UPDATE11102014/241 Het ruime monetaire beleid van de ECB lijkt zeepbellen te gaan veroorzaken op de financiële markten; € verzwakt; AEX zakt door de 400 punten

De schijnwereld van het grote geld. Hij gold als de belangrijkste financiële man in de wereld in de periode 2006-2014, oud-topman van de Amerikaanse FED, Ben Bernanke. Hij is inmiddels multimiljonair dankzij lezingen, die hij geeft en waarvoor hij $250.000 per lezing ontvangt, maar als gevolg van hogere eisen die aan de verstrekking van hypotheken worden gesteld en door de FED zijn ingevoerd, lukt het hem niet om zijn hypotheek automatisch geherfinancierd te krijgen. Deze anekdote vertelt Bernanke regelmatig tijdens zijn peperdure lezingen. In zijn gloriedagen kon letterlijk elk woord in zijn toelichting over ingrepen in de financiële markten de beurzen direct laten stijgen of dalen. Maar het huidige lid van een denktank op Capitol Hill in Washington kan, voor het huis dat hij in 2004 kocht voor $839.000 en dat nu op $815.000 wordt geschat door makelaars, geen hypotheek krijgen omdat hij afgelopen halfjaar van baan is gewisseld. Omdat zijn inkomen bij de Amerikaanse overheid de afgelopen elf jaar zeer stabiel was, en zijn huidige verdiensten weliswaar hoog zijn maar onregelmatig binnendruppelen, komt Bernanke niet automatisch voor de hypotheekverlening in aanmerking. Bernanke gebruikt zijn eigen hypotheek nu als voorbeeld voor hoe regels worden toegepast. Vele Amerikanen die naar ander werk gaan hebben problemen met de scherpere hypotheekverstrekking door banken, die door de FED juist aan zeer goedkoop geld worden geholpen dankzij een zeer lage rente. Als FED-voorzitter moest Bernanke de financiële problemen oplossen die ontstonden omdat hypotheekverstrekkers leningen konden afsluiten met particulieren die daarvoor niet voldoende inkomen hadden. Gewoon twee extra lezingen geven en het probleem is opgelost.

Duitse financieel/monetaire deskundigen maken zich hard ter verdediging van de belangen van de burgers in de eurozone. De kritiek in Duitsland op de plannen van de Europese Centrale Bank (ECB) om schuldpapieren bij de banken te gaan opkopen, zwelt steeds verder aan. Critici zijn bang dat de ECB door het opkoopprogramma veel risico's neemt en eventuele verliezen, uiteindelijk, op het bordje van de belastingbetaler terechtkomen. De president van de Duitse centrale bank, Jens Weidmann, zegt dat de ECB het risico loopt schuldpapieren van zwakke kwaliteit te kopen. ,,Daardoor komen de kredietrisico's, die banken aangaan zonder een goede overeenkomst, bij de ECB gelegd en daarmee de belastingbetaler'', aldus de Bundesbank-president. Het is niet de eerste keer dat Weidmann kritiek uit op de plannen van de ECB. De minister van Financiën van de Duitse deelstaat Beieren, Markus Söder vreest dat de ECB een zogenoemde 'bad bank', een bank met slechte bezittingen, kan worden door het opkoopprogramma. ,,Het wordt een hete herfst waarin op verschillende niveaus tegen de plannen van de ECB zal worden gevochten'', stelde de minister. Söder verlangt van de Duitse regering dat zij zich tegen de plannen keert. Voormalig ECB-bestuurder Jürgen Stark stelt dat de ECB ,,onberekenbare risico's'' neemt met het opkopen van schuldpapieren bij de banken. ,,In het geval van verliezen zullen de belastingbetalers van de eurozone daar aansprakelijk voor zijn'', zegt de voormalige hoofdeconoom van de ECB. Stark trad in 2011 af bij de centrale bank uit onvrede met het opkopen van staatsleningen van zwakke eurolanden. De ECB kondigde vorige week aan vanaf medio oktober door onderpand gedekte obligaties op te gaan kopen en later dit kwartaal ook herverpakte leningen. Het programma zal 2 jaar duren. Door schuldpapier op te kopen bij banken wil de ECB de kredietverlening aanjagen en daarmee de binnenlandse vraag in de eurolanden een impuls geven. Dat hoopt Draghi ermee te bereiken, maar ik heb al eerder gewezen op de risico's die de ECB daarmee loopt. Klaas Knot, de president van DNB aan de Weteringschans, steltb dat de lage rente en de ruime beschikbaarheid van liquiditeit de aandelenmarkten tot te grote hoogte heeft opgedreven. De koersen zijn ’losgezongen’ (misschien is 'losgezogen' ook passend) van de economische realiteit. Vooral na een periode van relatief lage bewegelijkheid zoals nu is een correctie een reële zaak. Het staat te lezen in het ’Overzicht Financiële Stabiliteit’, het halfjaarlijkse onderzoek naar de soliditeit van het Nederlandse financiële systeem. Toch is hij niet ontevreden over de economische ontwikkeling in ons land, die wordt meer en meer gedragen door binnenlandse vraag. Dat compenseert mogelijk deuken in de export nu het bij onze oosterburen wat minder gaat. Volgens Knot doet de ECB er nog steeds goed aan de markten te blijven overspoelen met liquiditeit, dat is de minste van twee kwaden. „Maar we moeten ook oog houden voor de bijwerkingen van het medicijn en dat is de vorming van zeepbellen.” DNB stelt dat de beurzen los zijn geraakt van de reële economie. Knot zei ook dat rentestijgingen in Engeland en de VS in de loop van volgend jaar te verwachten zijn. „Ook al blijft de rente in de eurozone nog een tijd laag, als de Amerikaanse rente gaat oplopen kan dat ook een signaal zijn voor de Europese aandelenbeurzen om stoom af te blazen.” Hij uit zijn waarschuwing om de financiële markten voor te bereiden, zodat ze rekening kunnen houden met koersdalingen en een omslag in de rente. Een omslag in het marktsentiment is dan ook het hoofdelement in de Europese stresstest die momenteel wordt uitgevoerd onder de banken. Eind deze maand maakt de ECB de resultaten bekend. Volgens Knot keren de banken terug naar een meer traditioneel bedrijfsmodel, hoge rendementen, behaald met veel risico, zijn minder gewenst. „De lage rente zet beleggers ertoe aan meer risico te nemen om hun rendement op te krikken. Dat heeft inmiddels geleid tot fors lagere risicopremies en hogere aandelenprijzen. Hierdoor ontstaat het risico op zeepbelvorming en scherpe correcties, die ook Nederlandse financiële instellingen kunnen raken, schrijft DNB. De laatste dreiging voor de banken is de cyberdreiging. Die dreigingen en DDOS-aanvallen vormen een systeemrisico, met name als het gaat tussen het betalingsverkeer van banken onderling. Volgens Knot moeten de banken de komende jaren nog meer investeren in hun veiligheid naarmate de digitalisering voortschrijdt. Een nadere beschouwing leert dat de Amerikaanse aandelen- en obligatiekoersen veel 'duurder' zijn dan de Europese. De S&P500 breekt record op record en staat nu boven de vorige top van 9 oktober 2007 op 1565,15 en deze week 1935,10. Omgerekend naar de koers/winst verhouding voor aandelen wordt op Wall Street 25 keer de jaarwinst betaald en in Europa 16 keer. In Europa wordt een forse prijs betaald als de onzekerheden daarbij in acht worden genomen. Maar de prijzen zijn gemiddeld niet extreem hoog. Wil ik daarmee zeggen dat wij in Europa niet gevoelig zullen zijn voor zeepbelvorming. Nee, de enorme liquiditeiten die de ECB in de markt pompen en de extreem lage rente kunnen verstorend werken op de prijsvorming van de euro, de aandelen, de obligaties en de hoogte van de rente. Knot is wat dubbel in zijn stellingen. Als het sentiment keert kan dat grote gevolgen hebben voor de financiële sector in de vorm van verliezen op aandelen- en obligatiebeleggingen. Ook stijgende rentetarieven kunnen geld gaan kosten. Ondanks al deze onzekerheden staat Knot wel achter het beleid van de ECB om de rente nog jaren zo laag te houden. Anderzijds waarschuwt hij voor bijwerkingen die kunnen optreden. Met andere woorden: we doen iets maar over de afloop zijn we onzeker. En daar moet de financiële wereld rekening mee houden en hun risicoposities afdekken. Als de markt daarnaar luistert en handelt gaat vanzelf gebeuren waarvoor is gewaarschuwd. In dit kader is interessant dat de geldmarkt zo overvoerd is met 'ongewenste' liquiditeiten dat grote ondernemingen die hun geld tijdelijk bij de ING stallen daarvoor een negatieve rente moeten gaan betalen.

Ik vrees dat er al zoveel banken in het krijt staan bij de ECB dat een grondige sanering van het Europese bankwezen niet realiseerbaar is zonder dat de ECB grote financiële schade oploopt. Bij het lezen van de situatieschets die Klaas Knot geeft, vraag ik mij af wat de zin is van de waarschuwingen die hij afgeeft aan de financiële markten. We moeten ons voorbereiden op dalende aandeelkoersen. Die ontstaan als de markten zijn uitspraken interpreteren als een winstwaarschuwing, dan wel zijn waarschuwing voor kennisgeving aannemen waardoor 'zeepbellen' gaan ontstaan die tot koersverlaging gaan leiden. En als dat allemaal niet gaat gebeuren gaat de rente in de VS en in Engeland omhoog waardoor de koersen van aandelen en obligaties zullen dalen. In die situatie, de rente op $ en £ stijgt, slaagt Draghi er dan nog in zijn extreem lage rente overeind te houden? Ik lees dat Knot geen ruimte overlaat voor een ontwikkeling op de financiële markten die geen forse marktcorrectie zal veroorzaken. Raakt dit de gewone burger in dit land. Fors dalende beurskoersen hebben gevolgen voor de waarde van opgebouwde vermogens. De hoogte van pensioenreserves wordt mede bepaald door de dekkingsgraad, waardoor de hoogte van pensioenen kunnen worden gecorrigeerd. We wachten af. Veel somberder is de visie van het IMF op de banken in de eurozone. Ik zou zeggen 'hou Uw hart vast', als dit de realiteit is krijgt Knot nog gelijk met zijn zeepbellen. DFT: Europese banken zijn de afgelopen jaren gezonder geworden, maar missen grotendeels de kracht om het herstel van de economie te ondersteunen. Dat stelt het Internationaal Monetair Fonds in een rapport over de internationale financiële sector. Volgens het IMF is 70% van de bankensector in de eurozone momenteel niet in staat de economie te ondersteunen door meer krediet te verlenen aan bedrijven. Zij hebben hun buffers weliswaar versterkt, maar hebben hun winstgevendheid tegelijkertijd sterk zien dalen. Om meer krediet te verlenen moet de winst omhoog, maar het is voor veel instellingen de vraag in hoeverre dat mogelijk is. Banken die nu dankzij grotere kapitaalreserves gezond worden verklaard, zijn veilig genoeg voor een „normaal bestaan”, schetste IMF-directeur José Viñals de situatie. „Maar in veel landen zouden banken 'atleten' moeten zijn, die het herstel krachtig kunnen ondersteunen.” Doordat banken nog altijd worstelen met de nieuwe werkelijkheid na de financiële crisis, is de rol van andere partijen op de financiële markten gegroeid. Dit kan problematisch zijn, omdat zij volgens het IMF in een crisis minder goed aan hun verplichtingen kunnen voldoen dan ze nu beloven. Ondertussen is de kans (40%) op een nieuwe financiële crisis volgens het fonds gegroeid. Daarbij wijst het IMF op de zeer lage rente en andere steunmaatregelen van centrale banken. Die zijn noodzakelijk om de economie te steunen, maar leiden momenteel vooral tot de 'verkeerde risico's'. In plaats van investeringen in productie aan te jagen, dreigt het goedkope geld vooral te zorgen voor zeepbellen op de financiële markten, waarbij de gevaren worden onderschat. Voor een beter evenwicht moeten de kanalen voor kredietverlening worden „ontstopt”, aldus Viñals. Op zondagmiddag 26 oktober komt de ECB met de resultaten van de stresstest van de 130 grootste banken in de eurozone naar buiten. Toezichthouders moeten daarbij ruimte creëren voor banken om niet alleen hun buffers, maar ook hun winstgevendheid te versterken. Hij ziet daarbij een grote rol voor het bankenonderzoek van de ECB en het daaropvolgende toezicht van de centrale bank. Daarbij kunnen zwakke banken worden gedwongen zich van bepaalde markten terug te trekken of hun activiteiten helemaal te staken. Op die manier kan een gezondere markt ontstaan voor de sterkere instellingen die overblijven. Trouwe lezers van dit blog herkennen dit advies wel. Ik pleit hier al zeker 2 jaar voor. En om het allemaal nog wat aan te dikken zeggen Jeremy Lawson en James McCann, macro-economen bij Standard Life Investments, dat de zwakke groei in de eurozone, mede vanwege de hoge schuldenlast bij diverse EU-landen, onvoldoende is om de economie momentum te geven, wardoor nieuwe stimulering van de Europese centrale Bank onontkoombaar is. Volgens McCann speelt ook de aanhoudende onevenwichtigheid binnen de eurozone het economische klimaat parten. Bovendien wijst hij er op dat de bestaande steunmaatregelen onvoldoende soelaas bieden om de groei aan te wakkeren. Naar verwachting zal de ECB gedwongen worden nog meer te stimuleren in de eerste helft van 2015 door het opkopen van staatsobligaties om het tij te keren. In welk wespennest zijn wij terecht gekomen? Dit loopt echt heel fout af.

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) ziet dat het geleidelijke herstel van de economie wereldwijd doorzet, maar het gaat dit jaar langzamer dan eerder werd gedacht. Door de grote politieke spanningen en de kwetsbare financiële markten is de kans op nieuwe tegenvallers bovendien groot. De verwachtingen voor de groei van de wereldeconomie zijn verlaagd. Over de eurozone schrijft het IMF: door afgenomen bezuinigingen en het ondersteunende beleid van de ECB komt een zwak herstel op gang. De vooruitzichten van de eurolanden lopen echter sterk uiteen. De Italiaanse economie krimpt volgens het IMF dit jaar met 0,2% en in Frankrijk is met een plusje van 0,4% opnieuw nauwelijks sprake van groei. De Duitse economie groeit verder (circa 1,5% dit en volgend jaar), maar minder sterk dan in het voorjaar werd voorspeld. Een lichtpuntje is Spanje, waar de groei dit jaar aantrekt tot 1,3%. Voor de hele eurozone verwacht het IMF een groei van 0,8% dit jaar en 1,3% volgend jaar. Het IMF verwacht een gematigd herstel van de Nederlandse economie. De export trekt verder aan, huizenprijzen zullen stijgen en het vertrouwen neemt toe. De hoge schuldenlast van huishoudens vormt een grote bedreiging. Vooral de schulden van jongere generaties belemmeren het aantrekken van de consumptieve bestedingen. Het probleem ontstond toen jongeren op het hoogtepunt van de markt huizen kochten. Voor Nederland worden de verwachtingen neerwaarts aangepast: plussen van 0,6% dit jaar en 1,4% volgend jaar. Dijssel neemt afstand van de sombere stemming over afnemende economische activiteiten in de eurozone. Hij zegt daarover: de zorgen die de afgelopen dagen de kop hebben opgestoken over de Europese economie zijn overdreven. Hij noemt de waarschuwingen voor een eventuele nieuwe recessie in de eurozone ,,te somber''. Vaste lezers van dit blog weten dat ik in het beleid van een extreem lage rente en een nog verdere verruiming van de liquiditeiten geen vertrouwen heb. We verkeren in een tijdperk waarin monetaire autoriteiten de geldpersen 24/24 7/7 op topsnelheid laten draaien, zonder dat daar enige reserves tegenover staan, terwijl de financiële markten zich wentelen in deze luxe. Geld scheppen zonder 'waarden' die daar tegenover staan,loopt altijd 'fout' af. De inflatie moet licht stijgen, de rente moet omhoog (zeker naar 4%), de liquiditeiten moeten worden teruggehaald, de bankensector moet gesaneerd worden en de economie moet aantrekken. En dat alles met als fundament een sterkere Europese Unie. Günter Hannich schrijft daar deze week ook over: die aktuelle Diskussion über mögliche Zinssteigerungen in den USA im kommenden Jahr geht am Kern des Problems völlig vorbei. Denn eins sieht man aktuell ganz klar. Trotz der historisch niedrigen Zinsen kommen die großen Volkswirtschaften doch kaum von der Stelle. Was immer wieder vergessen wird: Mit der aktuellen Politik des lockeren Geldes und der niedrigen Zinsen befinden sich die großen Volkswirtschaften eigentlich noch im Krisenmodus. Und dieser Krisenmodus geht einfach immer weiter.

Frans Timmermans heeft de toets der kritiek bij zijn sollicitatie in het EP met glans doorstaan. Hij spreekt zijn talen en kent de dossiers. Lof daarvoor. Hij heeft het EP al toegezegd dat ze in het komende voorjaar een lijst kunnen verwachten van Europese wetten en regels die teruggedraaid gaan worden. Daar zet ik vraagtekens bij. De hoogste prioriteit moet de EC van Juncker toekennen aan een stuk over de toekomst van de EU. Zolang daar geen overeenstemming over is binnen de EC, het EP, de Europese Raad, de 28 nationale kabinetten en parlementen kan er geen soevereiniteit door Brussel worden teruggesluisd naar de 28 EU-listaten. Het lukraak ergens het mes inzetten zonder onderbouwing, is volstrekt zinloos. Eerst een visie dan een beleid, dat is de volgorde die moet worden gevolgd. Timmermans is een knappe leerling uit het schooltje van Rutte: ze praten als Brugman, maar zonder enige visie op de toekomst. Ze doen maar iets en burgers denken dan dat dat goed is voor het land. Het resultaat daarvan zal zijn dat de EU/eurozone de komende 5 jaar geen meter vooruitgang boekt.

Op deze plek had ik eerder een reactie geschreven over de uitspraak van de premier dat hij een overeenkomst ziet tussen de strijd tegen IS en de strijd tegen de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog. Citaat: "Ze zijn in de kern hetzelfde. We vechten tegen organisaties, mensen, die met gebruikmaking van de meest vreselijke wreedheden en met onbegrijpelijk en onvoorstelbaar geweld bereid zijn hun doelen te realiseren". Maar er zijn ook significante verschillen. IS ligt hier 4000 km vandaan en de Duitsers zijn onze oosterburen. Hitler ging voor een groot Europa, dat werd onderworpen aan de tucht van het Arische volk. Bij IS gaat het om een onderwerping aan de Islam, als religie. Stelt IS wat voor of is het slechts een terroristische bende? Islamitische Staat in Noord-Irak en de Levant werd in 2003 als IS in Irak opgericht als vereniging van vaak aan Al Qaida verbonden jihadistische organisaties, om naar eigen zeggen "de soennitische Irakezen (van Saddam Hoessein) te beschermen en de islam te verdedigen". Na het uitbreken van de Syrische burgeroorlog in 2011 werd het werkterrein uitgebreid naar Syrië. Op 29 juni 2014 noemde de terreurbeweging zichzelf Islamitische Staat. IS is een kalifaat met als leider Abu Bakr al-Baghdadi, ook geheten Ibrahim Awwad Ibrahim Ali al-Badri al-Samarrai (1971), die zich als kalief Ibrahim tot staatshoofd van de “Islamitische Staat' heeft benoemd met als hoofdstad Raqqa. In het stuk land in Noord Irak en Syrië wonen 6 miljoen moslims. Het land is door niemand als zodanig erkend, maar heeft wel een regering van 6 ministers. Er zijn 5 provincies, bestuurd door gouverneurs, er is een militaire Raad van drie mannen, er zijn Rechtbanken die recht spreken op basis van de Sharia, er functioneert een belastingdienst en er is een politieapparaat dat, net als bij ons, parkeerbonnen uitschrijft. Het vermogen van de IS wordt geschat op $2 mrd. Ik las een artikel over de zin van onthoofdingen door de IS van de hand van de Midden-Oosten deskundige aan de RU Groningen, Pieter Nanninga. Die (barbaarse) onthoofdingen moeten als een afschrikwekkend beeld worden gezien door de Westerse regimes en de inwoners van democratisch bestuurde landen. De onthoofdingen zijn een vorm van theater om iedereen te laten zien hoe IS de vijand kan vernederen. Nanninga verwijst naar de oranje pakken die de slachtoffers van de onthoofdingen dragen. Hij ziet dat als een verwijzing naar de moslims die zonder enige vorm van aanklacht en berechting, tien jaar geleden, in de gevangenis Guantanamo Bay werden opgesloten en gemarteld. IS vernedert nu de Westerse wereld zoals de Amerikanen ons vernederd hebben. Zie dit als een vergelding. Nanninga ziet de vernedering de hele wereld overgaan. Het mediagebruik ziet hij als modern en professioneel. Eerherstel aan de glorie van de islam en de moslims kan alleen plaatsvinden door actief handelen, meent IS. Over Guantanamo Bay het volgende: daar werden vanaf 2002 gevangenen vastgehouden , die juridisch buiten de VS (op Cuba) zouden verblijven en daarom dus niet dezelfde op constitutionele rechten aanspraak zouden kunnen maken, die zij op Amerikaans grondgebied zouden hebben. Hierdoor zouden zij gemarteld kunnen worden, zonder dat daarmee de wet zou worden overtreden. In 2004 verwierp het Amerikaanse Hooggerechtshof dit argument in de zaak Rasul vs Bush bij meerderheidsbesluit en besliste dat de gevangenen in Guantanamo Bay toegang tot reguliere Amerikaanse hoven hebben. Het juridisch argument was dat de VS de exclusieve controle over Guantanamo Bay uitvoerde. In 2004 kwamen Britse gevangenen vrij die vertelden dat er sprake was van voortdurende martelingen, seksuele vernedering, gedwongen drugsgebruik en godsdienstige vervolging door de Amerikaanse bewakers op Guantanamo Bay. Hun beweringen werden bevestigd door twee Franse en een Zweedse ex-gevangene. De Amerikaanse defensie ontkende alles. Het ging over honderden vermeende terroristen, veelal al Qaida– en Talibangevangenen uit onder andere Afghanistan, die onder erbarmelijke omstandigheden en zonder enige vorm van proces, zonder aanklacht werden vastgehouden en 'inhumaan' werden behandeld. Uit een rapport van het Internationale Rode Kruis (ICRC) uit 2007, dat in april 2009 in handen kwam van New York Review of Books, blijkt dat medisch personeel van de CIA betrokken was bij de mishandelingen van gevangenen. Ze hielden onder meer toezicht op het waterboarden. Ook was gezondheidspersoneel van de dienst betrokken bij ondervragingen. In sommige gevallen werd gezegd, dat medische zorg afhankelijk was van de medewerking van de gevangene. Uit het rapport blijkt ook, dat veel verzoeken van het Rode Kruis om informatie,jk door de regering Bush werden genegeerd. Het probleem van deze week was dat de Koerden in Europa, ook in de Tweede Kamer, massaal om hulp riepen bij de politiek. Het Koerdische bolwerk Kobani wordt aangevallen door IS en de wereld kijkt toe, terwijl de Amerikanen bombarderen. De Koerden voelen zich in de steek gelaten en zitten 'in de tang'. Turkije kijkt toe en het Westen overlegt over een volkenrechtelijk mandaat om IS in Syrië aan te kunnen vallen. Dan moet de VS naar de Veiligheidsraad 'met lege handen'. De Russen hebben nog een 'appeltje te schillen' met de Amerikanen en Europeanen over de opgelegde financieel/economische sancties. Hebben de Russen er belang bij het Westen in deze oorlog te steunen? En wat is de positie van Turkije in deze oorlog? Rob de Wijk zegt deze week “Er is een grote kans dat er een regionale oorlog ontstaat tussen Koerden, sjiieten en soennieten”. Timmermans zei deze week dat de Westen al 3 jaar overleg pleegt over 'wat we kunnen doen aan de opkomst van IS' maar dat daar geen eenduidigheid over wordt bereikt. Een volkenrechtelijk mandaat ligt niet in de lijn der verwachtingen. Momenteel wordt gehandeld op basis van kortzichtigheid. Een middellange en langetermijnvisie over Syrie (en Assad), IS, de sjiieten en soennieten in het Midden Oosten is er niet. Bij niemand, ook niet bij de Turken.

De PvdA moet activistischer worden, zegt partijvoorzitter Hans Spekman. Hij vindt dat daarvoor ruimte is, nu veel wetgeving van het kabinet is aangenomen. "En die ruimte gaan we gebruiken." Dat is een vreemde uitspraak van deze sociaal-democratische voorman. Eerst zet Diederik Samsom en zijn 2e Kamerfractie in voor de afbraak van de verzorgingsstaat en nu dat formeel allemaal geregeld is en de partij ziet welke schade ze aan de samenleving gaan toebrengen, geven ze gehoor aan de stem van de achterban die van dat beleid helemaal niets snapt. De PvdA-voorzitter heeft daarom een actie op touw gezet waaraan alle gelederen van de PvdA meedoen: van de wetenschappers van de Wiardi Beckmanstichting tot de leden van de partij die door de hervormingen worden getroffen. Spekman zegt daarover dat er onrust in zijn partij is over het overhevelen van zorgtaken naar de gemeenten. Veel mensen vragen zich volgens hem af of ze straks nog wel goede zorg krijgen. "Op dit onderwerp proef ik de gierende onzekerheid van mensen." En dat zal niet de enige hervorming zijn die hen gaat treffen. Wat te denken van de sluiting van verzorgingshuizen en het project 'werken naar vermogen'. De vrees bij de partijleider, de partijtop en de fractie van de PvdA in de Tweede Kamer dat de partij afgestraft gaat worden bij de komende verkiezingen voor Provinciale Staten (en de daarop volgende verkiezing van de Eerste Kamer) lijkt realiteit te gaan worden. De machtsfactor van de PvdA in het Nederlandse politieke bestel staat op het spel. Gevreesd moet worden dat de weg naar 18 maart 2015 geplaveid wordt als een lijdensweg voor Diederik Samsom en zijn fractie. Zijn overlevingskansen worden laag ingeschat en daarmee ook die voor het kabinet. En met name de bewindspersonen: Lodewijk Asscher, Jette Klijnsma, Ronald Plasterk, Jeroen Dijsselbloem en Martin van Rijn. Het is de bedoeling van Spekman dat die activistische groep mensen een vinger aan de pols houden en waarschuwen als er problemen zijn bij de zorg in gemeenten. "Als er fouten optreden, vind ik dat we gelijk moeten optreden als politieke partij. Dat is de dure plicht van de Partij van de Arbeid, die staat voor een verzorgingsstaat die mensen zekerheid biedt." Maar de PvdA is als regeringspartij zelf medeverantwoordelijk voor de zogenoemde decentralisatie van de zorg. En Spekman staat daar ook nog steeds achter, zegt hij. Maar hij snapt dat de verandering mensen onzeker maakt "en soms ook boos, juist ook op de PvdA". Wat wil Spekman nu 'de put dempen als het kalf al verdronken is'? Gaat hij de poten onder de zetel van Samsom wegzagen? Dat de achterban hijgt in de nek van de partijtop, daar twijfel ik niet aan, maar dat daarmee de zorg in rustiger vaarwater terecht komt, nee daar reken ik niet meer op. Daarvoor heeft de partijleiding de zaak te lang aangezien.

Frauderen Nederlandse tuinders of zijn ze slim? Nederlandse telers van groente en fruit omzeilen de Russische boycot door hun waren via Turkije naar Rusland te exporteren, meldt het Algemeen Dagblad. De boycot van Moskou geldt niet voor Turkije, omdat dat land niet bij de Europese Unie hoort. Exporteurs brengen volgens het AD de Nederlandse producten in blanco kistjes en dozen naar Turkije. Van daaruit worden ze, voorzien van de sticker 'Made in Turkey', naar Rusland getransporteerd. Een grote firma uit het Westland zegt tegen de krant dat er de laatste tijd "heel veel meer" dozen zonder etiketten worden verkocht. Rusland stopte in augustus met de import van levensmiddelen uit de EU en andere westerse landen, in reactie op de sancties vanwege de Russische bemoeienis met Oekraïne. Vorig jaar exporteerde Nederlandse telers nog voor €180 mln aan groenten en fruit naar Rusland. Inmiddels is de prijs van appels en peren in Nederland gehalveerd. Gesjoemel met etiketten is steng verboden, omdat de herkomst van producten altijd te achterhalen moet zijn. Economische Zaken heeft de controle opgevoerd sinds Rusland de handelsmaatregelen afkondigde. Daarbij zijn inspecteurs op "vermoedens van fraude" gestuit, zegt een van hen in het AD. Bedrijven die worden gesnapt, riskeren een boete en inbeslagname van hun lading.

Honderden transportbedrijven dreigen failliet te gaan of honderdduizenden euro's te moeten terugstorten aan de Belastingdienst. Erkende MBO-onderwijsinstellingen, die de afgelopen jaren vele tienduizenden beroepschauffeurs bijschoolden, voldoen in de ogen van het Ministerie van Financiën opeens niet aan fiscale eisen. Daardoor vervalt voor bedrijven het recht op de regeling Verminderdering Afdracht Loonbelasting (WVA). "Ook bedrijven die er al een beroep op hebben gedaan worden nu plotseling geconfronteerd met immense terugvorderingen en zelfs torenhoge boetes. Bizar en de gang van zaken heeft er al toe geleid dat vele transporteurs bedragen van vele tonnen moeten terugbetalen aan de Belastingdienst", zegt Transport en Logistiek Nederland (TLN). "We schatten dat deze rampspoed de hele sector tientallen miljoenen euro's gaat kosten. Volslagen belachelijk, want wij worden afgerekend voor een situatie waar wij zelf niets aan kunnen doen. Transporteurs stuurden chauffeurs naar MBO-opleidingen die zelfs worden aanbevolen door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW)". "Als je het programma met succes doorloopt en met een diploma de deur uitloopt, denk je als bedrijf toch ook dat alles in orde is. Zeker als het kwalificatiedossier door de minister van OCW is vastgesteld onder crebonummer 91830, waarmee je afdrachtvermindering onderwijs kunt claimen. Nu blijkt achteraf dat een groot aantal scholen zich niet aan de betreffende wet- en regelgeving heeft gehouden. Dit is niet in alle gevallen door de Onderwijsinspectie geconstateerd of gerapporteerd, maar wij krijgen die blunder nu wel op ons bordje geserveerd". Omdat ambtelijk overleg niet tot resultaat heeft geleid en ondernemers het water tot de lippen is gestegen, heeft TLN een brief geschreven aan de leden van de Tweede Kamer. "Daarin slaat TLN alarm". "Wij doen een beroep op onze parlementariërs om aan deze situatie een einde te maken. Komt er op korte termijn geen oplossing, dan is een faillissement voor een behoorlijk aantal bedrijven onafwendbaar."

Het aantal orders voor Duitse fabrieken is in augustus met 5,7% gedaald op maandbasis, de sterkste krimp sinds 2009. De daling, die volgt op een toename van 4,9% in juli, was veel sterker dan verwacht. Door een afbrokkelend economisch vertrouwen lijkt een herstel van de Duitse economie na de krimp in het tweede kwartaal steeds verder weg. De economie van Duitsland en de overige eurolanden staat al maanden extra onder druk door de spanningen met Rusland en de zeer lage inflatie. De industriële productie in Duitsland is in dezelfde periode zowel op maand- als op jaarbasis flink gedaald. De productie daalde ten opzichte van juli, gecorrigeerd voor seizoensinvloeden, met 4%. Dat is de sterkste daling sinds januari 2009. In juli steeg de productie nog met 1,6% ten opzichte van juni. In vergelijking met augustus vorig jaar lag het productieniveau 2,8% lager, na een stijging van 2,7% op jaarbasis in juli. Uit recente cijfers blijkt dat de Duitse economie in toenemende mate zucht onder de malaise in Europa, de voornaamste afzetmarkt. Ook de spanningen met Rusland zetten de Duitse economie onder druk. ,,De industrie bevindt zich in een zwakke fase''. ING-econoom Carsten Brzeski spreekt van ,,wederom schokkende cijfers'' over de toestand van de Duitse economie. Hij wijst er daarbij op dat de Duitse industrie een moeizame toekomst tegemoet gaat, doordat voorraden zijn opgebouwd en het aantal nieuwe orders zakt. ,,Dat is geen goed signaal voor het vierde kwartaal'', zegt hij. Het geplaagde Euro Disney, de beursgenoteerde onderneming van Disneyland Parijs, is een financieel reddingsplan ter waarde van 1 miljard euro overeengekomen met grootaandeelhouder Walt Disney. Het plan behelst onder meer verkoop van aandelen en een herstructurering van de schulden. Het gaat al tijden niet goed met Euro Disney, dat voor 40% in handen is van het moederbedrijf Walt Disney. Het concern verloor vorig jaar een aanzienlijk aantal bezoekers en ook in het lopende boekjaar weten minder mensen de weg naar het pretpark te vinden. Afgelopen weekend heeft crisisberaad plaatsgevonden over de financiële positie van het Parijse themapark. Om de schulden het hoofd te bieden, gaat het concern voor €420 mln aan aandelen uitgeven. Daarnaast wordt een schuld aan Walt Disney van €600 mln omgezet in aandelen. Het plan moet de kaspositie van Euro Disney met circa €250 mln versterken. Ook worden de voorwaarden voor andere leningen die Walt Disney aan Euro Disney heeft verstrekt versoepeld. Het is niet voor het eerst dat moederbedrijf Walt Disney ingrijpt bij Euro Disney. In september 2012 schoot het nog te hulp met een lening van €1,3 mrd. Het pretpark kampt al sinds de opening in 1992 met een hoge schuldenlast.

De Europese Commissie maakt zich op voor een begrotingsstrijd met Frankrijk. Brussel zal de begroting van de tweede Europese economie voor 2015 afwijzen omdat het tekort (EMU-saldo) daarin veel hoger uitvalt dan onder Europese regels is toegestaan. Frankrijk gaf onlangs al aan dat het tekort volgend jaar 4,3% zal bedragen, terwijl het maximale EMU-saldo 3% bbp is. Ook zouden de bezuinigingsdoelstelling van Frankrijk ook een stuk lager uitvallen. Opgeschoond voor de negatieve effecten van de zwakke economie komen de bezuinigingen uit op 0,2% bbp, terwijl 0,8% was afgesproken met Brussel. Maar dat lijkt voor de EC niet het enige probleem te worden. Ook met Italië dreigt een begrotingsconflict te ontstaan omdat de Italianen al hebben aangegeven dat het zijn begrotingsdoelstellingen niet zal halen. Vanuit Duitsland komen berichten dat de industrie de laatste maanden lagere productiecijfers meldt en dat consumenten terughoudener worden in hun bestedingen. De vraag waar dat sentiment vandaan komt wordt verklaard doordat de belangrijkste handelspartners, Frankrijk en Italië, wegzakken in hun crisis. Ook de onrust in Oekraïne en in het Midden Oosten werkt verstorend voor het Duitse bedrijfsleven. Maar ook zeker de sancties naar en van Rusland, maar ook de export naar Brazilië en China stokt. Wat ik hier dus opschrijf is dat de Merkeldoctrine die Europa opgelegd heeft gekregen, negatieve gevolgen heeft voor de 'heimat'. De nieuwe EC onder voorzitterschap van Juncker weet wat van hen verwacht wordt. Kredietbeoordelaar S&P dreigt de kredietbeoordeling van Frankrijk verder te verlagen. S&P zet de outlook van Frankrijk op negatief. De rating staat nu op AA. Volgens S&P hangt de negatieve vooruitblik samen met de verslechterende Franse overheidsfinanciën en de zwakke economische ontwikkeling in de tweede economie van de eurozone. Het bureau zegt verder dat het Franse begrotingstekort tussen 2014 en 2017 gemiddeld 4,1% van het bbp zal zijn. Al eerder heeft de Franse regering laten weten dat het opgelegde EMU-saldo van 3% pas met 2 jaar vertraging kan worden bereikt.

Bouwbedrijf Ballast Nedam heeft opnieuw een winstwaarschuwing afgegeven vanwege aanhoudende kostenoverschrijdingen bij het project A15 Maasvlakte-Vaanplein. Daarnaast zegt het bedrijf ook te kampen te hebben met tegenvallende resultaten bij de divisie infrastructuur. Het bouwbedrijf verwacht dat de kostenoverschrijding oploopt van de eerder gemelde €217 mln naar €253 mln. Het bedrijf heeft een belang van 40% in het snelwegproject, dat samen met andere bouwers wordt uitgevoerd onder de naam A-Lanes 15. Op 7 juli maakte Ballast Nedam bekend een verlies te moeten nemen van €87 mln, naar rato van het belang in het project. Dat verlies zal nu oplopen tot circa €100 mln. Het bouwbedrijf verwacht dat de kostenoverschrijdingen in het laatste kwartaal van dit jaar verder oplopen. Beleggers reageerden teleurgesteld. Op het Damrak werden de bouwbedrijven omlaag getrokken na het nieuwe winstalarm van Ballast Nedam en de problemen die het bedrijf heeft in het Verenigd Koninkrijk. "Bij Ballast Nedam blijft de onzekerheid groot en ook bij BAM is het vertrouwen nog niet hersteld. De twee bouwers hebben geen krediet meer bij beleggers”.

De nettoschuld van technisch dienstverlener Imtech is sinds eind juni verder opgelopen, tot meer dan €1,1 mrd. Het bedrijf stelt dat de toename van de schuld met €108 mln onder meer het gevolg is van een gebruikelijke toename van het werkkapitaal in het derde kwartaal, maar ook door herfinancieringskosten en rentelasten. De omzet uit de voortgezette activiteiten is in de eerste 8 maanden van dit jaar uitgekomen op €2,55 mrd. De ophef rond het bedrijf, als gevolg van de problemen in Duitsland en Polen die vorig jaar aan het licht kwamen, had bij sommige onderdelen van Imtech nog wel een negatief effect op de orderontvangst. Imtech sluit niet uit dat dit effect nog enkele maanden aanhoudt. Eind augustus kondigde Imtech ook aan circa €120 mln te gaan gebruiken om tegen kortingen uitstaande schulden terug te kopen. Inmiddels heeft het bedrijf voor €224 mln aan schuld aangeboden gekregen. Imtech verwacht daarvan €146 mln daadwerkelijk terug te kunnen kopen tegen een gemiddelde korting van ongeveer 20%. De aandeelhouders zijn akkoord gegaan met de claimemissie ter waarde van €600 mln die de financiën van Imtech weer op peil moet brengen. Imtech richt een speciaal fonds op om gedupeerde particuliere aandeelhouders deels te compenseren voor geleden verliezen als gevolg van aan het licht gekomen fraude. Daarvoor heeft het bedrijf buiten de rechter om een schikking getroffen met beleggersvereniging VEB. Het fonds, waarvan de omvang niet bekend is gemaakt, zal onder meer worden gevuld door het bedrijf zelf, de aansprakelijkheidsverzekeraar van Imtech en accountant KPMG. Ook de teruggestorte bonussen van het voormalig bestuur komen in de pot. De overeenkomst met de VEB heeft geen effect op het resultaat of de kasstroom van Imtech, benadrukte de onderneming. Imtech gaat 60 miljard nieuwe aandelen uitgeven om schulden te kunnen afbetalen. Iedereen die nu een aandeel Imtech heeft mag/moet er 131 nieuwe bijkopen à 1 eurocent. Het in problemen verkerende geplaagde Imtech riskeert een zware boete van de financiële waakhond AFM wegens misleiding. De AFM is zeer recent gestart met een onderzoek naar een „wissel” ter waarde van €150 mln die mogelijk ten onrechte als cash is opgenomen in het verslag van de halfjaarcijfers 2012. In de boeken meldde de toenmalige raad van bestuur dat Imtech over het geld kon beschikken. In werkelijkheid heeft het concern het bedrag nooit als cash ontvangen. Imtech is pas recent ingelicht door de AFM. De wissel is misbruikt om de financiële tekorten rond het beruchte pretpark in Polen weg te poetsen, zo meldde Imtech zelf al op 4 februari 2013 in een persbericht over de malversaties in Polen en Duitsland. Het concern heeft de halfjaarcijfers 2012 vorig jaar al gecorrigeerd.

Over de aangekondigde herziening van de Pensioenwet van staatssecretaris Jetta Klijnsma komt opnieuw verzet vanuit de samenleving. Het wetsvoorstel dat pensioenfondsen strengere regels oplegt, is mogelijk in strijd met Europese regels, stellen de overkoepelende ouderenorganisaties KNVG, NVOG en CSO in een brief aan het kabinet en de Tweede Kamer. Zij vinden dat de staatssecretaris tekort is geschoten omdat zij het voorstel niet heeft laten toetsen aan de Europese regelgeving, inzake de inperking van de bevoegdheden van pensioenfondsen. Ze noemen dat verwijtbaar. De Tweede Kamer buigt zich maandag over het wetsvoorstel.

Voor Halfords is het doek gevallen: begin deze week is het faillissement uitgesproken op verzoek van het bedrijf zelf. Het hoofdkantoor, ruim 100 winkels (niet de 28 franchisers) met 536 werknemers vallen eronder. Het bedrijf was onderdeel van de Macintosh groep, maar werd in 2013 verzelfstandigd. De verkoop leverde één euro op en de oud-eigenaar leende aan de nieuwe eigenaar €9,5 mln. Ook na een grondige reorganisatie waarbij ruim 20% van het personeel zijn baan verloor, bleef de financiële situatie probleemvol. De curator kijkt of een herstart in een afgeslankte vorm mogelijk is. De mogelijkheden daartoe lijken niet groot.

Ook D-reizen verkeert in financiële problemen. De reisbureauketen moet noodgedwongen tientallen winkels sluiten. Eén van de oorzaken van de financiële problemen is de opmars van internet. ''D-reizen daarnaast forse reorganisatiekosten door de fusie van D-reizen met VakantieXperts en de Thomas Cook Travelshops. De nieuwe, Duitse organisatie wordt per 1 januari 2015 voortgezet als de DRT Groep.'' Die kosten wil het bedrijf dit jaar afschrijven en dat levert verlies op. De leiding wil zonder pardon de deuren sluiten van verliesgevende winkels. "Er zijn nu samen met de partners een kleine 500 vestigingen in Nederland. De verwachting is dat er in de komende 3 jaar 150 winkels gaan sluiten, waardoor een paar honderd werknemers hun baan gaan verliezen. Van oorsprong (1965) was Dirk van den Broek een van de oprichters.

ABN Amro heeft opnieuw een rechtzaak gewonnen over een zogenoemde renteswap. De bank won de zaak omdat de klager, een Eindhovense ondernemer, te lang had gewacht om de overeenkomst te laten vernietigen. Opvallend is dat de renteswap op een niet-afgesloten lening van €3,5 miljoen was verkocht aan een ondernemer in privépersoon, zo blijkt uit de recente uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant. De uitspraak maakt duidelijk dat de tijd dringt voor ondernemers met een rentederivaat. Uit onderzoek van de AFM, eerder dit jaar, blijkt dat 17.000 mkb-ondernemers een renteswap van de bank hebben gekocht om de risico’s van de variabele rente op een (bedrijfs-)lening af te dekken.

De productie van de Nederlandse industrie is in de maand augustus met 0,6% gedaald op maandbasis. Ook verslechterde de stemming onder ondernemers. Volgens het CBS heeft de productie in 2014 te kampen met sterke fluctuaties. In februari werd het hoogste niveau in meer dan 6 jaar bereikt. Daarna volgden zowel forse dalingen als flinke stijgingen. In augustus dit jaar lag de productie 3,4% onder het niveau van februari, maar nog wel iets hoger dan gemiddeld in 2013. Op jaarbasis liet de industriële productie in augustus een groei zien van 1,4%. De stemming bij ondernemers in de industrie is in augustus en september verslechterd. Dat komt vooral door de kwakkelende economie in de ons omringende landen zoals in het buurland Duitsland waar het producentenvertrouwen al vijf maanden achter elkaar is gedaald. Ook de Duitse industriële dagproductie kromp in augustus aanzienlijk. Vier belangrijke economische onderzoeksinstituten in Duitsland meldden dat de vooruitzichten voor de Duitse economie een stuk negatiever zijn geworden. De Duitse economie ondervindt tegenwind van de geopolitieke spanningen in de wereld, de zwakke economie in Europa, de sancties tegen Rusland en een minder sterke export naar China. Op jaarbasis groeide de productie van de Nederlandse elektrotechnische en machine-industrie in augustus met 5,9%. De productie van aardolie, chemicaliën, rubber en kunststof bleef stabiel in vergelijking met een jaar eerder. De productie van voedings en genotmiddelen kromp met 5,5%. De basismetaal- en metaalproductenindustrie produceerde 1,8% minder. De vier genoemde branches zijn samen goed voor bijna driekwart van de industriële productie.

ECB-president Mario Draghi verzekerde de markten deze week nogmaals dat de ECB de inflatie aan gaat wakkeren. Ook liet hij tijdens een bijeenkomst van denktank Brookings Institute weten de economie van de eurozone meer te stimuleren als dat nodig is. Met zijn uitspraken daalde de euro naar 1,2628 (op weekbasis een plusje: 1,2515) bij het afsluiten van deze beursweek. Draghi constateerde dat de herstel zijn momentum aan het verliezen is. Hij hamerde er maar weer eens op dat hervormingen in de eurolanden noodzakelijk zijn. Zonder die hervormingen van met name de arbeidsmarkt is herstel niet mogelijk, zo stelde hij. Op de vraag of hij niet bang is dat een hervorming van de arbeidsmarkt zal leiden tot een ontslaggolf antwoordde hij negatief. Hij nam daarbij Italië als voorbeeld. Dat hervormingen niet altijd een wondermiddel hoeft te zijn bewijst Duitsland. De Duitse overheid gaat haar ramingen voor de groei van de Duitse economie flink neerwaarts bijstellen. De groei zal in 2014 en 2015 uitkomen op ongeveer 1,25%. Bij een eerdere voorspelling in april werd voor dit jaar nog een groei voorspeld van 1,8% en 2% volgend jaar. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) verlaagde deze week de Duitse groeiprognoses voor dit jaar en volgend jaar naar respectievelijk 1,4 en 1,5%. Een groep van vier belangrijke Duitse economische onderzoeksinstituten geven aan nu voor dit jaar op een groei te rekenen van 1,3% en 1,2% volgend jaar. Hoe het ook zij, de verwachting is dat de economische activiteiten bij onze oosterburen afnemen. Dijssel reageerde daarop met geruststellende uitspraken: ,,de meeste landen hebben veel maatregelen genomen en in de meeste landen trekt de groei aan. De cijfers zijn daarom niet zorgwekkend, we weten wat we moeten doen.'' De minister wees opnieuw Frankrijk en Italië aan als landen die achterlopen bij de hervorming van hun economie. ,,Zij hebben nu wel regeringen die meer willen doen'', stelde hij. ,,Laten we hopen dat ze genoeg uithoudingsvermogen hebben.'' De roep om nog meer steunmaatregelen van de ECB toont aan dat er te weinig geduld is met de eurozone. ,,De nieuwe maatregelen gaan de komende maanden in, laten we afwachten hoe dat uitpakt. Wie zegt dat het niet genoeg is, weet niet waarover hij praat, we moeten eerst de effecten afwachten.'' Dijssel heeft gesproken op de jaarvergadering van het IMF en daarbij uitspraken gedaan over begrotingsdiscipline van de EU-lidstaten, waarover ik twijfels heb of het door hem benoemde beleid in de praktijk leidt tot de gewenste resultaten. Het gaat mij dan over het maken van bindende afspraken van geloofwaardige plannen. Dat hij de economie wil activeren snap ik wel, dat is trouwens hard nodig. Die uitspraak komt jaren te laat, maar dat is een gegeven, waarmee we moeten leven. De Europese politiek heeft jarenlang de kat uit de boom gekeken en de Merkeldoctrine uitgevoerd. Ze komen er nu achter dat dat een verloren periode is geweest. De Europese politiek heeft achterovergeleund en erop vertrouwd dat Draghi de problemen voor hen wel zou oplossen. Nu het ruim geld beleid met lage rentes geen tastbaar resultaat heeft opgeleverd en Draghi de Europese politiek heeft laten weten dat ze de hand aan de ploeg moeten slaan, geeft Dijssel een voorzet. Eurolanden die hun economie op overtuigende manier versterken kunnen mogelijk meer ruimte krijgen om hun begroting op orde te brengen. Op die manier kan de economische groei in de eurozone vooruit worden geholpen, stelt Dijssel. Hij pleit voor een nieuw akkoord over economische groei. Dat zou de noodzaak om begrotingen op orde te krijgen, de economie te hervormen en de investeringen te verhogen moeten combineren. Landen die meer uitstel willen ten opzichte van de begrotingsregels, moeten daarbij geloofwaardige plannen hebben voor hervormingen die direct worden ingevoerd. Met duidelijke afspraken over hervormingen en de aanpak van tekorten, zouden landen vervolgens in aanmerking komen voor Europese middelen waarmee de investeringen kunnen worden gestimuleerd. „Maar dit kan alleen met bindende afspraken”, benadrukt de minister. „Frankrijk heeft zijn tijd niet gebruikt”, stelt Dijssel. „Zo doen we dat niet meer. Als landen extra tijd willen dan moeten er sterke afspraken worden gemaakt over hervormingen, die direct moeten worden uitgevoerd. Die maatregelen mogen niet worden uitgesteld tot het einde van de periode.” Hij benadrukte nogmaals dat directe hervormingen noodzakelijk zijn om het vertrouwen in de Europese economie te versterken. „Onze economie wordt vooralsnog vooral geremd doordat we niet leveren wat we beloven. Met hervormingen kan het vertrouwen terugkeren, met uitstel van noodzakelijke maatregelen lukt dat niet.” Hij mag mij nog wel een keer uitleggen wat hij precies bedoelt met 'we leveren niet wat we beloven'. Hij doet er goed aan eerst de eigen hand in eigen boezem te steken.

S&P heeft de credit-rating van Finland verlaagd van AAA naar AA+. De zogeheten outlook is op 'stabiel' gezet, wat inhoudt dat er de komende zes maanden waarschijnlijk geen verandering in de kredietstatus te verwachten valt. S&P vindt de stap nodig omdat de vergrijzende bevolking en krimpende beroepsbevolking kan leiden tot een stagnerende economie. Ook ziet de kredietbeoordelaar een zwakkere buitenlandse vraag naar Finse producten en bovendien verliest het land 'wereldwijd marktaandeel in de belangrijke IT-sector'. Daarnaast is het land kwetsbaar voor verdere economische verzwakking in Rusland en in de eurozone.

Nogmaalsa over Dijssel gesproken: Een schadevergoeding voor beleggers die geld verloren door de nationalisatie van bank en verzekeraar SNS Reaal, is op losse schroeven komen te staan. Dat komt door een advies van de advocaat-generaal aan de Hoge Raad. Hij vindt dat een uitspraak van de Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam die in het voordeel was van de beleggers, moet worden vernietigd. De Ondernemingskamer besliste in juli 2013 in een tussenuitspraak dat een panel van deskundigen zich moest buigen over de hoogte van de schadevergoedingen. Maar volgens de advocaat-generaal staat nog helemaal niet vast dat de Staat een schadevergoeding moet betalen. De Ondernemingskamer heeft dat ten onrechte op voorhand aangenomen. Hij wil dat de zaak wordt overgedaan. Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën had de Ondernemingskamer gevraagd de schadevergoeding vast te stellen op nul euro. Zonder overheidsingrijpen was SNS failliet gegaan. Dan hadden de beleggers ook met lege handen gestaan, hield hij de rechters voor. Deze toelichting van Dijsselbloem werd door de Ondernemingskamer als onvoldoende beoordeeld. Dat speelde mee in het oordeel van de rechters. De advocaat-generaal zegt hierover dat ,,een mogelijk onvoldoende toelichting door de minister'' geen rol mag spelen bij de uiteindelijke beslissing. Adviezen van de advocaat-generaal worden meestal overgenomen door de Hoge Raad. Naar verwachting duurt het nog enkele maanden voordat de hoogste beroepsinstantie een besluit neemt over dit cassatieberoep, dat Dijsselbloem tegen de beslissing van de Ondernemingskamer had ingesteld. De vraag of Dijssel onzorgvuldig heeft gehandeld door de bankverzekeraar te nationaliseren op een moment dat er nog volop werd onderhandelt over een overname door een commerciële partij, wordt kennelijk niet meegenomen.

Slotstand indices 10 oktober 2014/week 41: AEX 395,68; BEL 20 3.041,99; CAC 40 4.073,71; DAX 30 8788,81; FTSE 100 6.339,97; SMI 8374,59; RTS (Rusland) 1064,29; DJIA 16544,10; Nasdaq 100 3870,855; Nikkei 15300,55; Hang Sen 23090,17; All Ords 5185,70; €/$ 1,2628; goud $1223,00, dat is €31.110,27 per kg, 3 maands Euribor 0,079%, 10 jarig Staat 1,029%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.