. Ik heb niet eerder Rutte zo onzeker gezien als de laatste dagen. Bij de talkshow bij Umberto slaagde hij er niet in op heel simpele vragen een antwoord te geven. Hij reageerde als een geslagen politicus. Hij is waarschijnlijk tot het besef gekomen dat hij 'door de mand is gezakt'. Zijn laatste escape zette hij in op de persconferentie na afloop van de wekelijkse ministerraad. Er zou ook nog sprake zijn geweest van een tegenprestatie van de zijde van Cees H. Dat heeft, in 2000, achter gesloten deuren plaatsgevonden. Daarover zou door Teeven nooit verantwoording zijn afgelegd aan het College van Procureurs-Generaal en is het niet aan de orde gekomen bij de onderzoeken van van Brummen en Oosting. De advocaat van Cees H, Jan-Hein Kuijpers, reageert daar wel op met het verwijt aan Rutte dat hij het leven van Cees H. in gevaar brengt met zijn suggestie dat van een zeer waardevolle tegenprestatie voor de Teevendeal, sprake zou zijn. "Dit is levensgevaarlijk. De premier moet snel ophouden met die flauwekul, hij weet niet waar hij over praat." Rutte kraamt onzin uit en weet van toeten noch blazen. Of Cees H. in ruil voor de deal nog extra moest doen, is nooit bekendgemaakt. Kuijpers heeft steeds ontkend dat zijn cliënt in ruil daarvoor informatie over andere criminelen heeft gegeven. Drie zaken blijven voor mij vaag. Op de eerste plaats zijn alle autoriteiten die in de afgelopen 15 jaar verantwoording hebben gedragen in dit dossier prominente leden van de VVD. En 'iedereen' heeft verklaringen afgelegd, die door de Commissie Oosting worden ontmaskerd. Dan de positie van twee Kamerleden van de VVD-fractie in de Tweede Kamer, Ard van der Steur en Klaas Dijkhoff, thans bewindslieden op het ministerie van Justitie en Veiligheid, die op 4 maart van dit jaar deelnamen aan een overleg waar gewerkt werd aan het formuleren van een persbericht over de Teevendeal. Kamerleden beoordelen het het beleid van een regering, maar participeren daarin niet. Wat wisten deze bewindslieden wat andere Kamerleden niet wisten? Wat verder opvalt is dat alle betrokkenen leiden aan de ziekte van 'selectief geheugenverlies'. Dat Rutte in zijn functie van leider van dit kabinet niet heeft ingegrepen toen duidelijk werd dat minister Opstelten op wankelen stond, valt hem aan te rekenen. Voor de hele Kamer was al duidelijk dat hij niet in staat was een waarheidsgetrouwe verdediging te voeren in de Kamer. Hij had deze minister uit zijn lijden moeten verlossen. Dat deed hij niet en daardoor functioneerde hij niet als premier. Teeven stelt dat hij als Kamerlid kan blijven functioneren in de politiek, maar dat is natuurlijk niet zo. Hij is aangeschoten wild.

Over onze liberale premier, Mark Rutte gesproken. De leider van de liberale fractie in het Europees Parlement, Guy Verhofstadt, zegt in telegraaf.nl op de uitspraak ’Europa heeft geen behoefte aan grote vergezichten, maar aan het aanpakken van grote problemen.’ Rutte noemt vergezichten over Europa 'geleuter'. „In de politiek heb je altijd behoefte aan een vergezicht. Je moet de horizon tonen. Anders word je zeeziek. Dat moeten jullie, Nederland, als zeevarende natie toch weten? Die horizon zijn we kwijtgeraakt. Kijk naar wat we nu meemaken met de zoveelste crisis. Na de eurocrisis, na de vluchtelingencrisis en de geopolitieke crisis, zou je veiligheid en terrorismebestrijding als de volgende kunnen kenmerken. Als je dat terrorisme zonder grenzen wilt bestrijden mogen we dat vergezicht niet uit het oog verliezen.” In het volgende blog meer over dit interview over de toekomst van Europa. http://www.telegraaf.nl/premium/dft/nieuws_dft/24867039/___Europese_Unie_bestaat_niet___.html

Ook deze keer weer enkele citaten uit de Nieuwsbrief van de Duitse vermogensanalist Günter Hannich. <citaat> 2015 erleben wir wieder eine Finanzkrise an den Börsen. Jeder Experte der Ihnen sagt, dass es nicht so ist, ist nicht ehrlich mit ihnen. 27 Aktienmärkte rund um den Globus haben schon mehr als 10 % vom Jahreshoch verloren. Dies ist tatsächlich ein weltweites Phänomen. Besonders heftig ist der Verlust in China mit mehr als 30 %. Um solche heftigen Korrekturen zu entdecken, ist es aber nicht notwendig in die Ferne zu schweifen. Auch in Europa gibt es etliche Aktienmärkte die schon deutliche zweistellige Verluste im Jahresverlauf aufweisen. Polen bringt so auf ein Minus von 19 % und in Griechenland sind die Aktienkurse um immerhin 30 % eingebrochen. Auch der Blick in die USA ist alles andere als positiv. Seit dieser Woche notieren alle maßgeblichen Indices in den USA im Minus – ausgenommen ist nur der Index der Technologiebörse Nasdaq. Sollte es jetzt nicht noch eine völlig übertriebene Jahresendrallye geben wird auch dort das Börsenjahr mit einem Minus enden. Um zu wissen was uns bevorsteht, ist es immer wieder sinnvoll zurückzuschauen. Das habe ich getan und etwas Wichtiges festgestellt: Was wir aktuell erleben ist ähnlich wie 2008. Auch damals brach zunächst die chinesische Börse ein. Dies konnten wir schon im bisherigen Jahresverlauf beobachten. Die Ausweitung der Verluste auf so viele verschiedene Börse hat es seit der Finanzkrise 2008 nicht mehr gegeben. Weltweit sind Milliarden Vermögenswerte an der Börse in diesem Jahr vernichtet worden. Also wer jetzt sagt, es passiert nichts an den Börsen, der liegt komplett daneben. Die Lage hat sich direkt nach der Sitzung der europäischen Währungshüter sogar noch verschärft. Wenn Sie sich die aktuelle Ankündigung der EZB anschauen, heißt das nichts Gutes für den Aktienmarkt. Die breite Masse der Investoren hat nicht nur eine Verlängerung der Stützungskäufe durch die EZB erwartet. Die breite Masse der Investoren hat sogar auf eine Ausweitung der Käufe gesetzt. Doch genau diese Erwartungen wurden eben nicht erfüllt. Daraufhin ging es an den Börsen erst einmal weiter nach unten. Ich finde das wirklich unglaublich: Da meldet die EZB eine Verlängerung der bislang nahezu wirkungslosen Anleihenkäufe und die Börsianer sind damit nicht zufrieden und schicken die Kurse in den Keller. Das ist für mich auf jeden Fall ein Warnsignal und deutet weitere heftige Kursauschläge an – immerhin steht noch eine Zinsentscheidung der US-Notenbank in der kommenden Woche an. </citaat>

Slotstand indices 11 december 2015; week 50: AEX 429,10; BEL 20 3.538,54; CAC 4.549,56; DAX 30 10.340,06; FTSE 100 5.952,78; SMI 8502,06; RTS (Rusland) 777,17; DJIA 17.265,21; NY-Nasdaq 100 4.537,563; Nikkei 225 19240,62; Hang Seng 21464,29; All Ords 5078,60; SSEC 3434,582; €/$ 1,099; goud $1074,20; dat is €31.417,70 per kg, 3 maands Euribor -0,128% (1 weeks -0,239, 1 mnds -0,189%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,691%, 10 jaar VS 2,1734%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,119, elders €1,058.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.