UPDATE12042014/216 De tijd om vliegtuigen de lucht in te sturen om bankbiljetten uit te strooien, komt dichterbij

Nederland begint op industriegebied achter te raken op Duitsland. Daarvoor waarschuwt FME, de werkgeversorganisatie voor technologische industrie, kort voor de opening, afgelopen maandag, van de Hannover Messe, de belangrijkste industriebeurs ter wereld. Volgens FME-voorzitter Dezentjé Hamming verliest Nederland zijn positie als exportland, "als we niet snel vernieuwen en mee-ontwikkelen met de Duitsers". En dan verdwijnt de welvaart die Nederland nu kent snel, zei ze. Waar Duitsland tien jaar geleden begon met hervormen en een consistent beleid om te investeren, bleef dat in Nederland uit. Dat is volgens haar een grote blunder geweest.

Frankrijk is nog altijd de zwakste schakel in de eurozone. Dat werd twee weken nog eens duidelijk toen de PS van Hollande flinke klappen kreeg bij de Gemeenteraadsverkiezingen. Hollande reorganiseerde zijn kabinet. De opdracht aan de nieuwe regering is financieel/economisch en sociaal/maatschappelijk orde op zaken stellen. Parijs kreeg juni vorig jaar twee jaar extra de tijd van Brussel om het tekort onder de Europese norm van 3% te brengen. Dit jaar komt het begrotingstekort van Frankrijk, volgens schattingen van de Europese Commissie, uit op 4%. Frankrijk wil zijn begrotingstekort nu op een andere manier terugdringen tot onder de door Europa voorgeschreven emu-norm. Dat zegt de nieuwbakken Franse minister van Financiën Michel Sapin. Hij wil opnieuw met Brussel om tafel om te praten over de deadlines die voor het terugdringen van begrotingstekorten zijn gesteld. President François Hollande had eerder al laten weten dat Frankrijk mogelijk om soepeler regels zou gaan vragen. „De doelen daar zullen we ons aan houden, die zijn onderdeel van de grote lijn. Het is het pad, de timing zelf, waarover gesproken moet worden met het algemeen belang in het achterhoofd”, aldus Sapin. „Het is in het belang van Europa zelf om de juiste timing te vinden. Europa is beter af, als Frankrijk beter af is.” Volgens de minister loopt er een dunne lijn tussen begrotingsdiscipline en te veel bezuinigingen waardoor economisch herstel in de kiem gesmoord wordt. De realiteit is echter anders: het Franse begrotingstekort is in februari verdubbelt op maandbasis naar €25,7 mrd. De Franse centrale bank laat weten dat zij rekenen op een economische groei van 0,2% in het eerste kwartaal DNB-president Klaas Knot zegt over het Franse verzoek om uitstel: ,,Er zijn meer structurele hervormingen nodig, het is zorgelijk dat 'founding fathers' van de EU als Frankrijk en Italië op dat vlak achterlopen''. In een reactie zegt de Duitse centralebankpresident Jens Weidmann daarover dat de crisis in de eurozone nog lang niet volledig is opgelost. Daarom is het van groot belang dat de eurolanden hun eigen strengere regels nu strikt naleven. ,,Als Frankrijk zich nu al niet aan de regels houdt, waarom zouden andere landen het dan wel doen? Alleen strengere regels zijn niet genoeg, we moeten ze ook naleven.'' Europees commissaris Olli Rehn reageert met de uitspraak dat er geen redenen zijn om Frankrijk nog meer tijd te geven om het begrotingstekort terug te dringen. ,,Een nieuwe verlenging kan alleen maar worden gerechtvaardigd bij onverwachte economische gebeurtenissen, met grote nadelige gevolgen voor de overheidsfinanciën. Dat is hier niet het geval. In tegendeel, de eurozone heeft een economisch herstel doorgemaakt'', aldus Rehn. Beleidsmakers moeten hun lessen trekken uit de kredietcrisis en zich houden aan afspraken, benadrukte hij. De noodzaak van verdere hervormingen geldt echter ook voor de sterkere landen van de Muntunie. Weidmann wees daarbij onder meer op de achterblijvende productiviteit in de dienstensector. Hogere lonen in Duitsland helpen het economisch herstel in de eurozone, volgens de president van de Bundesbank, niet vooruit. Die versterken alleen de positie van concurrenten buiten de eurozone, terwijl het slecht zou uitpakken voor de Duitse arbeidsmarkt. Het eindsignaal van de eerste helft heeft geklonken, maar er is geen tijd voor een rustpauze'', zegt Weidmann over de eurocrisis. ,,Zoals in een marathon zal de tweede helft van het parcours zwaarder aanvoelen dan de eerste helft.'' Met de eerste stappen naar een bankenunie en de grotere bevoegdheden voor Brussel om landen aan te spreken op hun economische beleid is de afgelopen jaren vooruitgang geboekt bij de aanpak van de fouten in de eurozone, stelde Weidmann. ,,Maar nu moeten we die regels strikt naleven. Een volledige economische unie zie ik er voorlopig niet van komen, dus moeten we zorgen dat de individuele verantwoordelijkheid van landen echt werkt.''

Is het einde van de eurocrisis nu echt in zicht of worden wij misleid met valse voorspiegelingen over het goedkope geld en het feit dat de zwakke Zuid-Europese landen weer toegang hebben tot de kapitaalmarkten, met betaalbare rentes. Dat laatste is juist, maar is het gevolg van een buitensporig geldbeleid van een aantal grote centrale banken, die de markt hebben overstroomd met geld dat bijna niets kost. Daarbij komt dat de financiële markten handelen met zwakke eurolanden op basis van de uitspraak van Mario Draghi dat, mochten de problemen terugkeren, de ECB alles zal doen om de euro te redden, ook als dat moet 'monetair te gaan financieren' (de Duitsers hebben daar geen overwegende bezwaren meer tegen). Op dit moment zijn de geldpotten van marktpartijen, die bulken van het geld en niet weten hoe ze daarmee een redelijk rendement kunnen maken, beschikbaar gekomen voor de zwakke eurolanden. Daarbij komt dat de productie en de export in Griekenland, Portugal en Italië weer groeit. Dat is een positief signaal, met daarbij de aantekening dat de bevolking in die landen zwaar hebben moeten inleveren op inkomen, arbeidsloon, uitkeringen en pensioenen. Het resultaat is dat hun prijzen concurrerender zijn geworden op de markt en goedkoper kunnen worden geëxporteerd. Op de achtergrond speelt mee dat die lagere importprijzen bij ons een daling van de inflatie hebben ondersteund. Bij al deze geschetste ontwikkelingen is de werkeloosheid in de eurozone nog een groot probleem. 18,9 miljoen mensen zitten, in de 18 landen van de eurozone, zonder werk. Dat is 12% van de beroepsbevolking, met grote uitschieters in Griekenland 27,5%, Spanje 25,6%, Portugal 15,3%, Italië 13% en Ierland 12%. We moeten ons realiseren dat er, zeker in de Zuid-Europese landen, een verloren generatie dreigt te ontstaan als gevolg van extreme jeugdwerkeloosheid (15-25 jaar): het gemiddelde in de eurozone is 23,5%, in Griekenland 58,3% en in Spanje 53,6%. We moeten wel meenemen dat in de lente en zomermaanden dat, onder meer door toerisme en ander seizoenswerk, een wat positiever beeld oplevert. Er wordt in die periode ook zwart/grijs gewerkt dat buiten de statistische data valt. De eurocrisis is meer dan cijfers laten zien. De inflatie is bedreigend laag en toont al een deflatoire spiraal, hetgeen geen optimistische economische ontwikkeling ondersteunt. En dan zijn er nog de eurosceptici die, met de verkiezingen van 22 mei voor het EP in zicht, ook voor enige terughoudendheid pleiten. Op de laatste beursdag van deze week deden de beurzen, in het Verre Oosten, Europa en de VS, een stap terug en sloten in het rood, uitgezonderd goud dat heel licht hoger sloot (+0,02%).

De twee coalitiepartijen (met nog maar 30 virtuele zetels) gesecondeerd door de 3 gedoogpartijen uit de oppositie (met 37 virtuele zetels, die tezamen geen meerderheid hebben in het virtuele 2e Kamer) zijn deze week op uitnodiging van Dijssel begonnen met contouren van het begrotingsbeleid voor volgend jaar dat voor het einde van deze maand in Brussel moet zijn. Het beraad gaat uit van de aanname van het CPB dat het begrotingstekort in 2015 daalt naar 2,1%. De politiek gaat ervan uit dat het ergste van de crisis achter ons ligt en dat er geld beschikbaar komt voor herverdeling. Daarvan heeft de VVD al €500 mln binnengehaald voor een belastingvoordeel voor de inkomens tussen de €40.000 en €110.000 per jaar. Samsom heeft een claim gelegd op €250 mln voor de gemeentes om de problemen, die de decentralisatie van de langdurige zorg met zich gaat brengen, enigermate te verlichten. Ton Heerts van de FNV wil €1.000 mln voor de werkgelegenheid, voor een ambitieus plan. De gelatenheid van dit kabinet 'we kunnen er niets aan doen', daar moet een einde aan komen. Den Haag staat erbij en kijkt ernaar. Dit kan zo niet langer, de politiek zet hun eigen geloofwaardigheid op het spel. Er moet nu geïnvesteerd gaan worden in nieuwe banen in nieuwe takken van industrie, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid. Werkgelegenheid kan ook verbeterd worden door af te zien van de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd en door de lasten op arbeid te verlagen en vermogens meer te belasten. Daarnaast moeten de bestaande sectorplannen uit het Sociaal Akkoord versterkt en uitgebreid worden. Daarbij komt alsnog de mogelijkheid op tafel om jong naast oud in te zetten. Oudere werkenden zouden dan, deels of geheel gefinancierd, ruimte kunnen maken voor jongeren en tegelijkertijd hun vakmanschap overbrengen op de volgende generatie. Heerts: "Werkloosheid is voor iedereen een groot drama, maar als we niet oppassen staat er straks een hele generatie buiten spel." De FNV reageert hiermee op een reeks van schokkende berichten over gezonde, winstgevende bedrijven die duizenden mensen op straat zetten. KPN, TNT, Akzo Nobel, NXP en Philip Morris maken winst en de top van die bedrijven strijkt flinke bonussen op. Ook de werkgelegenheid in zorg en onderwijs, en de kwaliteit van werk staan onder druk. Omdat er steeds meer winst gemaakt moet worden, zitten vakmensen werkloos thuis terwijl steeds minder mensen het werk moeten doen. Heerts: "We hebben de cijfers van ons huishoudboekje nu op orde, begrijp ik van minister van Financiën Dijsselbloem. Dan wordt het nu tijd om te investeren in mensen en in werk." En dan zullen de bevriende oppositiepartijen ook nog worden bediend met hun wensen. Daarvoor gaat Dijssel nog eens met de stofkam door de budgetten van de ministeries om te zien of daar nog meevallers te vinden zijn. Wat mij enorm stoort is de hautaine houding van Halbe Zijlstra in dit proces. Met name zijn uitspraak dat de VVD de hulp van de 3 gedoogpartijen niet meer nodig heeft, nu de economie zich zo positief ontwikkelt. Nog geen 3 maanden geleden waren het nog de 'beste vrienden' om het woningakkoord door de 1e Kamer te krijgen. Dit is slecht, heel slecht, politiek leiderschap, wat geen respect afdwingt bij volk en vaderland. Overigens ik vind de benadering over de zich herstellende economie, op dit moment, nog veel te optimistisch. Er zijn vrijwel geen parameters die echt op een wat langere termijn 'groen' scoren. Er zijn zeker een groot aantal onzekerheden, waarmee onvoldoende rekening wordt gehouden. De ontwikkeling van de werkeloosheid, de staatsschuld die blijft oplopen, de ontwikkeling van de rente, deflatie (met een vraagteken), het lukken dan wel mislukken van de hele 'zorgoperatie', de waarschuwing van het IMF dat de internationale economie weliswaar de komende tijd herstelt van de diepe recessie, maar dat de kans op een terugval groot blijft. Voor de eurozone wordt dit en volgend jaar een groei van 1 à 1,5% voorzien door het IMF, waarbij alleen de de economie van Cyprus dit jaar nog krimpt. In de VS trekt de groei aan tot circa 3%, terwijl voor China in 2014 een stabilisering rond 7,5% wordt voorspeld. Het IMF liet deze week weten dat zij zeer bezorgd zijn over de lage inflatie in de eurozone. Een ander element dat een stabiele economische ontwikkeling in de weg staat is de uitstroom van kapitaal uit opkomende landen als gevolg van de steunafbouw van de Federal Reserve. Volgens Lagarde verloopt het herstel van de wereldeconomie nog altijd onevenredig en is het nog geen tijd om achterover te leunen, zeker nu geopolitieke spanningen nieuwe zorgen met zich brengen.

RTLZ: Het financiële systeem zoals we dat nu kennen heeft zijn langste tijd gehad en goud zal een comeback maken. Dat beschrijft Willem Middelkoop in zijn boek 'The Big Reset' . Voor 2020 zal het financiële systeem drastisch moeten worden hervormd. Het afboeken van schulden en het vervangen van de dollar als monetair anker lijken onvermijdelijk. Volgens Willem Middelkoop werken het IMF en de VS in stilte en met steun van China aan een plan om de dollar, euro en yuan te laten opgaan in een nieuwe ‘wereldreservemunt’ (SDR). In zijn boek The Big Reset schrijft Willem Middelkoop over deze ontwikkelingen en de grote kans op de terugkeer van goud in het financiële systeem.

Het kabinet is niet van plan 60.000 kilo Nederlands goud – ter waarde van zo'n €2 mrd – dat ligt opgesloten in een kluis in Zwitserland, te claimen. Dat besluit zou al in 2000 zijn genomen, maar het kabinet Kok II 'vergat' toentertijd de Tweede Kamer erover in te lichten, zegt minister Dijsselbloem van Financiën. In dit kabinet was Gerrit Zalm minister van Financiën. Het goud is tijdens de Tweede Wereldoorlog van de Nederlandsche Bank gestolen door de nazi's en verkocht aan Zwitserland om de Duitse oorlogsmachinerie te financieren. Zwitserland beroept zich op een verdrag van vlak na de oorlog, waarin staat dat het land 250 miljoen Zwitserse franc betaalt voor het herstel van Europa, met de voorwaarde dat er geen claims worden gedaan op oorlogsgoud.

DNB trekt aan de bel over de onder water staande huizen. Het grote aantal hypotheken waarbij de marktwaarde van het huis lager is dan de hypotheekschuld vormt een sluimerend risico voor de banken. De daling van de huizenprijzen, sinds 2008 met ruim 21%, heeft ertoe geleid dat 40% van de hypotheken "onderwaterhypotheken" zijn van voornamelijk jongere huiseigenaren, in de groep dertigers en veertigers. Verkoop van het huis levert in die gevallen een restschuld op. De hypothekenportefeuilles van banken lijken, volgens DNB, op een januskop, naar de Romeinse god met de twee gezichten. Enerzijds zijn er weinig achterstanden met betalen, anderzijds zijn banken door de omvang van de schuld kwetsbaar. Over de woekerpolisaffaire zegt DNB dat het wordt hoog tijd dat verzekeraars met een definitieve oplossing komen voor de al jaren slepende woekerpolisaffaire. Doordat die oplossing er nog niet is, komt de consolidatie in de branche nog niet van de grond. Het is een schande om te zien hoe de verzekeringsbranche sinds 2006 al om de hete brei heenloopt. Verder moeten we er rekening mee houden dat de uitvoering van de bezuinigingsplannen van dit en het vorige kabinet nog zwaar zullen leunen op de zwakkere kant van de samenleving. We moeten daar niet te licht over denken. Dat beeld wordt ook gegeven door de president van de Bundesbank (zie hierboven) die de crisis voorstelt als een marathon, waarvan de eerste 21 km zijn afgelegd, maar waarvan de laatste 21 kilometers nog een zware aanslag zullen plegen op het weerstandsvermogen van de samenleving. S&P zegt: de Nederlandse banken houden ook dit jaar nog last van de naweeën van de recessie waar in het tweede kwartaal van 2013 een einde aan kwam. In de tweede helft van 2014 zouden het langzame economische herstel en de stabilisatie op de huizenmarkt echter de druk kunnen verlichten. Om nog maar iets te noemen: hoe ziet het nieuwe Europese Parlement er na de verkiezingen van eind mei uit en welke koers gaat Europa dan voeren? Ik zeg het nog maar eens tegen de politiek: hervormingen zijn prima, ook als ze geld kosten, maar met de bezuinigingen moeten we stoppen. Die leveren geen rendement voor de samenleving op. Het IMF signaleert ook een heikele ontwikkeling in het bankwezen in de eurozone. De banken in de 18 eurolanden zouden tezamen voor ruim €800 mrd aan slechte leningen in de boeken hebben staan. Daarmee is de hoeveelheid aan 'slechte' leningen in de laatste 5 jaar verdubbeld. Het enorme bedrag vormt een rem op de ontwikkeling van de Europese economie. Het wordt hoog tijd dat de grote schoonmaak bij de banken gaat worden aangepakt. Moet hier de alarmbel over worden geluid? Ik zeg: 'ja'. Het IMF heeft positief nieuws over de toekomst van de overheidsfinanciën. Het emu-saldo daalt dit jaar -3% en volgend jaar naar -2%. In 2019 zouden we nog maar een begrotingstekort hebben van 0,6%. De emu-schuld zou in 2015 al gaan dalen. Het zijn prognoses, die gebaseerd zijn op aannames. Een daarvan is een technische ingreep van de EU bij de berekening van het bbp. Hoe groter het bbp, hoe lager het begrotingstekort. Zo los je problemen op.

Minister Blok kwam deze week met nieuwe voorstellen om de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. De aanname van de aanpak, die het kabinet voorstaat, sluit niet aan bij de werkelijkheid. Een starter (tot 30 jaar) mag 5 jaar huren en 'moet' daarna maar overstappen naar een koophuis. Ik zet een aantal zaken op een rijtje: de flexcontracten, de jeugdwerkeloosheid, de onzekerheid met betrekking tot de opbouw van pensioenrechten, de eisen waaraan moet worden voldaan om in aanmerking te kunnen komen voor een NHG hypotheek, de ontslagen die nog steeds aangekondigd blijven worden in het bedrijfsleven (Philip Morris, Bergen op Zoom), de onzekerheid dat op termijn de hypotheek renteaftrek verder wordt afgebouwd, allemaal onderwerpen met een onzekere uitstraling over de toekomst. Daar komt bij de ellende die is ontstaan na de terugval van de waarde van koophuizen na 2008, niet alleen omdat huizen onder water kwamen te staan, maar ook woningen die geveild moesten worden omdat de lasten niet langer opgebracht konden worden. Heel veel onzekerheid dus over de plicht om door te stromen. Dat studenten een huurcontract krijgen aangeboden voor de periode waarin ze studeren, is prima. Dat nu zou worden gestart met de ombouw van leegstaande kantoorpanden in studentenkamers, voor een heel redelijke huurprijs, in alle studentensteden, teneinde daarmee de studenten huisvesting te regelen, zou een uitstekend idee zijn, maar daar zie ik niets over aangekondigd. Wel dat grote gezinnen een huurwoning kunnen krijgen onder het voorbehoud dat ze de woning weer zullen verlaten zodra (een deel van) de kinderen de deur uit zijn. En waar moeten die mensen dan naartoe? Ja zegt Blok, er moeten partijen gevonden worden die woningen gaan bouwen voor mensen met een middeninkomen. Die partijen zijn er, de woningcorporaties, maar die moeten een verhuurdersheffing gaan betalen aan de staat van €50 mln vorig jaar naar €1,7 mrd in 2017. En als ze dat geld niet hebben moeten ze de huren van de sociale woningen maar gaan verhogen of huurpanden gaan verkopen. En waar moeten de huurders dan die hogere huurlasten van betalen? Had de senator Adri Duivesteijn maar tegen het woonakkoord gestemd. De uitvoering van dit akkoord leidt naar een verdere afbraak van de samenleving. Dit kabinet is een ramp voor dit land. Bezuinigingen stoppen, hervormingen en investeringen stimuleren.

Een van de steunpilaren van de huidige samenleving is de pensioenuitkering op de pensioengerechtigde leeftijd, was 65 nu oplopend naar mogelijk wel 70 jaar. De inrichting vindt plaats middels 415 pensioenfondsen, waarbij werknemers en werkgevers gedurende max. 40 jaar maandelijks een premie betalen voor de opbouw van 70% van het gemiddeld verdiende loon. Ik heb nog een uitkering op basis van het laatstverdiende salaris, maar die regeling is aangepast aan de realiteit van de dag en dat is dat in de periode 2000-2002 de aandelenkoersen van het belegd pensioenvermogen daalden wat bij vrijwel alle pensioenfondsen heeft gezorgd voor een duidelijke verslechtering van de vermogenspositie. Hoewel de aandelenmarkten globaal inmiddels op hun niveau zijn teruggekomen zijn de solvabiliteitseisen in Nederland aanzienlijk verhoogd. De meeste Nederlandse pensioenfondsen zijn met ingang van 2005 overgegaan tot een premieverhoging. Tevens zijn pensioenfondsen op grote schaal overgegaan van een eindloonregeling op een middelloonregeling, en is de onvoorwaardelijke indexatie (zowel van opgebouwde pensioenrechten als ingegane pensioenen) vervangen door een voorwaardelijke, en in de praktijk vaak slechts gedeeltelijke dan wel geen indexatie. De solvabiliteitspositie van een pensioenfonds wordt (beknopt) uitgedrukt in de dekkingsgraad: de verhouding tussen de waarde van de beleggingen en de waarde van de verplichtingen. Deze bedroeg in het 2e kwartaal 2007 nog 150% maar daalde in 2011 naar 90% en bedraagt momenteel 109%. Het basisprincipe van het huidige pensioenstelsel is dat je 'spaart' voor een 'gegarandeerde' maandelijkse pensioenuitkering. Ik vrees dat daaraan een einde gaat komen, althans dat wil het kabinet. Werkgevers en vakbonden willen dat het kabinet een nieuwe pensioenvorm mogelijk gaat maken waarbij pensioenfondsen meer beleggingsrisico's gaan lopen. De pensioenfondsen waren daarbij bereid eventuele juridische claims op zich te nemen. Wat hier staat is pure nonsens: als pensioenfondsen grotere beleggingsrisico's nemen en daarmede verliezen oplopen, waarvoor het risico wordt afgewenteld op de deelnemers dan kan dat pensioenfonds geen partij zijn als garant. Over het 'nieuwe' pensioen heeft voorzitter Bernard Wientjes van werkgeversorganisatie VNO-NCW een brief geschreven aan het kabinet die NRC Handelsblad op zijn website heeft gepubliceerd. Wientjes heeft de brief ondertekend en heeft daar 'mede namens Ton Heerts' bij gezet. Onlangs presenteerde staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken nieuwe financiële regels voor pensioenfondsen. Die zijn zo streng geworden dat veel pensioenfondsen mogelijk de komende jaren niet meer kunnen indexeren, het aanpassen van het pensioen aan de prijsstijging [dat doen de meeste pensioenfondsen de laatste 5 jaar al niet meer]. Klijnsma gaat de mogelijkheden onderzoeken van een pensioensysteem dat niet uitgaat van een gegarandeerde pensioenuitkering, maar waarbij de premie inleg vastligt. Deelnemers lopen dan wel meer risico. Vallen de beleggingen tegen dan is hun pensioen lager, vallen ze mee dan is het pensioen hoger. [de pensioenpremie, die betaald moet worden ligt vast maar de uitkering is variabel. Het risico ligt dus volledig bij de deelnemer: van de overheid moet/mag risicovol worden belegd en als dat fout afloopt is de deelnemer de dupe]. Uit de brief van Wientjes blijkt dat hij actief aanstuurde op deze variant. Volgens deze brief dus mede namens de FNV. Volgens Wientjes gaat een aangescherpt pensioenkader ‘een probleem vormen’. Hij denkt dat het traditionele pensioen niet meer toekomstbestendig is. In de brief staat dat hij hierover heeft overlegd met de pensioenfondsen ABP, PFZW, Shell, Unilever, PWRI en KPN. [Lees hier: grote bedrijven zijn druk bezig hun pensioenfondsen zodanig te herschikken dat zij geen extra bijdrage meer geven als het rendement van de beleggingen onvoldoende is om het streefbedrag van het opgebouwde pensioen te waarborgen]. Pensioendeelnemers die worden overgeheveld van een gegarandeerd pensioen naar een riskanter pensioen zouden met een juridische claim kunnen komen. De overheid wil daarvoor niet garant staan. In de brief schrijft Wientjes dat die juridische risico’s (invaarrisico) ‘als zó beperkt wordt ingeschat dat dit risico beheersbaar lijkt’. De pensioenfondsen zijn bereid dat risico zelf te lopen. [ Dat impliceert dat pensioenfondsen voor die risico’s reserves/extra buffers moeten gaan opbouwen]. De steun van Heerts is saillant. Op de uiteindelijke plannen van Klijnsma reageerde de FNV namelijk zeer terughoudend. Volgens NRC Handelsblad stond Heerts' naam weliswaar onder de brief, maar stemde de FNV uiteindelijk niet met de brief in. [Als Heerts met de Wientjes-variant zou hebben ingestemd, zou hij meegetekend hebben, dat is niet gebeurd. De belangen van de deelnemers (=werknemers) en gepensioneerden worden met deze variant slecht door het FNV behartigd. Laat daarover geen onduidelijkheid bestaan.

De zorgverzekeraars hebben het kabinet laten weten dat de ingangsdatum van de zorgwet, die nog altijd niet is ingediend bij de 2e Kamer, van 1 januari 2015 moet worden verplaatst naar een datum waarin alle partijen gereed zijn voor de overgang naar de gemeenten.

De groei van de eurozone komt in het eerste kwartaal van 2014 waarschijnlijk uit op 0,4% op kwartaalbasis. In het tweede en derde kwartaal vlakt de groei iets af tot 0,3%. Op jaarbasis komt de groei over de eerste drie maanden uit op 1,1%. Dat is ook het percentage waarmee de economie van de eurozone in het tweede kwartaal in vergelijking met vorig jaar zou kunnen groeien. In het derde kwartaal zou er sprake zijn van een groei van 1,3%, aldus de voorspelling. De Nederlandse inflatie is verder gedaald van 1,1% in februari naar 0,8% in maart, op basis van de normen die het CBS hanteert. “De inflatie is vooral gedaald door de prijsontwikkeling van tabak”. “De prijs lag in maart weliswaar 2,6% hoger dan een jaar eerder, maar in februari was de prijsstijging op jaarbasis door de accijnsverhoging van vorig jaar nog 8,6%.” Ook kleding en identiteitsbewijzen hadden een drukkend effect op de inflatie. Kleding was goedkoper dan een jaar eerder. Identiteitsbewijzen stegen in prijs maar zijn twee keer zo lang geldig. Opvallend is verder dat de Nederlandse inflatie volgens de Europese rekenmethode in februari slechts 0,1% bedroeg, terwijl het gemiddelde in de eurozone 0,5% bedroeg. “De Nederlandse inflatie komt daarmee op het laagste niveau sinds september 2009″, aldus het CBS. Binnen de eurozone wordt door economen wel met bezorgdheid naar de lage inflatie gekeken. Lage inflatie kan een teken zijn van zwakke economische groei, waardoor bedrijven niet in staat zijn om prijzen te verhogen. Wat hier opvalt is dat volgens de rekenmethode van Eurostat de inflatie in Nederland onder het gemiddelde ligt van de eurozone en tegen deflatie aan. De dreiging van een deflatoire spiraal heeft ook een positieve kant: de koopkracht neemt toe en het netto rendement van spaargeld wordt minder negatief. De burger krijgt meer waar voor zijn geld, het kan worden gezien als een vorm van compensatie voor de extreem lage rente die banken op spaargeld vergoeden. De beleidsmakers zien het als een bedreiging voor de economische groei, terecht, want dalende prijzen veroorzaken lagere omzetten voor het binnenlandse bedrijfsleven, met dalende bedrijfsresultaten en minder investeringen.

Was het dit allemaal wel waard? Barack Obama heeft bij zijn recente bezoek aan Brussel niet op een euro meer of minder gekeken. De Amerikaanse president sliep welgeteld één nacht in het chique viersterrenhotel . De rekening: €1,1 mln. Dat blijkt uit een verslag van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Obama bracht eind vorig maand voor het eerst een bezoek aan de instellingen van de Europese Unie in de Belgische hoofdstad. Voor het torenhoge bedrag kreeg de president onder meer een suite van in totaal 120 vierkante meter met een privételescoop en panoramisch uitzicht over Brussel. Inbegrepen zijn ook de kamers voor zijn tientallen beveiligers, stafmedewerkers en adviseurs. Een paar weken voor het bezoek verbleef een gevolg van de president ook al in het hotel om alles voor te bereiden en de omgeving uit te kammen. Voor de stad Brussel was de komst van de president ook niet gratis. De extra kosten liepen naar verluidt op tot €10 mln. Obama arriveerde in België met een 900-koppige entourage, 45 voertuigen en 3 vrachtvliegtuigen.

Dat er politieke onrust in het Oosten van Oekraïne zou uitbreken is geen verrassing. Een grote groep inwoners daar zijn van oorsprong Russen en sterk op de Russische cultuur georiënteerd. Ook de afvallige Moldavische regio Transnistrië wil erkend worden als een onafhankelijke staat om later onderdeel te worden van Rusland. Ook zij willen geen pro-Westers beleid, zoals dat in Kiev wordt gevoerd. Centraal staat hier de vraag in hoeverre het Westen het zelfbeschikkingsrecht van Oost-Europese volkeren kan ontnemen. Europa voelt dit als een bedreiging. Rusland vraagt geen geweld te gebruiken tegen de 'legitieme eisen' van de pro-Russische betogers, zoals de Russische taal en cultuur. De Amerikanen spreken van 'separatisten, provocateurs en saboteurs'. De Oekraïense president Oleksander Toertsjinov zegt dat Rusland bezig is het land te destabiliseren, het leiderschap in Kiev omver te werpen en het land uiteen te scheuren. De NATO toont zich zeer bezorgd. Wordt het Krim-scenario opnieuw toegepast? De realiteit is dat Oekraïne volledig afhankelijk is van sponsors, die dit land financieel/economisch op de been houden. Wat is zo een ontwikkeling: 'wijsheid'?

Kort Nieuws

Het conflict tussen de franchisenemers van Bakker Bart en de directie heeft nog steeds geen oplossing gekregen. Bijgevolg staat bij een flink aantal franchisenemers het water stilaan tot aan de lippen. De directie en de franchisenemers van Bakker Bart zijn al jaren aan het onderhandelen over de huurprijzen, die de franchisenemers moeten betalen. Die zijn ooit vastgesteld op basis van de omzet uit de topjaren 2008 en 2009, maar omdat de omzet sinds die tijd enkel is gedaald, is de huur een bijna ondraagbare last geworden, zeggen de franchisenemers. Daarnaast moeten de filialen ook inkopen bij het hoofdkantoor, waar de prijzen hoger liggen dan op de vrije markt. "Ze zijn op het hoofdkantoor in Beuningen ondernemers murw aan het maken. Ze hopen gewoon dat de ondernemer het bijltje er bij neergooit. Van de winkel in Tilburg hebben we vorige week afscheid van genomen. Die man heeft er €40.000 schuld aan overgehouden", schrijft De Telegraaf. Volgens de ondernemers zou momenteel tot één derde van de filialen technisch failliet zijn. "Ik heb echt een roze hart, maar in Duitsland kan ik producten voor de helft van de prijs kopen die het hoofdkantoor mij in rekening brengt. En de kwaliteit daarvan is volledig in orde. Mijn vleeswaren haal ik tegenwoordig bij de Hema, dat is een stuk goedkoper dan via het hoofdkantoor. Maar het hoofdkantoor luistert gewoon niet", zegt een ondernemer over de hoge inkoopprijzen. Bij Bakker Bart zeggen ze zich niet bewust te zijn van de situatie die de franchisenemers schetsen: "Ik herken de genoemde zaken niet. Wij zijn juist begonnen om met alle ondernemers verder te gaan. We zijn begonnen om met alle ondernemers in constructief overleg te gaan. ik ben juist blij waar we staan", zegt directeur Bert Bargboer van het moederbedrijf Bart's Retail. Het is niet de eerste keer dat franchisenemers de media opzoeken om draagvlak te krijgen voor hun klachten.

De huizenprijzen zijn voor het eerst in drie jaar gestegen. In het eerste kwartaal van dit jaar stegen de prijzen gemiddeld met 1,2%,melden de makelaars verenigd in de NVM. Vorig kwartaal was er nog een prijsdaling van 0,8%. Een teken van herstel is ook dat de verkoop van woningen steeg, met ruim 40% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. De verkoop was toen op een dieptepunt, net na de invoering van strengere hypotheekregels. De NVM rekent op verder herstel. Vergeleken met het eind van 2013 daalde de verkoop; de NVM zegt dat in het begin van het jaar de verkoop altijd inzakt. De NVM is een commerciële instelling die er belang bij heeft een zo gunstig mogelijke voorstelling te geven over de huizenmarkt. Ik wacht op wat het Kadaster te melden heeft, voordat ik hierop een reactie geef.

Het kabinet is volgend jaar honderden miljoenen euro's extra kwijt aan de afdracht aan de Europese Unie en aan Ontwikkelingssamenwerking. Dat komt door een nieuwe Europese rekenmethode. Door de nieuwe methode wordt de omvang van de Nederlandse economie groter. De uitgaven voor EU en Ontwikkelingssamenwerking zijn een percentage van het bruto binnenlands product en zullen dus flink stijgen. Het probleem werd gesignaleerd bij het begrotingsoverleg tussen kabinet en de drie 'constructieve' oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP. Het verklaart ook waarom het IMF zo optimistisch is over de ontwikkeling van het begrotingstekort. Als het bbp 'boekhoudkundig' wordt vergroot, dalen de data voor het emu-saldo en de emu-schuld. Maar er dreigen meer tegenvallers voor het kabinet en met name voor Dijssel, Samsom en Schippers. Het gaat over de aanleunwoningen. De omschrijving daarvoor is: woning die als onderdeel van een complex gelegenheid biedt tot het gebruik maken van gemeenschappelijke voorzieningen, zoals aanleunwoningen bij een bejaardenhuis. Dat betekent dat ouderen en gehandicapten die een aanleunwoning huren dan wel hebben gekocht en nu in de steek worden gelaten door de sluiting van verzorgings- dan wel verpleeghuizen daartegen bezwaar kunnen aantekenen omdat een partij eenzijdig contractbreuk pleegt. Bewoners van aanleunwoningen kunnen hun recht op het gebruik van 'gemeenschappelijke voorzieningen' claimen. Er is nog een ander aspect waarover ik tot dusverre niemand aan de bel heb horen trekken. Trouw wijst daar deze week op: de sociaal/maatschappelijke gevolgen van de sluiting van de verzorgings- en verpleeghuizen in de steden en de dorpen voor ouderen, die, op verzoek van de regering, langer thuis blijven wonen. Die ouderen, in de wijk rondom een tehuis, gaan daar wel regelmatig een warme maaltijd eten, kunnen er boodschapjes doen en kunnen daar naar de kapper. Maar er zijn meer dienstverlenende functies, hier wel daar niet, voor de oudere buurtbewoners: een huisarts, een alarmeringssysteem, het verenigingsleven, zwemmen en fitness, de pedicure en dagbesteding. Het sluiten van tehuizen werkt vereenzaming van ouderen in de hand. Waarschijnlijk heeft niemand in den Haag daar over nagedacht. Deze bewoners kunnen niet met een streep door de rekening van de staatssecretaris terzijde worden gesteld. Al helemaal niet uit sociaal oogpunt bezien.

De Chinese export is in maart, heel onverwachts, gedaald. De uitvoer daalde op jaarbasis met 6,6%, de invoer daalde met 11,3%. De verwachtingen en de gemelde data lopen ver uiteen. 'Kenners' spreken van manipulatie van de data in maart 2013. Het handelsoverschot bedraagt $7,7 mrd. Partijen op de financiële markten gaan uit van een stijgende import en export.

Rusland wil af van het huidige belastingverdrag met ons land. Daarover wordt onderhandeld. Obama heeft een lager IQ dan Poetin en dat kan een gevaar opleveren voor de wereldvrede.

Ik heb al meerdere keren aandacht gevraagd voor de achterblijvende koopkracht van gepensioneerden. Als ik bij mijzelf blijf: ik heb al 15% ingeleverd, als gevolg van het achterwege blijven van een inflatiecorrectie van de pensioenuitkering in de afgelopen 5 jaar. Eindelijk is het ook doorgedrongen tot het kabinet. Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken schrijft aan de Tweede Kamer dat de koopkracht van gepensioneerden dit jaar achterblijft bij die van werkenden, maar ook bij die van uitkeringsgerechtigden. Dat komt vooral doordat veel pensioenfondsen de pensioenen niet hebben verhoogd. Ook volgend jaar blijft de koopkracht van gepensioneerden achter. Voor gepensioneerden blijft dit jaar de koopkracht gelijk, terwijl werkenden er 2% bij krijgen. Zij profiteren onder meer van de hogere arbeidskorting en van de daling van de pensioenpremies. Uitkeringsgerechtigden hebben dit jaar 0,75% meer te besteden. Asscher baseert zich op al gepubliceerde cijfers van het CPB. En nu we het toch over overheidsbeleid hebben: het kabinet heeft besloten dat een verdere stijging van de huurwoningen in de sociale sector wordt bevroren op max. €699 per maand. Dat is wel bijna fl 1540,00 voor een arbeidersgezin. Ja, ik weet het dat we 12 jaar geleden afscheid hebben genomen van de gulden als onze nationale valuta. De enige vraag die ik stel is of zo'n bedrag wel betaalbaar is voor een inkomen van een modaal verdienend gezin?

Aan de westkust van de VS zijn deze week een groot aantal kleinere aardbevingen genoteerd. Dat kan de voorbode zijn van een grote aardbeving met een magnitude van >6,7 op de schaal van Richter. In 1906 werd San Francisco getroffen door een zware aardbeving van de San Andreasbreuklijn, waarbij 3000 doden vielen. Bij een nieuwe zware aardschok, die verwacht wordt tussen nu en dertig jaar, kan het aantal doden oplopen naar 15.000 en een schade van $200 mrd.

De totale betaalachterstand op uitstaande kredieten van al onze zuiderburen is in maart opgelopen tot een recordhoogte van €3.002.945.000. Dat is 6,2% meer dan in maart vorig jaar en 0,4% meer dan in februari. Sinds het begin van de economische crisis begin 2008 is het aantal probleemkredieten in België toegenomen met 23% De stijging komt vooral doordat steeds meer mensen met een creditcard uitgaven doen en daarmee rood gaan staan op hun bankrekening. De kredietcentrale telde in maart 344.440 kredietnemers met minstens één niet-geregulariseerd achterstallig contract. Zij hadden terugbetalingsachterstand op in totaal 510.121 contracten. In maart hadden bijna 6,25 miljoen Belgen minstens één krediet lopen, goed voor in totaal ongeveer 11,48 miljoen consumentenkredieten en hypothecaire kredieten. Dat betekent dat er op 4,4% van de kredieten een betalingsachterstand is. Economisch expert Pascal Paepen raadt Belgische consumenten daarom aan om niets op krediet te kopen, behalve een woning. “Als u iets wil, kunt u daar het best voor sparen. Zelfs een aanbod waarbij de consument uitstel van betaling krijgt met 0% interest, is meestal geen goed idee.

MKB-bedrijven die afgelopen jaren door hun bank een woekerkrediet kregen geadviseerd, gaan de banken gezamenlijk voor de rechter slepen. Tienduizenden ondernemers hebben een krediet met een zogeheten ’renteswap’, een derivaat dus, die als een molensteen om hun nek hangt. Hun totale schade wordt momenteel geschat op zo’n €4 mrd. Veel agrariërs en binnenvaartschippers kregen afgelopen jaren het advies van hun bank om naast hun bedrijfskrediet een renteswap aan te schaffen. Dat betreft een complex financieel product waarmee zij hun lening volgens de bank konden beschermen tegen een onverhoopt stijgende rente. Maar toen de rente niet steeg maar juist daalde, bleken deze producten plotseling zeer risicovol. In plaats van compensatie voor de rentestijging staan de ondernemers nu opeens voor tonnen extra in het krijt. Over deze risico’s hebben de banken nooit iets gemeld. Twee weken geleden besliste de rechtbank in Den Bosch daarom dat een melkveehouder de schade van een kwart miljoen euro voor zijn renteswap maar gedeeltelijk hoeft te betalen aan de Rabobank. De bank had volgens de rechter onvoldoende gewezen op de risico’s van het product. „Gedupeerde ondernemers durven desondanks niet tegen hun bank op te treden, omdat ze financieel totaal afhankelijk zijn”, weet Dick Bos van de Stichting Renteswap die vanaf vandaag mkb’ers met zulke leningen bijstaat. Deelnemers kunnen er hun krediet laten beoordelen door het advocatenkantoor Blenheim, dat de haalbaarheid van een rechtszaak tegen hun bank bekijkt. Daarnaast bereidt de stichting een gezamenlijke claim voor. Advocaat Jasper Hagers van Blenheim ziet een grote toestroom van ondernemers die door swaps compleet vastzitten. „Wij onderzoeken mogelijkheden om een collectieve actie tegen Rabobank te beginnen, omdat wij zien dat deze bank op stelselmatige wijze swaps heeft verkocht aan ondeskundige en onervaren ondernemers. De wijze van aanpak van de bank is telkens hetzelfde: risico’s en nadelen kwamen nauwelijks aan bod.” Ik waarschuw al vele jaren voor dit financiële product. Ik zou in dit dossier niet graag in de schoenen van het bankwezen staan. Dit gaat het Nederlandse bankwezen miljarden aan schade-uitkeringen kosten als hard gemaakt kan worden door de gedupeerden dat de risico's niet dan wel onvoldoende zijn voorgesteld door de bank.

De Europese Commissie heeft in haar nadagen, volgende maand vertrekken de 28 commissarissen, nog een opmerkelijke uitspraak gedaan: ons land hoeft in 2015 en 2016 geen extra bezuinigingen meer door te voeren. Dat betekent niet dat de ellende die de aangekondigde bezuinigingen nog gaan veroorzaken voor de bevolking achterwege blijven ook als ze pas in 2015 en 2016 worden doorgevoerd. Over je graf regeren heet dat.

Ik heb me in het verleden wel eens kritisch uitgelaten over de wijze waarop Paul Witteman de TV-talkshow P&W presenteert. Ik ga daar nu een nuance bij aanbrengen. De journalist Paul Witteman doet het goed in Buitenhof. Ga zo door Paul!!

De peiling van de Hond van 13 april laat kleine verschuivingen zien. D66 wordt de grootste partij met 25 zetels, gevolgd door de PVV van Wilders met 24 en de VVD, het CDA en de SP met elk 21 zetels. De PvdA blijft staan op de schamele 11 zetels.

Slotstand indices 11 april 2014/week 16: AEX 395,64; BEL 20 3.059,55; CAC 40 4.365,86; DAX 30 9.315,29; FTSE 100 6.561,70; SMI 8298,82; RTS (Rusland) 1204,07; DJIA 16026,75; Nasdaq 100 3446,845; Nikkei 13960,05; Hang Sen 23010,91; All Ords 5.423,50; €/$ 1,3885; goud $1318,40 dat is €30.531,75 per kg, 3 maands Euribor 0,327%, 10 jarig 1,853. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.