UPDATE11052013/170 Wat doet Nederland met ‘criminelen’ die geen strafbaar feit hebben gepleegd?

Staatssecretaris Weekers maakt het zich steeds moeilijker. Hij wordt ook ongeloofwaardig door te ontkennen dat hij 'íets' heeft geweten van de Bulgaarse fraude. Hij schrijft aan de Kamer dat er 'adequaat' is gehandeld in dit dossier door de afdeling fraudebestrijding. En dan te bedenken dat er nog 279 dossier over fraude zijn, waar de Kamer niets vanaf weet. Zijn positie staat onder zware druk. In 2011 heeft hij de fraude al geduid en in 2013 zegt hij van niets te weten, maar nu plannen gaat uitwerken om in 2014 de lekken te gaan dichten. Het zou, volgens de staatssecretaris, gaan om een verlies van €100 mln voor de schatkist, anderen spreken van €1 mrd. In het geval van de frauderende Bulgaren gaat het om een bedrag €60.000 per persoon. Het is de vraag welk standpunt de PvdA-fractie in gaat nemen. De Kamerleden van de PvdA hebben het toch al moeilijk in een ander dossier: criminele uitgewezen asielzoekers. Ik kan Samsom niet volgen. Het afgesloten regeerakkoord werd kort na de presentatie al onderuit gehaald vanwege de inkomensafhankelijke zorgpremie. Rutte raakt daardoor in een moeilijke situatie. Maar Samsom reikt hem de helpende hand en samen losten ze het probleem op. Nu Samsom grote problemen met zijn achterban heeft steekt de VVD hem de hand toe. De oplossing van het probleem is zo simpel, dat ik de commotie niet begrijp. Door uitgewezen asielzoekers, zonder strafblad, te labelen als 'crimineel' wordt gehandeld in strijd met de Rechten van de Mens. Wij, als land, profileren ons als de grootste strijder voor de Mensenrechten, maken ons compleet belachelijk als wij een wet aannemen waardoor wij mensen criminaliseren die niet eens verdachte zijn van het plegen van een strafbaar feit. De VVD moet deze wet intrekken en het probleem is opgelost. Ik moest over het voorgenomen handelen van de beide coalitiepartijen wel denken aan twee andere zaken waarin mensen werden gelabeld: de Joden die in WOII een jodenster moesten dragen en een groot aantal gevangenen in Quantanamo Bay, die daar worden vastgehouden en waartegen geen aanklacht kan worden geformuleerd. Twee dossiers waarover we liever maar niet nadenken. De opstelling van Samsom inzake de wet op de strafbaarstelling van uitgeprocedeerde asielzoekers tot dusverre heeft de politiek leider van de sociaal-democraten in zwaar weer gebracht. Hij weigert Rutte uit te nodigen voor een gesprek over het probleem. Deze week was de VVD even bereid over de afspraken zoals die over dit dossier zijn vastgelegd in het regeerakkoord, te heronderhandelen. Althans dat zou kunnen worden geconcludeerd door uitspraken van de op één na hoogste politicus bij de VVD, minister Edith Schippers en van de fractievoorzitter Halbe Zijlstra. Er zou gepraat moeten kunnen worden, maar Samsom houdt nog even af vanwege de 'prijs die de VVD daarvoor zal vragen'. Wel kwam Asscher met een heel spectaculaire uitspraak: uitgeprocedeerde asielzoekers die geen reisdocumenten krijgen van het thuisland, krijgen een verblijfsvergunning. De VVD wil onder alle omstandigheden voorkomen dat er een kabinetscrisis ontstaat. Want nieuwe verkiezingen betekent dat ze de helft van hun zetels in de 2e Kamer verliezen. Dat is dit dossier niet waard. Maar wat blijft is dat wij mensen zonder strafblad, die teruggestuurd worden naar het land van herkomst, een crimineel label omhangen en de vraag is hoe het thuisland omgaat met deze onschuldige 'criminelen'?

Het is niet te geloven maar Stef Blok denkt slim te zijn. Hij zit in zijn maag met declaraties van verzekerden die een Nationale Hypotheek Garantie hebben afgesloten en na verkoop met een restschuld zijn achtergebleven. Die restschuld bedraagt gemiddeld, volgens het CBS, €40.000. Hij wil nu al, 2 maanden nadat het woonakkoord door de beide Kamers is gekomen, wijzigingen gaan aanbrengen. In plaats van dat de NHG de restschuld, op grond van de verzekeringsvoorwaarden, uitbetaalt onderzoekt de minister nu de mogelijkheid om de restschuld mee te laten nemen in een nieuwe hypotheek. Hij pleegt de aanname dat mensen die hun huis hebben verkocht dan wel hebben moeten verkopen en hun restschuld niet kunnen betalen wel een nieuw huis gaan kopen. En dat daarvoor dan een bank bereid is aan mensen zonder een cent eigen inbreng een hypotheek te verstrekken en die dan ook nog te gaan verhogen met de restschuld van het oude huis. Verder wordt er gedacht aan de mogelijkheid om de restschuld terug te laten betalen door bijdragen van familie, buren, vrienden en kennissen. Om de omvang van het probleem te duiden: door de dalende woningprijzen staan een miljoen huishoudens onder water. Dat Blok met een groot probleem zit is wel duidelijk. Dat hij de enorme verliezen van de Stichting Nationale Hypotheek Garantie naar voren wil schuiven om de verliezen niet nu te hoeven nemen, snap ik wel, maar of de markt daarin meegaat betwijfel ik ten zeerste. VVD-Kamerlid Barbara Visser zegt terughoudend te zijn. ‘Als je de NHG breder wilt opzetten, moet je het hele stelsel opnieuw tegen het licht houden.’ De Staat kan volgens haar niet overal garant voor gaan staan. ‘Bij een uitbreiding van het vangnet moeten de premies omhoog.’ Ingewijden verwachten dat uitbreiding van de NHG-regeling alleen haalbaar is als alleen huizenbezitters er gebruik van mogen maken die nu ook al een hypotheek met NHG hebben. ‘Anders zou de overheid garant gaan staan voor alle restschulden’, zegt een bron in de bancaire sector. Er is verzet bij de hypotheeknemers tegen de Blok-hypotheek. De regeling is te complex en te duur voor starters. Er is in de markt geen vraag naar. De 3 grootbanken overwegen nog of ze het product op gaan nemen. Minister Blok zit er niet mee als dit maatwerkproduct, dat door hem is ontwikkeld, door de markt niet wordt opgenomen. Al met al het blijft een moeilijk product.

Ik heb eerder mijn zorgen uitgesproken over de wijze waarop centrale banken als de ECB, de FED, de BoE, de BoJ, zonder enige terughoudendheid, de geldmarkt verruimen. Daardoor is de spaarrente gedaald tot rond de 1½% voor direct opneembaar geld. Dat betekent dat er een negatieve opbrengst wordt gemaakt van inflatie 2,6% minus rente 1,5% geeft een netto beleggingsrendement van -1,1%. Er is zoveel geld in de markt gepompt dat zelfs de zwakke Zuid-Europese eurolanden bijna voor niks net zoveel geld kunnen lenen op de financiële markten als ze nodig hebben. Dat is een buitengewoon ongezonde situatie. Het aanbod is gigantisch en de vraag is beperkt. Dat kan geen stand houden. Op heel beperkte schaal leent de Nederlandse Staat al kort geld tegen een negatieve rente. De ECB heeft vorige week aangekondigd dat banken, bijna voor niks, onbeperkte hoeveelheden geld kunnen lenen. De laatste inspanningen om de private sector maar aan te moedigen om te gaan investeren. De banken kunnen heel goedkoop geld lenen, maar wordt dat geld dan ook tegen een vriendenprijsje doorgeschoven naar het bedrijfsleven en de huishoudens? En krijgen ondernemers en consumenten weer vertrouwen in de toekomst. Mijn antwoord is nee, daarvoor moeten eerst de bezuinigingen van tafel en er moet een toekomstperspectief duidelijk worden. Als die ontwikkelingen zo voortgaan stort op enig moment het hele financieel/monetaire systeem in. Wat is de waarde van het product/ruilmiddel geld als er nauwelijks rente voor betaald hoeft te worden. Als we kijken naar een markt waar gehandeld wordt in een product met veel aanvoer en weinig vraag dan daalt de prijs, tot het moment dat het 'doorgedraaid' wordt. Het fenomeen staat bekend als het 'komkommer-model', waarbij aangevoerde partijen komkommer op de veiling worden teruggenomen en het product ongeschikt wordt gemaakt voor de consumptie: vernietigen dus. Het is hard dat ik dat schrijf maar het is wel de realiteit. Het verklaart ook waarom de effectenbeurzen niet meer te stoppen zijn en alsmaar 'all time high's' maken. Het ene hoogtepunt na de crisis van 2008 sneuvelt en wordt vervangen door een nieuw. Economen hebben weinig omhaal nodig om de oorzaken te duiden: de extreem lage rente die obligaties onaantrekkelijk maakt en de enorme hoeveelheid miljarden die de centrale banken in de markt hebben gepompt. De stijging op de Europese beurzen moet worden toegeschreven aan de opleving van de economie in de VS en in Japan, niet op positieve vooruitzichten in Europa. Voor de staat waarin de euro-economie zich bevindt, is er beduidend minder reden voor optimisme, zegt de Tilburgse hoogleraar Sylvester Eijffinger, die momenteel op Harvard University gastcolleges geeft. „De structurele problemen in Italië, Spanje en ook Frankrijk zijn verre van opgelost. Daarnaast is de eurocrisis weliswaar even gestopt door de ECB, maar nog niet fundamenteel opgelost. Alleen de groei en werkgelegenheid in Duitsland blijven op peil. Ik denk dat de beurzen in Europa nog wel eens met een terugval te maken kunnen krijgen. Europa lijkt mij overgewaardeerd. Economisch gezien gaat het inderdaad slecht in Europa, zegt beleggingsstrateeg Corné van Zeijl van SNS Asset Management. „En dat is een van de redenen dat de ECB de rente heeft verlaagd met een kwart procent, maar dat werkt nog niet door in de reële economie. Bedrijven en consumenten hebben weinig behoefte aan krediet.’’ De IMF heeft zich gebogen over de economische ontwikkeling in ons land. Zij schrijven dat de Nederlandse economie nog een behoorlijke tijd zal worden beperkt door de hoge schulden van huishoudens, aanzienlijke problemen van van de financiële sector en de malaise op de bouwmarkt en de gedaalde huizenprijzen en de nog altijd zwakke binnenlandse vraag door het lage consumentenvertrouwen. Consumenten die hun schulden terugdringen en banken die hun balansen op orde brengen blijven voorlopig een rem zetten op de Nederlandse economie, stelt het IMF. Het fonds wijst er daarbij op dat de huizenprijzen inmiddels wel 18 procent zijn gedaald sinds de piek, maar dat de te verwachten verdere daling het consumentenvertrouwen en de uitgaven van consumenten zal blijven drukken. Het IMF voorspelt dat de Nederlandse economie dit jaar met 0,5% krimpt. Voor volgend jaar wordt een groei met 1,1% voorspeld. De werkloosheid loopt volgens het fonds zowel in 2013 als 2014 verder op.

Een heel ander onderwerp. Een uitspraak van de Hoge Raad d.d. 5 april 2013 in een zaak van een werknemer in dienst van een kantine die door Heineken werd uitgebaat. Voor de verkoop aan een cateraar in 2005 (Freddy Heineken was toen al 3 jaar dood) worden de 70 werknemers overgeheveld naar een lege BV en daar op de loonlijst gezet. Als de cateraar de kantine overneemt is hij niet verplicht de werknemers over te nemen met behoud van loon en arbeidsvoorwaarden. Die slimme truc zal wel iets te maken hebben met de hoogte van de overnamesom. Alles is legaal en juridisch correct, dacht Heineken in 2005. De nieuwe eigenaar doet een aanbod voor de helft van het salaris. De werknemers gaan naar de rechter. Tot en met de Hoge Raad wordt geprocedeerd en de stelling blijft dat Heineken de feitelijke werkgever was en met de lege BV alleen maar de rechten van de werknemers heeft willen omzeilen. De cateraar moet de werknemers nog over 8 jaar salaris bijbetalen. Maar de werknemers hebben nog geen cent ontvangen want Heineken procedeert via omwegen verder om onder de uitspraak van de Hoge Raad uit te komen. Hier mogen werkgevers niet trots op zijn.

Ik kom nog even terug over de uitspraak van de Griekse minister van Financiën dat zijn land het ergste achter de rug heeft. Daar zijn nog wel een aantal kanttekeningen bij te plaatsen. Dat er licht is aan het einde van de tunnel is juist, maar het is de vraag of Griekenland daar wel aankomt. Het land verkeert in een ernstige vorm van armoede, de werkeloosheid bedraagt 27,2%, de jeugdwerkeloosheid is hoog, zeker >50%. De schuldenlast is torenhoog en ook in 2014 is er nog sprake van een economische krimp van van 4,2%. Ondanks dat de financiële markten bereid zijn de rente op 10 jarig papier wat te verlagen (tot <10%) hebben de Grieken nog een lange weg te gaan.

De Europese Commissie heeft haar bezuinigingsbeleid voor de lidstaten enigermate versoepeld. De termijn die was gesteld voor de realisering van het emu-saldo (de 3% norm) is versoepeld. Nederland heeft 1 jaar uitstel gekregen, Frankrijk zelfs 2 jaar. Een feit blijft dat bezuinigingen economische groei in de weg staan. De Duitsers eisen van Hollande dat hij zich strikt houdt aan de afgesproken begrotingsdiscipline. Het verwijt is dat de Fransen de sociaal/economische problemen te laks aanpakt met 'overdreven optimistische' ramingen. Op korte termijn komt de Franse regering met ambitieuze plannen voor de komende jaren. De vraag is waar het geld vandaan komt dat voor de realisering van die beleidsvoornemens nodig is.

Lagarde bracht een tweedaags bezoek aan Nederland. Maandag was ze de eerste die een audiëntie kreeg bij koning Willem-Alexander. Daarna dineerde de Française met minister van Financiën en voorzitter van de Eurogroep Jeroen Dijsselbloem (PvdA), dinsdag sprak ze met de president van De Nederlandsche Bank Klaas Knot. Christine Lagarde is misschien wel de machtigste vrouw ter aarde, als geld de kern is van ons bestaansrecht. Ze was te gast in Nieuwsuur waar ze werd geïnterviewd door Mariëlle Tweebeeke. Het is een vrouw die weet wat zij wil. De hoogste prioriteit om Europa uit de crisis te halen is het creëren van banen en het doorvoeren van hoognodige hervormingen. De (jeugd)werkeloosheid moet worden aangepakt. Over de bezuinigingen sprak ze in termen van 'noodzakelijk, dat Nederland zich aan de Europese begrotingsregels houdt' maar ons land moet zich niet door Brussel op laten jagen. De staatshuishouding moet op orde worden gebracht maar op dit moment is het geen topprioriteit. Ze toonde zich blij met de ommezwaai in beleid van de EC, die mogelijkheden schept de economie te activeren. Ze noemde met name investeringen in 'onderzoek en ontwikkeling' en het tot leven brengen van de woningmarkt. „Bezuinigen alleen is niet genoeg”, stelde de topvrouw van het IMF. „Je moet zorgen voor genoeg begrotingsdiscipline, maar dat moet worden vergezeld van een monetair beleid dat ervoor zorgt dat geld tegen de juiste tarieven beschikbaar is en van structurele hervormingen.” Binnen Europa moet de aandacht daarbij vooral worden gericht op de arbeidsmarkt, vindt Lagarde. „Het doel moet zijn om mensen aan het werk te krijgen. In Europa is er te weinig flexibiliteit. De vraag is hoe Rutte in dit verhaal staat. Als hij de lijn van het IMF en de ECB volgt betekent dat dat het regeer-, woon- en sociaal akkoord moet worden opengebroken. Lagarde suggereert dat het halen van de 3% norm een streven moet zijn in 2014, maar geen absolute verplichting. Als investeringen in groei en werkgelegenheid meer tijd en geld vereisen dan heeft dat voorrang. De Koning weet nu wat hem te doen staat en Dijsselbloem zal moeten buigen en zo niet dan barst de kruik. Wat er in feite gebeurt is dat de Française Lagarde Brussel overrult en daarmee de dictaten uit Berlijn. Dat is een nederlaag voor Merkel, dat was al gelijk te merken aan een uitspraak van de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schauble op een overleg in Berlijn met zijn Franse collega Moscovici: ,,het is nooit zo in Europa dat de een alles weet en de anderen niet. Dat is fout, Duitsland kan een hoop leren van andere landen en dat moeten we ook'', aldus Schäuble. De bewindsman zei dat hij en Moscovici samenwerken om te zien wat kan worden geleerd van elkaars ervaringen. Volgens de Duitse minister is het goed dat Duitsland mededogen toont voor landen in Zuid-Europa die kampen met een recordjeugdwerkloosheid.

Het leek er deze week even op dat Duitsland zich solidair zou gaan opstellen voor de Zuid-Europese eurolanden, misschien zelfs ook wel voor Frankrijk. Schauble zei dat hij naar oplossingen zoekt voor de Europese schuldencrisis. Hij doelde op een welwillende instelling tegenover de bestaande bankenunie, waarin een centraal toezicht wordt geregeld voor de 6000 banken in Europa, duidelijke regels voor hulpverlening aan zwakke banken en een Europees deposito-garantie-stelsel (het huidige stelsel is nationaal geregeld). Alles wel met het voornemen om de huidige bankenunie in te brengen in een nieuw verdrag. De Duitse minister van Financiën blijft een strenge opstelling ten aanzien de hulpprogramma's hanteren. We moeten er niet van uitgaan dat er een grote pot geld beschikbaar komt waaruit zwakke banken naar believen kunnen graaien, wat een aantal eurolanden willen. Ik deel dat standpunt wel. Als banken op eigen kracht niet de nodige buffers kunnen opbouwen die nodig zijn voor levensvatbaarheid, moeten ze overgenomen worden, dan wel moeten ze ordelijk worden geliquideerd.

De messen worden geslepen. Het gaat erom wie de macht in Europa krijgt. De Europese Unie staat op een splitsing van wegen met betrekking tot de Europese schuldencrisis. Volgen we de Duitse aanpak en wordt als hoogste prioriteit aangemerkt het op orde krijgen van de overheidsfinanciën door een straffe begrotingsdiscipline of volgen we de Fransen die op eerste plaats kiezen voor investeren in de toekomst. Daarmee volgend het beleid van het IMF: begrotingsdiscipline is prima, alleen nu nog niet. Eerst moet de economische groei worden aangezwengeld, moet de (jeugd)werkeloosheid worden aangepakt en moeten de nodige hervormingen, die ik al eerder heb benoemd, worden doorgevoerd. Er ontwikkelen zich 2 blokken: de groep Merkel, met als volgers de rijkere Noord-Europese landen en als uitvoerder van de Berlijnse dictaten de Europese Commissie. Tot deze groep behoort ook Nederland. We moeten wel want de 2 grote winnaars van de verkiezingen, Rutte en Samsom, zijn beiden onbekwaam in economie en Financiën. We voeren gewoon uit wat Berlijn vindt wat goed voor ons is. Daar zitten risico's in. Wij zijn nog altijd een rijk land met veel mogelijkheden, onze staatsschuld is de laatste jaren, onder Bos en de Jager, flink gestegen maar onze staatsschuld blijft bijna binnen de emu-norm. Dit in tegenstelling met Duitsland, Frankrijk en Italië, die ver boven de norm van 60% bbp zitten. Toch moeten wij voor €42 mrd bezuinigingen doorvoeren. Dat betekent dat onze welvaartsstaat danig wordt aangetast. Misschien is dat ook wel de bedoeling van Berlijn, want dan worden wij afhankelijk van Duitsland. Het is dan nog maar een kleine stap om hier een type Seyss Inquart te benoemen om de Duitse belangen in Nederland te beschermen. Er is geen enkele noodzaak om die enorme bezuinigingen door te voeren. Onze economie krimpt, de werkeloosheid stijgt en de jeugd moet aan de slag. De arbeidsmarkt moet worden hervormd evenals de zorg en de bouwwereld. Kortom de hand moet aan de ploeg geslagen worden. De tweede groep is die van Hollande, waarschijnlijk samen met de Italiaan Letta. Die kijken naar de toekomst en willen gaan investeren. Het probleem wat ze hebben is een te hoge staatsschuld en toch hebben ze geld nodig voor de investeringen die ze willen realiseren. Die groep wordt ondersteunt door Lagarde. We weten uit de geschiedenis waartoe dat kan leiden. Ik noem twee namen: Napoleon en Hitler en dan weten we waartoe dat kan leiden. Ik ben voor een Frans/Duitse as, maar of Merkel daarvoor de juiste persoon is, ik heb mijn vraagtekens. Lees daarover verder in de volgende alinea.

De voorzitter van de Europese Commissie heeft zich deze week geuit over de aanval die de Franse socialisten hebben gedaan op de Duitse bondspresidente. Merkel wordt neergezet als 'zelfzuchtig' iemand die alleen maar bezig is met de bescherming van de spaartegoeden van de Duitse burgers, de Duitse handelsbalans en haar electorale toekomst. Wat dat laatste betreft loopt Merkel op hete kolen en moet ze behoedzaam manoeuvreren. Dat alles door de komst van een nieuwe anti-europartij (hier staat niet: anti-Europese partij): de Alternative fuer Deutschland, opgericht door een groep vooraanstaande Duitse economen, juristen en christen-democraten, met als doelstelling dat Duitsland uit de muntunie stapt. De slogan van deze partij is: ‘Een einde aan deze euro’ en wel omdat bij de introductie van de euro een fatale vergissing is gemaakt, die de Duitse welvaart bedreigt. De oude (traditionele) Duitse politieke partijen zijn aan het einde van hun Latijn. Ze weigeren koppig hun vergissingen te erkennen.’ De AfD pleit voor een Duitse exit uit de eurozone en een terugkeer naar de D-mark of een nieuwe munt waarin naast de Duitsers, ook de Oostenrijkers, Finnen en Nederlanders kunnen participeren. Barosso neemt Merkel in bescherming met de uitspraak dat zij niet schuldig is aan wat er in Frankrijk en Portugal gebeurt. Deze crisis, zegt hij, komt niet door de Duitse politiek of door een fout van de EU. De crisis is het gevolg van een al te uitbundige uitgavenpolitiek, oneerlijke concurrentie en onverantwoord handelen van de financiële markten. Europa is niet het probleem maar juist de oplossing. De burger begrijpt dat niet, ook al omdat nationale politici het ware verhaal niet aan hun electoraat durven te vertellen. De Brusselse maatregelen zullen de lidstaten op de lange termijn financieel onafhankelijker maken. Ik heb de behoefte op deze stellingname van de heer Barosso te reageren. De voorzitter van de Europese Commissie kraamt onzin uit. Dit klinkt hard, maar het moet maar eens gezegd worden. De Europese Raad heeft in het beleid van de afgelopen 15 jaar grote steken laten vallen. Op de eerste plaats is de eis, zoals afgesproken is in het Verdrag van Maastricht, dat er eerst een politieke unie zou moeten worden gevestigd voordat een muntunie kon worden opgericht, terzijde geschoven. Op de tweede plaats is de afspraak bij de start van de euro dat de deelnemende landen 'vrienden zouden zijn in goede en in slechte tijden' niet bewaarheid. Noord-Europa zou Zuid-Europa leren hoe ze net zo welvarend konden worden als de Noord-Europeanen. De Noord-Europese landen hebben optimaal geprofiteerd van de behoefte aan goederen, door te exporteren, met de wetenschap dat zij de rekeningen van de import niet konden betalen. Daarvoor werd een list bedacht. Het bankwezen werd erbij betrokken: Zuid-Europa zijn onze vrienden en die hebben geld nodig. Ze hebben nog net niet gezegd dat Noord-Europa voor de rente- en terugbetaling zou instaan maar die suggestie werd wel gewekt. In ieder geval lieten de banken de risicoweging achterwege. Daarover hadden de toezichthouders, de ECB en de nationale centrale banken, aan de bel moeten trekken. Misschien wel de alarmschellen aan moeten zetten voor de schuldenopeenstapeling in b.v. Griekenland en Portugal. Als Barosso nu zegt dat Zuid-Europa een 'veel te uitbundige uitgavenpolitiek' heeft gevoerd, komt deze opmerking als mosterd na de maaltijd. Het is onbelangrijk dat de EC dit nu vaststelt, dat hadden ze tien jaar eerder moeten doen, dan was de ellende die ons nu treft en nog zal treffen kunnen worden voorkomen. Ook de regeringsleiders van de 17 eurolanden hadden een veel kritischer beleid moeten voeren. En dan heb ik nog een vraag aan Barosso: 'oneerlijke concurrentie''. Waaraan refereert hij? Dat monetaire tools niet meer beschikbaar zijn in een muntunie en dat concurrentie op prijs moet worden gerealiseerd door verlaging van de lonen. En dat landen daar pas achterkwamen toen het te laat was. Dan zegt Barosso dat we Merkel hier de schuld niet voor kunnen geven. Oké, de schuld ligt bij het collectief van de regeringsleiders, de EC en de ECB en misschien ook wel bij de banken, die zich veel kritischer hadden moeten opstellen, maar Merkel heeft wel dwingende dictaten op tafel gelegd hoe Griekenland, Portugal, Ierland en anderen moesten worden aan gepakt. Laat daar geen misverstand over bestaan.

Ik heb al eerder mijn twijfels geuit over het Duitse beleid met betrekking tot de machtsverdeling in Europa. Lezers weten dat ik daarover twijfels heb. Als ik kijk naar Merkel in relatie tot Griekenland, Frankrijk en Nederland, vraag ik mij wel eens af, met welk doel Berlijn opereert. Ik begin met Griekenland. Door een misleidend beleid van socialistische politieke leiders is in Griekenland een opeenstapeling van schulden ontstaan, die onbeheersbaar werd. Brussel werd in stelling gebracht, de ECB schoof aan en het IMF werd uitgenodigd mee te denken aan een oplossing van de schuldenproblematiek. De trojka ontstond, die namens de EU/ECB/IMF handelde. De duimschroeven werden zwaar aangedraaid. Veel te zwaar vind ik. Gezinnen kwamen in grote problemen, de gezondheidszorg functioneerde nauwelijks nog. De energielevering kwam in de problemen. Het volk is woedend. Dan wordt het 9 oktober 2012. Merkel komt op staatsbezoek in Athene. Meer dan hun eigen regering zien de Grieken Merkel als de aanstichtster van het bezuinigingsleed dat al drie jaar op hen neerdaalt. De bondskanselier wordt zonder schroom door Griekse cartoonisten als nazibeul afgebeeld. De bevolking hoopt erop dat Merkel niet met lege handen komt. Er ligt nog altijd een onbetaalde rekening van het in WOII gestolen Griekse goud uit de kluizen van de centrale bank. Ze komt met de boodschap dat de Grieken hard moeten gaan werken om de schulden die zijn gemaakt terug te kunnen betalen en stoppen met zeuren. Alle ellende die hen nu treft is veroorzaakt door politieke leiders die door het volk gekozen waren. En de bezuinigingen en hervormingen die zijn opgelegd zijn allemaal door het Griekse parlement goedgekeurd. Ze zei het niet zo ,maar ze bedoelde: 'eigen schuld, dikke bult'. Wel heeft ze een delegatie Duitse ondernemers bij zich, die interesse hebben bedrijven over te nemen, die het moeilijk hebben. Ze zullen er wel niet veel voor willen betalen. Het beleid zou kunnen zijn: eerst breng je het land aan de rand van de afgrond, je geeft geen geld voor een herstart van economische activiteiten en vervolgens laat je de grote bedrijven overnemen door het eigen bedrijfsleven. Tijdens een gastcollege op de Universiteit van Amsterdam deze week antwoordde topvrouw Lagarde op een vraag van een student over het beleid van het IMF inzake Griekenland dat de gevolgen daarvan zijn onderschat. En dan ………….. wat doe je als je de plank hebt misgeslagen? Geen 'sorry' en geen ingreep in de gang van zaken daar. In februari steeg de werkeloosheid naar 27% van de beroepsbevolking. De jeugdwerkeloosheid is nog veel dramatischer: 2/3 van de jongeren <21 jaar zit werkeloos thuis en 1/3 van de beroepsbevolking van <35 jaar is werkeloos. Deze cijfers zijn nog van februari: het is te hopen dat met de zomer die eraan komt werkelozen aan de slag kunnen in de toeristen-industrie. Terzijde nog een opmerking over de werkeloosheid van een ander Zuid-Europees land dat ook diep in de problemen zit: Portugal. Daar is in het eerste kwartaal de werkeloosheid gestegen naar 17,7% en de verwachting is dat deze voor dit jaar naar 18,2% stijgt en voor volgend jaar naar 18,5%. Ik stap over naar Frankrijk, waar hetzelfde dreigde te gebeuren. Sarkozy werd in 2007 President van de Vijfde Republiek. Hij voerde geen krachtig beleid, dat was precies wat Merkel te pas kwam. Hij werd in Berlijn in de watten gelegd en voor de vorm werd de Frans/Duitse as nieuw leven ingeblazen. Duitsland gaat Frankrijk helpen en samen gaan we bouwen aan een sterk Europa. Wat er in werkelijkheid gebeurde was dat de financieel/economische parameters alsmaar daalden. Tijdens de herverkiezingscampagne van Sarkozy werd duidelijk dat zijn populariteit was afgenomen. Merkel kondigde aan haar Franse vriend te gaan helpen. Zij zou de Franse kiezers wel eens vertellen waarom ze niet op de socialist Hollande moesten gaan stemmen, maar op Sarkozy. Alle beloften die hij had gedaan maar niet waren gerealiseerd zou hij in een volgende ambtstermijn gaan uitvoeren. Dat ging kennelijk ook het campagneteam van Sarkozy te ver. Merkel hield zich gedeisd behalve dan dat ze liet weten dat socialistische presidenten altijd geld willen gaan uitgeven wat ze niet hebben. De werkelijkheid was dat de boedel die Sarkozy een jaar geleden overdroeg weinig begerenswaardig was. Frankrijk verkeerde in zwaar weer. Tijdens het kennismakingsbezoek in Berlijn kreeg Hollande te horen dat hij niet op financiële steun hoefde te rekenen. Hij moest zijn eigen broek maar ophouden. Er werd hem duidelijk te verstaan gegeven dat hij zich moest houden aan de EMU-normen zoals vastgelegd in het Stabiliteits- en Groeipact. Er is geen enkele kans dat dat gaat lukken. Hollande heeft inmiddels wel steun gekregen van de Franse presidente van het IMF: Europa moet nu even stoppen met bezuinigingen doorvoeren en moet gaan investeren in werk en opleidingen voor de toekomst. Merkel heeft haar offensief om Frankrijk op de knieën te krijgen even op 'pauze' gezet. Land nummer drie: Nederland, het op één na rijkste land van Europa, maar het heeft zwakke leiders, die zelf niet in staat zijn een krachtig beleid te voeren dat nieuwe economische impulsen genereert. Nee, we laten ons bezuinigingen opdringen, die zware gevolgen heeft voor de verzorgingsstaat. Weg onze welvaart. En verder ligt er een blauwdruk gereed volgens het Griekse model. Misschien niet zo sterk, maar het einde van het liedje zal zijn da het Nederlandse bedrijfsleven onder verscherpte controle komt te staan van Duitse bankiers en ondernemers. De Koning die we hebben is al van Duitsen bloed, zoals wij zingen in het Wilhelmus.
Onlangs heb ik enkele citaten aangehaald uit de column van Ascha ten Broeke. Het Nederlandse volk zou best kwaad kunnen zijn op het kabinet. Ze doelt op 'het bijbuigen van de rechtsstaat, de woningmarkt die nog altijd op slot zit, gebrek aan beleid tegen de klimaatverandering, de oorlog in Syrië, de verschraling van de zorg, de oplopende jeugdwerkeloosheid, het salonracisme van Wilders c.s, de toestand op de arbeidsmarkt waarbij een vast arbeidscontract 'not done' meer is'. En dan zijn er nog veel vragen over het pensioenbeleid op de korte en lange termijn. Voor die ontwikkelingen en onzekerheden over hoe het verder gaat geeft ten Broeke ook een oorzaak aan: 'wij zijn, met dank aan het neoliberalisme, te individualistisch ingesteld. Ze citeert Paul Verhaeghe: 'jongeren zijn vooral bezig met de opbouw van hun eigen carrière. De jeugd gaat ervan uit dat het leven maakbaar is en dat maakt het individu verantwoordelijk voor het falen of welslagen van zijn leven. Dit maakbaarheidsindividualisme heeft elk besef van collectieve solidariteit doen verdwijnen. Ik vind de stelling van 'elk besef' hier wat sterk uitgedrukt. Ik ontken niet dat de samenleving egocentrischer wordt ingericht, een ontwikkeling waarvoor Rutte en Samsom zich sterk inzetten. Maar ik proef ook nog herkenning en verzet, alleen niet op het Malieveld of het Museumplein.

Kort Nieuws

De inflatie in ons land is in april fors gedaald naar 2,6%.

 Moody's uit zijn zorgen over de Nederlandse verzekeraars.

De detailhandelsverkopen in de eurozone zijn in maart licht verder gedaald met 0,1%. Winkeliers in de eurolanden verkochten in maart gemiddeld 2,4% minder dan een jaar eerder.

De Franse bank Société Général heeft de winst in het eerste kwartaal zien halveren naar €364 mln. De winst daalde als gevolg van een éénmalige afboeking van de schulden van €1,05 mrd.

Slotstand indices 10 mei 2013/week 19: AEX 361,17; BEL 20 2.729,77; CAC 40 3.953,83; DAX 30 8.278,59; FTSE 100 6.624,98; SMI 8.177,85; RTS (Rusland) 1.429,78; DJIA 15.118,49; Nasdaq 100 2.981,019; Nikkei 14607,54; Hang Seng 23321,22; All Ords 5.191,10; € $1,2993; goud $1448,10,70 dat is €35.835,30 per kg, 3 maands Euribor 0,206%, 10 jarig 1,554%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , . Bookmark de permalink.