UPDATE11112017/403 De geheime wereld van de belastingparadijzen

De eerste lekken over de handel en wandel van de geheime wereld van de belastingparadijzen kwamen bijna vijf jaar geleden bovendrijven. Het waren de OffshoreLeaks: 130.000 documenten van twee trustkantoren in Azië. Daarna volgden de LuxLeaks bestaande uit 900 geheime belastingafspraken van multinationals met de Luxemburgse fiscus. In 2015 kwamen de bankgegevens van HSBC (The Hongkong and Shanghai Banking Corporation) in Zwitserland op straat te liggen. Het Zwitserse bankgeheim was geschonden. Vorig jaar was het hoogtepunt het onderzoek van de Panama Papers, de administratie van het Panamese juridische adviesbureau Mossack Fonseca, en de informatie uit de registers van de Bahamas een half jaar later (BahamasLeaks). Mossack Fonseca nam het niet al te nauw met de regels en bleek bedrijven in belastingparadijzen op te zetten voor tal van dubieuze figuren, onder wie mensen rondom de Russische president Poetin, tientallen internationale leiders (onder meer uit het doorgaans niet-transparante China) en staatshoofden. Ook allerlei bedrijven en particulieren behoorden tot de klandizie. Voor Nederland bleken bijvoorbeeld veel kleinere ondernemers via Mossack Fonseca belastingvoordelen te zoeken. Nu wordt er een nog zwaardere slag toegebracht aan belastingontduikers en -ontwijkers in de Paradise Papers, die omvatten in totaal 13,4 miljoen documenten die weer zijn gelekt naar de Süddeutsche Zeitung. Die documenten zijn via het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) gedeeld met 382 journalisten, waaronder die van Trouw en het FD, in 67 landen. 6,8 miljoen documenten zijn afkomstig uit de interne administratie van het in onder meer Bermuda gevestigde juridisch advieskantoor Appleby, inclusief het in 2016 van dat bedrijf afgesplitste trustkantoor Estera. Het gaat om e-mails, klantenbestanden en overeenkomsten. Appleby behoort in de offshore-wereld tot de betrouwbaar geachte partijen. Het heeft vele multinationals als klant, reden waarom veel verhalen in de Paradise Papers gaan over belastingontwijking. Niet illegaal, maar de laatste jaren wel onderwerp van discussies in media, parlementen en internationale gremia als de EU en de G20. Mossack Fonseca en Appleby/Estera zijn beide actief met het opzetten en het beheren van offshore-vennootschappen. Personen en ondernemingen die belasting willen ontwijken maken gebruik van zulke bedrijven in landen die geen belastingen heffen op inkomen en vermogen, belastingparadijzen dus. Een ander voordeel dat deze landen bieden is geheimhouding. Bijna zeshonderdduizend documenten zijn afkomstig van Asiaciti Trust in Singapore. De overige zes miljoen documenten zijn overzichten en uittreksels van negentien bedrijfsregisters in offshore jurisdicties, zoals de Kaaimaneilanden, Bermuda, Aruba, Barbados, Cookeilanden, Libanon, Trinidad & Tobago en Malta. De documenten van het dossier Paradise Papers, met een totale omvang van 1,4 terabyte (TB), hebben betrekking op de periode 1950-2016. In de bedrijfsregisters van deze landen is vrijwel geen informatie te vinden over eigenaren en bestuurders. Daarnaast worden er diensten aangeboden die het eigendom verder kunnen verhullen. Handig voor rijken die hun privacy willen beschermen, maar ook geschikt voor mensen die hun vermogen willen afschermen van de fiscus, belastingontduiking dus. Geld afkomstig uit fraude, witwassen en corruptie is zo moeilijk te traceren, ook voor (fiscale) opsporingsdiensten. Het juridisch advieskantoor Appleby is in 1897 opgericht op Bermuda. Momenteel is het bedrijf actief in tien landen, waaronder de Kaaimaneilanden, Britse Maagdeneilanden en Hongkong. Begin 2016 zijn de trustactiviteiten via een managementbuy-out afgesplitst onder de naam Estera. Uit de data blijkt dat de meeste klanten van Appleby/Estera gevestigd zijn in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. De meest politiek explosieve documenten zijn die over de huidige Amerikaanse minister van Economische Zaken Wilbur Ross. Hij blijkt een belang te hebben in vier brievenbusmaatschappijen op de Kaaimaneilanden, die gezamenlijk een belang houden van 31,5% in het Amerikaanse bedrijf Navigator, dat zich toelegt op het wereldwijde transport van met name vloeibaar gas. Het Russische gas- en petrochemisch bedrijf Sibur is één van de klanten. Met als één van de aandeelhouders: Poetin’s schoonzoon Kirill Shamalov. Die blijkt via scheepstransporteur Navigator zaken te doen met het Russische bedrijf Sibur, waarvan de schoonzoon van president Poetin, Kirill Shamalov, mede-eigenaar is. Een andere eigenaar van Sibur, miljardair Gennady Timchenko, staat op de lijst van personen tegen wie vanuit de VS directe sancties gelden. De onthullingen zijn van groot politiek belang, omdat Ross als minister de hoofdverantwoordelijke is voor uitvoering van de sancties tegen Rusland. Verder is er al langer veel te doen over banden tussen de regering-Trump en de machthebbers in Rusland. De Britse koningin zou zo’n £10 mln hebben geïnvesteerd in een fonds op de Kaaimaneilanden. Die investering is nooit openbaar gemaakt. Ook het feit dat een deel van het geld naar de meubelverhuurketen Brighthouse ging, is pikant. Dit bedrijf is in het verleden beschuldigd van het oplichten van klanten. De vraag die nu in het Verenigd Koninkrijk vooral gesteld wordt is in hoeverre de koningin hiervan wist. Een woordvoerder van Buckingham Palace zegt dat ze haar geld laat beheren door een speciale commissie. Formeel heeft de koningin overigens geen wetten overtreden. Ze is niet verplicht om belasting te betalen, maar doet dat vrijwillig. Een goede vriend van Justin Trudeau en fondsenwerver van de Canadese premier, Stephen Bronfman, zou betrokken zijn geweest bij het wegsluizen van miljoenen dollars naar de Kaaimaneilanden. Hij deed dat via zijn investeringsmaatschappij Claridge en de praktijken zouden meer dan twintig jaar geduurd hebben. Voor Trudeau zijn de onthullingen pijnlijk, omdat hij de bestrijding van belastingontwijking tot een van de speerpunten van zijn beleid heeft gemaakt. De nu in opspraak geraakte fondsenwerver speelde een cruciale rol bij de campagne die Trudeau in 2013 het leiderschap van de Liberale Partij opleverde. Daarna bleef Bronfman nauw betrokken bij de partij. De voormalige partijvoorzitter van de Britse Conservatieven, Lord Ashcroft, heeft de regels overtreden voor het beheer van buitenlandse investeringen. Hij heeft belangen ondergebracht in een trustmaatschappij in Bermuda. Daar hoeft hij geen belasting over te betalen, op voorwaarde dat hij zich niet actief bemoeit met wat de trust met zijn geld doet. Die regel lapt de Tory-coryfee volgens de gelekte documenten aan zijn laars. Het grootste mijnbouwbedrijf van de wereld heeft tientallen miljoenen geleend aan een Israëlische miljardair. In ruil daarvoor moest de Israëliër een omstreden, maar lucratieve deal sluiten met de regering van de Democratische Republiek Congo. De Israëliër Dan Gertler is een persoonlijke vriend van de Congolese president Joseph Kabila en heeft een bedenkelijke reputatie. Zo wordt hij verdacht van betrokkenheid bij omkoping van hooggeplaatste Congolezen namens een Amerikaans hedgefonds. Multinationals als Apple, Nike en Uber worden ook genoemd. Ze ontwijken belasting via constructies met offshore-bedrijven. Dat zijn vennootschappen die gevestigd zijn op plekken waar vermogen nauwelijks wordt belast. Trouw en het FD hebben afgesproken dat ze geen namen van personen zullen noemen, maar verwijzen daarvoor naar de database op offshoreleaks.icij.org 

In een nieuwe reeks onthullingen in de Paradise Papers over belastingparadijzen komen namen van wereldberoemde sterren voor: Madonna, Shakira, Harvey Weinstein en Justin Timberlake, die omstreden investeringen hebben gedaan. En wat hebben Apple, Lewis Hamilton, Bono en Nike met elkaar gemeen? Ze worden allen genoemd in de Paradise Papers: 13,4 miljoen documenten vol met verborgen details van financiële relaties. Daaruit blijkt dat een lokale inspecteur op het Rotterdamse kantoor van de Belastingdienst de Amerikaanse multinational Procter&Gamble persoonlijk, zonder instemming van een speciaal team bij de fiscus, toestemming heeft gegeven voor het onbelast doorsluizen van $676 mln naar het belastingparadijs op de Kaaimaneilanden. Daarmee heeft de dienst haar eigen regels overtreden. Deze zogenoemde ruling is niet voorgelegd aan het speciale APA-ATR team van de fiscus dat de afspraken met multinationals behandelt. Door een zogeheten tax ruling hoefde het concern over een transfer van $676 mln naar de Kaaimaneilanden geen belasting te betalen. Waardoor de Nederlandse fiscus een bedrag van $169 mln misliep. U2-zanger Bono is via een brievenbusfirma in Guernsey eigenaar van een winkelcentrum van 3.700 vierkante meter in Litouwen. Daarover is sinds 2011 geen winstbelasting betaald. In 2010 werd het winkelcentrum opnieuw getaxeerd en voor een veel lagere waarde in de boeken gezet. De Litouwse exploitant van het winkelcentrum registreerde dat als een verlies en trok het vervolgens van de winst af. Het Amerikaanse technologiebedrijf Apple, een van de meest winstgevende bedrijven ter wereld, heeft over de afgelopen drie jaar voor tientallen miljarden dollars aan belasting ontweken door twee dochterbedrijven in het geheim van Ierland naar het Britse eiland Jersey te verhuizen. Sportkledingfabrikant Nike slaagde erin via Nederlandse vennootschappen miljarden euro’s omzet nagenoeg vrij te spelen van belastingheffing. Dat gebeurde onder meer door het auteursrecht op het merk onder te brengen in een commanditaire vennootschap (cv). Ook werd gebruikgemaakt van een bedrijfje op Bermuda, dat werd aangestuurd vanuit de Verenigde Staten en het gebruik van het merk zeer fiscaalvriendelijk doorberekende aan de Nederlandse cv. Hierover maakte Nike een tien jaar geldende afspraak met de Nederlandse fiscus. Taxidienst Uber heeft veertien bedrijfskantoren zitten aan de Amsterdamse Vijzelstraat, waar jaarlijks in totaal $1,5 mrd doorheen stroomt. Uber heeft ook een Nederlandse cv die staat ingeschreven op Bermuda. Die cv bezit onder andere de app, de merknaam en de logo’s van Uber. De winsten worden vanuit Nederland verplaatst naar Bermuda, waar er geen belasting over betaald hoeft te worden. De Russische miljardair Joeri Milner deed enorme investeringen in Facebook en Twitter. Deels met geld van het Kremlin, zo komt nu uit de Paradise Papers naar voren. Hij maakte daarvoor gebruik van een netwerk van offshorebedrijven die werden gesteund door de Russische staatsbank VTB. De investeringen in Facebook zouden deels zijn gedaan via een financiële tak van het Russische staatsgasbedrijf Gazprom. Lewis Hamilton, die onlangs voor de vierde keer wereldkampioen in de Formule 1 werd, schafte in 2013 een privéjet vanuit Canada, de Bombardier Challenger 605, naar zijn thuisland Engeland, aan. Maar zijn fiscale adviseurs zorgden er, middels een ingewikkelde juridische constructie, voor dat het toestel via The Isle of Man werd geleased, een belastingparadijs, waardoor er bijna €4 mln aan BTW terugkwam. Daardoor werd het een zakelijke overeenkomst en dus fiscaal aftrekbaar, wat uiteindelijk miljoenen scheelde op de aanvankelijke aankoopprijs, schrijft The Guardian. Volgens de advocaten van de coureur is alles keurig volgens de regels gegaan. De gevolgde procedures zijn niet strafbaar, maar volgens de BBC roept de ’gekunsteldheid’ van de situatie wel vragen op. Ook al omdat, volgens de BBC, het toestel niet alleen zakelijk, maar ook voor privé-doeleinden werd ingezet. Dat kan veel uitmaken voor de hoeveelheid belasting die moet worden afgedragen. Uit posts van Hamilton (32) op social media zou volgens de Britse omroep blijken dat het toestel voor zeker een derde van de tijd privé werd ingezet. Volgens de BBC zijn in de Paradise Papers nog vijftig soortgelijke gevallen te ontdekken. De Belgische staat is betrokken bij een postbusconstructie op de Britse Maagdeneilanden, onthullen de Paradise Papers. In de miljoenen uitgelekte documenten, waartussen zo’n vijfhonderd Belgische bedrijven en personen zaten, troffen journalisten een opvallende naam aan: de Belgische Maatschappij voor Internationale Investering. Dat is een investeringsmaatschappij die voor 64% in handen is van de Belgische staat. BMI is al twintig jaar betrokken bij de constructie, schrijven Belgische media: De Tijd, Le Soir en Knack, via een postbusvennootschap die alleen op papier bestaat. De vennootschap kreeg op het eiland Tortola het adres van advocatenkantoor Appleby, van waaruit de Paradise Papers zijn gelekt. De BMI verzweeg de constructie al die tijd in haar jaarrekeningen. In een reactie tegenover het financieel/economisch dagblad De Tijd noemt het bedrijf dat “een vergissing”. Sinds een aantal jaar werd bovenop de Maagdeneilanden-constructie nog een vennootschap opgericht in Hongkong, dat sinds vorig jaar ook als belastingparadijs bestempeld wordt door de Belgische staat. Nog opvallender: Hans D’Hondt, hoofd van de Belgische fiscus en dus mede verantwoordelijk voor het jagen op belastingparadijsconstructies, was lang bestuurder bij de BMI. Hij zat ruim tien jaar in de raad van bestuur, tot zomer vorig jaar. Hij zegt niet op de hoogte te zijn geweest. Dat is op zijn minst ongeloofwaardig. Daarbij komt dat de Belgische minister van Financiën Johan Van Overtveldt, belast met de bestrijding van de fiscale fraude, stelde van niets te weten. In het federale parlement stelde hij de volksvertegenwoordigers teleur met de uitspraak dat de media veel beter op de hoogte zijn over dit type van frauduleuze zaken. Bij alles wat nu boven water komt uit de 13,4 miljoen documenten van de Paradise Papers, is de Belgische fiscus onwetend. Op een interruptie meldde hij dat uit de informatie van de Panama Papers de Belgische fiscus €10 mln inkomsten had binnengekregen. Dat lijkt heel weinig, zei de minister, maar de Nederlandse fiscus zou maar €1,8 mln hebben gescoord.

Ik blijf bij mijn eerdere uitspraken over de wijze waarop onze premier met gemak uitspraken doet. Hij beschuldigt mensen, ontkent vervolgens dat hij dat heeft gezegd en als hij geen uitgang meer heeft, biedt hij zijn excuses aan. Op een wijze waardoor de twijfel toeslaat. De arrogantie ten top. Het gaat hem nooit om de inhoud maar altijd om de vorm. Ik krijg daarbij de indruk dat het uitgesproken een persoon te beschadigen en als dat niet lukt biedt hij zijn excuses aan. Maar dat ‘pardon’ heeft voor hem geen enkele waarde. De belediging is niet gelukt, jammer maar met een ‘leeg pardon’ komt hij daarmee weg. Ik kijk opnieuw terug naar de wijze waarop hij de dividendbelasting af gaat schaffen, waarmee hij zijn ‘vriendjes’ €1,4 mrd toestopt. Een cadeautje uitdelen zonder dat duidelijk is welke tegenprestatie hij daarvoor terugkrijgt voor de Nederlandse samenleving. Ook onbegrijpelijk dat Buma, Pechtold en Seghers hem daarmee laten wegkomen. Hopelijk gaat de coalitie hem dwingen duidelijkheid te verschaffen over het hoe en waarom buitenlandse ‘beleggers’ moeten worden gefêteerd met een douceurtje van €1,4 mrd jaarlijks. Dit riekt naar corruptie. En zijn wij niet het land dat strijdt tegen corruptie? Dit kan echt niet en wie gaat Rutte dat vertellen. Ook de wijze waarop Zalm reageerde op de vraag wie de afschaffing van de dividendwet op de agenda van de onderhandelingstafel heeft gelegd, roept vraagtekens op. In de wandelgangen is te horen dat de naam van Shell valt en laat Zalm nu net daar commissaris zijn. Maar in de Tweede Kamer zei Zalm zich niets te herinneren. Hij zou de 700 brieven van lobbyisten er nog eens op naslaan. Het kan niet zo zijn dat Gerrit Zalm dat in zijn eentje heeft doorgedrukt. Iets stinkt er.

De wil van de kroonprins van Saoedi-Arabië is wet bij een grote anticorruptieoperatie. Vorig weekend zijn in Saoedi-Arabië 208 arrestaties verricht waaronder hoge militairen, 11 prinsen, zakenlieden en ambtenaren, waarvan er nog 201 vastzitten. Zij worden ervan verdacht dat ze de afgelopen decennia ten minste $100 mrd hebben verduisterd en ingezet voor systematische corruptie, zo heeft openbaar aanklager Saud al-Mojeb deze week bekendgemaakt. Het is voor het eerst dat er meer details naar buiten komen over de operatie waarbij veel prominenten werden opgepakt. Eén van hen is Alwaleed bin Talal, met een geschat vermogen van $18 mrd, de rijkste man van Saoedi-Arabië. Ook prins Miteb, het hoofd van de nationale Garde, is vastgezet. De opdracht tot de aanhoudingen werd gegeven door de Saoedische kroonprins en troonopvolger Mohammed bin Salman (32), kort nadat hij eerder op de dag een nieuwe anticorruptie-eenheid had ingesteld. De actie zond een schokgolf door het land omdat niet eerder in de geschiedenis van het koninkrijk zoveel vooraanstaande personen werden aangehouden en openlijk beticht van corruptie. Onder de Saudische bevolking is veel steun voor de anti-corruptiecampagne. Maar de actie tegen rivalen van de kroonprins heeft volgens critici alle kenmerken van een strijd om de macht. Van de vastgezette prominenten zijn er inmiddels 7 vrijgelaten zonder dat er een aanklacht tegen hen wordt ingediend. De overige Saoedi zitten nog in beperking in luxehotels in Riad. In totaal zijn 1.700 bankrekeningen bevroren. De openbaar aanklager weigert de namen van de arrestanten bekend te maken, uit ‘respect voor hun privacy’. Volgens Al-Mojeb zijn de verdenkingen gebaseerd op onderzoek in de afgelopen drie jaar. “De mogelijke schaal waarop verdachte handelingen zijn verricht, is enorm.”

AD meldt dat de leider van Hezbollah, Hassan Nasrallah, heeft gezegd dat Saoedi-Arabië de oorlog aan Libanon en Hezbollah heeft verklaard. Volgens hem heeft de premier van Libanon onder druk van het regime in Riyad zijn ontslag genomen. Het ontslag van de premier, Saad al-Hariri, heeft Libanon in een crisis ondergedompeld. Het kleine Arabische land is zo weer terug in de voorhoede van de regionale rivaliteit tussen de soennitische monarchie Saoedi-Arabië en sjiitische Iran. Volgens de leider van het door Iran gesteunde Hezbollah, heeft het regime in Riyad de premier van Libanon gedwongen af te treden door hem gevangen te nemen. Zo zou Saoedi-Arabië het land willen destabiliseren. Hezbollah-leider Nasrallah stelde dat de gevangenneming van Hariri, sinds lange tijd een Saoedische bondgenoot, een belediging voor alle Libanezen was. Hij eist dat de oud-premier direct weer naar Libanon mag terugkeren. Volgens Riyad zit Hariri echter helemaal niet gevangen en kan hij zich vrij bewegen. Saoedi-Arabië heeft deze week al haar inwoners aangeraden om Libanon te verlaten. Het land waarschuwde de Libanese regering voor Hezbollah, dat deel uit maakt van de overheid. De groepering zou betrokken zijn bij elke terroristische aanslag die gericht is tegen het Saoedische koninkrijk. Ook Koeweit, Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten hebben hun burgers opgeroepen Libanon te verlaten. ,,Het veiligheidsnet dat Libanon had is er niet meer”, zegt Sami Nader van een strategisch instituut dat in de hoofdstad Beiroet is gevestigd over de situatie. Hij voegt daar aan toe dat het land wellicht dezelfde soort economische sancties staat te wachten als Qatar. Dat land staat onder druk van een door Saoedi-Arabië geleide coalitie. ,,We moeten er rekening mee houden dat de druk van Saoedi-Arabië op Libanon verder toeneemt.” De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson stelde in een interview dat zijn Saoedische collega Adel al-Jubeir hem heeft verzekerd dat de Libanese premier uit eigen beweging zijn functie heeft neergelegd. Hij had ook begrepen dat de Hariri, met zowel de Saoedische als Libanese nationaliteit, eerst naar zijn eigen land zou moeten terugkeren om zijn functie ook formeel op te kunnen geven. Antonio Gutteres, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, zei dat hij zich zorgen maakte over de oplopende spanningen tussen de twee landen. Hij heeft contact met de leiders van beide landen. Het is volgens hem ,,belangrijk om de eenheid en stabiliteit van Libanon en haar instituties te waarborgen.”

De NAVO heeft er sinds de Koude Oorlog nog niet zo slecht voor gestaan als nu en de veiligheidsrisico’s waren niet eerder zo groot, zegt de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV). Vooral voor de Baltische NAVO-landen is de Russische dreiging zorgwekkend, vindt de AIV. Rusland heeft zich in de regio militair versterkt. De NAVO kan weinig doen tegen een verrassingsaanval, die Rusland kan voorbereiden onder het mom van een militaire oefening. Zo’n aanval is volgens de AIV niet uit te sluiten. De NAVO heeft veel te weinig troepen in de regio en kan ze in geval van nood ook niet snel aanvoeren, aldus de AIV. Nederland moet de versterking van de krijgsmacht voortvarender aanpakken en zich meer richten op samenwerking met Europese NAVO-landen, zegt de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV). Volgens de AIV moeten de Nederlandse defensie-uitgaven de komende vier jaar van 1,09% van het bbp naar het Europese gemiddelde van 1,43%. Daarna moet binnen vier jaar de 2%-norm worden bereikt. De wankele politieke leiding van de VS onder Trump en de Brexit leiden ertoe dat Nederland militaire samenwerking met Frankrijk en Duitsland moet zoeken. Ook moet de bijdrage aan de verdediging van de Baltische staten groter worden. President Trump zal tijdens zijn reis in Azië geen formele ontmoeting hebben met president Poetin. Minister Tillerson van Buitenlandse Zaken zegt dat er geen reden is voor een gesprek “zolang we geen vooruitgang boeken in kwesties als Syrië en Oekraïne”. Trump en Poetin waren in Vietnam waar de twee wereldleiders elkaar troffen op de APEC-top in de havenstad Danang. Trump heeft “twee of drie” korte gesprekken gehad met zijn Russische ambtsgenoot. Hij kreeg de indruk dat Poetin beledigd was “en dat is niet goed voor ons land”. De Russische president Poetin voelt zich beledigd over de beschuldigingen van Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen van november 2016. Trump zei daarover “ik geloof dat als hij dat zegt, hij het meent.” Poetin zelf zei later dat de beweringen over de Russische inmenging via contacten met het campagne-team van Trump “fantasieverhalen” zijn. De terugval van onze krijgsmacht sedert 1989 (de val van de Muur, is volledig toe te schrijven aan de budgetten voor defensie die achtereenvolgende kabinetten hebben teruggebracht. Dat leidde ertoe dat het leger geen munitie meer had en er onvoldoende reserve-onderdelen voor land- en luchtmacht waren waardoor het materieel niet meer kon worden ingezet. We hebben het aan Trump te danken dat er nieuwe impulsen komen om de strijdkrachten weer in te kunnen zetten. Maar het geld waarmee de budgetten worden verhoogd moeten ‘elders’ worden weggehaald.

Het Franse bankconcern Crédit Agricole heeft zijn handelsopbrengsten in het derde kwartaal hard omlaag zien gaan, vooral door tegenvallende inkomsten uit obligaties. De beleggingsinkomsten gingen met 28% omlaag tot €462 mln. Daarmee presteerde Crédit Agricole een stuk slechter vergeleken met andere Franse banken. Dat komt vooral doordat het financiële concern fors in heeft gezet op de handel in vastrentende waarde zoals obligaties. Die brachten de afgelopen periode veel minder in het laatje dan aandelen. Daarbij had Crédit Agricole, net als zijn rivalen, last van een gebrek aan handelsvolumes en volatiliteit bij de obligatiehandel. En dat wordt veroorzaakt door het enorme opkoopprogramma van de ECB, waardoor de balans van de ECB is gestegen van €2.155.836 mrd bij de start van het opkoopprogramma per 1 maart 2015 tot € 4.278.881 mrd per 31 augustus 2017. De stijging bedraagt het astronomische bedrag van €2.123.045.000.000.000 (=>€2 triljoen). En dat werkt verstorend op de obligatiemarkten. Ondanks de gedaalde handelsomzet van Crédit Agricole, kwam de nettowinst in het derde kwartaal uit op €1,07 mrd. Dat is boven de verwachtingen van analisten. De bank hoefde het afgelopen kwartaal minder geld opzij te zetten voor leningen die waarschijnlijk niet meer afgelost gaan worden.

Doordat de politiek steken liet vallen tijdens de crisis, is de Europese Centrale Bank noodgedwongen in dat gat gesprongen. Daarbij heeft de ECB echter de randen van haar mandaat opgezocht. Dat schrijft de Raad van State in een advies aan de Tweede Kamer. Het parlement had de Raad van State gevraagd om een analyse over de situatie in de eurozone. „De Europese Centrale Bank speelt noodgedwongen een rol als vangnet waardoor zij de randen van haar mandaat bereikt”, zo schrijven de adviseurs van politiek Den Haag. De Raad van State schrijft niet dat de centrale bank te ver is gegaan met het ondersteunen van de eurozone. Maar uit het rapport is wel op te maken dat de adviseurs de opstelling van de ECB onwenselijk vinden als ze schrijven dat de ECB „te veel als vangnet functioneert”. De Raad van State vindt dat de eurozone een strenger toezicht nodig heeft op het handhaven van begrotingsregels en het uitvoeren van economische hervormingen in landen. Het huidige toezicht van de politiek noemt de Raad ’ontoereikend’. „Door deze gebrekkige naleving van de afspraken waren veel lidstaten onvoldoende in staat om schokken op te vangen.” Al eerder heeft het Constitutionele Hof in Karlsruhe, het Bundesverfassungsgericht, zich al eerder over het monetaire beleid van de ECB uitgesproken. Merkel wil dat aan Draghi beperkingen worden opgelicht. De Franse president Macron en de Europese Commissie willen meer financiële mogelijkheden om zwakke landen te ondersteunen. Dat zou bijvoorbeeld kunnen door staatsschuld gezamenlijk te financieren via zogeheten eurobonds. Dat vindt de Raad van State niet in het Nederlands belang. De adviseurs vinden juist dat er meer discipline moet komen. Daarbij zou de tucht van de markt moeten worden hersteld. Eurolanden die slecht presteren worden daarop door beleggers afgerekend. Als het helemaal mis gaat met een euroland moet eerst schuld worden afgeschreven voordat een op te richten Europees Monetair Fonds noodleningen gaat verstrekken. „ Dit zou vergen dat een mechanisme voor schuldherstructurering wordt ingevoerd waarmee onhoudbare schulden van lidstaten kunnen worden afgewikkeld.” Minister Hoekstra (Financiën) heeft in Brussel duidelijk gemaakt dat het Nederlandse kabinet zeer kritisch is over voorstellen voor vergaande politiek integratie in de eurozone. Nederland wil geen risico’s van zwakke landen op zich nemen zolang die landen hun erfenis van hoge staatsschulden en zwakke banken niet hebben weggewerkt. De Raad steunt het kabinet hierin. „Een vergaande uitbreiding van publieke risicodeling, in de vorm van een Europese begrotingscapaciteit, een Europese werkloosheidsverzekering of eurobonds, liggen vanuit Nederlandse optiek minder voor de hand zolang er grote structurele en institutionele verschillen tussen lidstaten zijn.” Het beleid van Draghi steunt met goedkoop geld juist de zwakke landen en banken.

Sinds de zomer van 2014 kost het banken geld om geld bij de ECB te stallen. De financiële instellingen klagen onder meer dat ze die extra kosten niet volledig aan klanten kunnen doorberekenen. Het gaat dan om de depositorente, de vergoeding die banken moeten betalen om bij de ECB geld te stallen. Sinds de zomer van 2014 is de depositorente van de ECB min 0,4%. Banken klagen daarop dat hun vermogen om winst te maken wordt belemmerd omdat ze niet de volledige kosten aan klanten kunnen doorberekenen. Draghi voelt zich aangesproken en zegt dat banken beter de eigen kosten naar beneden kunnen brengen om zo hun winstgevendheid te verbeteren in plaats van met een beschuldigende vinger naar het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) te wijzen. Met woorden van die strekking pareerde ECB-preses Mario Draghi de kritiek van banken op het beleid van de ECB dat winsten voor banken in de weg zou zitten, zo schrijft zakenkrant Financial Times. Volgens de ECB-preses is er weinig bewijs dat negatieve rentes de winstgevendheid van banken ondermijnen. Draghi sprak tijdens een bijeenkomst ter gelegenheid van het driejarig bestaan van de bankwaakhond van de eurozone SSM. Ik heb al veel eerder gewezen op de negatieve bijwerkingen van het monetaire beleid in de afgelopen 2,5 jaar. Maar Draghi is doof voor de kritiek die wel degelijk hout snijdt. Ja, de financiële markten delen die mening niet en wijzen naar de victorie-stemming op de effectenmarkten. Die Hallelujah-stemming komt voort uit het kunstmatig laag houden van de rente-tarieven. Als je overvloedig veel geld tegen 0% beschikbaar stelt vliegen de koersen omhoog. En ook als we ons realiseren dat het om kunstmatig opgepompte ballonnen gaat, die op enig moment gaan leeglopen, dan nog denken handelaren en investeerders dat deze keer de ‘bomen tot in de hemel zullen doorgroeien’. En ik weet zeker dat dat niet gebeurt omdat op enig moment, of dat binnenkort is, over 5 jaar dan wel 12 jaar is voor niemand te beredeneren, het vertrouwen in het geld, in dit geval de euro, instort. Indien Draghi de huidige koers doorzet tot het einde van zijn termijn (oktober 2019) dan zou hij zijn periode als hoofd van de ECB afsluiten zonder ook maar één renteverhoging. De vraag is of we in de periode daarna (of wellicht eerder) alsnog de rekening krijgen gepresenteerd, al dan niet met rente, vraagt Teeuwe Mevissen, macro-econoom bij Rabobank, zich af. Economen wijzen erop dat ook veel buitenlandse beleggers de in Nederland betaalde dividendbelasting deels kunnen verrekenen met de belastingaangifte in hun eigen land. Als zij in Nederland geen dividendbelasting meer hoeven te betalen, valt de belasting die zij in eigen land betalen hoger uit. Daarmee zou de maatregel vooral ten goede komen aan buitenlandse overheden. Van het dividend dat Nederlandse bedrijven uitkeren aan hun aandeelhouders, houden zij nu 15% in voor dividendbelasting. Afschaffing van de dividendbelasting zou de Nederlandse schatkist €1,4 mrd kosten. Maar volgens mij gaat dat vanaf 2019 ieder jaar dat bedrag kosten. Aanstaande woensdag wordt er over de voorgenomen afschaffing van de dividendbelasting gedebatteerd in de Tweede Kamer en de premier verdedigt het standpunt van het kabinet. In dat debat blijft de VVD vasthouden aan de plannen. “Voor ons past het in het totaalplaatje van het vestigingsbeleid voor bedrijven”, zei VVD-Kamerlid Aukje de Vries.

Moet Nederland eigenlijk de dividendbelasting wel verlagen, omdat andere landen dit ook doen? Deze vraag is niet relevant, aangezien er nog geen andere landen in beeld zijn, die dat voornemens zouden zijn. “Je volgt hiermee de logica van een race to the bottom”, zegt Anna Gunn, die bij de Universiteit Leiden op internationaal belastingrecht promoveert. “Belastingen verlagen past in een Europese trend. Dit bewijst dat je als Europa moet samenwerken. Dat zou de oplossing moeten zijn. Brussel moet het fiscale regime van de 27 EU-staten naar zich toetrekken, anders gebeurt dit: individuele landen die onder druk worden gezet, misschien wel worden gechanteerd, om hun belastingtarieven aan te passen aan de wensen/eisen van het groot-kapitaal.” De afschaffing van de dividendbelasting is een slecht idee. Dat vinden ook negen van de tien economen die door De Telegraaf werden gepolst. Hoogleraar economie Sweder van Wijnbergen noemt het ‘klinkklare onzin’. Fiscaal expert Koen Caminada vindt het ‘onnodig en duur’. Bas Jacobs, hoogleraar Economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, stelt dat ”in onderzoek van University of California, Berkeley, wordt geconstateerd dat een verlaging van de Amerikaanse dividendbelasting in 2003 geen enkel positief effect heeft gehad”. De beursgiganten Shell, AkzoNobel, Unilever en Philips hebben druk uitgeoefend op onderhandelaars van het kabinet om de dividendbelasting te schrappen. Dat meldde de NOS deze week op basis van onderhandelaars van de coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU. De bedrijven zouden hebben benadrukt dat het schrappen van de belasting op de winstuitkering van bedrijven aan investeerders zwaar mee zou wegen bij hun afwegingen om in Nederland te blijven. Shell en Unilever hebben beide hoofdkantoren in Nederland en in Londen. Ook zou het de concurrentiepositie van de bedrijven verbeteren. Tijdens het debat over de regeringsverklaring van zijn nieuwe kabinet, liet premier Mark Rutte al doorschemeren een uittocht van bedrijven te vrezen, mocht het afschaffen van de belasting geen doorgang vinden. ,,Ik wil niet dat we hier een situatie krijgen als in België, waar op InBev na alle Belgische bedrijven weg zijn.” De Belgische premier Michel stelt het niet op prijs dat zijn Nederlandse collega Rutte ‘België’ heeft opgevoerd in de discussie over de afschaffing van de dividendbelasting door Nederland. Michel vindt die uitspraak “onhandig” en zegt dat er wel een telefoontje voor nodig is om de plooien weer glad te strijken. Er zijn talloze bedrijven van wereldfaam in België, zegt de Belgische premier, zoals Solvay, UCB, Bekaert en Umicore. Rutte heeft in de Tweede Kamer gesteld dat hij niet wil dat Nederland België achterna gaat. Daar zouden bijna geen grote internationale bedrijven meer zijn. Volgens Rutte moet Nederland als kleine, open economie de concurrentie aangaan met andere landen op het gebied van vestigingsklimaat. Behoud van de dividendbelasting zet volgens hem banen op de tocht. Bovendien zijn Nederlandse toeleveringsbedrijven afhankelijk van de vestiging van multinationals in ons land. ,,Het gaat om een maatschappelijk belang”, aldus Rutte. ,,Het gaat ons om de banen van hele normale Nederlanders.”

Een roedel wolven voorziet in hun behoefte aan voedsel van 2 tot 4 kg vlees, merg en ingewanden per wolf, per dag door op prooidieren te jagen, zoals wisenten, elanden en zwijnen tot aan knaagdieren, zoals muizen, ratten en bevers. Slachtoffers zijn de jonge, de oudste en de zwakste dieren. Zo werkt dat in de natuur, maar niet alleen daar. Ook in de politiek wordt die tactiek toegepast. In Nederland is de dividendbelasting nu nog 15%. In onze buurlanden is die hoger: 25% in Duitsland en 30% in België en Frankrijk In Italië 26% en in Spanje 19%. Minder dan in ons land: Griekenland 10% en Bulgarije 5%. Sommige EU-landen hebben een nultarief: in Groot-Brittannië, Hongarije, Slowakije, Malta en Monaco betalen aandeelhouders helemaal niets. Wat we hier zien is de onmacht van de EU-regeringsleiders om op Europees niveau fiscaal beleid te voeren. Daar maken multinationals gebruik van om inbreuk te plegen op de lasten die hen worden opgelegd door de politiek uit naam van de samenleving. Hoe zwaar wegen de argumenten van Unilever en Shell om hun hoofdkantoren naar Londen te verplaatsen teneinde daarmee hun aandeelhouders te gerieven door de voorheffing op dividenduitkeringen van de Nederlandse hoofdkantoren te doen vervallen per 2019. Het is niet toevallig dat de macht van de markt daarvoor Nederland uitkiest als ‘proefkonijn’. Rutte profileert zich al 7 jaar als een dienaar van het neo-liberale beleid. Macht en kapitaal verschuiven naar het groot-kapitaal ten laste van de samenlevingen. Zoals de papieren nu op tafel liggen kost het dossier ‘dividendbelasting 0%’ ons ieder jaar €1,4 mrd, dat niet wordt geïnvesteerd in innovaties, educatie, infrastructuur alles ten gunste van komende generaties. En dat geld is een kadootje aan buitenlandse beleggers uit de VS en het VK, en wellicht ook nog aan beleggers uit de belastingparadijzen. En wie gaan de tegenprestaties (nieuwe banen) leveren? Ook Rutte heeft daar geen helder beeld over. Hij is met zijn regeerakkoord, op dit onderdeel, door de mand gevallen en heeft de drie coalitiepartijen met zich meegesleept. Hij denkt zich sterk te hebben geprofileerd maar het tegendeel is het geval. Er is een partijtje blufpoker gespeeld, alleen onze premier had dat niet door. FNV is verontwaardigd dat grote internationals hebben gelobbyd voor het afschaffen van de dividendbelasting. De vakbond wijst erop dat Shell, AkzoNobel, Unilever en Philips gezamenlijk niet meer dan €200 mln aan belasting betalen. ,,Deze bedrijven mogen blij zijn dat ze in zo’n mooi land kunnen werken, met zulke goeie sociale voorzieningen, met zulk hoog en goed opgeleid personeel”, aldus FNV-voorzitter Han Busker. Ik vraag mij af in welke mate deze vier multinationals gebruik hebben gemaakt van belastingparadijzen om op een legale, maar onethische wijze, wijze belastingen te ontwijken? De bedrijven zouden hebben gedreigd onder meer hun hoofdkantoren uit Nederland te verplaatsen. Unilever en Shell hebben al hoofdkantoren in Nederland en Londen. Het argument dat bedrijven vertrekken vindt Busker niet sterk. ,,De productie van Shell Pernis verplaats je echt niet zo maar. Unilever verkoopt de Unoxworsten al aan Zwanenburg en AkzoNobel heeft een hypermodern complex neergezet dat ook niet zomaar verhuisd zal worden.” De vakbond vindt dat Nederland de €1,4 mrd, die de dividendbelasting oplevert, beter op een andere wijze, ten gunste van de samenleving, kan worden aangewend. ,,Het kabinet gaat uit van de foute veronderstelling dat als je het bedrijfsleven maar in de watten legt, dat de mensen en de samenleving daarvan vanzelf gaan profiteren.” Is hier sprake van ‘hoge school chantage’ van de kant van de multinationals. Corrupte fractievoorzitters? Onder druk gezet? De overheid is machteloos en de burgers betalen de prijs. Moet Rutte niet aftreden wegens het informeren van de Kamer met onjuiste informatie? De oppositiepartijen GroenLinks, SP en de PvdA lieten weten op korte termijn een hoorzitting te organiseren over de omstreden maatregel de dividendbelasting voor grote internationale bedrijven af te schaffen. PvdA-Kamerlid Henk Nijboer refereerde in een tweet nog eens aan dat initiatief: ,,De argumenten voor afschaffing van dividendbelasting zijn nog altijd niet boven water. De hoorzitting waar we o.a. Shell en VNO willen horen, geeft misschien meer duidelijkheid…”

Voorzitter Hans de Boer van werkgeversorganisatie VNO-NCW blijft hartstochtelijk voorstander. „De negatieve effecten van de dividendbelasting op het vestigingsklimaat en het aantrekken van nieuwe hoofdkantoren zijn al meer dan tien jaar onderwerp van debat. Bedrijven uit de hele wereld zoeken een vestigingsplaats, of ze nu uit China, India Japan of de VS komen. De concurrentie neemt toe en Nederland moet zijn vestigingsklimaat continu blijven verbeteren voor de welvaart.” „De Brexit maakt het thema van de dividendbelasting extra urgent en is reden voor ons geweest om dit in de formatie opnieuw naar voren te brengen”, aldus De Boer. De Britten hebben al een tijd geen dividendbelasting meer. „Er wordt vanuit het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten een hevige strijd gevoerd om bedrijven en op het punt van de dividendbelasting is Nederland extra kwetsbaar, aangezien bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk deze belasting niet kent en het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten zijn vennootschapsbelasting drastisch verlaagt. Met de maatregel wordt bovendien het risico op vijandige overnames van succesvolle Nederlandse bedrijven kleiner.” De kritiek van hoogleraren dat deze maatregel vooral ’een cadeau voor buitenlandse overheden’ is, doet VNO-NCW af als ’een nogal boekhoudkundige benadering’. Veel buitenlandse beleggers mogen hun Nederlandse dividendbelasting nu in eigen land verrekenen. Als de Nederlandse dividendbelasting wegvalt, betalen ze alsnog het volle pond in eigen land.

De econoom Martin Visser zegt in DFT dat voor grote jongens als Google en Starbucks ons belastingklimaat tropisch is. De brave burger en hardwerkende ondernemer ervaart een guurder fiscaal regime. „Het is een leuk spel voor de belastingadviseurs op de Zuidas, die soms wel €2000 per uur verdienen.” Levert Nederland belastingparadijs ons iets op? Waarom krijgt wasmiddelengigant Procter & Gamble een belastingvoordeel van $169 mln terwijl de ’gewone Nederlander’ geen korting krijgt bij zijn blauwe envelop? Waarom stroomt er €4000 mrd Nederland in en vervolgens weer uit vanwege het zachte fiscale klimaat, terwijl de kleine ondernemer bij een kleine fout in zijn btw-aangifte meteen een boete krijgt van de fiscus? Is Nederland een belastingparadijs voor de grote jongens? Het Centraal Planbureau sprak eerder van ’een doorsluisland’. We zijn geen eindbestemming zoals Bermuda of de Kaaimaneilanden. „Ik zie Nederland als een heel luxe voorportaal voor belastingparadijzen”, zegt PvdA-europarlementariër Paul Tang. Toch worden in het buitenland ’Nederland’ en ’belastingparadijs’ vaak in een adem genoemd. Ook deze week weer in de internationale media, na het uitlekken van de Paradise Papers waarin talloze voorbeelden van belastingontwijking opdoken. Nederland prijkte al eens op een Amerikaanse lijst van belastingparadijzen en toenmalig minister van Financiën Wouter Bos moest alle diplomatieke zeilen bijzetten om ons van die lijst af te krijgen. We staan er gekleurd op in het buitenland. Europarlementariër Tang ervaart het in Brussel. „Nederland is een van de piraten in Europa, zo wordt er naar ons gekeken. Wij enteren andere landen en pikken hun belastinginkomsten in.” Oorspronkelijk wilde de overheid Nederlandse bedrijven helpen met zakendoen in het buitenland. Door tientallen belastingverdragen met andere landen af te sluiten kon worden voorkomen dat bedrijven dubbel belasting moesten betalen. „Uiteindelijk zijn bedrijven deze belastingverdragen gaan gebruiken om helemaal geen belasting meer te betalen”, stelt Henk Willem Smits, auteur van het boek Het Belastingparadijs. Waarom niemand hier belasting betaalt, behalve u. Giganten als Google, Starbucks, Ikea en U2 profiteren hiervan en nog heel veel andere multinationals. „Daardoor is Nederland een belastingparadijs voor buitenlandse bedrijven die hun winst belastingvrij door Nederland sluizen”, vervolgt Smits. „Op oorden als de Kaaimaneilanden na is Nederland marktleider wat betreft het aantal brievenbus-bv’s.” Van deze bedrijven die alleen op papier hier zijn gevestigd, zijn er inmiddels zo’n 12.000. Na het uitlekken van de Paradise Papers zei staatssecretaris Snel (Financiën) meteen dat hij deze brievenbussen gaat aanpakken. Hij krijgt het druk. Want na ophef over de geheime belastingafspraken met Procter & Gamble gaat hij ook de 4000 deals met andere bedrijven onderzoeken. „Politiek theater”, oordeelt belastingadviseur Leo Neve. Snel was jarenlang directeur van Nova Trust en sprak voor veel grote bedrijven belastingregelingen af met het team van de Belastingdienst in Rotterdam. „De staatssecretaris weet al lang wat voor afspraken er zijn. Dit onderzoek lijkt op een afleidingsmanoeuvre. Winst die buiten Nederland is gemaakt, wordt hier niet belast, dat is volgens de regels. De politici doen alleen maar alsof ze verontwaardigd zijn omdat de Nederlandse belastingpraktijk onder vuur ligt in Europa.” Brussel wil dat Nederland per 2020 de regels aanpast. Belastingontwijking en gunstige regelingen met de fiscus worden door belanghebbenden vaak verdedigd met het argument: het is legaal, dus het mag. „Ik ken dat argument nou zo langzamerhand wel”, verzucht PvdA’er Tang. „Ik zat eens tegenover toenmalig minister Jan Kees de Jager en hij had een lijstje voor zich met bedrijven en hoeveel belasting die betalen in Nederland. Hij zei tegen mij: ’Ik heb advies gekregen dat lijstje niet te laten zien.’ Nou, dan weet ik wel waarom. Het zal juridisch allemaal wel kloppen, maar politiek gezien niet.” Belastingadviseur Neve heeft inmiddels zijn bedenkingen bij belastingontwijking: „Het levert ons helemaal niks op. Het is een leuk spel voor de belastingadviseurs op de Zuidas, die daaraan veel geld verdienen. Maar dat spel gaat wel ten koste van overheden die daardoor belasting mis lopen. We zijn een beetje van het padje af geraakt.” „Vroeger had niemand morele bedenkingen bij allerlei fiscale constructies. Maar de tijdgeest is veranderd. Dat komt ook doordat grote multinationals steeds machtiger worden. Amazon kan op prijs concurreren met lokale boekhandels omdat het bijna geen belasting betaalt. Een bedrijf als Google heeft wereldwijd een kolossaal marktaandeel en is enorm machtig. Waarom moet Google zo veel winst maken?” De discussie over ons belastingregime speelt al jaren. Maar steeds hield de politiek eraan vast omdat Nederland zo aantrekkelijk bleef voor bedrijven. De crisis was een keerpunt, aldus Tang. „Sindsdien vinden velen dat we vooral eerlijke belastingen moeten krijgen. Mensen vinden het oneerlijk dat zij voor 1 mei de aangifte moeten invullen en per kerende post een acceptgiro krijgen, terwijl de grote jongens en meisjes overal mee wegkomen.” Het dringt nog niet door op de Zuidas maar de normen en waarden zijn gekanteld. De fiscus in ons land, gesteund door de kabinetten Rutte, houden de boot af als de Haagse politiek meer wil weten over wat zich in ons land afspeelt in de wereld van brievenbusfirma’s; fiscale adviseurs; belasting op royalties; meer transparantie over rulings-deals met “multinationals, banken en bedrijven en trust-ondernemingen en rijke particulieren met en zonder de persoonsnaam”. Alle staatssecretarissen op Financiën hebben op vragen van volksvertegenwoordigers dooddoenende antwoorden gegeven. En het parlement accepteerde dat. De aanname van zogenaamde legale transacties om belastingen te kunnen ontwijken tasten de geloofwaardigheid van ons handelen aan. Ethisch bevinden wij ons op vuil water. En het resultaat van een intern onderzoek hiernaar door vier ambtenaren van de Belastingdienst is nietszeggend: de procedures zouden worden nagekomen. Maar de procedures deugen niet en daar verschuilen wij ons achter. Het is een achterbakse vorm van ‘handel drijven’, die ten koste gaat van overheden elders in Europa en daarbuiten. En dat handelt in ons land om gigantische hoeveelheden geld: 5,4 maal ons bnp. De Belastingdienst mag de wet op haar eigen wijze interpreteren en uitvoeren maar die moeten wel worden gepubliceerd. Brussel wil dat er openbare nationale registers komen waarin de uitvoering van de rulings (afspraken met de fiscus) wordt gemeld. Er zijn recentelijk Kamervragen gesteld, door een van de coalitiepartijen, of veranderde maatschappelijke opvattingen over belastingontduiking …. en of Nederland anno 2017 nog wel wil meewerken aan het zich dienstbaar opstellen jegens de macht van het groot-kapitaal? Tot slot over dit onderwerp: ‘sinds 2011 is via het belastingparadijs, het eiland Man, €890 mln aan BTW teruggevraagd.

Rijke Saudi’s maken haast met het overhevelen van hun vermogens naar het buitenland, nu autoriteiten in het land werk maken van het aanpakken van corruptie. Ook wordt door miljonairs gekeken hoe geld dat geparkeerd staat in landen van de samenwerkingsraad van Golfstaten (GCC) kan worden verscheept naar veiliger oorden. Gesprekken met banken, vermogensbeheerders en adviseurs zijn volgens meerdere bronnen talrijk, aldus persbureau Bloomberg. De aanpak van corruptie in Saudi-Arabië spreidt zich inmiddels als een olievlek uit. Honderden bankrekeningen van personen en bedrijven zijn al geblokkeerd. Volgens de autoriteiten is de arrestatiegolf een ,,essentieel proces om corruptie overal met wortel en tak uit te roeien”. Ondertussen laten ook investeerders het land steeds vaker links liggen. De zuivering heeft er toe geleid dat bijna $18 mrd aan beurswaarde in de GCC is verdampt.

Ik kan genieten van wetenschappers en mensen die vanuit een vogelperspectief naar de wereld kunnen kijken. De 69-jarige Pakistaan Kishore Mahbubani, hoogleraar in de praktijk van openbaar beleid, is zo iemand. Hij werd in 2012 uitgeroepen tot een van de honderd beste denkers van de wereld. Hij was diplomaat voor Singapore en laatstelijk als ambassadeur bij de Verenigde Naties. In die hoedanigheid was hij voorzitter van de Veiligheidsraad van januari 2001 tot mei 2002. De verhoudingen in de wereld zijn gekanteld: het Westen denkt nog altijd dat het de dominantste partij is. Maar die tijd is voorbij. Europa denkt nog wel in die termen maar straalt in feite onmacht uit. Mabubani vraagt zich af ‘waarom Europa heeft gedacht dat in haar belang zou zijn om Rusland van zich te vervreemden door de Navo uit te breiden’. Toen Oekraïne door het Westen werd toegevoegd ‘werd Poetin in feite gedwongen de Krim te annexeren’. Wat staat Europa te wachten van Trump/VS en van Azië en Rusland en intern van de Brexit.

De Consumentenbond zegt zeventien bedrijven te hebben gewaarschuwd dat ze de wet op de privacy hebben overtreden. De bedrijven sturen de gegevens naar Facebook zodat ze gerichter kunnen adverteren. Het gaat niet alleen om e-mailadressen, maar ook om woonadressen, geboortedata en telefoonnummers. Volgens de Consumentenbond hebben de ANWB, Nuon, Oxfam Novib en De Bijenkorf hun leven gebeterd. Essent zou dat ook hebben beloofd, KLM en Transavia denken erover na.

Het jaar 2017 gaat zeer waarschijnlijk de boeken in als een van de drie warmste jaren sinds de klimaatmetingen begonnen. Ook was er sprake van veel extreme weersomstandigheden zoals catastrofale orkanen, slopende hittegolven en grote droogte. Dat heeft de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) van de Verenigde Naties laten weten aan het begin van de klimaatconferentie in Bonn. Langetermijnindicatoren geven aan dat de ontwikkelingen, zoals toenemende kooldioxideconcentraties, zeespiegelstijging en verzuring van de oceanen, onverminderd zorgelijk blijven. Het ijsoppervlak in het noordpoolgebied blijft onder het gemiddelde en ook de hoeveelheid zeeijs in het gebied rond de Zuidpool stevent af op een laagterecord. Uit de voorlopige cijfers in het rapport Staat van het Klimaat van het WMO blijkt dat de gemiddelde temperatuur op aarde in de eerste helft van dit jaar 1,1 graad hoger ligt in vergelijking met de temperatuur in de pre-industriële periode. Als gevolg van El Niño zal 2016 waarschijnlijk het warmste jaar blijven. 2015 of 2017 komen op de tweede en derde plaats. De afgelopen drie jaar staan alle in de top drie van temperatuurrecords en zijn onderdeel van een opwarmingstendens op lange termijn”, aldus secretaris-generaal Petteri Taalas van de WMO. „We zijn getuige geweest van buitengewone weersomstandigheden, waaronder temperaturen tot boven de 50 graden Celsius in Azië en recordbrekende orkanen in het Caribisch gebied en de Atlantische Oceaan die zo mogelijk tot in Ierland reiken. Ook was er sprake van verwoestende moesson-overstromingen die een enorme invloed hadden op vele miljoenen mensen en was er een meedogenloze droogte in Oost-Afrika.” Veel van deze gebeurtenissen – en gedetailleerde wetenschappelijke studies zullen later precies bepalen hoeveel het gevolg van klimaatverandering zijn, veroorzaakt door verhoogde concentraties van broeikasgassen als gevolg van menselijke activiteiten”, aldus Taalas.

De discussie over de afschaffing van de dividendwet krijgt zijn weerslag in de laatste peiling van Maurice de Hond. Drie coalitiepartijen verliezen ieder één zetel en drie oppositiepartijen winnen ieder één zetel. De coalitiepartijen hebben met z’n vieren nog 65 zetels, de vier grote oppositiepartijen stijgen naar 56 en het Forum voor Democratie stijgt naar 12 zetels.

De premieverhoging voor de zorgpolis 2018 is binnen. De geprognosticeerde verhoging van €80 per persoon, per jaar, als vervat in de Troonrede blijkt lager uit te vallen. Ik ga nog net geen €40 per jaar meer betalen. Maar voor 2019 moeten we zeker rekenen op een grotere premiestijging.

De positie van de EU en de EC inzake het dossier Catalonië is onzeker. In het verleden heeft Brussel zich actief ingezet voor de afscheiding van zowel Montenegro als Kroatië van het EU-land de Republiek Servië. Deze republiek moet niet verward worden met de Servische Republiek,  een deelgebied van Bosnië en Herzegovina. De strijd in Catalonië versus Madrid ligt gecompliceerder. Madrid, in de persoon van premier Rajoy, en Catalonië, vertegenwoordigd door Carles Puigdemont, hebben beiden wegen ingeslagen die niet tot overleg zullen leiden naar een oplossing. Daar komt bij dat voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker, niet bereid is om te bemiddelen. Binnen de EU en de aangesloten 26 lidstaten is het heel stil. Madrid heeft een Europees arrestatiebevel afgegeven voor Puigdemont en drie van zijn ministers, die momenteel in Brussel verblijven. Het land België wil van Spanje eerst de toezegging krijgen dat de vier Catalanen en de acht ministers, die zich in Madrid in een gevangenis bevinden, een eerlijk proces krijgen op basis van Westerse normen en waarden. Beide partijen, in dit geding, hebben zichzelf op dood spoor gemanoeuvreerd. Wordt vervolgd.

©2017 hannesdewitte@gmail.com

Slotstand indices d.d. 10 november 2017; week 45: AEX 547,32; BEL-20 4026,26; CAC-40 5380,72; DAX 30 13.127,47; FTSE 100 7432,99; SMI 9134,16; RTS (Rusland) 1156,74; DJIA 23422,21; NY-Nasdaq 100 6309,066; Nikkei 225 22681,42; Hang Seng 28.167,54; All Ords 6104,30; SSEC 3,432.673; €/$ 1,1665; goud $1274,90; dat is €35.111,16 per kilo; 3 maands Euribor -0,329% (1 weeks -0,379%, 1 mnds -0,371%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,486%; 10 jaar VS 2,3247%. 10 jaar Duitse Staat 0,377%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,090%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,239

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.